Bijlage 1 - Kaders 2027 ABG-organisatie
Tekst van het document
f
Kaders 2027
Vastgesteld door ABG-bestuur d.d. 16 december 2025 Zaaknummer: 1120703 ABG-organisatie Postbus 3 5130 AA Alphen NB Bezoekadres Willibrordplein 1 5131 AV Alphen NB Telefoonnummer: 088 – 382 1000 E-mail: info@abg.nl Website: www.abg.nl
1 – ABG-organisatie | Kaders 2027
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ..................................................................................................................................... 2 Inleiding................................................................................................................................................. 3 Ontwikkelingen binnen de ABG-organisatie ....................................................................................... 4 Autonome / wettelijke ontwikkelingen ............................................................................................. 4 Loon- en prijscompensatie ........................................................................................................... 4 Beleidsmatige ontwikkelingen .......................................................................................................... 5 Maatregelen ravijnjaar.................................................................................................................. 5 Strategische koers ......................................................................................................................... 5 Goed werkgeverschap ...................................................................................................................
6 ICT-ontwikkelingen ....................................................................................................................... 6 Ontwikkelingen toekomst Equalit ................................................................................................. 6 Duurzaamheidsverslaggeving ....................................................................................................... 6 Huisvesting ABG-organisatie ........................................................................................................ 6 Toerekening en verdeling kosten aan gemeenten ....................................................................... 7 Formatie Ruimtelijke Ontwikkeling .............................................................................................. 7 Financieel perspectief .......................................................................................................................... 8 Meerjarig financieel perspectief ABG ............................................................................................... 8 Samenvatting financieel effect per gemeente ................................................................................. 8
2 – ABG-organisatie | Kaders 2027
Inleiding Voor u ligt de kadernota 2027 van de ABG-organisatie, een leidraad die de eerste stappen zet naar een nieuwe begroting. De ABG-organisatie is een gemeenschappelijke regeling. Daarom presenteren wij nu al de kadernota 2027. Deze kadernota richt zich op autonome / wettelijke ontwikkelingen en beleidsmatige ontwikkelingen. Autonome / wettelijke ontwikkelingen In deze kadernota hebben we niet-beïnvloedbare ontwikkelingen, namelijk loon- en prijscompensatie, opgenomen. Op basis van de cijfers uit de Septembercirculaire 2025 stijgt de inflatie de komende jaren meer dan (eerder) begroot. Dit heeft met name vanaf 2028 een negatief effect op de gemeentelijke bijdragen. Beleidsmatige ontwikkelingen In de begroting 2026 hebben we het maatregelenpakket in het kader van het ravijnjaar al verwerkt. Het grootste deel is gerealiseerd. In deze kadernota informeren we u over het nog resterende deel. Verder komen we terug op de strategische koers van de ABG-organisatie om te groeien naar professionele dienstverlener en lerende organisatie. Tenslotte informeren we u over de stand van zaken omtrent (centrale) huisvesting. Proces Deze kadernota sluit aan op de planning van de P&C-cyclus van de drie gemeenten. De gemeenteraden krijgen de gelegenheid hun zienswijzen op de kaders aan te dragen.
Het Bestuur van de ABG-organisatie betrekt deze zienswijze(n) bij het opstellen van de begroting 2027. Dit vindt plaats in het voorjaar van 2026.
3 – ABG-organisatie | Kaders 2027
Ontwikkelingen binnen de ABG-organisatie Onderstaand vindt u een uitwerking van de autonome / wettelijke en beleidsmatige ontwikkelingen.
Autonome / wettelijke ontwikkelingen De ABG-organisatie hanteert in de kadernota de volgende uitgangspunten: ▪ ▪ ▪
CAO SGO (Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties) 2025-2027 Looncompensatie 2027-2030 conform Septembercirculaire 2025 (prijs overheidsconsumptie beloning werknemers) Prijscompensatie conform Septembercirculaire 2025 (prijs overheidsconsumptie netto materieel)
In onderstaande tabel vindt u een overzicht van de loon- en prijscompensaties waarmee gerekend is in deze kadernota: Looncompensatie Prijscompensatie overige kosten Prijscompensatie ICT
2027 5,7% 2,2% 3,3%
2028 4,6% 2,2% 3,3%
2029 4,3% 2,3% 3,3%
2030 4,3% 2,3% 3,3%
Loon- en prijscompensatie Looncompensatie
In juni 2025 is de CAO 2025-2027 definitief vastgesteld. De looptijd is 2 jaar (van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027) met een loonafspraak van 6,7% en € 35 nominaal. Dit betekent loonstijgingen van ongeveer 7% tot 8,5% in de lagere loonschalen. Daarnaast moet de werkgever vanaf 2026 een regeling vaststellen voor een vergoeding van reiskosten woon-werkverkeer. Met de vakbonden (Lokaal Overleg) is een akkoord bereikt over een duurzame groene mobiliteitsregeling en het ABG-bestuur heeft deze regeling onlangs definitief vastgesteld. De financiële effecten van zowel de loonafspraken als de mobiliteitsregeling uit de CAO 2025-2027 zijn al verrekend met de daarvoor bedoelde stelpost. Vanaf 1 april 2027, einddatum van de huidige CAO, is voor looncompensatie gerekend met de cijfers uit de Septembercirculaire 2025. In de nieuwe jaarschijf 2030 was, zoals gebruikelijk, nog geen indexering verwerkt, waardoor de kosten in dat jaar per definitie stijgen door indexering. Bedragen x € 1.000 / - = nadeel
Beschikbare stelpost conform meerjarenbegroting 2026-2029 Benodigde Looncompensatie 2027-2030 Saldo t.o.v. stelpost indexering salariskosten
2027 € 1.172
2028 € 2.662
2029 € 4.134
2030 € 4.134*
€ 1.166 €6
€ 2.920 - € 258
€ 4.543 - € 409
€ 6.166 - € 2.032
Vanuit de meerjarenbegroting 2026-2029 was er nog geen indexering opgenomen voor het jaar 2030. In deze kadernota is de indexering voor 2030 verwerkt. *
4 – ABG-organisatie | Kaders 2027
De financiële effecten worden verwerkt op de stelpost indexering voor salariskosten. Deze stelpost wordt aangewend op het moment dat er een nieuwe CAO bereikt wordt of als de werkgeverslasten stijgen. In de Algemene Uitkering, die de gemeenten van het Rijk ontvangen, wordt rekening gehouden met verwachte loon- en prijsontwikkelingen. In welke mate deze ontwikkelingen toereikend zijn, is niet met zekerheid te kwantificeren.
Prijscompensatie
De verwachte prijsstijgingen op ICT en overige kosten worden doorgerekend op basis van de cijfers uit de Septembercirculaire 2025. Ten opzicht van de doorgerekende indexeringen in de meerjarenbegroting 2026-2029 stijgt het percentage: Bedragen x € 1.000 / - = nadeel
Beschikbare stelpost conform meerjarenbegroting 2026-2029 Benodigde prijscompensatie 2027-2030 Saldo t.o.v. stelpost indexering overige kosten
2027 € 696
2028 € 1.058
2029 € 1.429
2030 € 1.429*
€ 758 - € 62
€ 1.137 - € 79
€ 1.534 - € 105
€ 1.942 - € 513
Vanuit de meerjarenbegroting 2026-2029 was er nog geen indexering opgenomen voor het jaar 2030. In deze kadernota is de indexering voor 2030 verwerkt. *
De stelpost indexering wordt aangesproken op het moment dat leveranciers prijsstijgingen aankondigen/doorberekenen. Op deze manier wordt voorkomen dat er onnodig ruimte in de individuele budgetten ontstaat.
Beleidsmatige ontwikkelingen In deze paragraaf beschrijven we enkele belangrijke beleidsmatige ontwikkelingen van de ABGorganisatie.
Maatregelen ravijnjaar
Eind 2024 heeft het ABG-bestuur een maatregelenpakket in het kader van het ravijnjaar vastgesteld. Er zijn voldoende stappen gezet om de taakstelling van € 465.000 in 2027 te reduceren tot € 136.000. In de begroting 2027 vindt invulling van dit restantbedrag plaats. Vanaf 2028 zal dan nog € 300.000 aanvullend aan bezuinigingen gerealiseerd moeten worden.
Strategische koers
We werken aan een duidelijke strategische koers voor de ABG organisatie. Deze strategische koers stemmen we af op de strategisch bestuurlijke ambities/agenda’s. Het ABG-bestuur heeft een voorgenomen besluit genomen om als ABG-organisatie te groeien naar een professionele dienstverlener en lerende organisatie. Het groeipad dat we willen inzetten bestaat uit 3 plateaus, die we de komende jaren willen doorlopen: 1. Basis hernieuwen en grip krijgen (2025-2027); 2. Sturing optimaliseren (vanaf 2026); 3. Uitgroeien tot professionele dienstverlener en lerende organisatie (vanaf 2026). In vervolg op de strategische koers van de organisatie ontwikkelen we een sturingsfilosofie. Een sturingsfilosofie is een set principes en afspraken die sturing verbetert en versterkt. Dit gaat onder andere over rollen, verantwoordelijkheden en mandaten. Vanuit deze sturingsfilosofie zetten we daarbij in op harmonisatie, integraal en planmatig werken en project- en procesmatig en daar waar nodig programmatisch werken.
5 – ABG-organisatie | Kaders 2027
Daarnaast is het belangrijk om bij de groei naar een ‘professionele dienstverlenende organisatie’ een aantal systemen en werkprocessen aan te passen. Zo moet het systeem van ‘Betalen en Genieten’ transparant, stuurbaar en toekomstbestendig zijn.
Goed werkgeverschap Onze medewerkers maken het verschil! De ABG-organisatie wil een aantrekkelijke werkgever zijn voor onze medewerkers, die we graag willen behouden. We willen ook in staat zijn om goede medewerkers aan te trekken en aan ons te binden. Daarom werken we continu aan de ontwikkeling van de talenten van onze medewerkers en 'aantrekkelijk werkgeverschap'. In dit verband kunnen we melden dat we inmiddels een duurzame groene mobiliteitsregeling hebben vastgesteld. Deze gaat in per 1 januari 2026.
ICT-ontwikkelingen
Om te komen tot professionalisering van de ABG-Organisatie in een steeds meer digitaal opererende overheid en blijvende krapte op de arbeidsmarkt, is het noodzakelijk om te blijven innoveren. Investeren in kunstmatige intelligentie (AI) stimuleert innovatie. AI biedt nieuwe mogelijkheden voor efficiëntie en datagedreven besluitvorming. Bovendien biedt kunstmatige intelligentie mogelijkheden om processen te optimaliseren en de dienstverlening te verbeteren. We doen dit stap voor stap, met oog voor ethiek, bewustwording, privacy, informatieveiligheid en wetgeving. Zoals opname van de AI-toepassing in het AI-register. De AI-toepassing is uitlegbaar en we volgen hierbij de landelijke ontwikkelingen op de voet.
Ontwikkelingen toekomst Equalit
Door de snelheid van de digitaliseringsontwikkelingen sluit de vorm waarin Equalit nu is georganiseerd niet meer aan bij de behoefte van de deelnemers om hedendaags dienstverlening te kunnen leveren aan de inwoners. Daarom heeft de gemeente Oosterhout (eigenaar Equalit) een onderzoek gestart naar de toekomst van Equalit. Hierin wordt onderzocht hoe Equalit zich moet ontwikkelen op de korte, middellange en lange termijn. Dit betreft zowel de governance, de IT-infrastructuur als de informatievoorziening. Via de reguliere P&C-producten houden wij u op de hoogte van deze ontwikkeling.
Duurzaamheidsverslaggeving
In oktober 2024 is er vanuit de VNG een handreiking gemaakt waarin de wijze waarop lagere overheden invulling kunnen geven aan het aspect duurzaamheid. Op dit moment is er nog geen wettelijke verplichting voor organisaties in de publieke sector. Enkele voorbeelden hoe de ABG-organisatie invulling geeft aan duurzaamheid zijn de onlangs vastgestelde duurzame mobiliteitsregeling en een duurzame exploitatie van het bedrijfsrestaurant.
Huisvesting ABG-organisatie Financiële ontvlechting 2027 is het jaar waarin de medewerkers van de ABG-organisatie gezamenlijk samenwerken in het nieuwe kantoor aan het Anne Frankplein in Rijen. De drie bestuurszetels gaan niet mee naar de centrale huisvesting en blijven in hun eigen gemeenten. Laagdrempelig en aanspreekbaar. Daar blijven ook de balies voor het leveren van producten en diensten aan inwoners. Hierdoor moet de nieuwe huisvestingssituatie ook financieel worden ontvlochten. Op hoofdlijnen betekent dit het volgende: op dit moment zitten alle exploitatiebudgetten voor huisvesting van de drie gebouwen in de ABG-begroting. Deze gaan grotendeels terug naar de gemeentelijke 6 – ABG-organisatie | Kaders 2027
begrotingen en blijven deels (beperkt) in de ABG-begroting. Daarnaast moeten de exploitatiekosten van het nieuwe ABG kantoor worden opgenomen in de ABG-begroting. Op dit moment zijn wij deze financiële ontvlechting aan het berekenen. Het effect is uiteraard afhankelijk van het daadwerkelijke moment van ingebruikname van het nieuwe kantoor aan het Anne Frankplein in Rijen. De ontvlechting vindt gelijktijdig plaats met de verandering van de gehele systematiek van ‘Betalen & Genieten’. Voortgang bouwproject Momenteel (eind oktober 2025) wordt de aanbestedingsprocedure doorlopen voor de uitvoerende partijen. De stand still periode loopt af eind 2025. De omgevingsvergunning wordt eind dit jaar verwacht. Inmiddels worden gesprekken gevoerd over de wijze van werken in het nieuwe ABG-kantoor, over mobiliteit en worden voorbereidingen getroffen op ICT en facilitair gebied. Hiervoor zijn deelprojecten opgestart waarin dit wordt besproken. De medewerkers worden op de hoogte gebracht door nieuwsbrieven en door alle antwoorden op vragen te delen via ons intranet. De omwonenden van het nieuwe ABG-kantoor aan het Anne Frankplein worden nog op geregelde tijdstippen op de hoogte gehouden van alle ontwikkelingen.
Toerekening en verdeling kosten aan gemeenten
Het ABG-bestuur (maart 2024) heeft vastgesteld dat de (historische) verdeelsleutel voor de ABG-samenwerking (2016) een weloverwogen en expliciete historie heeft. De verdeelsleutel bestaat uit een reeks van componenten (waaronder huisvesting) die, op zichzelf beschouwd bij wijzigingen, een positief/negatief effect heeft voor de bijdrage van de individuele gemeenten aan de ABG-organisatie. Het verdient aanbeveling om, op een natuurlijk moment, de gehele verdeelsleutel en niet een onderdeel daaruit, nader te beoordelen vanuit een bestuurlijk perspectief. Vanuit het onderzoek en de aanbevelingen van Berenschot over een nieuwe systematiek van Betalen & Genieten, lijkt dit natuurlijke moment te komen in 2028. We stellen dan ook voor om tot die tijd de huidige verdeelsleutel te blijven hanteren en, na uitwerking van de nieuwe systematiek Betalen & Genieten, te komen tot een nieuwe verdeelsleutel met ingang van 2028, waarin alle wijzigingen in individuele componenten (waaronder huisvesting) integraal zijn verwerkt. Uitganspunt is dat de financiële ontvlechting van de huisvesting wordt geëffectueerd op het moment dat de keuze over de aanpassing van de systematiek van ‘Betalen en Genieten’ bestuurlijk is gemaakt en wordt doorgevoerd.
Formatie Ruimtelijke Ontwikkeling
Onze directie heeft in oktober 2025 besloten om de formatie bij de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling te verhogen, met als doel de inhuur te verlagen. Het financieel effect in deze kadernota is gebaseerd op 5 fte. Dit betekent het volgende: ▪ In de primaire begroting stijgen de loonkosten met € 525.000. Hiertegenover staat een hogere bijdrage van de gemeenten, waarvoor de gemeenten middelen beschikbaar hebben in hun projectbegrotingen. Dit effect is neutraal voor de ABG-organisatie en opgenomen in onderstaand financieel meerjarenperspectief. ▪ In werkelijkheid (jaarrekening) dalen de kosten door afschaling van inhuur met ongeveer € 300.000. Dit voordeel is niet zichtbaar in het financieel meerjarenperspectief, omdat deze inhuur niet begroot is in de primaire begroting. Via ‘Betalen & Genieten’ komt dit voordeel uiteindelijk de gemeenten toe.
7 – ABG-organisatie | Kaders 2027
Financieel perspectief Het financieel perspectief van deze nota start met de bestuursbesluiten die genomen zijn na het vaststellen van de meerjarenbegroting 2026-2029. De structurele effecten betreffen met name herwaardering van functies. Vervolgens zijn de wettelijke / autonome ontwikkelingen en beleidsmatige ontwikkelingen doorgerekend om te komen tot een geactualiseerd financieel meerjarenperspectief.
Meerjarig financieel perspectief ABG Het meerjarig financieel perspectief van de ABG-organisatie ziet er kort samengevat als volgt uit: Bedragen x € 1.000 / - = nadeel
Onderdeel Bestuursbesluiten na vaststelling begroting 2026
2027
2028
2029
2030
€8
- € 32
- € 35
- € 35
Effecten loon- en prijsontwikkelingen Effecten Beleidsmatige ontwikkelingen - Extra formatie voor projecten - Dekking uit projectgelden gemeenten
- € 56
- € 337
- € 514
- € 2.545
- € 525 € 525
l- € 525 € 525
- € 525 € 525
- € 525 € 525
Totaal financieel perspectief 2027-2030
- € 48
- € 369
- € 549
- € 2.580
De gemeentelijke bijdragen worden in de jaren 2027 tot en met 2030 hoger. De stijging wordt nagenoeg volledig veroorzaakt door de verwachte loon- en prijsontwikkelingen. In de Algemene Uitkering, die de gemeenten van het Rijk ontvangen, wordt rekening gehouden met verwachte loon- en prijsontwikkelingen. In welke mate deze ontwikkelingen toereikend zijn, is niet met zekerheid te kwantificeren.
Samenvatting financieel effect per gemeente Op basis van de algemene verdeelsleutel ontstaat per gemeente het volgende financiële effect: Bedragen x € 1.000 / - = nadeel
2027
2028
2029
2030
Gemeente Alphen-Chaam (24,6%)
- € 12
- € 91
- € 135
- € 635
Gemeente Baarle-Nassau (21,6%)
- € 10
- € 80
- € 119
- € 557
Gemeente Gilze en Rijen (53,8%)
- € 26
- € 198
- € 295
- € 1.388
Totaal
- € 48
- € 369
- € 549
- € 2.580
8 – ABG-organisatie | Kaders 2027