3.9-Uitvoeringsagenda Baarle BRUIST! 2023

Uitvoeringsagenda 2023

Gemeente Baarle-Nassau 17 Januari 2023

Baarle BRUIST! Uitvoeringsagenda 2023 Inleiding

Baarle BRUIST! Met elkaar, voor elkaar. Ook in 2023 gaan we aan de slag om meedoen voor onze inwoners mogelijk te maken. Dat doen we op basis van onze visie ‘Baarle BRUIST! met elkaar, voor elkaar’ die is vastgesteld. Daarin bepaalden we onze doelen en hoe we die willen realiseren: We willen bereiken dat onze inwoners mee kunnen (blijven) doen en de kostenstijging in het sociaal domein afremmen. Daarom versterken we de sociale basis, het gewone, alledaagse leven en zorgen we voor (professionele) hulp en ondersteuning als dat nodig is. We doen dat door actief netwerken te versterken en maatwerk te bieden. Samen met onze inwoners en samenwerkingspartners. We gunnen iedereen daarbij zoveel mogelijk eigen verantwoordelijkheid en regie. We beschouwen ‘zekerheid, zeggenschap en zingeving’ als succesfactoren om dat te bevorderen. Uitvoeringsagenda Baarle BRUIST! 2023 In de uitvoeringsagenda staat beschreven wat we komend jaar gaan doen om onze doelen te bereiken. In de agenda brengen we per leefgebied focus aan op ontwikkelingen die vernieuwend of anders zijn en die merkbaar zijn voor onze inwoners. Het gaat om nieuwe ontwikkelingen, en om ontwikkelingen waarmee we eerder zijn gestart en die in 2023 doorlopen. De uitvoeringsagenda sluit aan op de inhoudelijke en financiële kaders van de meerjaren programmabegroting.

Naast de 5 leefgebieden voeren we activiteiten uit om ‘passende hulp en ondersteuning’ te kunnen bieden en om te ‘leren van en met inwoners’ De uitvoeringsagenda is geen statisch document. We beschrijven de activiteiten op hoofdlijnen zodat we flexibel blijven. Dat is belangrijk om te kunnen reageren op actuele ontwikkelingen, en om ruimte te kunnen geven aan inwoners en organisaties waarmee we samenwerken. Alle activiteiten zijn gericht op de inwoners en organisaties van Baarle-Nassau. Daar waar andere gemeenten dezelfde of vergelijkbare opgaven hebben, en de lokale context het toelaat, trekken we zo veel mogelijk samen met andere gemeenten op. Dat doen we op niveau van Baarle-Hertog, ABG of regionaal (Hart van Brabant of West-Brabant)

Uitdagingen en speerpunten Veerkracht De raadsrapportage sociaal domein schetst een uitgebreid beeld over hoe het gaat met onze inwoners op de 5 leefgebieden. Op een aantal aspecten ‘scoort’ Baarle-Nassau ten opzichte van vergelijkbare gemeenten wat slechter: De sociaal economische status is lager, het aantal kwetsbare inwoners is relatief groot en inwoners zijn minder vaak maatschappelijke betrokken. De combinatie

tussen een lagere sociaal economische status en lagere maatschappelijke participatie in combinatie met de demografische ontwikkelingen (vergrijzing) vraagt blijvende aandacht voor en investeringen in de veerkracht van onze inwoners en de Baarlese Samenleving. Daarnaast zien we dat bestaanszekerheid op gebied van huisvesting en financiën van onze inwoners onder druk staan. Hoewel we hier als gemeente slechts deels invloed op hebben maken we ons hierover wel zorgen. We zullen hier daarom ook in 2023 aandacht voor hebben en samen met inwoners en partners doen wat mogelijk en nodig is. In gesprek met inwoners Meepraten, Meedenken en Meedoen. Mooie woorden, maar we gaan hier in 2023 nog meer handen en voeten aan geven. We gaan actief en laagdrempelig het gesprek aan met verschillende groepen inwoners, zoals jongeren, senioren, belangengroepen en mensen met ervaringskennis-en deskundigheid. We kunnen zo nog beter aansluiten bij hun leefwereld en wat zij nodig hebben. Samen kunnen we nagaan wat hen daadwerkelijk helpt en daar samen invulling aan gaan geven. Zo creëren we ook meer eigenaarschap creëren voor de toekomst. Implementatie In 2023 worden een aantal wijzigingen doorgevoerd in de uitvoering van het sociaal domein.

We hebben nieuwe inkoopcontracten met zorgaanbieders gesloten en stapten voor het sociaal domein en onderdelen van het veiligheidsdomein over naar de regio Hart van Brabant. We verwachten dat de afronding van de implementatie de komende periode nog veel tijd en aandacht van onze medewerkers en partners zal vragen. Dat geldt ook voor de afronding van een nieuwe subsidieovereenkomst voor de basisondersteuning.

De agenda - Meedoen mogelijk maken Prettig wonen in je wijk

Waar gaan we mee door? Sterke netwerken - Actieve dorpsverbinders om netwerken van inwoners te vergroten, vrijwillige inzet te bevorderen en Bijzonder Baarle nog steviger op de kaart te zetten. - Meer mogelijkheden voor ontmoeting. Komend jaar staan hiervoor o.a. de voorbereidingen van het nieuwe CCB (o.a. vormgeven nieuwe samenwerkingsafspraken en exploitatiemodel), de nieuwe Gasterij van Janshove en een ‘jeugdhonk’ op de agenda. - Ondersteunen van verenigingen op basis van de behoeften die zij zelf hebben aangegeven. - Evalueren en doorontwikkelen van het Goede ideeënfonds. We onderzoeken hoe we dit fonds nog beter bekend en toegankelijk kunnen maken voor inwoners en verenigingen. Prettig wonen - Uitvoeren van het plan aanpak dak- en thuisloosheid. We zoeken naar eerlijke en structurele mogelijkheden om schrijnende situaties te voorkomen of op te lossen. In bijzondere gevallen bieden we maatwerk.

Wat is nieuw? Sterke netwerken - Aan de slag met de inclusieagenda. We selecteren samen met inwoners één of meerdere concrete projecten. De agenda richt zich enerzijds op de toegankelijkheid van voorzieningen voor mensen met een beperking. Anderzijds op het vergroten van acceptatie van mensen die ‘anders’ zijn of van buitenaf komen vanwege bijvoorbeeld afkomst, gender of culturele achtergrond (sociale inclusie). Prettig wonen - Zorgen voor voldoende mogelijkheden voor wonen met zorg. Om ervoor te zorgen dat inwoners met een zorg- of hulpvraag ook in de toekomst passend kunnen wonen maken we samen met inwoners, zorg- en welzijnspartijen en corporaties een regionale woonzorg visie. Lokaal landt dit deel in de op te stellen woon+plus visie. - Integrale aanpak op (jongeren) overlast. Samen met jongerenwerker, politie en anderen gaan we na wat er nodig is om te zorgen dat jongeren minder overlast veroorzaken. We betrekken hier ook de jongeren zelf bij.

Financieel rondkomen

Waar gaan we mee door? - De regelingen voor inkomensondersteuning van het rijk, de gemeente en jeugdfondsen worden verder gepromoot en toegankelijker en eenvoudiger gemaakt. We werken samen met verenigingen en onderwijspartners om op gebied van (kinder)armoede te signaleren en/of praktische ondersteuning te beiden. - Voortzetten van preventieve en laagdrempelige hulp. Bij het budgetcafé kunnen inwoners terecht voor vragen over hun financiële situatie of geldzorgen. Professionals en vrijwilligers (financiële maatjes) werken samen om passende hulp te bieden of mogelijk te maken. Wat is nieuw? - Uitvoeren ‘armoede onderzoek’. We onderzoeken het bereik en effectiviteit van het armoede/minimabeleid. Op basis daarvan kunnen we beleid en werkwijzen gericht aanpassen. - Maatwerk voor inwoners in schrijnende situaties als gevolg van de energiecrisis/inflatie. We hebben hiervoor, aanvullend op bestaande regelingen, een gemeentelijk noodfonds opgericht.

Thuis veilig en kansrijk zijn Waar gaan we mee door? - Voorkomen huiselijke geweld en kindermishandeling. We gaan door met het lokale verbeterplan Huiselijk geweld en Kindermishandeling. In dat kader starten we ook met de implementatie van ‘Handle with Care’. Met het regionaal programma bereiden we ons o.a. voor op nieuwe landelijke richtlijnen. - De pilot Buurtgezinnen loopt door tot medio 2024. Buurtgezinnen is er voor alle gezinnen met kinderen in alle leeftijden, die om wat voor reden dan ook, behoefte hebben aan steun bij de opvoeding. En die geen familie, buren of vrienden in de buurt hebben, waarop ze een beroep kunnen doen.

Wat is nieuw - Uitbreiden mogelijkheden mantelzorgondersteuning. Dat is nodig vanwege de toename van het aantal mantelzorgers en de hoge belasting die zij ervaren. Ondersteuning van jonge mantelzorgers wordt geboden door of in samenwerking met de jongerenwerker. - Ontwikkelkansen van jonge kinderen tijdens de eerste 1000 dagen verbeteren. We ontwikkelen hiervoor samen met partners een ‘alliantie’ en een aanpak Kansrijke Start (als onderdeel van het GALA akkoord, zie fit en veerkrachtig)

Zinnige daginvulling

Waar gaan we mee door? Onderwijs - Bevorderen van Basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden) zijn belangrijk om ‘mee te kunnen doen’. Daar gaan we mee door. De bibliotheek is hierin een belangrijke partner. In 2023 maken we met hen en Baarle-Hertog nieuwe afspraken. - Zoeken naar en uitvoeren van oplossingsmogelijkheden voor de problemen in het leerlingenvervoer. Dagbesteding - Re-integratie beter verbinden aan het arbeidsmarkt(tekort). Dat doen we o.a. door de bekendheid en het gebruik van het Werkgevers Service Punt (WSP) in Baarle-Nassau te stimuleren. Wat is nieuw Onderwijs - Een nieuwe LEA (Lokaal Educatieve Agenda). Om ontwikkelkansen voor kinderen te vergroten werken we samen met de onderwijspartners. Met hen onderzoeken we of en hoe we de nieuwe LEA uit kunnen breiden met thema’s vanuit het sociaal domein die veel invloed hebben op ontwikkelkansen (bijvoorbeeld armoede, (mentale) gezondheid, etc.) Dagbesteding - Start van een pilot voor laagdrempelige vrij toegankelijke activiteiten. Hiermee willen we mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt of tot de samenleving beter bereiken en activeren. - De toegang tot buitenschoolse activiteiten (sport’scool) wordt gemakkelijker en laagdrempeliger, zodat het voor alle kinderen bereikbaarder wordt.

Fit en Veerkrachtig zijn Waar gaan we mee door? - Uitvoeren van het sport- en fitakkoord samen met partners. Als daar aanleiding voor is passen we de activiteiten aan (bijvoorbeeld gericht op middelengebruik door jongeren) Wat is nieuw - Meer aandacht voor gezond leven. We verbinden preventieve gezondheid, sociale basis, sport&bewegen en cultuur aan elkaar. Samen met inwoners en partners maken we hiervoor het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) akkoord1. Met een gezamenlijke visie op positieve gezondheid leggen we hiervoor de basis. - Sportpark Ulicoten toekomstbestendig maken.

1

De GALA akkoorden maken deel uit van de afspraken tussen rijk, gemeenten en zorgverzekeraars om zorg toegankelijk en beheersbaar te houden. De akkoorden passen bij de beweging van ‘zorg naar gezondheid’.

Passende hulp en ondersteuning

Waar gaan we mee door? - Maatwerk. Binnen de reguliere werkwijzen als dat kan, met een andere oplossing als dat nodig is. We gaan het afwegingskader IPW2 hiervoor breder en vaker inzetten. - Samenwerking met partners is noodzakelijk om efficiënte hulp en maatwerk te kunnen bieden. We ronden hiervoor de nieuwe meerjaren subsidieovereenkomst voor integrale basisondersteuning af, gaan we verder met de samenwerkingsagenda met huisartsen, en monitoren de effecten van de nieuwe inkoop en overgang naar HvB. Wat is nieuw? - Verbeteren van ‘de toegang’. Door intensievere samenwerking tussen het Dorpsteam en de consulenten van de gemeente zorgen we dat de weg naar ondersteuning duidelijker en eenvoudiger wordt. - Versterken van de regiefunctie van de gemeente binnen het (MASS) overleg met partners waar zorg en veiligheid elkaar raken.

Leren van en met inwoners

Waar gaan we mee door? - Meten van ervaringen. In 2023 voeren we de nieuwe cliënt-ervaringsonderzoeken jeugd en wmo uit. De resultaten van de burgerpeiling verwerken we in de raadrapportage 2022. Zo monitoren we de effecten van ons beleid. - In gesprek over ervaringen. We benutten ervaringskennis van inwoners bij evaluatie en ontwikkeling van beleid en nieuwe werkwijzen. Dat doen we bijvoorbeeld in het kader van inclusie en het armoede onderzoek. Wat is nieuw? - Jongerenparticipatie. Met jongeren (ca. 13 – 21 jaar) starten we met een aanpak/werkwijze waarin we onderwerpen bespreken die hen bezig houden en die ons input geven voor onze activiteiten. Onderwerpen die aan bod zouden kunnen komen: jeugdhonk/chillplek, activiteiten aanbod, positieve gezondheid, middelen gebruik, (vrijwilligers)werk etc. - Themabijeenkomsten over oud worden in Baarle. Samen met senioren gaan we in gesprek over thema’s zoals eenzaamheid, wonen met zorg, zorgen voor elkaar, gezond leven etc. - Versterken burgerparticipatie. We ontwikkelen een praktische visie en een toolkit (w.o. een handreiking en instrumenten). Hiermee kunnen medewerkers (organisatie-breed) eenvoudiger en uniformer samenwerken met inwoners en hen waar nodig passend ondersteunen.

- Hoe we ervaringsdeskundigheid (dit is niet hetzelfde als ervaringskennis) structureel in gaan zetten bepalen we op een later moment op basis van de ervaringen in 2023.

2 Met het afwegingskader van het instituut publieke waarden maken we op basis van ‘betrokkenheid, legitimitiet en rendement’ afwegingen om zo veel mogelijk ’publieke waarden’ te creeren. Hiermee bevorderen we maatwerk en voorkomen we willekeur.