4.1-Raadsinformatiebrief Politiecapaciteit

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

De gemeenteraad van de Gemeente Baarle-Nassau

Van

Het college van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Burgemeester de Hoon-Veelenturf

Onderwerp

Politiecapaciteit

Datum collegevergadering

6 september 2022

Datum raadsvergadering

28 september 2022

Behandelend medewerker

Lara Van den Bergh

Zaaknummer

410671

RIB-Nummer

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding De alarmerende berichten in de media waarin burgemeesters en politiecommandanten aangeven dat het ‘piept en kraakt’ bij de politie zullen u niet ontgaan zijn. In onze regio Zeeland-West-Brabant is het niet anders. Het tekort aan agenten en rechercheurs is en blijft hoog. Middels deze brief lichten wij toe wat dit tekort voor gevolgen kan hebben voor de gemeente Baarle-Nassau. 2. Inhoudelijk Oorzaken tekorten Allereerst is er, zoals bekend, een forse uitstroom van agenten als gevolg van de vergrijzing. Hoewel flink wordt geïnvesteerd in het opleiden van nieuw personeel, duurt het nog even tot deze nieuwe agenten daadwerkelijk inzetbaar zijn. Zelfs met de nieuwe opleidingstrajecten waarmee deze agenten versneld operationeel kunnen worden, duurt het nog steeds langer dan gewenst om de tekorten in te lopen. De studenten die binnenkomen zijn niet meteen vakbekwaam maar wel startbekwaam en moeten daarom goed begeleid worden. Dat kost extra inzet en capaciteit van al vakbekwame agenten. Vanwege de krappe arbeidsmarkt is het een opgave om genoeg instroom te realiseren. Daarnaast leidt torenhoge werkdruk voor de agenten in combinatie met de concurrentie op de arbeidsmarkt tot meer uitstroom naar andere organisaties.

Het tekort aan voldoende agenten en rechercheurs laat zich nog meer voelen door de toename van de uitdagingen op veiligheid waar de politie in een alsmaar sneller veranderende samenleving mee wordt geconfronteerd. De coronapandemie, de stikstofdiscussie, de toestroom van vluchtelingen, het brengt onzekerheid waarbij het debat over deze maatschappelijke vraagstukken steeds meer lijkt te polariseren. Daarbij wordt ook een beroep gedaan op de politie om (veelal grootschalige) protesten in goede banen te leiden of bedreigde personen te beveiligen.

Bovenstaande komt bovenop naast de al bestaande uitdagingen voor de politie zoals bij de bestrijding van de ondermijnende criminaliteit, de aanpak van overlast door personen met verward gedrag en de verschuiving van de traditionele criminaliteitsvraagstukken naar de digitale wereld. Prioriteiten Het tekort zal naar verwachting nog een aantal jaren voortduren. Het mag duidelijk zijn dat daardoor niet alles meer kan. Reden waarom de politie samen met het bevoegd gezag kritisch moet kijken naar wat nog wel kan en wat niet. Dit betekent ook dat, afhankelijk van de tekorten, moeilijke keuzes moeten worden gemaakt. Dit houdt in dat afhankelijk van de bezetting bij de politie bepaalde werkzaamheden tijdelijk minder of in het uiterste geval tijdelijk niet meer worden gedaan. Daarbij wordt aan de hand van de volgende indeling van hoog naar laag het werk geprioriteerd: • Het werk is niet afbreekbaar of uit te stellen (kerntaken zoals incidentafhandeling en operationele aansturing); • Het werk is op korte termijn (tijdelijk) uit te stellen (vaste taken zoals werkzaamheden rondom evenementen); • Het werk is afbreekbaar maar is in veiligheidsplannen benoemd als doel of activiteit (flex-taken zoals opleidingen en deelname aan sommige overleggen). De concrete afweging vindt plaats in de lokale driehoek.

Bij het maken van deze afweging wordt door de gemeente Baarle-Nassau prioriteit gevraagd voor de gebiedsgebonden politiezorg. Het afwegingsproces is een ingewikkelde opdracht want hoe dan ook doet het ergens pijn en het blijft belangrijk niet het contact met de samenleving te verliezen. Hierin is en blijft de gebiedsagent cruciaal. Wijzingen in aanpak Naast het stellen van prioriteiten is ook gekeken op welke wijze de partners kunnen bijdragen aan het verminderen van de druk op de politie. Daartoe heeft de districtsdriehoek ‘De Baronie’ gekeken waar deze winsten te behalen zijn door het uitvoeren van enkele verkenningen. Zo wordt gekeken naar een andere werkwijze om de overlast van personen met verward gedrag aan te pakken, hoe de surveillance kan worden uitgebreid met naast de fysieke omgeving ook de digitale wereld, hoe de verbeterpunten uit de regionale pilots met de peilstokmethode bij evenementen zijn te implementeren en bij ondermijning kritisch te bezien wie in welke ondermijningscasus de beste papieren heeft voor een effectieve aanpak. De verkenningen worden zo snel mogelijk uitgevoerd zodat op basis van de uitkomsten een besluit kan worden genomen over het vervolg. Zoals u weet hebben we ook onderzoek laten doen (2.13a Gemeentewet) naar de doelmatigheid van de Buitengewoon Opsporingsambtenaren (BOA’s) binnen onze gemeente.

U bent daar voor de zomer via een raadsinformatiebrief (RIB) over geïnformeerd. Ook in dit onderzoek is aangegeven dat de rol van de BOA’s de afgelopen jaren is veranderd en dat we in deze ontwikkelingen als BaarleNassau mee moeten waar het gaat om efficiënt en effectief inzetten van de BOA-capaciteit. Daarover volgen, zoals aangegeven in de genoemde RIB, voorstellen ten behoeve van de begroting 2023.

3. Procedureel De politie staat voor een flinke opgave, de tekorten aan agenten en rechercheurs zijn niet van vandaag op morgen op te lossen en zal nog enige jaren aanhouden. De komende tijd kan de aandacht voor en aanpak van bepaalde vraagstukken vanuit de politie wijzigen. De gevolgen hiervan kunnen merkbaar zijn in Baarle-Nassau. In de overleggen die plaatsvinden tussen de gemeente en de politie wordt daarom blijvend aandacht gevraagd voor voldoende politiecapaciteit in de kleinere gemeenten. De uitkomsten van de verkenningen en mogelijke verdere ontwikkelingen zullen met u worden gedeeld.