Beschouwingen BAARLE!

BAARLE!

Spreektekst.

Voorzitter, Deze begroting van het college in vernieuwde samenstelling is tegelijkertijd een begroting voor het laatste volledige jaar van de zittingsperiode. Meestal speken we dan van het jaar om te oogsten. Begroting. BAARLE! gaat akkoord met de begroting voor 2025. We steunen de doelen en plannen van het college en de inspanningen die daarvoor nodig zijn. Door een aantal bezuinigingen op onder meer WMO, Sport, Bibliotheek, CCB en Dienstencentrum is de begroting voor 2025 sluitend gemaakt. Wij kunnen instemmen met deze voorgestelde bezuinigingen en verwachten dat de concrete uitwerking daarvan ook met de gemeenteraad wordt afgestemd. Deze begroting eindigt met een positief resultaat van € 186.000. Dat is goed maar tegelijk maken wij ons grote zorgen over de toekomst (de jaren 2026 en verder). Beleid in 2025 BAARLE! is blij dat de lokale belastingen alleen maar met 3% omhoog zullen gaan. De rioolheffing moet echter met 14,5% omhoog om onderhoudsachterstanden in te halen. Wij ondersteunen de maatregelen en de inhaalslag voor het onderhoud van de riolering mede in het licht van de mogelijke gevolgen van de klimaatverandering zoals overvloedige regenval. Zorgelijk is dat de kosten in het sociaal domein en vooral de kosten van jeugdzorg sterk stijgen.

Door selectievere toewijzing van zorg en efficiëntere werkprocessen moet de hulp en ondersteuning betaalbaar en daarmee beschikbaar blijven voor inwoners die dat echt nodig hebben. Ook bij de bespreking in de Integrale commissie hebben wij onze zorgen uitgesproken. De fors oplopende kosten en het gebrek aan grip voor ons als gemeenteraad beperken onze

verantwoordelijkheden rondom het budgetrecht. We hebben het gevoel dat extra hulpconstructies zoals inzet van (plaatselijke) teams niet (alleen) de oplossing voor de oplopende kosten zijn. Inzet van de teams vergt ook extra kosten voor de jeugdzorg. Kostenbeperking moet vooral plaatsvinden in de processen rond de toewijzing van zorg en de keuzes die gemaakt worden rond de behandelingen, dus de medische kant. Misschien moeten we minder budgetteren op basis van trends en prognoses en meer op werkelijk te verlenen zorg met realistische kosten. BAARLE! Heeft positieve verwachtingen over de realisatie van het nieuwe CCB samen met Bruheze beheer. Het is wenselijk dat ruim voorafgaand aan de ingebruikneming met het Bestuur duidelijke afspraken worden gemaakt over beheer en exploitatie. Meer zelfstandigheid bij het beheer en de exploitatie en vermindering van de kosten van de exploitatie moet mogelijk zijn met dit moderne gebouw. Binnen de mogelijkheden van de begroting worden allerlei ontwikkelingen,voorbereidingen, actualisatie van plannen, onderzoeken en evaluaties aangekondigd. Vraag is of deze ambities passen bij de beschikbare ambtelijke capaciteit en of deze ook qua kosten realistisch zijn gelet op onze beperkte financiële middelen. Wij verwachten dat al die ambities in de bestuurlijke agenda worden opgenomen.

Volgens de begroting gaan we uitvoering geven aan de bevindingen van de Jongerenaanjager. Het voorstel daarover zien we graag tegemoet. Wij kijken uit naar het concept van RES 2.0 en wat dat ons als Baarle-Nassau gaat brengen. Graag horen we zodra mogelijk wat de plannen van ARRIVA zijn rondom het openbaar vervoer in Ulicoten. Hoewel dit wellicht een technische vraag is zijn wij benieuwd naar het idee achter Laadbeleid.

We willen doorgaan met het Woningbouwplan Loveren 2e fase. Is al duidelijk wat de opvattingen van de provincie zijn over deze plannen? Onze belangstelling gaat uit naar de verdere ontwikkeling van het Programma Wonen. Wanneer kunnen we het ontwerp resultaat en voorstel in verband met Flexwonen verwachten? Het lijkt ons wenselijk dat over de aangepaste werkwijze vergunningverlening ivm de Omgevingswet en over de consequenties van de wet kwaliteitsborging bouwen in de commissie informatie wordt gegeven. Meerjarenbegroting De begroting voor de jaren 2026 tot en met 2028 laat tekorten zien tot ongeveer 1,5 miljoen euro. Dit komt vooral doordat de extra bijdrage voor de enclave-situatie is gestopt en de uitkering uit het Gemeentefonds zal worden verlaagd. Deze tekorten betekenen dat we flinke bezuinigingen en lastenverhogingen moeten doorvoeren die onze inwoners diep zullen raken. BAARLE! vindt dat we geen nieuwe taken van de overheid moeten aannemen. We sluiten graag aan bij de slogan : “zonder knaken geen taken” Ook wij vinden actie noodzakelijk om de rijksoverheid ervan te overtuigen dat de gemeente als gevolg van de kortingen op de uitkering uit het Gemeentefonds nauwelijks meer in staat is lokale taken en ambities uit te voeren en voorzieningen in stand te houden. We vertrouwen erop dat het college ook daarvoor inzet en onze belangen bepleit bij de rijksoverheid.

Als het gaat om ons financieel beleid voor de komende periode moeten we terughoudend zijn met het automatisch verhogen van budgetten. Dit geldt zeker ook voor de ABG-organisatie en Verbonden Partijen.

Het zou goed zijn om inzichtelijk te maken op welke budgetten grote druk ligt en waardoor geraamde tekorten vooral worden veroorzaakt. Zogenaamde “open einde regelingen” zijn daar voorbeelden van. Budgetten in de categorie “wettelijke verplichting” waarvan de kosten steeds hoger worden horen ook daarbij. Misschien is het nodig budgetplafonds in te voeren Wat BAARLE! betreft wordt op zo kort mogelijke termijn werk gemaakt van plannen voor de herontwikkeling van het gemeentehuis waardoor een positieve opbrengst kan worden verkregen. De grote financiële problemen hebben invloed op onze bestuurskracht en bedreigen onze zelfstandigheid als kleine gemeente. Wij vragen ons af of dat misschien het doel is van de landelijke overheid. Afsluitend. Wij zien dat we met de beperkte middelen, die nog beschikbaar zijnnog uitvoering kunnen geven aan de ambities van de coalitie in de nieuwe samenstelling. Er komen pittige tijden en we zullen met zijn allen moeten werken aan een toekomstbestendige en duurzaam sluitende begroting. Wij zijn daartoe bereid. Dank.