Bijlage 2 - Accountantsverslag 2024 ABG-organisatie
Tekst van het document
23 APRIL 2025
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024
Gemeenschappelijke regeling ABG-Organisatie
BDO Audit & Assurance B.V., Philitelaan 73, 5617 AM Eindhoven, www.bdo.nl
Aan:
Geachte leden van het bestuur,
Het bestuur van ABG-Organisatie T.a.v. mevrouw P.A.M van Bavel, Postbus 3 5130 AA ALPHEN (NB)
Wij hebben de jaarrekening 2024 van Gemeenschappelijke Regeling ABG-Organisatie (hierna: ABG) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 20 september 2024, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2024. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2024 van de gemeenschappelijke regeling.
Eindhoven, 23 april 2025
Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van ABG-Organisatie bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle.
Kenmerk: 1058441/StH/SP/250160
Wij vertrouwen er op u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Met vriendelijke groet, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,
w.g. drs. D.O. Meeuwissen RA Partner en extern accountant ABG-Organisatie
3
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
01
02
03
04
Dashboard accountantscontrole
Uitkomsten jaarrekeningcontrole
Resultaat & financiële positie
Belangrijkste bevindingen
4
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
1. Dashboard accountantscontrole
1.1 Dashboard accountantscontrole
5
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
STREKKING CONTROLEVERKLARING
Wij verstrekken bij de jaarrekening, inclusief rechtmatigheidsverantwoording, een goedkeurende controleverklaring. De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 500.000 respectievelijk € 1.500.000. Het jaarverslag, inclusief de opgenomen informatie in de paragraaf bedrijfsvoering, is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden. De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd. De directie heeft in de rechtmatigheidsverantwoording afwijkingen van het voorwaardencriterium gerapporteerd ad € 95.000. De WNT is nageleefd.
DATA-ANALYSE
Wij hebben data-analyse gebruikt om inzicht te verkrijgen in de (batch)betalingen van uw organisatie.
Wij hebben geconstateerd dat twee declaraties dubbel zijn betaald aan één medewerker. Dit betreft een incident; binnen het proces waren reeds voldoende waarborgen getroffen en aan deze constatering wordt door de organisatieopvolging gegeven.
BELANGRIJKE BEVINDINGEN
RESULTAAT 2024
Wij hebben vastgesteld dat de nieuwe huisvesting op de juiste wijze is verantwoord in de jaarrekening en dat is voldaan aan geldende wet- en regelgeving. Tijdens de jaarrekeningcontrole hebben wij geconstateerd dat verbeterslagen kunnen worden gemaakt ten aanzien van de diepgang van de vastlegging van de uitgevoerde werkzaamheden op de spendanalyse.
2024
BEGROTING NA WIJZIGINGEN
Saldo van baten en lasten
976
998
Mutatie reserves
- 976
- 947
0
51
(x €1.000)
RESULTAAT
AANDACHTSPUNTEN 2025 Wij zien voor ABG-Organisatie aandachtspunten voor 2025:
De kosten van ABG-Organisatie worden gedekt door de gengen van de gemeenten. De gemeentelijke bijdrage voor 2024 bedraagt € 51,4 miljoen (2023: € 46,4 miljoen). Deze toename is met name het gevolg van hogere personele kosten. Het voorspellend vermogen van de (primaire) begroting is voor verbetering vatbaar.
UW FINANCIËLE POSITIE de
volgende
Lokale overheden zijn door de NIS2 aangewezen als organisaties die van vitaal belang zijn voor de samenleving waardoor ook uw organisatie verplicht is om de NIS2-maatregelen te implementeren. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar onze managementletter. Zorgdragen voor een gestructureerde en diepgaande vastlegging van de gemaakte overwegingen bij de beoordeling of opdrachten rechtmatig zijn (spendanalyse).
ABG-Organisatie beschikt niet over een algemene reserve of weerstandsreserve om (financiële) risico’s op te vangen. Dit is het gevolg van een gemaakte beleidskeuze.
De drie deelnemende gemeenten hebben alle drie een weerstandsreserve waarmee ook de risico’s van ABG-Organisatie worden afgedekt.
ABG-Organisatie kan aan haar lange termijn verplichtingen voldoen als gevolg van de afspraken met de deelnemende gemeenten.
Er is sprake van een positieve exploitatieruimte. Dit betekent dat de structurele lasten lager zijn dan de structurele baten.
6
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole
2.1 Onze opdracht en controle 2.2 Strekking controleverklaring 2.3 Aandachtspunten 2025
7
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
2.1 Onze opdracht en controle 1/2
Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van ABG-Organisatie, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Opdracht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 20 september 2024. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2024 van ABG-Organisatie aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij hierbij een goedkeurende controleverklaring, gedateerd op 23 april 2025, afgegeven. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle zijn afdoende behandeld en onze controle is dan ook afgerond.
Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door het bestuur vastgestelde toleranties gehanteerd. Het bestuur heeft ons daarbij opgedragen
om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 500.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. U heeft de rapporteringstolerantie gelijkgesteld aan de goedkeuringstolerantie. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid van de informatie in de WNT-verantwoording. Voor de WNT geldt specifiek voorgeschreven rapporteringstolerantie die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT-tolerantie eveneens op correcte wijze toe. Grondslagen financiële verslaggeving De jaarstukken 2024 van ABG-Organisatie bestaan uit: het jaarverslag 2024 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen); de jaarrekening 2024 (rechtmatigheidsverantwoording, balans met toelichtingen, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief taakvelden). In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag is informatie opgenomen over ‘wat hebben we gedaan’ en ‘wat hebben we bereikt’.
De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar.
8
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
2.1 Onze opdracht en controle 2/2
De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeenschappelijke regeling zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2024. In 2024 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeenschappelijke regeling. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeenschappelijke regeling en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van de directie en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door de directie en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Controleaanpak Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening.
Wij hebben voor de volgende risico’s in onze controle verhoogde aandacht gehad: In onze controlestandaarden (NV COS) wordt expliciet het risico van management override (bewuste beïnvloeding door bestuur of management van de jaarcijfers) als belangrijk te onderkennen theoretisch risico benoemd. Als accountant moeten wij in onze werkzaamheden hier specifiek aandacht aan besteden. Wij zijn van mening dat het risico op management override binnen de gemeenschappelijke regeling beperkt is. Om het resterende risico te beperken beoordelen wij bijzondere journaalposten in detail. Onafhankelijkheid Op basis van Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de ‘Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten’ (ViO), is vereist dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Onze overige dienstverlening heeft betrekking op automatisering van processen (Robotic Process Automation).
Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter 2024. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld.
9
ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
2.2 Strekking controleverklaring
Controleverklaring 2024 Wij hebben bij de jaarrekening 2024 van GR ABG-Organisatie een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Dit betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2024 als van de activa en passiva per 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld en de met het bestuur gemaakte afspraken hierover zijn nageleefd. Wij hebben geen controleverschillen geconstateerd, derhalve hebben we een goedkeurende controleverklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid van de jaarrekening 2024. Fraude en non-compliance Bij de planning van de jaarrekeningcontrole houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie of een risico omtrent het nietnaleven van wet- en regelgeving. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties met verschillende personen binnen de organisatie. Daarnaast nemen wij kennis van de door u opgenomen toelichtingen in de jaarstukken.
Het voorkomen en mitigeren van frauderisico’s is primair de verantwoordelijkheid van de directie/het bestuur. Daarom hebben wij op diverse momenten met u en uw medewerkers over dit onderwerp van gedachten gewisseld. Deze besprekingen en onze controlewerkzaamheden hebben geen indicaties voor materiële fraude opgeleverd. Wij hebben vastgesteld dat in de afgelopen jaren goede stappen zijn gezet op het gebied van fraude- en corruptierisicobeheersing. Evenwel is het van belang om dit onderwerp regelmatig onder de aandacht te brengen en te houden, met als doel de gehele organisatie bewust te laten zijn van fraude- en corruptierisico’s. Naast directe schade kan immers ook belangrijke reputatieschade optreden.
10 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
2.3 Aandachtspunten 2025 1/2
Inleiding Naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2024 hebben wij een aantal bevindingen en aanbevelingen over het afgelopen boekjaar weergegeven. Daarnaast willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, de volgende van aandachtspunten voor het komende jaar benoemen. NIS2 - digitale weerbaarheid verankerd in wet- en regelgeving vanuit de EU Om de digitale weerbaarheid van organisaties te verhogen is de NIS2 (Network and Information Security 2) richtlijn vanuit de EU vastgesteld. De NIS2 richtlijn is een update van de in 2016 ingevoerde NIS-richtlijn. In Nederland ook wel bekend als NIB2 (Netwerk- en informatiebeveiligingsrichtlijn) en/of de Wbni (Wet Beveiliging Netwerk- en Informatiesystemen). Lokale overheden zijn door de NIS2 aangewezen als organisaties die van vitaal belang zijn voor de samenleving. ABG-Organisatie is dus verplicht om de NIS2-maatregelen te implementeren. In het derde kwartaal 2025 is NIS2 naar Nederlandse wetgeving vertaald en nadien van kracht onder de noemer ‘Cyberbeveiligingswet’. Belangrijk is dat NIS2 aanvullende eisen stelt, die niet volledig door de huidige Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) worden afgedekt, wat betekent dat in de komende periode additionele maatregelen moeten worden getroffen ten einde aan NIS2 te voldoen.
Voor de uitkomsten van onze werkzaamheden hieromtrent verwijzen wij naar onze managementletter d.d. 31 maart 2024.
Diepgang en vastlegging overwegingen aanbestedingsrechtmatigheid Bij de jaarrekeningcontrole 2023 hadden wij geconstateerd dat verbeterslagen kunnen worden gemaakt ten aanzien van de diepgang van de vastlegging van de uitgevoerde werkzaamheden op de spendanalyse. In onze managementletter 2024 hebben we u hierop geattendeerd ten behoeve van de jaarrekeningcontrole 2024. Bij de uitvoering van onze werkzaamheden ten aanzien van de spendanalyse 2024 hebben wij vastgesteld dat overwegingen die bij de beoordeling zijn gemaakt om tot een oordeel over de rechtmatigheid van opdrachten te komen niet zijn vastgelegd. Hierdoor is achteraf niet vast te stellen op welke gronden een opdracht als (on)rechtmatig is aangemerkt. Het vastleggen van uw overwegingen is niet alleen relevant voor onze controlewerkzaamheden, maar ook voor uzelf. Zonder duidelijke vastlegging die van voldoende diepgang is, kunt uzelf achteraf, bijvoorbeeld bij het opstellen van de spendanalyse 2025 of indien sprake is van personele wijzigingen, niet meer achterhalen welke overwegingen in het verleden zijn gemaakt om tot een oordeel te komen. Naar aanleiding van onze constatering heeft u op ons verzoek gemaakte overwegingen en uitgevoerde werkzaamheden inzichtelijker vastgelegd. Wij hebben de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording met betrekking tot het voorwaardencriterium vastgesteld.
Nieuwe huisvesting van ABG-Organisatie In onze managementletter 2024 hebben wij gerapporteerd over de aandachtspunten rondom de nieuwe huisvesting van ABG-Organisatie. De koopsom ligt circa € 1 miljoen hoger dan de taxatiewaarde en wordt veroorzaakt doordat ABG-Organisatie in het verleden gemaakte kosten dor de verkoper vergoedt, die bestaan uit overdrachtsbelasting, een rentevergoeding, vergoeding ontwikkelkosten en een vergoeding voor winstderving. Wij hebben bij de controle aandacht besteed aan de naleving van wet- en regelgeving, mede in relatie tot staatssteun. Wij hebben vastgesteld dat de nieuwe huisvesting op de juiste wijze is verantwoord in de jaarrekening en dat is voldaan aan geldende wet- en regelgeving
11 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
2.3 Aandachtspunten 2025 2/2
Kwalificatie van arbeidsrelaties (Wet DBA) Sinds de introductie van de Wet DBA in 2016 is sprake van een handhavingsmoratorium. Dit betekent dat de Belastingdienst niet controleert en handhaaft op het bestaan van een dienstbetrekking, tenzij sprake is van kwaadwillendheid. Vanaf 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium vervallen en gaat de Belastingdienst weer volledig handhaven. Hierdoor kunnen naheffingsrisico’s ontstaan. Daarnaast werkt het kabinet aan nieuwe wetgeving voor de beoordeling van arbeidsrelaties. In het Hoofdlijnenakkoord is te lezen dat de behandeling van deze wetgeving door het nieuwe kabinet zal worden voortgezet. Kort gezegd zal de nieuwe wetgeving meer nadruk leggen op de vraag of het werk en de werkende organisatorisch zijn ingebed in de organisatie van de werkverschaffer. Daarmee wordt bedoeld of het werk een kernactiviteit van de organisatie vormt en zij aan zij met werknemers wordt verricht. In dat geval zal eerder sprake zijn van een arbeidsovereenkomst. Voor verdere toelichting verwijzen wij naar onze managementletter 2024.
Aanpassing materialiteit naar 2% voor 2025 Vanaf boekjaar 2025 wordt de wettelijke controlegrens voor de accountant verhoogd van 1% naar 2%. Deze wijziging betreft tevens de samenvoeging van de controlegrens van 1% voor fouten en 3% procent voor onzekerheden tot een norm van 2%. Voor boekjaar 2024 had u hier op ingespeeld door de verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording gelijk te trekken aan de grondslag voor de materialiteitsbepaling. U heeft inmiddels uw financiële verordening aangepast, waardoor voor 2024 nog een verantwoordingsgrens van 1% van toepassing blijft en deze gelijk is aan de materialiteit voor de jaarrekeningcontrole.
12 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
3. Resultaat & financiële positie
3.1 Resultaat per programma 3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s 3.3 Ons beeld van uw financiële positie
13 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
3.1 Resultaat per programma
Realisatie vs. gewijzigde begroting Het resultaat van ABG-Organisatie over het jaar 2024 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 637.000 voordelig. In onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven: OVERZICHT REALISATIE 2024 Realisatie (in €)
Begroting na wijziging (in €)
Verschil (in €)
Saldo van baten en lasten
976.370
997.956
-21.586
Onttrekkingen reserves
422.213
651.000
-228.787
Dotatie aan reserves
-1.398.583
-1.598.000
199.417
0
50.956
-50.956
RESULTAAT
Ten opzichte van de bijgestelde begroting sluit het boekjaar 2024 met een beperkte afwijking. De bijdrage van de deelnemende gemeenten is € 637.000 lager dan begroot. Onderstaand hebben wij een korte analyse opgenomen van de belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting.
De totale lasten bedragen € 462.000 minder dan begroting na wijzingen. Deze onderschrijding wordt met name veroorzaakt door lagere inhuurkosten (€ 554.000) doordat de inhuurkrachten minder uren zijn ingezet dan vooraf ingeschat.
De totale baten zijn € 483.000 lager dan begroting na wijzigingen. Doordat de totale kosten van ABG-Organisatie lager zijn dan begroot, is ook de gemeentelijke bijdrage over 2024 lager. De totale bijdragen van de gemeenten zijn € 637.000 lager dan begroot. De resterende afwijking wordt veroorzaakt door hogere vergoedingen van het UWV (€ 134.000). De toerekening van de kosten aan c.q. de bijdragen van de drie deelnemende gemeenten zijn bepaald op basis van ‘Betalen en Genieten’. In het kostenverdeelmodel worden kosten van productieafdelingen verdeeld op basis van productiecijfers, kosten van beleidsafdelingen op basis van beleidsuren en overhead wordt verdeeld op basis van de algemene verdeelsleutel. De colleges van de drie deelnemende gemeenten hebben ingestemd met de af te dragen bijdragen aan ABG-Organisatie.
Voor een nader gedetailleerd inzicht in de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijzigingen en de verklarende toelichting verwijzen wij u naar de ‘toelichting op baten en lasten’ in paragraaf 3.6 van de jaarrekening.
14 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
3.2 Weerstandsvermogen en ratio’s
Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden geschetst van de financiële positie van ABG-Organisatie. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie. Hieronder vindt u een andere toelichting op de ratio's van uw gemeenschappelijke regeling. Weerstandsvermogen van ABG-Organisatie ABG-Organisatie beschikt niet over een algemene reserve of weerstandsreserve om (financiële) risico’s op te vangen. De risico’s van de ABG zijn daarom ook voor eenzelfde bedrag opgenomen in de risicoprofielen van de deelnemende gemeenten. Het maximale risico schat de organisatie in op € 6,5 miljoen en de kans dat de risico’s zich voordoen op gemiddeld 18%. Dit resulteert in een risicobedrag van € 1,2 miljoen (2023: € 730.000). In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in het jaarverslag zijn de relevante risico’s benoemd en is het risicobedrag per risicobedrag toegelicht.
ABG-Organisatie schat dat het risico op cyberaanvallen of toegang tot netwerk en/of informatiesystemen door onbevoegden de grootste kans en impact hebben op de organisatie. Het maximaal risico ten aanzien van de ICT-risico’s is ongewijzigd aan voorgaand jaar, maar u schat de mogelijke kans van toegang tot het netwerk/cyberaanval met 50% kans hoger in dan vorig jaar (vorig jaar: 30%). In onze managementletter de dato 31 maart 2024 hebben wij gerapporteerd over cybersecurity en informatiebeveiliging. Tevens is in 2024 een nieuw risico opgenomen inzake de centrale huisvesting. U schat het maximaal risico van de verschillende onderdelen die hiermee samenhangen in op € 1 miljoen en de kans op 25%. Solvabiliteit en netto schuldquote De solvabiliteit bedraagt ultimo 2024 11,2% (2023: 8,0%) en de netto schuldquote bedraagt 10,1% (2023: 4,6%). Beiden zijn toegenomen ten opzichte van vorig jaar. Voor de solvabiliteit geldt echter dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter ABG-Organisatie in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen, terwijl voor de netto schuldquote geldt hoe lager dit percentage is, hoe beter. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden.
De netto schuldquote bevindt zich volgens het GTK2020 in de categorie minst risicovol en de solvabiliteit in de categorie meest risicovol. Echter, dit laatste is het gevolg van de gemaakte beleidskeuze dat ABG-Organisatie geen eigen algemene reserve heeft. Structurele exploitatieruimte Voor de structurele exploitatieruimte geldt een percentage van 0,2 % (2023: 2,3%). Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.
15 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
3.3 Ons beeld van uw financiële positie
Voorspellend vermogen Tijdens onze controle hebben wij geconstateerd dat er sprake is van afwijkingen tussen begrote lasten en daadwerkelijke lasten (zie ook hoofdstuk 3.1). Ten opzichte van voorgaand jaar is er in 2024 sprake van onderschrijding van de lasten en van de baten. Net als voorgaande jaren is de afwijking tussen de gewijzigde begroting en het resultaat van baten en lasten bij ABG-Organisatie omvangrijk. Op basis hiervan concluderen wij dat het voorspellend vermogen van de begroting (na wijzigingen) voor verbetering vatbaar is. Uiteraard zijn op onderdelen specifieke omstandigheden aan de orde waardoor sprake is van afwijkingen van de begroting na wijzigingen. Zoals opgenomen in onze managementletter 2024 adviseren wij u om de verbetering van het voorspellend vermogen structureel onderdeel van uw proces te maken. Dit kan door gestructureerd afwijkingen van de begroting te evalueren waarmee lering kan worden getrokken voor toekomstige prognoses. Dit wordt ook wel ‘backtesting’ genoemd. Hiermee kan het lerend vermogen van uw organisatie verbeteren. Door gestructureerd en gedocumenteerd de kwaliteit van de prognoses te beoordelen aan de hand van realisatie zoals achteraf is gebleken, kunnen toekomstige prognoses verbeterd worden en/of kan eerder bijgestuurd worden. Het verschil binnen de begroting wordt veroorzaakt door diverse afwijkingen.
Ter voorbeeld wordt in de tweede tussentijdse rapportage gerapporteerd over de lagere loonkosten ad circa € 565.000 en is de begroting op dit onderdeel bijgesteld met € 585.000. In de jaarrekening zijn de salariskosten in de gewijzigde begroting nog eens circa € 565.000 lager opgenomen dan na de tweede tussentijdse rapportage. De realisatie ligt in lijn met de laatste gewijzigde begroting. Eenzelfde ontwikkeling is te zien bij inhuur, waar de realisatie uiteindelijk nog circa € 555.000 lager ligt dan de gewijzigd begroting.
Wij adviseren u het voorspellend vermogen en backtesting nadrukkelijker onderdeel van uw proces te maken bij de bestuursrapportages en voortdurend te monitoren waardoor verschillen ontstaan en het bestuur te adviseren over tijdelijke en reserve-budgetten gedurende het jaar, het overhevelen hiervan bij de jaarrekening en de impact op de begroting van het lopende boekjaar. Hiermee heeft het bestuur ook tijdiger en beter inzicht in wat de werkelijke inkomsten en uitgaven zullen zijn. Toekomstig onderhoud Een belangrijk aspect van de financiële positie is de wijze waarop de toekomstige uitgaven voor onderhoud zijn meegenomen in de cijfers. ABGOrganisatie heeft begin 2024 een pand aangekocht voor nieuwe huisvesting, waar de komende jaren verbouwingswerkzaamheden zullen plaatsvinden, waarna het pand naar verwachting in september 2026 in gebruik zal worden genomen. Wij adviseren u ook tijdig te starten met het (laten) opstellen van onderhoudsplannen, zodat u tijdig inzicht heeft in de onderhoudsuitgaven en de wijze van bekostigen, zoals bijvoorbeeld via een onderhoudsegalisatievoorziening, een bestemmingsreserve of direct ten laste van het resultaat.
16 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
4. Belangrijkste bevindingen 4.1 Rechtmatigheidsverantwoording 4.2 Data-analyse 4.3 BBV en WNT
17 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
4.1 Rechtmatigheidsverantwoording 1/4
Status wijziging wet– en regelgeving Het wetgevingstraject rondom de rechtmatigheidsverantwoording is voor gemeenten en gemeenschappelijke regelingen nog niet afgerond. De gedelegeerde regelgeving die relevant zijn voor het opstellen van de jaarrekening (BBV) en voor de uitvoering van de accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de controleverklaring (BADO) zijn op het moment van schrijven van dit accountantsverslag voor advisering voorgelegd aan de Raad van State. Totdat deze aanpassingen rond zijn dient de uitwerking uit NBA Alert 48 2.0 gevolgd te worden. Aan de hand van te onderkennen scenario's / omstandigheden zijn in NBA Alert 48 2.0 aanwijzingen opgenomen voor de uitvoering van de accountantscontrole van de jaarrekening en de oordeelsvorming in de controleverklaring. In oktober 2024 is de kadernota rechtmatigheid geactualiseerd. De actualisatie leidt voor ABG-Organisatie beperkt tot wijzigingen ten opzichte van vorig jaar. De belangrijkste wijziging betreft een tekstuele aanpassing in de modelverordening ten aanzien van de geconstateerde bevindingen, specifiek in relatie tot de omvang van niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten, lasten en balansmutaties en welk deel acceptabel is op basis van de vastgestelde afspraken.
Strekking van de rechtmatigheidsverantwoording van ABG-Organisatie Het bestuur van ABG-Organisatie heeft de verantwoordingsgrens bepaald op 1% van de totale lasten inclusief de dotaties aan de reserves en de verantwoordingsgrens is daarmee bepaald op € 526.441. Blijkens de rechtmatigheidsverantwoording stelt de directie van ABG-Organisatie vast dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 95.153 bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens van € 526.441. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens de directie van ABG-Organisatie overigens een bedrag van € 95.153 acceptabel op basis van door het bestuur vastgestelde afspraken. De door de directie gerapporteerde afwijkingen kunnen als volgt worden samengevat: BEVINDINGEN IN HET KADER VAN RECHTMATIGHEID Acceptabel (in €)
Niet-acceptabel (in €)
Totaal afwijkingen (in €)
Onduidelijkheden (in €)
95.153
0
95.153
0
Begrotingscriterium
0
0
0
0
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
0
0
0
0
TOTAAL
95.153
0
95.153
0
Verantwoordingsgrens (1%)
526.441
Rapportagegrens
100.000
Onrechtmatigheden Voorwaardencriterium
18 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
4.1 Rechtmatigheidsverantwoording 2/4
Onze bevindingen bij de rechtmatigheidsverantwoording en paragraaf bedrijfsvoering van ABG-Organisatie Het is onze rol om de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2024 van ABG-Organisatie te controleren. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening een getrouw beeld geeft. Onze controle richt zich op het bepalen of de opsomming van de onrechtmatigheden door de directie toereikend is onderbouwd. De rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening richt zich op een drietal criteria die wij hieronder nader hebben toegelicht. Hierbij stellen wij vast of de rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld in overeenstemming met de afspraken die gemaakt zijn tussen het bestuur en de directie. Deze afspraken zijn vastgelegd in het normenkader van ABG-Organisatie, dat d.d. 14 december 2021 door het bestuur is vastgesteld, en de financiële verordening. Bij de uitvoering van onze werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de organisatie toereikende werkzaamheden heeft uitgevoerd om de opsomming van de onrechtmatigheden in de rechtmatigheidsverantwoording te onderbouwen. De paragraaf bedrijfsvoering is onderdeel van het jaarverslag. Wij hebben deze paragraaf gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of deze paragraaf materiële afwijkingen bevat.
Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Op grond van onze werkzaamheden zijn wij van mening dat de paragraaf bedrijfsvoering verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat.
ABG-Organisatie heeft (nog) geen beschrijving van acties opgenomen om rechtmatigheidsfouten in de toekomst te voorkomen. Dient aangevuld te worden in de jaarrekening. Wij adviseren om in de paragraaf bedrijfsvoering acties in relatie tot aanbestedingsrechtmatigheid te formuleren. ABG-Organisatie heeft gerapporteerd over de naleving van niet-financiële onrechtmatigheid in het kader van de wet Fido. Deze normen worden wel door de gemeenschappelijke regeling nageleefd.
19 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
4.1 Rechtmatigheidsverantwoording 3/4
Voorwaardencriterium De directie toetst bij de uitvoering van haar controlewerkzaamheden of bij de uitvoering van financiële beheershandelingen binnen de geldende wet- en regelgeving is gehandeld. De relevante wet- en regelgeving is tussen de directie en het bestuur afgestemd door middel van het normenkader. Het voorwaardencriterium is voor ABG-Organisatie met name relevant bij het proces aanbestedingen. Indien is vast komen te staan dat de gemeenschappelijke regeling niet aan het voorwaardencriterium heeft voldaan is sprake van een onrechtmatigheid. Europese aanbestedingen In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording 2024 heeft de directie de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd aan de hand van een zogenaamde spendanalyse. In onze managementletter hebben wij gerapporteerd over de interne beheersing ten aanzien van de EUaanbestedingsregels. In het proces wordt de naleving van de inkoop- en aanbestedingsregels niet afgedwongen, hierdoor kan niet worden gesteund op interne beheersmaatregelen. Over 2024 blijkt uit de spendanalyse een totaal aan onrechtmatigheden van € 95.153. Deze afwijking is als volgt opgebouwd: (x €1.000) Afwijkingen vanuit 2023 die doorlopen in 2024
BEDRAG 0
Nieuwe afwijkingen met ingang van 2024
€ 95.153
TOTAAL
€ 95.153
Zoals in de tabel is te lezen bestaan de afwijkingen uit de huur van een afvalinzamelauto. Deze opdracht is niet Europees aanbesteed en door uitstel van besluitvorming loopt de huur langer door dan gepland.
Wezenlijke wijzigingen Gedurende de looptijd van een overeenkomst – dus na gunning - kan de inhoud van een opdracht wijzigen. Aanbestedingsrechtelijk geldt het uitgangspunt dat wijzigingen in zeer beperkte mate toelaatbaar zijn. Het risico kan niet worden uitgesloten dat andere inschrijvers geïnteresseerd waren geweest in de uitvoering van de gewijzigde opdracht en een andere inschrijving hadden ingediend. Het uitgangspunt is dat in geval van een wijziging de opdracht opnieuw aanbesteed moet worden. De werkelijke uitgaven uit hoofde van de betreffende contracten zijn hoger dan wat initieel overeengekomen was. Daarom wordt dit ook aangemerkt als onrechtmatigheid. Wij adviseren in het inkoopproces (bijvoorbeeld bij de uitvoering van periodieke spendanalyses) specifiek aandacht te hebben voor potentiële wezenlijke wijzigingen, waardoor deze eerder opgemerkt worden en hier tijdig actie op ondernomen kan worden. Niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen De commissie BBV doet de aanbeveling om meerjarige inkoopcontracten, die zouden moeten voldoen aan Europese aanbestedingsregels maar dat niet doen, in de toelichting op de jaarrekening op te nemen bij de ‘niet in de balans opgenomen belangrijke financiële verplichtingen’ voor het volledige bedrag waarover het contract is afgesloten.
De omvang van de totale fout is de omvang van de besteding (last of investering) in het jaar waarin de onrechtmatigheid wordt geconstateerd verhoogd met de bestedingen van de jaren erna voor de periode van het afgesloten contract. Er is geen sprake van meerjarige contracten die als onrechtmatige zijn aangemerkt. Registratie Dossiervorming en registratie ten aanzien van afgeronde aanbestedingen blijft een aandachtspunt. Tijdens onze interim-controle 2025 zullen we de opvolging van de bevindingen uit onze managementletter 2025 en de registratie in het Purchase to Pay-systeem beoordelen.
20 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
4.1 Rechtmatigheidsverantwoording 4/4
Begrotingscriterium Het begrotingscriterium richt zich op het budgetrecht van het bestuur. Overschrijdingen van de lasten en overschrijdingen van investeringsbudgetten (kredieten) zijn op basis van de Gemeentewet onrechtmatig. Het totaal van de begrotingsonrechtmatigheden van ABG-Organisatie heeft de verantwoordingsgrens niet overschreden. Overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) zijn op zichzelf niet onrechtmatig. Deze zijn echter wel onrechtmatig als deze niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan het bestuur zijn gemeld. De directie en het bestuur hebben door middel van de financiële verordening afspraken gemaakt over wanneer overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) in een begrotingswijziging aan het bestuur voorgelegd moeten worden. De directie van ABG-Organisatie heeft de overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten en baten en investeringsbudgetten (kredieten) tijdig voorgelegd aan het bestuur en er is in dit kader geen sprake van begrotingsonrechtmatigheden.
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Als laatste dient de directie een uitspraak te doen over de naleving van bepalingen die in wet- en regelgeving zijn opgenomen met betrekking tot misbruik en oneigenlijk gebruik. Hiervoor stelt de directie vast welke verplichte handhaving noodzakelijk is en welke maatregelen binnen de gemeenschappelijke regeling genomen zijn om dit te kunnen uitvoeren. Tevens stelt de directie vast of de getroffen maatregelen werken. Indien geconstateerd wordt dat beleid niet bestaat of niet wordt nageleefd dan wordt dit toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Alleen daadwerkelijke afwijkingen als gevolg van misbruik worden opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering.
21 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
4.2 Data-analyse Banktransacties
Data-analyse op uitgevoerde betalingen Wij hebben data-analyse gebruikt om de betalingen gedurende het jaar te controleren. Uit de analyse van de banktransacties blijkt dat: naast salarisbetalingen geen andere betalingen hebben plaatsgevonden naar het bankrekeningnummer van medewerkers; alle batchbetalingen zijn geautoriseerd door bevoegde medewerkers; sprake is van 36 verschillende crediteuren met hetzelfde bankrekeningnummer, maar dat deze allemaal verklaarbaar zijn; sprake is van 84 crediteuren met meerdere bankrekeningnummers, maar dat deze allemaal verklaarbaar zijn. twee declaraties dubbel zijn betaald aan één medewerker. Deze transacties zijn intern nader geanalyseerd, waaruit blijkt dat binnen het proces voldoende waarborgen en beheersmaatregelen zijn ingericht en er sprake is van incidenten. De organisatie gaat de dubbele uitbetalingen terugvorderen op de medewerker.
Geen transacties in het weekend
36 crediteuren met hetzelfde IBAN, deze zijn verklaarbaar
Geen transacties met landen met een verhoogd corruptierisico
84 crediteuren met meerdere IBAN, deze zijn verklaarbaar
22 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 – ABG-ORGANISATIE
4.3 BBV en WNT Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat ABG-Organisatie de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd. Observaties informatiewaarde jaarverslag Wij hebben vastgesteld, op grond van de verkregen informatie in onze controle, dat de jaarrekening en het jaarverslag verenigbaar zijn en voldoen aan de eisen in de BBV voor de vorm en inhoud van het jaarverslag. De kwaliteit en informatiewaarde van uw jaarverslag is verbeterd, wel hebben wij een aantal waarnemingen. Het jaarverslag biedt veel informatie over de realisatie ten opzichte van de uitgangspunten van het beleid. In de basis is de kwaliteit van het jaarverslag voldoende. Onderstaand hebben wij een aantal observaties: In het jaarverslag is geen samenvattend overzicht opgenomen met de realisatie. Er worden wel tabellen gepresenteerd met een inhoudelijke toelichting omtrent de activiteiten. We adviseren om een samenvattend overzicht op te nemen in het jaarverslag met betrekking tot de financiële resultaten. Dit zal op een gestructureerde wijze een beter beeld van de activiteiten geven. In de programmaverantwoording zijn doelstellingen opgenomen met de realisatie daarvan. Alle doelstellingen kennen groene vlaggetjes.
Doelstellingen zijn op dit moment (nog) niet SMART geformuleerd, waardoor uit de doelstelling en realisatie niet blijkt of de realisatie binnen de tolerantie van de doelstelling valt. Te denken valt aan een vooraf gedefinieerd percentage ziekteverzuim, of een percentage/score voor medewerkerstevredenheid. De paragraaf verbonden partijen geeft beperkt inzicht in de risico’s. Hierbij rest de vraag wat de belangrijkste risico’s zijn, zowel financieel als inhoudelijk.
Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenschappelijke regeling geldt dat de algemeen directeur als topfunctionaris wordt aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2024 niet meer bedragen dan € 233.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 van ABG-Organisatie niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2024 van ABG-Organisatie voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
23 ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 - <KLANTNAAM>