ABG geurgebiedsvisies toelichting raadscommissie Baarle-Nassau 20220419

Toelichting geurgebiedsvisie

Baarle-Nassau, 19 april 2022

pouderoyentonnaer.nl

Een beknopte toelichting 1. Aanleiding en doel van de geurgebiedsvisie en wijziging normen 2. Korte uitleg wijze beoordeling geur van veehouderijen 3. Geursituatie in relatie tot normen en advieswaarden 4. Voorstel tot aanpassing geurnormen 5. Bijzondere situaties, doorkijk Omgevingswet 6. Zienswijzen

Aanleiding en doel • Met het thema plattelandsontwikkeling is er aandacht voor kwaliteitsverbetering in de buitengebieden. Een geurgebiedsvisie is één van de benoemde acties.

• Vanwege de dynamiek in het buitengebied en de VAB-aanpak is gekozen voor een gebiedsgerichte aanpak. Bieden van perspectief voor gestopte of stoppende veehouders én voor de veehouders die door gaan. Een geurgebiedsvisie is te gebruiken: • Als een instrument dat richting kan geven bij de vraag: Welk woon- en leefklimaat is aanvaardbaar in een bepaald gebied?

• Als onderbouwing bij het vaststellen van afwijkende geurnormen. Afwijkende normen dienen wel aan te sluiten bij de provinciale (Interim) Omgevingsverordening.

Geurnormen vergunningverlening veehouderijen

Voorgrond norm

Achtergrond norm

Geurbelasting van 1 veehouderij

Geurbelasting van meerdere veehouderijen samen

Bepalend voor vergunningverlening veehouderij, voor de “omgekeerde werking” en kans op hinder van één veehouderij.

Is de cumulatieve geurbelasting aanvaardbaar? Is er een voldoende goed woon- en leefmilieu? Van belang bij ruimtelijke procedures.

Geurnormen en afstanden in de gemeente Baarle-Nassau • Nog geen geurverordening met afwijkende geurnomen of afstanden. • Op dit moment zijn de wettelijke geurnormen en afstanden van toepassing.

• Gezondheidskundige advieswaarde GGD voor de voorgrondbelasting is 2 Ou.

Geurnormering Provincie Noord-Brabant Provinciale geurnorm (achtergrondbelasting, cumulatieve norm) bij ontwikkeling veehouderij: • 12%: 10 Ou bebouwde kom • 20%: 20 Ou buitengebied

Gezondheidskundige advieswaarden GGD De GGD hanteert het uitgangspunt dat boven de 12% resp. 20% gehinderden geen sprake is van een acceptabel leefklimaat. Doorvertaling GGD o.b.v. aanvullend onderzoek (Geelen et al., 2014): bij gegeven geurbelasting wordt meer geurhinder ervaren dan o.b.v. de Handreiking Wgv. De gezondheidskundige advieswaarden voor de achtergrondbelasting zijn gebaseerd op dit aanvullend onderzoek:

•

voor de bebouwde kom 12% = 5 Ou

•

voor het buitengebied 20% = 10 Ou

Huidige geursituatie i.r.t. leefklimaat

• Grote delen buitengebied matig tot slecht leefklimaat: noorden van Ulicoten, Oude-Nieuwe Strumpt, Hoogeind, Loveren, Huisvennen en voormalige LOG Oostflank. • Groot deel van bebouwde kom BaarleNassau een (redelijk) goed leefklimaat en <5 Ou. • Westelijk en oostelijk deel van de bebouwde kom Baarle-Nassau een matig tot redelijk slecht leefklimaat en >10 Ou. • In bebouwde kom Ulicoten overwegend een redelijk goed tot goed leefklimaat >5 Ou en <10 Ou.

Analyse potentiële risico’s bij geldende wettelijke geurnormen: • In kernrandzones en bebouwingslinten geen tot zeer beperkte milieugebruiksruimte t.a.v. geur. Omgekeerde werking een probleem o.a. bij woningbouwplannen. • In het buitengebied meerdere plekken waar geur nog kan toenemen. • Uitbreiding van de geuremissie en toename geurbelasting is niet uit te sluiten. • Afname van de geurbelasting is geen zekerheid. Te onderscheiden aandachtsgebieden waar het aantal overbelaste objecten kan toenemen en nieuwe knelpunten kunnen ontstaan zijn met name : ➢ Voormalig LOG Oostflank: Kapelstraat, Nijhoven, Veldbraak; ➢ Voormalig LOG Oostflank: Driehuizen, Klein-Bedaf; ➢ Loveren; ➢ Hoogeind.

Gebiedstyperingen en voorstel geurnormen en geurbeleid

Belangenafweging Strengere geurnorm (lage waarde) Hogere geurbelasting niet aanvaardbaar

Soepelere geurnorm (hoge waarde) Hogere geurbelasting wel aanvaardbaar

Extra bescherming tegen geurhinder

Minder bescherming tegen geurhinder

Bij ontwikkeling veehouderij sturen op afname geurbelasting

Minder sturen op afname geurbelasting bij ontwikkeling veehouderij

Meer knelpunten voor Minder knelpunten voor functieveranderingen, zoals hergebruik Vab- functieveranderingen, zoals hergebruik Vablocaties of nieuwe woningen locaties en nieuwe woningen Beperking ontwikkeling veehouderij of extra Meer ruimte ontwikkeling veehouderij of randvoorwaarden bij ontwikkeling minder randvoorwaarden bij ontwikkeling

Voorstel geurnormen • Gebiedsgerichte normering. • Aanscherping voorgrond geurnormen wenselijk. Bij ongewijzigd beleid: ➢ Te weinig verbetering bij bestaande knelpunten; ➢ Risico’s op ontstaan van nieuwe knelpunten.

• Beleidsregel voor toetsen van de achtergrondbelasting bij ruimtelijke ontwikkelingen is noodzakelijk voor een gebiedsgerichte aanpak. • Ruimte voor functieveranderingen, o.a. Vab-vraagstuk. • Maatwerk bij aanpak van bestaande overlast mogelijk maken.

Ontwerp geurverordening en beleidsregel

deelgebied

Huidige voorgrondnorm (Ou)

Raadsvoorstel (Ou)

A Bebouwde kom

3 bebouwde kom

3

B zone rond kernen (gebied beperking veehouderij)

14 kernrandzones Baarle-Nassau en Ulicoten

5

C zone rond natuur (gebied beperking veehouderij)

14 buitengebied

8

D Agrarisch kerngebied en overig buitengebied

14 buitengebied en voormalig LOG Oostflank

10

Voorstel onderscheid type objecten Regulier Woningen en functies met een vergelijkbaar gebruik: woningen waar o.b.v. de huidige wet (voorgrond) geurnormen gelden

VAB/niet-wonen Voormalige bedrijfswoningen van veehouderijen, woningen op kavels een voormalige veehouderij (RvR) en niet-woonfuncties waar een hogere blootstelling aan geur aanvaardbaar wordt geacht.

Bijzondere categorie: plattelandswoningen Voormalige agrarische bedrijfswoning mag worden bewoond door derden, die geen functionele binding hebben met het bedrijf. Blijft een bedrijfswoning dus lager beschermingsniveau dan een reguliere burgerwoning. Voorstel: • Achtergrondbelasting excl. eigen veehouderij toetsen aan geurnormen in de beleidsregel voor reguliere woningen (om bij beëindiging de woning te kunnen blijven gebruiken). • Achtergrondbelasting incl. eigen veehouderij toetsen aan hoogste toetswaarde in de beleidsregel voor ‘VAB/niet-wonen’. Als basis beschermingsniveau. • Geen medewerking geven aan gebieden met sterke concentratie i.v. (voormalige LOGgebieden in deelgebied D). • Hardheidsclausule om in bijzondere situaties te kunnen afwijken.

Extra bevoegdheden Chw • • • •

Provincie Noord-Brabant neemt deel aan experimenten onder de Crisis- en herstelwet. Extra bevoegdheden zijn voor gemeenten sinds 23 april 2021 van kracht. Bijvoorbeeld afwijken van de standaard 50% regel bij uitbreidingen in overbelaste situaties. Gemeenten die dit willen toepassen, moeten dit kenbaar maken.

Voorstel: • Afwijken in individuele gevallen bij een ontwikkelplan van een veehouderij in deelgebied D; • Bij overschrijding standaard wettelijke normen (voorgrond) en provinciale normen (achtergrond) en waarbij er concrete mogelijkheden zijn om met beschikbare en betaalbare technieken (BBT) de geuremissie en geurbelasting verder te beperken, rekening houdend met type en grootte van het bedrijf en de eigen bijdrage aan de te hoge overbelasting. 1. Deze bevoegdheid ziet niet toe op het aanpakken van ‘stilzitters’ in overbelaste situaties. 2. De gemeente kan in overbelaste situaties ook afwegen dat eisen van aanvullende maatregelen of afwijken van de 50% regeling niet passend is. Bijv. als de overbelasting is ontstaan door woningbouw of functieveranderingen in de omgeving van de veehouderij.

Veranderingen onder de Omgevingswet • In het omgevingsplan moeten bebouwingscontouren geur worden vastgesteld. De begrenzing van de bebouwde kom in de geurgebiedsvisie en geurverordening kan in het Omgevingsplan worden aangehouden als bebouwingscontour geur. • Geurgevoelige objecten standaard beschermd tegen geur onder de Omgevingswet: gebouwen met functie wonen, onderwijs, gezondheidszorg en kinderopvang. • Gemeenteraad kan onder de Ow besluit nemen over overige gebouwen die als geurgevoelig object aangemerkt moeten worden bij vergunningverlening: o gebouwen met functie horeca, recreatie, bedrijf, etc. o gebouwen die nog niet aanwezig zijn, maar o.b.v. omgevingsplan of omgevingsvergunning mogen worden gerealiseerd.

Zienswijzen

Zienswijzen • 1 natuurlijk persoon • Natuurplein de Baronie • Adviesbureau van Dun

• GGD • Mengvoerleverancier Agrifirm namens een cliënt

Daarnaast ook reactie provincie Noord-Brabant

Zienswijzen • Enerzijds oproep voor strengere geurnormen en streefwaarden voor langere termijn. • Anderzijds oproep om geen strengere geurnormen vast te stellen en geen gebruik te maken van extra bevoegdheden in de Crisis- en herstelwet t.a.v. de 50%-regel in de Wgv. • Doorwerking provinciale geurnormen in relatie tot soepelere bescherming van voormalige bedrijfswoningen. Provincie wijst er op dat normstelling plaatsvindt vanuit de draagkracht van het gebied. In dat verband zal bij de beoordeling van ontwikkelingen die ‘niet-wonen/VAB’ betreffen door de provincie worden bezien in hoeverre de ontwikkeling waar de gemeente een achtergrondnorm van 28 Ou/m3 wenst aan te houden zich verhoudt met de dan geldende provinciale regels.

• Plattelandswoningen in agrarisch gebied • Vooruitlopen op Omgevingswet en ontwikkelingen SLA, toepassen van Crisis- en herstelwet, en integrale beoordeling milieuaspecten.

Vragen ?