Bijlage 2 - Toekomstvisie verenigingen sportpark Ulicoten

Toekomstvisie Sportpark Ulicoten April 2025 Versie 1.1

Een gezamenlijke productie van:

Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................................. 3 Historie .............................................................................................................................. 4 Het belang van sport ........................................................................................................... 5 Het belang van verenigingen voor Ulicoten .......................................................................... 6 Kansen en uitdagingen met het huidige sportpark ................................................................ 7 Huidige situatie ............................................................................................................... 7 Voetbal ........................................................................................................................... 7 Tennis ............................................................................................................................. 8 Evenementen ................................................................................................................. 8 Jeu de Boules ..................................................................................................................

8 Toekomstbestendige inrichting............................................................................................ 9 Kleiner park .................................................................................................................... 9 Minder bebouwing .......................................................................................................... 9 Ruimte voor evenementen en parkeren ............................................................................ 9 Schematische weergave................................................................................................ 10 Conclusie ........................................................................................................................ 11 Referenties .......................................................................................................................... 12

2

Inleiding Sportpark de Bremer in Ulicoten bestaat al ruim 50 jaar. Het sportpark vervult een belangrijke rol in de gemeenschap van Ulicoten. Het is de basis voor verenigingen en activiteiten die het dorp maken tot wat het is: een actieve en samenhangende gemeenschap, waar het fijn wonen en leven is. Om deze rol ook in de toekomst te kunnen blijven vervullen, zal er wel wat moeten gebeuren. Het park voldoet niet meer aan de huidige behoeften. Daarom hebben de primaire gebruikers van het sportpark gezamenlijk deze visie opgesteld. Deze visie is opgesteld door SVU (eigenaar van de gebouwen en een groot deel van de ondergrond), tennisvereniging TC Ulicoten, voetbalvereniging Gloria UC, en stichting Ulivents (organisator van meerdere jaarlijkse evenementen op het terrein). Hoewel deze organisaties de belangrijkste gebruikers van het sportpark zijn, zijn zij zeker niet de enigen. Het park wordt incidenteel ook gebruikt door anderen zoals bijvoorbeeld de basisschool, kinderopvang, oranjecomité, seniorenvereniging of muziekvereniging. Door velen in de gemeente Baarle-Nassau worden vragen gesteld over de huidige eigendomssituatie van het park, waarvan een deel eigendom van de familie Adams en een deel eigendom van SVU is. Het is belangrijk te vermelden dat vragen of ideeën met betrekking tot de eigendomssituatie primair met de eigenaren besproken dienen te worden.

Dit rapport doet daar geen uitspraken over, hierin wordt enkel een perspectief vanuit functioneel oogpunt geschetst.

3

Historie Sinds het begin van de jaren 70 uit de vorige eeuw wordt in Ulicoten gebruik gemaakt van het Sportpark de Bremer. In de beginjaren bestond SVU uit een afdeling voetbal en handbal, maar sinds de jaren 80 kennen de meesten de club nog van de afdelingen voetbal en tennis. Bij het opzetten en onderhouden van de sportfaciliteiten is altijd nauw samengewerkt tussen de gemeente en SVU, met hulp van vele vrijwilligers uit de gemeenschap. Ook financieel heeft de Ulicotense gemeenschap in het verleden een belangrijke bijdrage geleverd in de vorm van obligaties. Dit heeft het mogelijk gemaakt om in een klein dorp als Ulicoten deze faciliteiten op te zetten en te behouden. De gemeente Baarle-Nassau heeft ook in haar beleid vastgelegd dat zij wil werken op basis van gezamenlijke doelen en gedeeld eigenaarschap, in samenwerking met inwoners, verenigingen en maatschappelijke en commerciële organisaties (Baarle Beweegt! Sport- en beweegbeleid 2021-2025). In 2016 zag de voetbalvereniging het aantal leden teruglopen, en is het besluit genomen om de leden samen te voegen met Gloria uit Baarle-Nassau. Gezamenlijk is in die tijd wel besloten om de velden en kleedkamers in Ulicoten te blijven gebruiken. De Tennisvereniging is op dat moment verzelfstandigd en onder de naam TC Ulicoten als aparte vereniging verder gegaan.

De vereniging SVU draagt tot op de dag van vandaag zorg voor het beheer ven het terrein. Op dit moment is Gloria UC een bloeiende vereniging, die vanwege een groeiend aantal leden de velden in Ulicoten niet kan missen om alle training en wedstrijden te kunnen faciliteren. Ook de tennisvereniging is een actieve vereniging die de afgelopen jaren vele sportieve evenementen in het dorp heeft gerealiseerd, zowel onderling als in competitieverband. De vele evenementen die door Ulivents zijn georganiseerd in de afgelopen hebben niet alleen een positief effect op de leefbaarheid van Ulicoten, zij hebben ook een belangrijke financiële bijdrage geleverd aan SVU om sport in Ulicoten mogelijk te blijven maken.

4

Het belang van sport Het is uit onderzoek algemeen bekend dat sport een belangrijke bijdrage levert aan de gezondheid van mensen. Sport draagt bij aan een fitte en vitale samenleving, waardoor de gezondheidszorg minder belast wordt. Zeker met het oog op toenemende vergrijzing in Nederland is dat een niet onbelangrijk gegeven (NOC-NSF, 2025). Te weinig beweging vormt een risico voor de volksgezondheid bij ouderen: -

Het verhoogt het risico op vroegtijdig overlijden (Ekelund U, 2020) De algemene cognitie (het denkvermogen) gaat sneller achteruit (Rojer AGM, 2021) De mobiliteit neemt af. Een goede mobiliteit draagt bij aan zelfstandigheid (Rojer AGM, 2021) Verhoging van het valrisico voor ouderen (Federatie Medisch Specialisten, 2017) .

De effecten beperken zich niet tot ouderen, ook voor kinderen zijn er significante risico’s bij te weinig te weging. Er zijn aanwijzingen dat weinig bewegen vaak samengaat met een minder goede ontwikkeling van de hersenen. Dat kan voor problemen zorgen, zeker bij hersenen van jongeren die zich nog moeten ontwikkelen. Dit fenomeen wordt onderzocht door dr. Ester Hartman, UMC Groningen. Sport en bewegen hebben ook een positief effect op (risicofactoren voor) chronische ziekten, aerobe fitheid, spierkracht en botkwaliteit. (Gezondheidsraad, 2017). Door te bewegen in groepsverband, combineer je de lichamelijke voordelen met het vergroten of onderhouden van sociale contacten. Voor veel mensen geldt dat het in groepsverband sporten of bewegen bijdraagt aan het plezier dat aan bewegen wordt beleefd. Ook is het bewegen in groepsverband makkelijker om vol te houden. Het belang van sport beperkt zich niet tot fysieke aspecten. Al op jonge leeftijd dragen sport en bewegen bij aan de sociale-emotionele ontwikkeling van kinderen. Spelenderwijs bewegen en sporten biedt een positief sociaal klimaat waarin kinderen sociale vaardigheden kunnen ontwikkelen. Denk aan zelfdiscipline, persoonlijke verantwoordelijkheid, communiceren en samenwerken met anderen. Ook ontwikkelen kinderen door middel van bewegen prosociale vaardigheden zoals ‘om de beurt gaan’ en wachten.

Kinderen leren zo omgaan met de gevoelens en mening van anderen. Hierdoor leert een kind vriendschappen aangaan en breidt het sociale netwerk uit. Naast het ontwikkelen van sociale vaardigheden hebben sport en bewegen ook invloed op het tegengaan van antisociaal gedrag, jeugdcriminaliteit en de betrokkenheid in de maatschappij (Kenniscentrum Sport en Bewegen, 2022). Geld voor goede sportvoorzingingen is dus een investering in de gezondheid van inwoners en bespaart zorgkosten en kosten in het sociale domein.

5

Het belang van verenigingen voor Ulicoten Naast de toegevoegde waarde van sport voor de fysieke en mentale gezondheid van de inwoners van Ulicoten, hebben sportverenigingen ook een belangrijke sociale functie in het dorp. De Ulicotense verenigingen organiseren namelijk niet alleen reguliere sportwedstrijden. Ook de organisatie van het hangrijzertoernooi, beachvolleybaltoernooi, icekoud, ulikwizz, riktoenooien en de avondvierdaagse worden door de opstellers van dit visiedocument geregeld. Uiteindelijk leveren de gezamenlijke verenigingen ook een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid van het dorp als geheel. Landelijk gezien kampen veel steden in toenemende mate met tekort aan sportvelden, waardoor lange wachtlijsten ontstaan bij sportverenigingen. De rust en de ruimte maakt wonen in een dorp aantrekkelijk, maar daarvoor moeten de specifieke voordelen van het dorp natuurlijk wel behouden blijven. Helaas wordt het openbaar vervoer in het dorp al zo goed als opgeheven. Het behoud andere voorzieningen zoals school, kinderopvang, en (sport-) verenigingen waar kinderen en ouderen zonder wachtlijsten gebruik van kunnen maken is daar een belangrijk onderdeel van. We kunnen stellen dat (sport-) verenigingen een onmisbare bijdrage leveren aan de sociale cohesie van het dorp Ulicoten.

De leden van de verenigingen vormen een sociaal vangnet voor elkaar, en voorkomen daarmee ook sociaal isolement en eenzaamheid. Deze verenigingen kunnen echter niet blijven bestaan zonder thuisbasis, zonder de faciliteiten om deze activiteiten te kunnen organiseren. Het belang van het sportpark gaat veel verder dan de directe toegevoegde waarde voor gezondheid van de individuele leden.

6

Kansen en uitdagingen met het huidige sportpark Zoals in eerdere hoofdstukken toegelicht is een goede sportaccommodatie van cruciaal belang voor de gemeenschap van Ulicoten. Dit gaat echter niet vanzelf, de huidige faciliteiten beginnen te verouderen, worden te duur, en om het voortbestaan te kunnen garanderen zullen keuzes gemaakt moeten worden. Wanneer je met een blanco vel papier begint om te beschrijven hoe de ideale situatie er uitziet, zou er misschien iets revolutionair anders uitkomen dan de huidige accommodatie. Echter, iedere verandering kost ook geld, en hoe je het ook draait of keert: uiteindelijk zal het allemaal ergens van betaald moeten worden. Daarom gaan we in deze visie uit van behoud van wat er goed en bruikbaar is, om uiteindelijk ook het totaalplaatje betaalbaar te houden.

Huidige situatie Het huidige sportpark is als volgt ingedeeld:

Het park bestaat uit 2 voetbalvelden, een trainingsveld, 3 tennisbanen, een evenemententerrein en 2 Jeu de Boules banen. Daarnaast staat er op het park een gebouw met 6 kleedkamers en kantine voor de voetbalvereniging, en een blokhut met kantinefunctie voor de tennisvereniging. De gebouwen zijn eigendom van SVU.

Voetbal De kosten voor het onderhoud van de voetbalvelden en de kleedkamers + kantine komen nu primair voor rekening van Gloria UC. Deze kosten drukken zwaar op de vereniging, dit is niet wenselijk op de langere termijn. Het clubgebouw is verouderd, niet energiezuinig en duur in onderhoud. De lampen op het huidige trainingsveld zijn ernstig verouderd, en zullen op korte 7

termijn aan vervanging toe zijn. De huidige faciliteiten zijn te duur, maar eigenlijk ook te groot voor de vereniging. De voetbalvereniging heeft de behoefte aan minimaal 1 veld (met verlichting) en aan 4 kleedkamers. Een belangrijk aandachtspunt is wel dat de pompinstallatie voor het voetbalveld zich ook in het huidige gebouw bevindt.

Tennis De kosten voor het onderhoud van de tennisbanen zijn een stuk lager, maar ook de accommodatie van de tennisvereniging (ook bekend als de blokhut) is relatief duur in onderhoud, niet energiezuinig en biedt geen kleedruimtes. De tennisbanen zijn afgeschreven, maar kunnen nog wel enkele jaren bespeeld worden voor de toplaag moet worden vervangen. De tennisvereniging beschikt over 3 tennisbanen. Wanneer alleen naar het ledenaantal gekeken wordt is dit meer dan strikt noodzakelijk. In de praktijk levert dit echter veel mogelijkheden op het gebied van organisatie van toernooien en competities, die met 2 banen niet meer gerealiseerd kunnen worden. Omdat de kosten van behoud van 2 of 3 bestaande tennisbanen niet ver uiteenlopen, streeft de vereniging naar behoud van deze 3 banen.

Evenementen De evenementen van Ulivents worden met name georganiseerd op het voetbalveld met kleedkamers (hangijzertoernooi) of op het voormalige handbalveld (beachvolleybal en ICEkoud). Deze ruimtes voldoen in grote lijnen voor het organiseren van deze evenementen.

Jeu de Boules Tenslotte liggen er op het huidige park ook enkele jeu-de-boules banen. Deze worden gebruikt door de seniorenvereniging. Het behoud van deze banen is belangrijk voor de vereniging om dit te kunnen blijven doen.

8

Toekomstbestendige inrichting In de volgende alinea’s zullen we de toekomstvisie voor sportpark de Bremer kort omschrijven. In de laatste alinea van dit hoofdstuk wordt schematisch weergegeven hoe dit in het huidige sportpark kan worden ingepast.

Kleiner park Het onderhoud van voetvalvelden brengt aanzienlijke kosten met zich mee. Aangezien in de behoefte kan worden voorzien met 1 voetbalveld, gaan we er in deze visie uit van behoud van het huidige hoofdveld, inclusief (nog te plaatsen) verlichting op dit veld.

Minder bebouwing Het huidige gebouw voorziet in 6 kleedkamers, een ballenhok, scheidsrechterskamer, een ruime kantine en een bestuurskamer. Bij de tennisvereniging staat een kleine blokhut, die ook verouderd is, waarin een kleine kantine en wat opslagruimte is gehuisvest. De huidige kantine en kleedkamers bij de voetbal zijn voor tennisvereniging helaas ook niet geschikt gezien de omvang, de huidige staat en de ligging. Om tot een optimale invulling voor het sportpark te komen, gaan we in deze visie uit van nieuwbouw van een kantine met enkele kleedkamers, ongeveer op de plaats waar de huidige blokhut zich bevindt. Deze ruimte kan zo worden ontworpen dat deze zowel voor voetbal als voor tennis te gebruiken is. Door gezamenlijk gebruik van een kleinere, energiezuinige ruimte kan worden bespaard op de exploitatiekosten.

Ruimte voor evenementen en parkeren Door het wegvallen van het huidige kantinegebouw, ontstaat een ruimte die verhard kan worden ten behoeve van evenementen, en als parkeerplaats kan dienen. De huidige parkeerplaats op het Bremerplein is regelmatig overvol, en een extra overloop is hier ook zeer welkom.

9

Schematische weergave Op de onderstaande plattegrond staat de visie schematisch uitgewerkt:

10

Conclusie In dit document is een visie gepresenteerd die een goed toekomstperspectief biedt voor sportpark De Bremer in Ulicoten. Een visie waarin de verenigingen de faciliteiten behouden om te kunnen voortbestaan en de gemeenschap van Ulicoten tot in lengte van jaren de voordelen van deze sportlocatie kan benutten. Zoals met ieder plan zal de realisatie van deze visie niet vanzelf gaan. Het zal inzet en medewerking van vele partijen vragen, maar de gemeenschap van Ulicoten is ondernemend en bereid zich in te zetten voor de leefbaarheid van het dorp. Of het nu gaat om de inzet van vrijwilligers bij de aanpassingen of een bijdragen in de financiering van het project, Ulicoten kan terugzien op een rijke traditie van saamhorigheid. Met de bereidheid van de gemeente om dit samen met de bewoners te realiseren is er heel veel mogelijk. Als opstellers van dit visiedocument hebben we in ieder geval de bereidheid om daar onze schouders onder te zetten.

11

Referenties (sd). Baarle Beweegt! Sport- en beweegbeleid 2021-2025. Gemeente Baarle-Nassau. Ekelund U, T. J. (2020). Joint associations of accelero-meter measured physical activity and sedentary time with all-cause mortality. Federatie Medisch Specialisten. (2017). Richtlijn: Preventie van valincidenten bij ouderen. Gezondheidsraad. (2017). Beweegrichtlijnen 2017. Kenniscentrum Sport en Bewegen. (2022). Ontdek de effecten van sport en bewegen voor jeugd met het Human Capital Model. NOC-NSF. (2025). We winnen veel met sport. Rojer AGM, R. K. (2021). Objectively assessed physical activity and sedentary behavior and global cognitive function in older adults: a systematic review.

12