Bijlage 2 - concept accountantsverkalring

- CONCEPT – 24 MEI 2024

ACCOUNTANTSVERSLAG 2023

Gemeente Baarle-Nassau

Nog onderhanden/afwikkeling: - Grondexploitatie - Nog te ontvangen: Brabant Water

Aanbiedingsbrief

Aan:

Geachte leden van de raad,

de gemeenteraad van de gemeente Baarle-Nassau t.a.v. de heer H.C. Veraart, griffier Postbus 105 5110 AC BAARLE-NASSAU

Wij hebben de jaarrekening 2023 van de gemeente Baarle-Nassau gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 1 augustus 2023, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2023. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2023 van de gemeente Baarle-Nassau.

Eindhoven, DD MM 2024

Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de verantwoordelijke functionarissen binnen de ambtelijke organisatie en de verantwoordelijke wethouder. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders.

Kenmerk: xxx

Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Een bijzonder element daarin was dit jaar de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente Baarle-Nassau bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Wij hopen u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Hoogachtend BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,

Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. VORIGE PAGINA

VOLGENDE PAGINA

INHOUDSOPGAVE

DASHBOARD

drs. D.O. Meeuwissen RA Partner en extern accountant gemeente Baarle-Nassau

Inhoudsopgave

1. DASHBOARD ACCOUNTANTSCONTROLE

2. UITKOMSTEN JAARREKENINGCONTROLE

4. OVERIGE BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3. RESULTAAT & FINANCIËLE POSITIE

4

1. Dashboard

1.1 Dashboard accountantscontrole

1.1 Dashboard accountantscontrole STREKKING CONTROLEVERKLARING 







Wij zijn voornemens bij de jaarrekening, inclusief rechtmatigheidsverantwoording, een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid te verstrekken. De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 258.000 respectievelijk € 774.000 Het jaarverslag, inclusief de opgenomen informatie in de paragraaf bedrijfsvoering, is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden. De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar. Het BBV en de WNT zijn nageleefd.







RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING 





Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage vastgesteld.

OVERIGE BEVINDINGEN EN ONTWIKKELINGEN Schattingen in de jaarrekening zijn in het algemeen neutraal en daarmee reëel. Ultimo 2023 is een nieuwe voorziening gevormd voor achterstallig onderhoud wegen ad € 0,9 miljoen. Wij kunnen ons vinden in de gehanteerde uitgangspunten. Wmo Siem: Het definitief aantal cliënten over 2023 ligt in lijn met/beperkt hoger dan de managementrapportage per ultimo 2023; de werkelijke lasten zijn beperkt lager dan in de jaarrekening is verantwoord. De paragrafen controleaanpak frauderisico’s en veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie zijn opgenomen in de controleverklaring.

DASHBOARD

JAARREKENING

5

De raad van gemeente Baarle-Nassau heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 1% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 258.340. De door de gemeente geconstateerde afwijkingen overschrijden wel de verantwoordingsgrens. Het college van burgemeesters en wethouders heeft dan ook de afwijkingen gerapporteerd in de rechtmatigheidsverantwoording en toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. De rapportagegrens voor de toelichting van de geconstateerde afwijkingen in de paragraaf bedrijfsvoering is door de raad bepaald op € 100.000.

RESULTAAT 2023

(x €1.000) Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Resultaat

2023

Begroting (na wijziging)

-/- 1.003

-/- 2.300

1.906

2.188

903

-/- 111

Het gerealiseerde resultaat 2023 wijkt af van de begroting na wijziging. Wij merken op dat het positieve resultaat voornamelijk het gevolg is van een ontvangen subsidie van de provincie voor verkeersveiligheidsmaatregelen en de hogere ontvangen rijksbijdrage.

BELANGRIJKSTE AANDACHTSPUNTEN

UW FINANCIËLE POSITIE VERGELEKEN

Naar aanleiding van onze controle brengen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, graag de volgende punten voor komend jaar onder uw aandacht:



Uw financiële positie is ruim voldoende.



Het weerstandsvermogen van de gemeente BaarleNassau is met 2,83 volgens het GTK 2020 uitstekend te noemen.



De gemeente kan aan verplichtingen voldoen.



De solvabiliteit laat een negatieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020); de netto schuldquote is ongewijzigd aan vorig jaar. In de begroting laten beide ratio’s een negatieve ontwikkeling zien.



In 2027 is de begroting niet structureel in evenwicht. De structurele exploitatieruimte neemt hierdoor af naar 2% negatief voor 2027.





De commissie BBV heeft nieuwe notities Rente, Overhead en Grondbeleid in de begroting en jaarstukken gepubliceerd. Deze zijn van toepassing in begrotingsjaar 2025 en mogen ook in begrotingsjaar 2024 worden toegepast. In 2022 heeft de Europese Unie de Corporate Sustainability Reporting Directive aangenomen om duurzaamheidsrapportages te verbeteren. Alhoewel deze richtlijn niet op uw organisatie van toepassing is, is duurzaamheid ook een belangrijk thema voor gemeenten. Wij raden u aan met het college in gesprek te gaan over uw ambities met betrekking tot een duurzaamheidsverantwoording. FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

haar

lange

termijn

6

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

2.1 Strekking van de controleverklaring 2023 2.2 Rechtmatigheidsverantwoording 2023

2.1 Strekking van de controleverklaring De jaarrekening 2023 is getrouw

7

Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2023 van de gemeente Baarle-Nassau een goedkeurende controleverklaring af te geven. Dit betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2023 als van de activa en passiva per 31 december 2023 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld en de met de raad gemaakte afspraken hierover zijn nageleefd. Wij hebben enkele controleverschillen en tekstuele onjuistheden geconstateerd in de jaarrekening die door de gemeente zijn gecorrigeerd. Daarnaast hebben wij onderstaande verschillen geconstateerd welke niet zijn verwerkt in de jaarrekening. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de materialiteit rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

Getrouwheid Wmo - Afwijking definitieve afrekening op basis van de bestuursrapportage Siem

13

Onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering Wmo en pgb wegens ontbrekende controleverklaring bij de productieverantwoording.

167

In 2024 is een betalingsverplichting inzake ingediende Woo-verzoeken uit 2023 naar voren gekomen. Deze verplichting is na het opstellen van de jaarrekening bekend geworden. De opgenomen fout is de best mogelijke inschatting van de gemeente.

-/- 50

Totaal

-/- 37

167

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

258

774

Uitvoeringsmaterialiteit (80% van de materialiteit)

206

Wij hebben, voor zover mogelijk, het college verzocht om deze controleverschillen te corrigeren. Het college heeft gemotiveerd aangegeven waarom zij deze verschillen niet heeft verwerkt en dat zij van oordeel is dat deze posten zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel. Deze verschillen en de analyse van de impact zijn bevestigd in de bevestiging van het college bij de jaarrekening. Goedkeurende controleverklaring met betrekking tot de getrouwheid

DASHBOARD

Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en zijn daarom voornemen een goedkeurende controleverklaring te verstrekken met betrekking tot de getrouwheid.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.1 Strekking van de controleverklaring Geen aanwijzingen voor materiële fraude of non-compliance

8

Fraude en non-compliance Bij de planning van de jaarrekeningcontrole houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties met verschillende personen binnen de gemeente. Daarnaast nemen wij kennis van de door u opgenomen toelichtingen in de jaarstukken. Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en –situaties aan de hand van de door u opgestelde frauderisicoanalyse besproken. Het voorkomen en mitigeren van frauderisico’s is primair de verantwoordelijkheid van het college. Daarom hebben wij op diverse momenten met u, uw medewerkers van afdeling financiën over dit onderwerp van gedachten gewisseld. Tijdens deze besprekingen hebben wij gesproken over de mogelijke fraude- en non compliancerisico’s en mogelijke situaties van onregelmatigheden. Dit deden wij aan de hand van de door u opgestelde frauderisicoanalyse en de door u ingevulde compliance vragenlijst. Onze observaties hierbij zijn als volgt:  uw frauderisicoanalyse is geformaliseerd;  de organisatie beschikt over een gedragscode, regeling melden vermoeden van misstanden en incidentenregistratie.

Wij hebben in onze controleverklaring melding gemaakt van de belangrijkste frauderisico’s en hoe wij deze hebben geadresseerd. Tijdens de controle van boekjaar 2023 betrof dat het volgende risico:  Het risico van het doorbreken van maatregelen van interne beheersing door het college of het management, met name in memoriaalboekingen en andere aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt. Dit betreft een risico wat is voorgeschreven in de Nederlandse controle standaarden en niet een risico wat het gevolg is van een specifieke gebeurtenis of omstandigheid bij de gemeente;  Ongeautoriseerde handelingen in Key2Financiën doordat eindgebruikers beschikken over superuser-rechten en daarmee ingerichte procedures kunnen doorbreken; Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de frauderisico’s en de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2023. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor materiële fraude(risico’s) of vermoedens van materiële fraude(risico’s). Continuïteit Op basis van artikel 12 van de Gemeentewet kunnen gemeente bij langdurige financiële tekorten een beroep doen op een extra uitkering uit het gemeentefonds.

Omdat de omvang van het gemeentefonds hierdoor niet wijzigt, betalen andere gemeenten daar dus aan mee. Om die reden moeten gemeenten aan allerlei voorwaarden voldoen om deze aanvullende uitkering te kunnen ontvangen. Maar in principe kunnen gemeenten hierdoor niet failliet gaan. Het gevolg hiervan is dat crediteuren en andere stakeholders nooit benadeeld kunnen worden door een faillissement. Desalniettemin is de financiële positie vanuit het perspectief van raadsleden van belang en moet het college van burgemeester en wethouders inzicht geven in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Met de invoering van de aangepaste Nederlandse Standaard 700 dienen accountants voor gemeenten in hun controleverklaringen bij jaarrekeningen naast fraude te rapporteren over de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.2 Rechtmatigheidsverantwoording (1/3)

Diverse ontwikkelingen ten aanzien van de rechtmatigheidsverant woording in het voorjaar van 2024 in relatie tot de af te geven controleverklaring

9

Ontwikkelingen met betrekking tot de rechtmatigheidsverantwoording Het wetgevingstraject rondom de rechtmatigheidsverantwoording is nog steeds lopend. Dit betekent dat er op dit moment géén wettelijk voldoende uitgewerkte basis is om een controleverklaring af te kunnen geven bij een jaarrekening waarin een rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen. In de controleverklaring moeten wij immers verwijzen naar de relevante wet- en regelgeving. Dit betekent dan ook dat wij op dit moment geen enkele controle 2023 van een gemeente, provincie of gemeenschappelijke regeling kunnen en mogen afronden. In de decembercirculaire (bijlage 4.4) is de stand van zaken en het door BZK geschatte afrondingstraject kort geschetst. In de Nieuwsbrief IBI nr. 120 zijn wij allen geïnformeerd dat de Algemene Rekenkamer (AR) fundamentele bezwaren heeft geuit tegen de wijzigingen in het BBV en BADO die noodzakelijk zijn voor invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Verder overleg tussen het ministerie van BZK en de Algemene Rekenkamer is daarom noodzakelijk. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken heeft in dezelfde nieuwsbrief opgeroepen om ongeacht het lopende overleg wel een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening, conform de aangepaste verordeningen en de afspraken die hierover door vertegenwoordigende organen met het bestuur gemaakt zijn. In de Nieuwsbrief IBI nr.

121 is wederom bevestigd dat dit het verwachte scenario is. In deze nieuwsbrief wordt ook aangegeven dat wij als accountant (blijven) verklaren dat de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen rechtmatig tot stand zijn gekomen. Status update rondom de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording (d.d. 22 april 2024) De wetgever heeft beoogd dat in de jaarrekening 2023 van de decentrale overheden op grond van aangepaste wet- en regelgeving een rechtmatigheidsverantwoording wordt opgenomen. De gedelegeerde regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening (BBV) en voor de uitvoering van de accountantscontrole 2023 en oordeelsvorming in de controleverklaring (BADO) is hierop echter nog niet aangepast. Totdat deze aanpassingen rond zijn dient de uitwerking uit NBA Alert 48 gevolgd te worden. Aan de hand van te onderkennen scenario's / omstandigheden zijn in NBA Alert 48 aanwijzingen opgenomen voor de uitvoering van de accountantscontrole van de jaarrekening en de oordeelsvorming in de controleverklaring. Indien de netto begrotingsoverschrijdingen en andere rechtmatigheidsfouten en/of onduidelijkheden de verantwoordingsgrens overschrijden dient de accountant een ‘Paragraaf ter benadrukking van bepaalde aangelegenheden – rechtmatigheidsverantwoording’ in de controleverklaring op te nemen.

Bij de evaluatie of deze paragraaf opgenomen dient te worden, betrekt de accountant op basis van NBA Alert 48 dus de toelichting in de rechtmatigheidsverantwoording omtrent de in afstemming met het algemeen bestuur geaccepteerde begrotingsoverschrijdingen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.2 Rechtmatigheidsverantwoording (2/3) De rechtmatigheidsverantwoording van gemeente BaarleNassau geeft een getrouw beeld

10

In de jaarrekening 2023 is voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen van het college, gericht op de rechtmatigheid van de baten en lasten alsmede de balansmutaties in de jaarrekening 2023. Het is onze rol om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening te controleren. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft. Onze controle richt zich op het bepalen of het oordeel van het college in de rechtmatigheidsverantwoording door het college toereikend is onderbouwd. Hierbij stellen wij vast of de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld in overeenstemming met de afspraken die gemaakt zijn tussen de gemeenteraad en het college. Deze afspraken zijn vastgelegd in het normenkader van de gemeente dat d.d. 15 december 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld. Het rechtmatigheidsoordeel van het college richt zich op een drietal criteria die wij hieronder nader hebben toegelicht. Bij de uitvoering van onze werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de organisatie toereikende werkzaamheden heeft uitgevoerd om het oordeel hieromtrent dat in de rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen te onderbouwen.

Voorwaardencriterium Het college toetst bij de uitvoering van haar controlewerkzaamheden of bij de uitvoering van financiële beheershandelingen binnen de geldende wet- en regelgeving is gehandeld. De relevante wet- en regelgeving is tussen het college en de raad afgestemd door middel van het normenkader. Het voorwaardencriterium is met name relevant bij de processen: subsidieverstrekkingen, het sociaal domein en aanbestedingen. Indien is vast komen te staan dat de gemeente niet aan het voorwaardencriterium heeft voldaan is sprake van een onrechtmatigheid. Begrotingscriterium Het begrotingscriterium richt zich op het budgetrecht van de raad. Overschrijdingen van de lasten en overschrijdingen van investeringsbudgetten (kredieten) zijn op basis van de Gemeentewet onrechtmatig. Het totaal van de begrotingsonrechtmatigheden van gemeente Baarle-Nassau heeft de verantwoordingsgrens overschreden en het college heeft het totaal van de begrotingsonrechtmatigheden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. De begrotingsonrechtmatigheden zijn op basis van de afspraken tussen college en raad in de financiële verordening acceptabel. Overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) zijn op zichzelf niet onrechtmatig.

Deze zijn echter wel onrechtmatig als deze niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld. Het college en de raad hebben door middel van de financiële verordening afspraken gemaakt over wanneer overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) in een begrotingswijziging aan de raad voorgelegd moeten worden. Het college van gemeente Baarle-Nassau heeft de overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) tijdig voorgelegd aan de raad en er is in dit kader geen sprake van begrotingsonrechtmatigheden.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.2 Rechtmatigheidsverantwoording (3/3)

De raad van gemeente Baarle-Nassau heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 1% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 258.340

11

Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Als laatste dient het college een uitspraak te doen over de naleving van bepalingen die in wet- en regelgeving zijn opgenomen met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik. Hiervoor stelt het college vast welke verplichte handhaving noodzakelijk is en welke maatregelen binnen de gemeente genomen zijn om dit te kunnen uitvoeren. Tevens stelt het college vast of de getroffen maatregelen werken. Indien geconstateerd wordt dat beleid niet bestaat of niet wordt nageleefd dan wordt dit toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Alleen daadwerkelijke afwijkingen als gevolg van misbruik worden betrokken in het proces tot het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording. Strekking van de rechtmatigheidsverantwoording De raad van gemeente Baarle-Nassau heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 1% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 258.340. Blijkens de rechtmatigheidsverantwoording is het college van mening dat de verantwoordingsgrens wordt overschreden in de jaarrekening 2023. De verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties zijn rechtmatig tot stand gekomen met uitzondering van het geen gerapporteerd is in de rechtmatigheidsverantwoording.

De door het college gerapporteerde afwijkingen kunnen als volgt worden samengevat: POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

ONRECHTMATIGHEDEN

ONDUIDELIJKHEDEN

Rechtmatigheid Voorwaardencriterium Begrotingscriterium

1.040

Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Totaal

1.040

Verantwoordingsgrens (1% voor afwijkingen)

258

Door de gemeenteraad vastgestelde rapportagegrens De rapportagegrens voor de toelichting van de geconstateerde afwijkingen in de paragraaf bedrijfsvoering is door de raad bepaald op € 100.000

DASHBOARD

774 100

De rapportagegrens voor de toelichting van de geconstateerde afwijkingen in de paragraaf bedrijfsvoering is door de raad bepaald op € 100.000. De paragraaf bedrijfsvoering is onderdeel van het jaarverslag. Wij hebben deze paragraaf gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of deze paragraaf materiële afwijkingen bevat. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Op grond van onze werkzaamheden zijn wij van mening dat de paragraaf bedrijfsvoering verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat. Overigens merken wij op dat ten aanzien van de toelichting op begrotingsrechtmatigheid in de paragraaf bedrijfsvoering de afwijkingen van de begroting als saldo per programma zijn toegelicht en niet separaat voor de baten en lasten. JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

12

3. Resultaat & financiële positie

3.1 Resultaat 2023 3.2 Dashboard financiële positie 3.3 Ons beeld van uw financiële positie

3.1 Resultaat 2023 Resultaat 2023 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 1,0 miljoen voordelig

13

Het resultaat van gemeente Baarle-Nassau over het jaar 2023 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 1,0 miljoen voordelig. In onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven: OVERZICHT REALISATIE PROGRAMMA’S (x 1.000) Saldo van baten en lasten Subtotaal mutaties reserves Resultaat

Belangrijkste afwijkingen in het resultaat 2023 op programma’s verkeer, vervoer en waterstaat en de algemene dekkingsmiddelen

DASHBOARD

2023

BEGROTING NA WIJZIGINGEN

VERSCHIL

-/- 1.003

-/- 2.300

1.297

1.906

2.188

-/- 288

903

-/- 111

1.014

Saldo van baten en lasten Het saldo van baten en lasten wijkt € 1,0 miljoen voordelig af ten opzichte van de begroting na wijzigingen. De belangrijkste afwijkingen van de begroting na wijzigingen zien we terug in de programma’s verkeer, vervoer en waterstaat (€ 0,4 miljoen voordelig) en op de algemene dekkingsmiddelen (€ 0,8 miljoen voordelig). Het voordeel op deze programma’s worden respectievelijk verklaard door een van de provincie ontvangen subsidie voor verkeersveiligheidsmaatregelen en door een hogere ontvangen rijksvergoeding, o.a. voor de aanpak energietoeslag. De afwijkingen ten opzichte van de begroting op de overige programma’s zijn allen kleiner dan € 0,2 miljoen.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.2 Dashboard financiële positie

NETTO SCHULDQUOTE

14

BELASTINGCAPACITEIT

SOLVABILITEIT 50

90

105

95

130

12,0% 220

-100

< 90%

48,0%

20

90-130%

0

> 130%

(GECORRIGEERDE) SCHULDQUOTE

< 20%

86,0% 100

20-50%

> 50%

50

150

< 95%

95-105%

> 105%

STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE

GRONDEXPLOITATIE

0

90

35 130

12,0% -100

< 90%

DASHBOARD

220

90-130%

-3,0%

20

> 130%

JAARREKENING

100

0

< 20%

FINANCIËLE POSITIE

1,0%

20-35%

> 35%

BEVINDINGEN

5

-5

< 0%

BIJLAGEN

0%

> 0%

3.3 Ons beeld van uw financiële positie

15

Hieronder vindt u een andere toelichting op de ratio's van uw gemeente. Uw weerstandsvermogen is 2,83

De gemeente kan aan haar lange termijn verplichtingen voldoen.

Weerstandsvermogen gemeente Baarle-Nassau is ruim voldoende In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 3,8 miljoen (2022: € 3,8 miljoen). In geval van calamiteiten is het mogelijk om een deel van deze reserves een andere aanwending te geven. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De gemeente BaarleNassau heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 1,35 miljoen (2022: € 1,35 miljoen). Het weerstandsvermogen van de gemeente Baarle-Nassau is volgens het GTK 2020 uitstekend te noemen. Solvabiliteit en netto schuldquote De solvabiliteit bedraagt ultimo 2023 48% (2022: 60%). Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente Baarle-Nassau in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. De netto schuldquote bedraagt 12% (2022: 12%). De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. De solvabiliteit laat een negatieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020); de netto schuldquote is ongewijzigd aan vorig jaar.

Financieel risico als gevolg van de grondexploitatie is minst risicovol.

Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de gemeente Baarle-Nassau ad -3% is laag doordat de grondpositie (de waarde van de grond) ten opzichte van de totale baten laag is. De ratio grondexploitatie < 20% is het minst risicovol te noemen volgens het GTK 2020. Ontwikkeling meerjarenbegroting 2024-2027 De ratio’s netto schuldquote en solvabiliteit laten in de begroting de komende jaren een negatieve trend zien. De ratio netto schuldquote stijgt in de begroting de komende jaren naar 45% in 2027 en de solvabiliteitsratio daalt volgens de begroting naar 35% in 2027, waarmee vooral deze ratio verder naar de onderkant van de classificatie ‘neutraal’ opschuift. Zoals ook op de vorige pagina opgemerkt, is de begroting van gemeente Baarle-Nassau niet structureel in evenwicht in 2027, waar de meeste gemeenten ook in 2026 een niet sluitende begroting presenteren. De structurele exploitatieruimte van gemeente Baarle-Nassau is voor 2026 nog 1% positief, maar slaat in 2027 om naar 2% negatief.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

16

4. Overige bevindingen

4.1 Sociaal domein 4.2 BBV, WNT en SiSa 4.3 Belangrijkste aandachtspunten voor 2024 4.4 Relevante wijzigingen in het BBV met ingang van begrotingsjaar 4.5 Significante schattingsposten

4.1 Programma ‘Sociaal domein’

17

Wmo Begeleiding en Beschermd Wonen Met ingang van 1 januari 2023 is Siem de contractpartner voor Wmo Begeleiding en Beschermd Wonen voor de regio Hart van Brabant. Er is sprake van een taakgerichte inkoop met lumpsum financiering. Er zijn samen met Siem afspraken gemaakt over de over de monitoring en rapportering aan de deelnemende gemeenten. Per kwartaal informeert Siem de regio over onder andere de voortgang van de inkoop, het verloop van het aantal cliënten in zorg (regionaal en per gemeente) en over de bestedingen van het lumpsumbudget en het budget voor transformatie. Afrekening vindt plaats op basis van het werkelijk aantal cliënten ten opzichte van het totale regionaal volume en de contractueel overeengekomen bandbreedte. In onze boardletter d.d. 8 februari 2024 hebben wij eveneens over het gewijzigde proces gerapporteerd. De cliëntaantallen en het lumpsum budget zijn middels een bestuursverklaring d.d. 1 maart 2024 door RIBW Brabant als penvoerder van Siem bevestigd. Regio Hart van Brabant heeft een adviesnota verstrekt aan de deelnemende gemeenten over de afrekening van de zorg- en transformatiekosten.

Als eindproduct in de P&C-cyclus levert Siem uiterlijk 1 juni de financiële verantwoording aan waarbij op twee manieren zekerheid over de gepresenteerde bedragen wordt verkregen; enerzijds levert de accountant van Siem een rapport van feitelijke bevindingen op bij specifiek overeengekomen werkzaamheden. Posten waar de accountant geen werkzaamheden op kan uitvoeren wegens het ontbreken van een harde norm zijn door de gemeente Tilburg beoordeeld. Lasten Wmo Siem € 13.000 te hoog verantwoord

Onzekerheid prestatielevering Wmo ZIN ad € 167.000

DASHBOARD

De totale lasten Wmo Begeleiding en Beschermd Wonen voor gemeente Baarle-Nassau waren begroot op € 396.000 excl. transformatiekosten. Op basis van de voorlopige afrekening per ultimo 2023 zouden de lasten, incl. transformatiekosten, € 315.000 bedragen. Op basis van de afrekening per medio maart 2024 blijken voor gemeente Baarle-Nassau het aantal cliënten en de lasten in lijn te liggen met de voorlopige afrekening. De werkelijke lasten bedragen € 13.000 minder dan in de administratie is verantwoord. Omdat de jaarrekening reeds was opgesteld, is deze correctie niet meer verwerkt in de jaarrekening. Verkregen zekerheid omtrent de geleverde zorg Net als afgelopen jaren is er sprake van een zekere mate van onzekerheid bij het vaststellen of zorg daadwerkelijk geleverd is. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente, de ervaringen uit voorgaande jaren en de uitkomsten van de in 2023 ontvangen controleverklaringen bij productieverantwoordingen ramen wij het bedrag van deze resterende onzekerheid in totaliteit op € 167.000 (2022: € 398.000). Deze daling wordt met name veroorzaakt doordat Wmo Begeleiding en Beschermd Wonen gedurende 2023 is overgegaan naar Siem.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 BBV, WNT en SiSa

BBV wordt nageleefd

18

Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Baarle-Nassau de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd. Wet Open overheid In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet Open overheid (Woo) is voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse verantwoording vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De openbaarheidsparagraaf Woo moet in de begroting en jaarstukken worden opgenomen via een afzonderlijke paragraaf, zoals de in artikelen 9 en 26 van het BBV genoemde paragrafen. Deze verplichting geldt reeds voor de jaarstukken 2022. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Baarle-Nassau deze paragraaf opgenomen heeft in de jaarstukken 2023. Zoals ook vermeld op pagina 7 in dit verslag en uw jaarstukken is in 2024 een betalingsverplichting inzake ingediende Woo-verzoeken uit 2023 naar voren gekomen. Deze verplichting is na het opstellen van de jaarrekening bekend geworden. De opgenomen fout is de best mogelijke inschatting van de gemeente.

WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten

Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2023 niet meer bedragen dan € 223.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2023 van de gemeente Baarle-Nassau niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2023 van de gemeente Baarle-Nassau voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

Geen bevindingen SiSa-bijlage

SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening 2023 genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2023. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens bijlage B.

Exponentiële toename aantal SiSa-regelingen

Wij zien een landelijke trend dat Ministeries steeds vaker een Specifieke regeling kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale overheden. Het aantal SiSa-regelingen is daardoor exponentieel toegenomen. Dit geeft een hoge druk op de organisatie binnen gemeente Baarle-Nassau, andere gemeenten en decentrale overheden en de accountantskantoren. Voor uw gemeente is sprake van 24 SiSaregelingen in 2023 tegenover 21 SiSa-regelingen in 2022.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.3 Belangrijkste aandachtspunten voor 2024

19

Inleiding Naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2023 hebben wij een aantal bevindingen en aanbevelingen over het afgelopen boekjaar weergegeven. Daarnaast willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, de volgende aandachtspunten voor het komende jaar benoemen.

Duurzaamheidsverslagging bij gemeenten

1. Duurzaamheidsverslaggeving bij gemeenten De Europese Unie heeft in 2022 de Corporate Sustainability Reporting Directive (hierna: CSRD) aangenomen om de kwaliteit, volledigheid en consistentie van duurzaamheidsrapportages te verbeteren. De CSRD verplicht beursgenoteerde ondernemingen (vanaf boekjaar 2024) en grote ondernemingen (vanaf boekjaar 2025) over duurzaamheid te rapporteren. Hoewel de CSRD niet van toepassing is op gemeenten, is duurzaamheid ook voor gemeenten een belangrijk thema waar al over gerapporteerd wordt. Door te rapporteren volgens de CSRD-richtlijn kunnen gemeenten daar voordelen uithalen. Het opstellen van zo'n rapport vereist duidelijke, niet-financiële taal op het gebied van duurzaamheid, waarbij niet alleen de eigen organisatie, maar ook de omgeving een rol speelt. Dit is een verschil met de huidige gemeentelijke jaarverslagen die vaak omvangrijk en gericht zijn op wettelijke taken. Het invoeren van de CSRD biedt gemeenten de kans om in duidelijke taal en transparantie, zowel intern als extern, uit te leggen wat hun concrete, meetbare acties, standpunten en resultaten zijn en zullen zijn op het gebied van milieu, sociale en menselijke factoren en corporate governance. Gemeenten hebben een grote impact op de waardeketen en zijn daarom bij uitstek geschikt om duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren.

Een groeiend aantal gemeenten is zich hiervan bewust en heeft zich aangesloten bij het VNG-initiatief om een zogenoemde SDG-gemeente te worden. De CSRD gaat nog een stap verder en zorgt ervoor dat sectoren onderling vergeleken kunnen worden. Bovendien vraagt de CSRD om concreet meetbare output. Voor meer informatie over CSRD verwijzen wij naar bijlage C.

Voorspellend vermogen

2. Voorspellend vermogen Tijdens onze controle hebben wij geconstateerd dat voor sommige programma’s sprake is van afwijkingen tussen begrote baten en lasten en daadwerkelijke baten en lasten (zie ook hoofdstuk 3). Deels betreft dit externe ontwikkelingen, deels zijn dit beïnvloedbare posten. Enerzijds is het van belang dat verplichtingen en overhevelingen per budget(houder) zo veel mogelijk gedurende het jaar inzichtelijk worden gemaakt (gedegen budgethouderschap) en in de turap’s worden meegenomen. Hierdoor heeft de raad gedurende het jaar al zicht op de onderdelen waar extra middelen heen moeten, maar ook waar middelen overblijven, zodat deze middelen anders ingezet kunnen worden. Dit vraagt ook om een andere mentaliteit/denkwijze bij uw budgethouders om tijdig over deze afwijkingen te rapporteren. Anderzijds adviseren wij om de verbetering van het voorspellend vermogen structureel onderdeel van uw proces te maken. Dit kan door gestructureerd afwijkingen van de begroting te evalueren waarmee lering kan worden getrokken voor toekomstige prognoses. Dit wordt ook wel ‘backtesting’ genoemd. Hiermee kan het lerend vermogen van uw organisatie verbeteren. Door gestructureerd en gedocumenteerd de kwaliteit van de prognoses te beoordelen aan de hand van realisatie zoals achteraf is gebleken, kunnen toekomstige prognoses verbeterd worden en/of kan eerder bijgestuurd worden.

Het verschil binnen de begroting wordt veroorzaakt door diverse afwijkingen. Deels is de raad hierover geïnformeerd. De verschillen zijn te verklaren en zijn bij de financiële toelichtingen in de programma’s opgenomen. Wij adviseren u dit nadrukkelijker onderdeel van uw proces te maken bij de bestuursrapportages en voortdurend te monitoren waardoor verschillen ontstaan en de raad te adviseren over tijdelijke en reserve-budgetten gedurende het jaar, het overhevelen hiervan bij de jaarrekening en de impact op de begroting van het lopende boekjaar.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.4 Relevante wijzigingen in het BBV met ingang van begrotingsjaar Wijzigingen met ingang van begrotingsjaar 2025 (toepassing is toegestaan in 2024)

Wijziging notitie rente

Wijziging notitie Overhead

Wijzigingen notitie Grondexploitatie

DASHBOARD

20

Relevante wijzigingen in het BBV met ingang van begrotingsjaar 2025 (toepassing in 2024 toegestaan) In december 2023 heeft de commissie BBV een aantal notities geactualiseerd. Het betreft de notities Rente, Overhead en Grondexploitatie. Hieronder hebben wij per onderwerp de belangrijkste wijzigingen opgenomen en gekoppeld aan de impact voor uw gemeente. Alle notities zijn van toepassing met ingang van begrotingsjaar 2025, en mogen worden toegepast voor begrotingsjaar 2024. Notitie rente De belangrijkste wijziging uit de notitie rente betreft een aanpassing in de toerekening van de rentelasten aan de grondexploitaties. Tot en met 2023 is het alleen toegestaan om de werkelijke rente over het vreemd vermogen (naar rato) toe te rekenen aan de grondexploitaties. Dit geldt tevens voor de toekomstige rentelasten. Met ingang van boekjaar 2025 (en eventueel 2024) wordt voor grondexploitaties geen onderscheid meer gemaakt in het BBV, waardoor de rentetoerekening plaatsvindt op basis van de reguliere omslagrente. Notitie Overhead De commissie BBV heeft in de notitie Overhead 2023 de regelgeving met betrekking tot de toerekening van Overhead geactualiseerd, verduidelijkt en samengevoegd in één notitie.

De belangrijkste uitspraken en aanbevelingen zijn als volgt:  Stellige uitspraak: Voor de berekening van de tarieven voor de lokale heffingen moet de methodiek voor toerekening van overhead worden gebruikt zoals deze is opgenomen in de financiële verordening. Deze methodiek mag niet afwijken van de overige methodieken voor het toerekenen van overhead.  Aanbevelingen: De commissie adviseert om overhead niet bij de begroting vorm te geven maar door middel van de financiële verordening of door een nota overhead aan de raad voor te leggen en deze periodiek te herzien. In deze nota neemt de gemeente keuzes op ten aanzien van: kaderstelling, methodiek en onderscheiding primaire processen en overhead. Notitie Grondexploitatie De belangrijkste wijzigingen in de notitie grondexploitatie zien toe op de wijzigingen ten aanzien van de omgevingswet, die onder andere hebben geleid tot een aanpassing van de lijst met verhaalbare kostensoorten. Deze wijzigingen gaan, in verband met de invoering van de Omgevingswet in per 1 januari 2024. Deze wijzigingen hebben met name invloed op verslaggevingsaspecten bij faciliterend grondbeleid. De overige wijzigingen zien met name toe op de voorwaarden voor warme gronden, de voorbereidingskosten en gemengde projecten. Daarnaast is de rentetoerekening, zoals hierboven is toegelicht, gewijzigd.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Significante schattingsposten Schattingen zijn in het algemeen neutraal Wij hebben geen controleverschillen naar aanleiding van deze schattingen

Inherent aan het opmaken van een jaarrekening, is dat het college met de organisatie schattingen moet maken. Bepaalde schattingen kennen een (additionele) schattingsonzekerheid en zijn van bijzonder belang door hun invloed op de jaarrekening en doordat zij een hoge mate van schattingsonzekerheid vertonen. Dit laatste betekent dat de schatting vatbaar is voor een inherent gebrek aan nauwkeurigheid in de waardering. Een goed inzicht in de jaarrekening vereist kennis van deze posten. Als onderdeel van de controle hebben wij de oordeelsvormingen en besluiten van het college bij het maken van de schattingen beoordeeld op indicaties voor mogelijke tendenties. In het hierna opgenomen overzicht hebben wij van de jaarrekeningposten waaraan een belangrijke schatting ten grondslag ligt weergegeven of wij de schatting als conservatief, neutraal of pessimistisch hebben aangemerkt.

POST IN DE JAARREKENING

BEDRAG (x € 1.000)

BEOORDELING HUIDIG BOEKJAAR

Vaste activa – afschrijvingen

771



Afschrijving van de materiële vast activa vindt plaats op basis van de ingeschatte en vastgestelde afschrijvingstermijnen.

Voorziening dubieuze debiteuren

211



Voor algemene debiteuren en debiteuren Soza is een voorziening getroffen. Hiermee kunnen in voorkomende gevallen oninbare bedragen worden opgevangen.

TOELICHTING SCHATTING

Voorzieningen bestaande risico’s en verplichtingen

1.764



De gemeente heeft voorzieningen gevormd voor in de toekomst verwachte kosten, zoals de voorziening pensioen en wachtgelden bestuurders. Ultimo 2023 is een nieuwe voorziening gevormd voor achterstallig onderhoud wegen ad € 0,9 miljoen. Hiervoor heeft de gemeente een externe partij inspectie laten uitvoeren.

Voorzieningen verkregen middelen van derden

642



Van derden verkregen middelen ten aanzien van riolering en afvalstoffen zijn niet vrij besteedbaar.

 Conservatief, maar aanvaardbaar

DASHBOARD

21

JAARREKENING

 Neutraal

 Optimistisch, maar aanvaardbaar

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

22

Bijlagen

A

Onze controle

B

Bevindingen SiSa-bijlage

C

Duurzaamheid

23

A. Onze controle

A. Onze controle

Doel en object van de controle Opdracht

Strekking van de controleverklaring

Materialiteit

24

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Baarle-Nassau, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Opdracht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 1 augustus 2023. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging. Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2023 van de gemeente Baarle-Nassau aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij hierbij een goedkeurende controleverklaring, gedateerd op datum, afgegeven. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle zijn afdoende behandeld en onze controle is dan ook afgerond.

Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 258.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de materialiteit rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.

Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle

Onafhankelijkheid

Controleaanpak

25

Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Baarle-Nassau zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Controleaanpak Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 1 augustus 2023 opgenomen. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins.

Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. Wij hebben voor de volgende risico’s − die zich met een hoge waarschijnlijkheid kunnen voordoen én mogelijk materiële impact hebben − in onze controle meer aandacht gehad: Frauderisico als gevolg van het door het management doorbreken van interne beheersingsmaatregelen (bewuste beïnvloeding door bestuur of management van de jaarcijfers).  Ongeautoriseerde handelingen in Key2Financiën doordat eindgebruikers beschikken over superuser-rechten en daarmee ingerichte procedures kunnen doorbreken. 

Vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen

DASHBOARD

Vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen De waarderingen in de jaarrekening van de gemeente Baarle-Nassau zijn gebaseerd op de veronderstelling dat de gemeente Baarle-Nassau als geheel in continuïteit zal worden voortgezet. De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar. In onze controleverklaring hebben wij gerapporteerd over onze controleaanpak ten aanzien van het vermogen van de gemeente Baarle-Nassau om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze controleverklaring 2023.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen

De grondslagen van de jaarrekening 2023 zijn aanvaardbaar

Geautomatiseerde gegevensverwerking

DASHBOARD

26

De jaarstukken 2023 van uw gemeente bestaan uit: het jaarverslag 2023 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen); de jaarrekening 2023 (rechtmatigheidsverantwoording, balans met toelichtingen, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden).

 

In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2023. In 2023 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening.

Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze boardletter 2023 d.d. 8 februari 2024. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

27

B. Bevindingen SiSa-bijlage

B. Bevindingen SiSa-bijlage

28

Inleiding Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De gemeente Baarle-Nassau heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen: Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2023 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen. De tabel moet altijd worden opgenomen, ook als geen fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Indien dit het geval is worden de kolommen ‘FOUT OF ONZEKERHEID’, ‘FINANCIËLE OMVANG IN €’ en ‘TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID’ leeg gelaten.

Strekking controleverklaring (jaarrekening)

GOEDKEUREND

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

FOUT OF ONZEKERHEID

A16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Fout

A16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Onzekerheid

A18B

C55

Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s (SiSa tussen medeoverheden) Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s (SiSa tussen medeoverheden) Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Aanpak energiearmoede

C55

Aanpak energiearmoede

C62

C92

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

A18B B2 B2

C62

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

29

FOUT OF ONZEKERHEID

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

C94

Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen Fout van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen Onzekerheid van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB) Fout Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB) Onzekerheid

C94

D8 D8 D14

E84

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

Fout

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

Onzekerheid

F28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaaten energiebeleid Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaaten energiebeleid Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023

D14 E44B E44B

F28 G2 G2

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid

Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

30

FOUT OF ONZEKERHEID

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

G2

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire Fout gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire Onzekerheid gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2023 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 gemeentedeel 2023 Fout Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 gemeentedeel 2023 Onzekerheid

G2

G3 G3 G3 G3

G3

G3

G3

G3

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB) gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Fout

Onzekerheid

Fout

Onzekerheid

Fout

Onzekerheid

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

31

FOUT OF ONZEKERHEID

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

G3

BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het Fout kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het Onzekerheid kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 Fout Wet inburgering gemeentedeel 2023

G3

G10 G10

G13

Fout

G13

Besteding/baten onderwijsroute gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2023

Fout

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G12 G12

G12

DASHBOARD

JAARREKENING

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Onzekerheid

Wet inburgering gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 Besteding/baten onderwijsroute gemeentedeel 2023