3.6 - Bijlage 1 - Lokale binding van vestigers in de SRBT

Rapport

Lokale binding van vestigers in de SRBT Stedelijke regio Breda Tilburg

Lokale binding van vestigers in de SRBT Stedelijke regio Breda Tilburg

Datum

8 april 2025

Opdrachtgever:

Stedelijke regio Breda Tilburg

Contactpersoon:

Caroline Doggen

Nadere inlichtingen:

Veerle Veraart; veerle.veraart@rigo.nl; 06-51643331

Projectnummer:

P49080

RIGO is lid van de Vereniging voor Beleidsonderzoek (VBO) en gecertificeerd volgens ISO 9001:2015 WWW.RIGO.NL INFO@RIGO.NL

DE RUIJTERKADE 112-C AMSTERDAM POSTBUS 2805 1000 CV AMSTERDAM

IBAN NL 14 INGB 0002903851 BTW NR NL 0092.84.461.B.01

T 020 522 11 11 KVK 33227618

Inhoud Inleiding

1

Nut en noodzaak

1

Leeswijzer

1

1

Huisvestingswet 2014

2

2

Verhuizingen

4

3

Herkomst huurders in de corporatiesector

6

Ontwikkeling

8

Herkomst woningkopers in de koopsector

10

Totale koopsector

10

Betaalbare koopsegment

11

Ontwikkeling

12

Samenvatting

14

4

5

Factsheets

17

Alphen-Chaam

17

Altena

20

Baarle-Nassau

23

Breda

26

Dongen

29

Drimmelen

32

Etten-Leur

35

Geertruidenberg

38

Gilze en Rijen

41

Goirle

44

Heusden

47

Hilvarenbeek

50

Loon op Zand

53

Oisterwijk

56

Oosterhout

59

Tilburg

62

Waalwijk

65

Zundert

68

Inleiding Gemeenten hebben via de huisvestingsverordening de mogelijkheid om te sturen op woonruimteverdeling, zoals het hanteren van toewijzingsregels en het verlenen van voorrang aan groepen woningzoekenden. In deze memo onderzoeken we de nut en noodzaak van voorrangverlening aan woningzoekenden met maatschappelijke en/of economische (lokale) binding.

Nut en noodzaak In deze memo zoomen we specifiek in op de mogelijkheid om woningzoekenden met maatschappelijke en/of economische (lokale) binding met voorrang te huisvesten. Om dit instrument in te kunnen zetten stelt de wet dat nut en noodzaak van de maatregel via een huisvestingsverordening moet worden aangetoond. Daarom is het verstandig om eerst zicht te krijgen op de actuele situatie van de herkomst van gevestigde huishoudens in de gemeenten en in de Stedelijke regio Breda Tilburg (SRBT). We onderzoeken de herkomst van vestigers op drie manieren: • • •

Door middel van verhuizingen binnen en naar de gemeenten in de regio; Door de herkomst van nieuwe huurders in de corporatiesector in gemeenten in beeld te brengen; Door de herkomst van woningkopers in de koopsector in de gemeenten in beeld te brengen.

Leeswijzer In deze memo beschrijven we de uitkomsten van de analyses voor de gemeenten AlphenChaam, Altena, Baarle-Nassau, Breda, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Oosterhout, Tilburg, Waalwijk en Zundert. Allereerst gaan we kort in op de Huisvestingswet en de huisvestingsverordening als gemeentelijk sturingsinstrument. Het vormt de context van deze verkenning en zorgt voor een beter begrip van het navolgende. In hoofdstuk 2 tot en met 4 beschrijven we de resultaten in regionaal verband. In het hoofdstuk 2 analyseren we hoeveel inwoners binnen de gemeenten en de regio verhuizen en hoeveel inwoners zich nieuw in de gemeenten vestigen. Vervolgens onderzoeken we in hoofdstuk 3 de herkomst van nieuwe huurders in de corporatiesector op basis van gegevens van woonruimteverdeelregio’s Klik voor Wonen, Woning in Zicht en Woongaard. Tenslotte onderzoeken we de herkomst van woningkopers in de koopsector aan de hand van gegevens van het Kadaster in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 volgt een samenvatting. In de bijlage zijn factsheets met cijfers per gemeente opgenomen.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

1

1

Huisvestingswet 2014 De Huisvestingswet 2014 vormt het wettelijk kader voor woonruimteverdeling in Nederland. In essentie stelt de wet dat de gemeente niet mag interveniëren op de woningmarkt, tenzij niet reguleren leidt tot grote maatschappelijke problemen. Specifiek problemen die gevonden moeten worden in schaarste aan woningen (en verdringing van groepen woningzoekenden als gevolg daarvan). De huisvestingsverordening Als een gemeentelijke overheid het in gebruik geven en nemen van (delen van) het woningaanbod wil reguleren, dan moeten de spelregels rondom deze interventie worden vastgelegd in het enige instrument dat de Huisvestingswet kent: de huisvestingsverordening. Een huisvestingsverordening heeft een ‘houdbaarheidsdatum’ van maximaal vier jaar: de gedachte daarachter is dat gemeenten ondertussen worden geacht uitvoering te geven aan beleid dat moet leiden tot het ongedaan maken van de geconstateerde problematiek (voornamelijk het oplossen van schaarste aan woningen). In een huisvestingsverordening wordt o.a. vastgelegd welk deel van de woningvoorraad wordt gereguleerd en welke doelgroepen voor deze woningen in aanmerking komen. Daarnaast worden doorgaans tal van eisen gesteld aan aanbieders (bijvoorbeeld de plek waar woningen worden aangeboden) en vragers (bijvoorbeeld de criteria waaraan men moet voldoen).

Een urgentieregeling maakt altijd onderdeel uit van een huisvestingsverordening, en regelt welke groepen in een noodsituatie met voorrang moeten worden gehuisvest. Mogelijkheden toewijzen met voorrang De wet- en regelgeving rondom de Huisvestingswet is in beweging. Per 1 januari 2024 zijn de mogelijkheden om woningen met voorrang te verlenen uitgebreid: ✓

✓ ✓

Bij maximaal 50 procent van de verleende huisvestingsvergunningen mag voorrang gegeven worden aan woningzoekenden met een lokale maatschappelijke- en/of economische binding; Het schaalniveau waarop binding mag worden toegepast, is verruimd (regio, gemeente of delen van de gemeente); Binnen de groep woningzoekenden met lokale binding mag voorrang gegeven worden aan groepen met een (door gemeenten te definiëren) vitale beroepsgroep; Voor het eerst wordt het mogelijk om ook met de huisvestingsverordening te sturen op de toewijzing van koopwoningen (nieuwbouw, tot €390.000 prijspeil 2024);

Voorrang aan woningzoekenden met lokale binding In deze memo staat de nut en noodzaak van voorrang aan woningzoekenden met lokale binding centraal. Sinds kort mag bij maximaal 50 procent van de verleende huisvestingsvergunningen voorrang worden gegeven aan woningzoekenden met een lokale maatschappelijke- en/of economische binding aan de regio of (een deel van) een gemeente. Dit is tevens mogelijk in de toewijzing van betaalbare koopwoningen. Wat betekent maatschappelijke of economische binding? Onder maatschappelijke binding verstaat de wet onder andere dat een woningzoekende 6 jaar onafgebroken of de afgelopen 10 jaar 6 jaar ingezetene is geweest. Onder economische binding wordt verstaan dat de woningzoekende een in economisch opzicht redelijk belang heeft om zich in de regio of in een (deel van de) gemeente te vestigen. In de praktijk is dit bijvoorbeeld het geval als iemand een dienstverband heeft van meerdere dagen per week. Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

2

Effecten Alle groepen woningzoekenden waaraan in een huisvestingsverordening bindingscriteria zijn gekoppeld, vallen onder de 50%. Onder ‘bindingscriteria’ wordt hier verstaan dat voor het verkrijgen van urgentie of voorrang sprake moet zijn van een locatiecriterium. Bijvoorbeeld voor veel urgentiecategorieën geldt dat in de urgentiecriteria is opgenomen dat iemand woonachtig is of binding moet hebben met regio of gemeente. Maar niet alle urgentiecategorieën hebben een locatiecriterium. Deze groepen vallen dan niet onder de 50%. Daarnaast is er regelmatig sprake van groepen woningzoekenden die voorrang krijgen omdat ze een woning in de regio of de gemeente achterlaten. Dit is bijvoorbeeld het geval bij stadsvernieuwing (sloop/nieuwbouw of renovatie) en bij groepen doorstromers (“u krijgt voorrang als u een grote woning in de regio achterlaat”). Deze groepen vallen – net als de veel urgente groepen – wel onder de 50%. Het is hier belangrijk om te benadrukken dat de binding uit de Huisvestingswet betrekking heeft op voorrang: het is dus niet zo dat gemeenten maar 50% van hun woningen aan ‘eigen’ woningzoekenden mogen toewijzen: ze mogen tot 50% van het woningaanbod met voorrang toewijzen aan ‘eigen’ woningzoekenden. Wanneer ook veel regulier woningzoekenden binnen de eigen gemeente verhuizen, zou in theorie zelfs alle woningen terecht kunnen komen bij ‘eigen woningzoekenden’.

Nut en noodzaak Het onderzoeken van nut en noodzaak van maatschappelijke en economische binding is gezien de ingewikkelde definitie niet gemakkelijk. Er is geen databron waar dit uit blijkt. Voor de afweging om dit instrumentarium in te zetten wordt in de volgende hoofstukken meer inzicht gegeven in hoeveel lokaal woningzoekenden zonder sturing al een woning in de eigen gemeente of regio vinden. Voor zowel de sociale huursector als het betaalbare koopsegment zijn goede bronnen beschikbaar om het bovenstaande in beeld te brengen. Voor de particuliere huur geldt dit niet: er is niet een landelijke of regionale registratie van verhuringen in dit segment, laat staan van kenmerken van deze verhuringen (waaronder de herkomst van huurders). We beperken ons in dit onderzoek dus tot het onderzoeken van nut en noodzaak van sturing in de sociale huursector en betaalbare koop nieuwbouw (<€405.000, prijspeil 2025). Om uitspraken te doen over de vraag in hoeverre betaalbare koopwoningen terecht komen bij lokale inwoners, analyseren we alle transacties in de bestaande woningvoorraad. De reden hiervoor is dat, zeker in kleine gemeenten met een beperkt aantal nieuwbouwprojecten gericht op betaalbare koop, er onvoldoende conclusies vallen te verbinden aan de beperkte aantallen.

Onderzoeksmatig is er geen reden om te veronderstellen dat verhuisbewegingen in de betaalbare koop wezenlijk verschillen tussen bestaande voorraad en nieuwbouw.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

3

2

Verhuizingen In dit hoofdstuk nemen we de verhuisbewegingen in de SRBT onder de loep. We onderzoeken de mate waarin nieuwe inwoners binnen de eigen gemeente verhuizen of van elders uit de regio of van buiten de regio komen in de periode 2019 tot 2023. Verhuisbewegingen De verhuisbewegingen worden op basis van openbare data van het CBS in beeld gebracht. Specifiek gaat het in dit hoofdstuk om verhuisde personen binnen en naar de gemeenten. In de volgende hoofdstukken zoomen we in op verhuringen in de corporatiesector en woningtransacties in de koopsector en gaan de cijfers over huishoudens. Cijfers over verhuisde personen binnen en naar de gemeente kunnen een enigszins vertekenend beeld geven. Woningen kunnen betrokken worden door eenpersoonshuishoudens of door meerpersoonshuishoudens. Als een huishouden uit meerdere personen bestaat, weegt de verhuizing van dat huishouden zwaarder mee in de cijfers, terwijl het in principe om één verhuisbeweging gaat. Lokale verhuizingen In de onderzochte periode is het aantal personen dat binnen de gemeente verhuist het grootst, ruim 50 procent, in de gemeenten Altena, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Heusden, Hilvarenbeek, Oosterhout, Waalwijk, Zundert, Breda en Tilburg (Figuur 2-1). In veel gemeenten verhuist ook ongeveer 50 procent van de personen naar de gemeente vanuit een andere gemeente.

In de gemeente Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Gilze en Rijen, Goirle, Loon op Zand en Oisterwijk is het aantal vestigers uit andere gemeenten groter dan het aantal lokale verhuizingen. In alle gemeenten, met uitzondering van Drimmelen, Geertruidenberg en Hilvarenbeek, neemt het aandeel verhuisde personen binnen de gemeente af tussen 2019 en 2023 en het aantal vestigers toe. In Drimmelen, Geertruidenberg en Hilvarenbeek blijft het aandeel van lokale verhuizingen en vestigers stabiel (zie factsheets per gemeente). Herkomst vestigers De herkomst van vestigers varieert sterk per gemeente. Voor een groot aantal gemeenten komt een groot deel van de vestigers uit andere gemeenten binnen de SRBT. Voor de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Goirle en Loon op Zand geldt dat ongeveer evenveel personen binnen de gemeente als vanuit een buurgemeente in de SRBT verhuizen. In de gemeenten Etten-Leur, Heusden en Tilburg komt een relatief groot deel van de nieuwe inwoners uit andere delen van Zuid-Nederland. In de gemeente Altena is juist een relatief groot aandeel vestigers afkomstig uit West en Oost-Nederland. De ligging van deze vier gemeenten in de SRBT kan daarvoor een verklaring zijn. Ook Breda trekt relatief veel vestigers uit WestNederland, mogelijk vanwege de centrumfunctie van en werkgelegenheid of opleidingsmogelijkheden in de gemeente .

In de factsheets zijn cijfers over verhuisbewegingen per gemeente opgenomen.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

4

Figuur 2-1 Verhuisde personen binnen en naar de gemeenten in de SRBT tussen 2019 en 2023 Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

5

3

Herkomst huurders in de corporatiesector Vervolgens zoomen we in op verhuringen in de corporatiesector. Hiervoor maken we gebruik van gegevens van Klik voor Wonen, Woning in Zicht, Woongaard en Thuispoort over de woonruimteverdeling in de jaren 2021 tot en met 2023. Verhuringen Op basis van gegevens van Klik voor Wonen, Woning in Zicht, Woongaard en Thuispoort kunnen we ook specifiek kijken naar de herkomst van nieuwe huurders in de corporatiesector. We onderzoeken de verhuringen aan huishoudens die hebben plaatsgevonden in de periode 2021 tot en met 2023. We onderscheiden huishoudens uit de eigen gemeente, huurders uit dezelfde woonruimteverdeelregio en huurders elders uit Nederland. Woonruimteverdeelregio De Stedelijke Regio Breda Tilburg valt in vier woonruimteverdeelregio’s uiteen. In dit hoofdstuk zoomen we in op de twee grootste regio’s. Het werkgebied van Klik voor Wonen1 bestrijkt grotendeels de regio Baronie en een gebied buiten de SRBT, namelijk de regio Roosendaal. Woning in Zicht2 overlapt grotendeels met de regio Hart van Brabant. De gemeente AlphenChaam valt in beide regio’s. De gemeenten Heusden en Altena3 vallen in twee andere regio’s, namelijk respectievelijk Thuispoort en Woongaard.

Huurders met een herkomst buiten de woonruimteverdeelregio’s kunnen elders uit Nederland komen of uit het buitenland, mits ze zich wel bij Klik voor Wonen, Woning in Zicht, Woongaard of Thuispoort hebben ingeschreven. In Figuur 3-1 is het aantal verhuringen in de gemeenten via Woning in Zicht in de periode 2021 tot 2023 weergegeven naar de herkomst van de nieuwe huurders. De herkomst is uitgesplitst naar huurders met een herkomst binnen de eigen gemeente, een herkomst uit een andere gemeente binnen het werkgebied van Woning in Zicht of met een herkomst daarbuiten. Het aandeel verhuringen aan huurders van binnen de eigen gemeente varieert sterkt per gemeente. In een groot deel van de gemeenten is het aandeel verhuringen aan lokale huishoudens ongeveer 50 procent in de periode tussen 2021 en 2023. In de gemeenten Oisterwijk, Waalwijk en Tilburg ligt dat percentage hoger: respectievelijk ongeveer 60 procent tot 80 procent. In de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau ligt het aandeel verhuringen aan inwoners uit de gemeente lager, respectievelijk ongeveer 25 procent en 35 procent. Met uitzondering van Baarle-Nassau geldt dat ruim 85 procent van de nieuwe huurders uit de eigen gemeente, dan wel omliggende gemeenten binnen het werkgebied van Woning in Zicht komt. Een klein deel van de nieuwe huurders komt van elders.

Het werkgebied van Klik voor Wonen bestaat uit zeven gemeenten in de regio Baronie (Alphen-Chaam, Breda, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Oosterhout en Zundert) en vijf gemeenten in de regio Roosendaal (Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Steenbergen). 1

Het werkgebied van Woning in Zicht bestaat uit twee gemeenten in de regio Baronie (Alphen-Chaam en Baarle-Nassau) en acht gemeenten in de regio Hart van Brabant (Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Tilburg en Waalwijk) en de gemeente Vught. 2

3

De cijfers voor gemeente Altena en Heusden zijn opgenomen in de factsheets.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

6

Figuur 3-1 Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

In Figuur 3-2 is het aantal verhuringen in de gemeenten via Klik voor Wonen in de periode 2021 tot 2023 weergegeven naar de herkomst van de nieuwe huurders. Figuur 3-2 Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Klik voor Wonen, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

7

Met uitzondering van Alphen-Chaam geldt dat ruim 80 procent van de nieuwe huurders uit de eigen gemeente, dan wel omliggende gemeenten binnen het werkgebied van Klik voor Wonen komt. Een klein deel van de nieuwe huurders komt van elders.

Ontwikkeling In Figuur 4-3 is de ontwikkeling van het aandeel huurders afkomstig uit de eigen gemeente tussen 2021 en 2023 getoond. In de meeste gemeenten is het percentage huurders uit de eigen gemeente ongeveer gelijk gebleven of fluctueert licht per jaar. In de gemeenten Dongen en Gilze en Rijen, en in minder mate in Waalwijk, is er sprake van daling van het aandeel huurders dat afkomstig is uit de gemeente. In de gemeente Heusden ligt het aandeel in 2022 en 2023 hoger dan in 2021. Figuur 3-3 Ontwikkeling aandeel nieuwe huurders uit de eigen gemeente in de corporatiesector 4. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

Voor de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau was het aantal transacties per jaar in het betaalbare segment te laag om een uitsplitsing te maken. 4

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

8

Figuur 3-4 Ontwikkeling aandeel nieuwe huurders uit de eigen gemeente in de corporatiesector. Bron: Klik voor Wonen, 2024; bewerking RIGO.

In de factsheets zijn de percentages per gemeente en per jaar weergegeven.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

9

4

Herkomst woningkopers in de koopsector Eenzelfde beeld kunnen we schetsen voor de koopsector aan de hand van cijfers van het Kadaster. In dit hoofdstuk zoomen we in op de herkomst van woningkopers in twee prijsklassen. Transacties Op basis van gegevens over transacties in de koopsector van het Kadaster kunnen we de herkomst van woningkopers (huishoudens) onderzoeken. We onderscheiden verhuizingen binnen de gemeente, vanuit een andere gemeente in de SRBT, van elders uit Nederland en onbekend, overig. De laatste categorie kunnen ook verhuizingen vanuit het buitenland bevatten. We onderzoeken de transacties in de hele koopsector en zoomen in op de transacties in het betaalbare segment5.

Totale koopsector In Figuur 4-1 kijken we eerst naar de herkomst van woningkopers in de gehele koopsector in de periode 2021 tot 2023. In veel gemeenten komt circa 50 procent van de woningkopers uit de eigen gemeente, zoals in Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Heusden, Hilvarenbeek, Oosterhout en Waalwijk. In de gemeenten Altena, Breda, Oisterwijk, Tilburg en Zundert is dat aandeel hoger. Terwijl in de gemeenten Alphen-Chaam, BaarleNassau, Goirle en Loon op Zand ongeveer 40 procent van de verkochte woningen betrokken is door lokale huishoudens. Daarnaast komt in veel gemeenten ongeveer 30 procent van de nieuwe huishoudens uit een omliggende gemeente binnen de SRBT. Tien tot vijftien procent van de woningkopers heeft een herkomst buiten de SRBT en een paar procent komt uit het buitenland of is de herkomst onbekend. Herkomst vestigers Woningkopers in de gemeenten Alphen-Chaam, Gilze en Rijen, Goirle en Loon op Zand komen relatief vaak uit een andere gemeente in de SRBT. In de gemeenten Altena, Breda, Etten-Leur, Heusden, Oisterwijk en Tilburg is het aandeel woningkopers uit andere delen van Nederland groter dan woningkopers uit de SRBT. Dat kan mede te maken hebben met de ligging van de gemeenten aan de rand van de SRBT met andere buurgemeenten.

Voor de gemeenten Breda en Tilburg geldt als centrumgemeenten ook een aantrekkingskracht vanuit andere delen van Nederland, bijvoorbeeld vanwege werk of opleiding. In de gemeente Baarle-Nassau is van een relatief groot aandeel woningkopers de herkomst onbekend of komt uit buitenland. Dat valt natuurlijk goed te verklaren vanuit de ligging van de gemeente op de grens met België.

Voor het betaalbare segment hanteren we de betaalbare koopgrens. De betaalbare koopgrens is tot en met 2023 gelijk aan de NHG-grens. De grens verschuift per jaar: tot € 310.000 (prijspeil 2021); tot € 325.000 (prijspeil 2022); en tot € 355.000 (prijspeil 2023). Het Rijk heeft sinds 2024 een betaalbare koopprijsgrens gedefinieerd op € 390.000 en in 2025 verhoogd naar € 405.000. 5

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

10

Figuur 4-1 Herkomst woningkopers in SRBT tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO

Betaalbare koopsegment In deze paragraaf zoomen we in op transacties onder de betaalbare koopprijsgrens – het segment waar het instrument zich specifiek op richt. In Figuur 4-2 is het aandeel woningkopers met een herkomst binnen de eigen gemeente van woningen tot de betaalbare koopprijsgrens weergegeven. Voor het merendeel van de gemeenten is het aandeel lokale woningkopers in het betaalbare segment vergelijkbaar met het totale aandeel transacties. In de gemeenten Etten-Leur, Geertruidenberg, Heusden, Hilvarenbeek, Oisterwijk en Waalwijk is het aandeel lokale woningkopers iets lager in dit segment. In de gemeente Drimmelen is het aandeel Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

11

woningkopers uit de eigen gemeente in het betaalbare segment relatief groter, dan in de totale koopsector. Figuur 4-2 Aandeel woningkopers binnen de gemeente in het betaalbare koopsegment. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Ontwikkeling In Figuur 4-3 is de ontwikkeling van het aandeel woningkopers in het betaalbare segment afkomstig uit de eigen gemeente tussen 2021 en 2023 getoond. In een aantal gemeenten is sprake van een lichte dalende trend van het aandeel lokale woningkopers in het betaalbare segment, zoals in Breda, Gilze en Rijen en Tilburg. In de gemeente Dongen is het aandeel woningkopers binnen de gemeente gestegen. In de meeste gemeenten fluctueert het aandeel per jaar of is ongeveer gelijk gebleven. Er is tussen 2021 en 2023 geen sprake van grote verschuivingen. Met uitzondering van de gemeente Oosterhout, waar het aandeel lokale woningkopers in het betaalbare segment is gedaald van 58 procent in 2021 naar 46 procent in 2023. Het is nog onduidelijk of er sprake is van een trend, of dat er sprake is van een uitzondering in 2023.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

12

Figuur 4-3 Ontwikkeling aandeel woningkopers binnen de gemeente in het betaalbare koopsegment 6. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

In de factsheets zijn de percentages per gemeente, per jaar en per prijsklasse weergegeven.

Voor de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk was het aantal transacties per jaar in het betaalbare segment te laag om een uitsplitsing te maken. In de factsheets zijn cijfers over de gehele koopsector per jaar opgenomen. 6

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

13

5

Samenvatting In deze rapportage hebben we de herkomst van vestigers in de gemeenten in de Stedelijke regio Breda Tilburg onderzocht. Dat is in beeld gebracht aan de hand van verhuisbewegingen (verhuisde personen) binnen en naar de gemeenten, de herkomst van nieuwe huurders (huishoudens) in de corporatiesector en woningkopers (huishoudens) in de betaalbare koopsector. In Tabel 5-1 is een overzicht van het aandeel vestigers afkomstig uit de eigen gemeente weergegeven in het totaal aantal verhuizingen, in de verhuringen in de corporatiesector en in woningtransacties in de periode tussen 2021 en 2023. In veel gemeenten verhuisde ongeveer 50 procent van de personen binnen de eigen gemeente. In de gemeenten Altena, Breda en Tilburg is het aandeel verhuizingen binnen de gemeente het grootst. In de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Gilze en Rijen, Goirle, Loon op Zand en Oisterwijk was het aantal vestigers vanuit andere gemeenten groter dan het aantal lokale verhuizingen. Dat kan echter verschillen in de corporatiesector of het betaalbare koopsegment. In de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Zundert is het aandeel verhuringen in de corporatiesector aan lokale huishoudens lager in vergelijking met de andere gemeenten in de regio.

In de eerstgenoemde gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau is het aantal verhuringen per jaar laag, waardoor het aandeel toewijzingen aan lokale inwoners per jaar enorm kunnen fluctueren. In de gemeenten Oisterwijk en Oosterhout wordt ruim 60 procent van de verhuringen aan nieuwe huurders afkomstig uit de eigen gemeente verhuurd. In Breda en Tilburg zelfs respectievelijk 70 en 80 procent. In de meeste gemeenten is het percentage huurders uit de eigen gemeente ongeveer gelijk gebleven of fluctueert licht per jaar. Met uitzondering van Alphen-Chaam en Baarle-Nassau geldt dat ruim 80 procent van de nieuwe huurders uit de eigen gemeente, dan wel omliggende gemeenten binnen de woonruimteverdeelregio’s komt. In veel gemeenten heeft circa 40 tot 50 procent van de woningkopers in het betaalbare koopsegment een herkomst in de gemeente. In de gemeenten Altena, Breda, Oisterwijk, Tilburg en Zundert is dat hoger in vergelijking met andere gemeenten in de regio, namelijk ruim 60 procent. In de meeste gemeenten is het aandeel woningkopers in het betaalbare segment uit de eigen gemeente ongeveer gelijk gebleven tussen 2021 en 2023 of schommelt licht per jaar. Er is in geen van de gemeente sprake van een sterke dalende trend. De overige woningkopers zijn in grote mate afkomstig uit omliggende gemeenten in de SRBT.

Voor de meeste gemeenten geldt dat ruim 75 procent van de woningkopers in het betaalbare segment uit de eigen gemeente of de regio komt. In de gemeenten Geertruidenberg, Dongen en Gilze en Rijen gaat het om ruim 85 procent. De gemeenten Altena, Baarle-Nassau, Etten-Leur, Heusden en Hilvarenbeek vormen hierop een uitzonding. Een groter deel van de woningkopers in het betaalbare segment komt van buiten de regio. Dit kan verklaard worden door de ligging van deze gemeenten aan de rand van de SRBT.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

14

Tabel 5-1 Overzicht binnen gemeente verhuisde personen, verhuringen aan huurders binnen de gemeente en woningtransacties met woningkopers binnen de gemeente tussen 2021 en 2023. Bron: CBS; KvW; WiZ; Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Gemeente

Alphen-Chaam Altena Baarle-Nassau Breda Dongen Drimmelen Etten-Leur Geertruidenberg Gilze en Rijen Goirle Heusden Hilvarenbeek Loon op Zand Oisterwijk Oosterhout Tilburg Waalwijk Zundert

Binnen gemeente verhuisde personen (totaal) 37% 58% 36% 61% 51% 50% 49% 50% 38% 41% 49% 51% 41% 39% 52% 66% 51% 53%

Binnen gemeente verhuringen (KvW/WiZ)7 27%- 30% 62%-65% 37% 70% 55% 59% 48% 50% 48% 51% 56% 47% 48% 62% 62% 80% 60% 41%

Binnen gemeente transacties (betaalbare segment) 42% 61% 43% 65% 54% 53% 43% 43% 46% 42% 45% 46% 36% 66% 54% 69% 45% 62%

Nut en noodzaak Wanneer voorrangverlening aan woningzoekenden op basis van maatschappelijke en/of economische binding nuttig en noodzakelijk is, is in de Huisvestingwet niet gedefinieerd. De gepresenteerde cijfers kunnen tot verschillende conclusies leiden bij partijen. Een gemeenteraad kan heel anders kijken naar deze uitkomsten dan bijvoorbeeld een woningcorporatie. Uit de analyse komt naar voren dat zonder sturing ongeveer 50 procent van de sociale huurwoningen bij lokaal woningzoekenden terechtkomt. In de betaalbare koopsector is dat aandeel over het algemeen wat lager dan in de corporatiesector. De overige huurders en woningkopers zijn in grote mate afkomstig uit omliggende gemeenten in de SRBT. Dit roept de vraag op of sturing op voorrangverlening op basis van lokale binding nuttig of noodzakelijk is. Dat heeft te maken met een aantal andere afwegingen. Ondanks dat de cijfers een inzicht geven, weten we nog weinig over de verhuisredenen van woningzoekenden om naar of juist uit een gemeente te verhuizen. Wanneer het aandeel woningkopers uit de eigen gemeente laag is, hoeft dat nog niet te betekenen dat er sprake is van verdringing. Mensen maken keuzes in hun (woon)carrière gebaseerd op vele factoren. Ook kunnen nieuwe vestigers uit de regio of andere delen van Nederland, terugkerende huishoudens zijn.

Denk bijvoorbeeld aan jongeren die voor een opleiding uit de gemeente vertrekken, maar op latere leeftijd terugkeren. Het invoeren van deze maatregel in de SRBT kan er ook voor zorgen dat inwoners de negatieve effecten van het plaatsen van hekken rond gemeenten ervaren. Bijvoorbeeld woningzoekenden

De gemeenten Heusden en Altena vallen in twee andere regio’s, namelijk respectievelijk Thuispoort en Woongaard. 7

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

15

die moeilijk een woning in een buurgemeente vinden, terwijl zij daar voor werk of gezinsvorming graag naar toe zouden willen verhuizen, of terugkerende jongeren die moeilijk een woning vinden in hun geboorteplaats. Bij het definiëren van de voorrang is het ook zaak om deze voorrangsregeling af te wegen ten opzichte van andere bestaande regels, zoals urgentiecategorieën met bindingcriteria of het stimuleren van doorstroming. Mogelijk wordt daarmee voor een groot deel al invulling gegeven aan de mogelijkheid om tot 50 procent voorrang te geven op basis van lokale binding8. Bovendien, om niet te veel groepen tegelijkertijd voorrang te geven. Als iedereen voorrang krijgt, wordt het effect namelijk dermate klein dat in de praktijk niemand meer voorrang krijgt. Daarnaast is het effect van de maatregel nog onbekend. Niet elke lokale woningzoekende krijgt per definitie voorrang. Bij invoering in de corporatiesector moet er worden voldaan aan inkomenseisen van de sociale huur. Ook in de koopsector is de reikwijdte van het instrument beperkt tot de betaalbare koop in de nieuwbouw. Het zal in de meeste gemeenten gaan om kleine aantallen per jaar. Deze beperkingen verkleinen de reikwijdte van het instrument. Tegelijkertijd, woningzoekenden elders uit Nederland met werk in de betreffende gemeente maakt ook aanspraak op voorrang op basis van economische binding.

Hoewel de aanleiding om te sturen, schaarste aan woningen, zeer waarschijnlijk aan te tonen is, betekenen bovenstaande overwegingen dat de effectiviteit van de maatregel wellicht beperkt is. Tenslotte speelt de inzet binnen de gemeenten en de woningcorporaties een rol in de afweging, zoals het opstellen van de huisvestingsverordening, uitvoeren van de vergunningverlening en monitoren van een huisvestingsverordening. Voor sturing in de corporatiesector ligt het mandaat en uitvoering van vergunningverlening bij de woningcorporaties. Het toetsen van binding is niet gemakkelijk, omdat woningcorporaties niet over de benodigde gegevens beschikkelen. Dat maakt de uitvoering complex. De uitvoering van woonruimteverdeling in de betaalbare koopsector ligt bij de gemeente en is mogelijk complexer. Gemeenten moeten daarover per ontwikkelaar afspraken maken en vraagt inzet van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Voor zowel woningcorporaties als gemeente vraagt invoering van deze maatregel om extra capaciteit. Dat zijn de bijkomende afwegingen voor de nut, noodzaak en proportionaliteit van de inzet van deze maatregel. Kortom, er is geen definitie of norm voor welk aandeel lokale huurders of kopers wenselijk is en de inzet van dit instrument rechtvaardigt. Wel blijkt dat ook zonder sturing al een groot deel van de woningzoekenden binnen de eigen gemeente verhuist.

Dat geldt zeker wanneer je kijkt naar de vestiging van huurders en kopers uit de regio. De inzet van voorrangverlening kan bijdragen aan een hoger percentage verhuizingen binnen de gemeente, maar het heeft tegelijkertijd ook nadelen. Zo kan het nadelig uitpakken voor de doorstroming in de woningvoorraad en voor woningzoekenden om hun verhuiswensen te realiseren. Ook in gevallen waar dat ongewenst is, zoals bijvoorbeeld terugkerende jongeren. Daarnaast brengt het instrument een aantal uitdagingen in de uitvoering met zich mee en de bijbehorende kosten en capaciteit.

8

Meer hierover zie: rigo.nl/huisvestingwet

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

16

Factsheets Alphen-Chaam Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Alphen-Chaam verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Breda Tilburg Baarle-Nassau Goirle Gilze en Rijen Oosterhout Zundert Rotterdam Oisterwijk Etten-Leur s-Gravenhage Amsterdam Eindhoven Moerdijk Altena

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 658 342 225 93 92 79 53 49 41 41 29 28 26 21 21

17

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Woning in Zicht/Klik voor Wonen9, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

In de gemeente Alphen-Chaam worden zowel woningen verhuurd via Woning in Zicht als via Klik voor Wonen en valt dus in beide woonruimteverdeelregio’s. 9

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

18

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

19

Altena Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Ook schetsen we op basis van verhuisbewegingen een beeld van de corporatiesector10. Bij de herkomst woningkopers wordt gekeken naar woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Altena verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Gorinchem Zaltbommel Breda Waalwijk Geertruidenberg Heusden Rotterdam Molenlanden Tilburg 's-Hertogenbosch West Betuwe Utrecht (gemeente) Dordrecht Vijfheerenlanden Oosterhout

Aantal personen 659 559 330 311 297 289 266 263 224 221 210 202 195 182 171

De gemeente Altena valt buiten de woonruimteverdeelregio’s in de SRBT: Klik voor Wonen en Woning in Zicht. 10

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

20

Verhuisbewegingen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2024. Bron: Woongaard, 2025; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

21

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

22

Baarle-Nassau Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Baarle-Nassau verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Breda Alphen-Chaam Tilburg Gilze en Rijen Goirle Oisterwijk s-Gravenhage Oosterhout Rotterdam Zundert Dordrecht Vught Reusel-De Mierden Dongen Eindhoven

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 271 255 220 72 65 44 39 34 28 25 18 17 17 16 16

23

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023*. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

*Jaarlijks worden gemiddeld slechts circa 20 woningen verhuurd via Woning in Zicht. Dat zorgt voor sterke variatie in de herkomst van nieuwe huurders per jaar. Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

24

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

25

Breda Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Breda verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Oosterhout Tilburg Rotterdam Etten-Leur Amsterdam Roosendaal Drimmelen Moerdijk Gilze en Rijen Utrecht (gemeente) Eindhoven Zundert s-Gravenhage Halderberge Bergen op Zoom

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 2.764 2.153 2.078 1.960 1.448 1.351 1.211 1.020 926 902 878 850 798 709 659

26

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Klik voor Wonen, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

27

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

28

Dongen Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Dongen verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Tilburg Oosterhout Breda Gilze en Rijen Waalwijk Loon op Zand Geertruidenberg Oisterwijk Eindhoven Drimmelen 's-Hertogenbosch Rotterdam Altena Goirle Etten-Leur

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 1.083 542 517 343 304 179 137 136 96 84 83 77 76 50 43

29

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

30

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

31

Drimmelen Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Drimmelen verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Breda Oosterhout Geertruidenberg Moerdijk Rotterdam Dordrecht Tilburg Roosendaal Altena Etten-Leur Waalwijk Gilze en Rijen Zundert s-Gravenhage Amsterdam

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 1.514 518 320 219 193 169 114 105 87 81 66 63 59 54 53

32

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Klik voor Wonen, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

33

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

34

Etten-Leur Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Etten-Leur verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Breda Halderberge Roosendaal Rucphen Moerdijk Zundert Rotterdam Tilburg Oosterhout Bergen op Zoom Dordrecht Drimmelen s-Gravenhage Gilze en Rijen Steenbergen

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 2.793 620 596 562 344 336 264 261 171 171 126 108 104 85 76

35

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Klik voor Wonen, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

36

Herkomst woningkopers in de totale koopsector per wijk tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

37

Geertruidenberg Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Geertruidenberg verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Oosterhout Breda Altena Drimmelen Waalwijk Tilburg Dongen Rotterdam Gilze en Rijen Dordrecht Moerdijk Roosendaal Loon op Zand Gorinchem Etten-Leur

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 813 605 369 323 223 177 116 81 73 61 60 58 55 49 48

38

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Klik voor Wonen, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

39

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

40

Gilze en Rijen Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen In de gemeente Gilze en Rijen is er sprake van een (toenemend) vertrekoverschot. Dit wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van een asielzoekerscentrum in Gilze. Dit verklaart tevens de grote instroom van personen uit Cranendonck en Westerwolde: in deze twee gemeenten bevinden zich de ontvangstlocaties Ter Apel en Budel van het COA. Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Gilze en Rijen verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Tilburg Breda Cranendonck Westerwolde Oosterhout Dongen Oisterwijk Rotterdam Alphen-Chaam Goirle Waalwijk Amsterdam Etten-Leur Roosendaal s-Gravenhage

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 1.597 840 620 579 315 243 136 121 111 100 87 68 61 54 54

41

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023 per kern. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

42

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

*In Hulten en Molenschot werden in deze periode in totaal 48 woningen verkocht. Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

43

Goirle Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Goirle verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Tilburg Gilze en Rijen Oisterwijk Hilvarenbeek Breda Eindhoven Alphen-Chaam Waalwijk 's-Hertogenbosch Amsterdam Utrecht (gemeente) Oosterhout Loon op Zand Baarle-Nassau Rotterdam

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 3.271 173 167 129 118 91 78 61 58 50 50 45 41 39 37

44

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

45

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

46

Heusden Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Ook schetsen we op basis van verhuisbewegingen een beeld van de corporatiesector11. Bij de herkomst woningkopers wordt gekeken naar woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Heusden verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek 's-Hertogenbosch Waalwijk Tilburg Altena Vught Eindhoven Loon op Zand Amsterdam Oss Breda Utrecht (gemeente) Oisterwijk Maasdriel Rotterdam Zaltbommel

Aantal personen 2.801 1.143 534 269 238 182 182 163 160 154 146 137 134 128 124

De gemeente Heusden valt buiten de woonruimteverdeelregio’s in de SRBT: Klik voor Wonen en Woning in Zicht. 11

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

47

Verhuisbewegingen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Woonveste, 2025; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

48

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

49

Hilvarenbeek Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Hilvarenbeek verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Tilburg Goirle Oisterwijk Oirschot Eindhoven Reusel-De Mierden Breda Gilze en Rijen 's-Hertogenbosch Bladel Loon op Zand Amsterdam Waalwijk Utrecht (gemeente) Westerwolde

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 1.112 201 167 139 97 81 71 56 45 37 34 31 27 27 25

50

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

51

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

52

Loon op Zand Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Loon op Zand verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Waalwijk Tilburg Heusden Dongen 's-Hertogenbosch Breda Oisterwijk Gilze en Rijen Oosterhout Eindhoven Altena Goirle Rotterdam Geertruidenberg Amsterdam

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 1.630 1.474 219 205 150 125 87 82 80 66 61 58 56 50 46

53

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

54

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

55

Oisterwijk Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen In de gemeente Oisterwijk is er sprake van een toenemend aantal vestigende en vertrekkende personen. Dit wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van een asielzoekerscentrum in Oisterwijk. Dit verklaart tevens de grote instroom van personen uit Cranendonck en Westerwolde: in deze twee gemeenten bevinden zich de ontvangstlocaties Ter Apel en Budel van het COA. Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Oisterwijk verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Tilburg Gilze en Rijen Westerwolde 's-Hertogenbosch Cranendonck Eindhoven Amsterdam Vught Breda Boxtel Goirle Hilvarenbeek Haaren Utrecht (gemeente) Oirschot Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 2.191 948 769 348 248 212 207 203 193 157 152 143 135 132 113 56

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

57

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

58

Oosterhout Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Oosterhout verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Breda Tilburg Geertruidenberg Drimmelen Dongen Gilze en Rijen Rotterdam Etten-Leur Altena Waalwijk Utrecht (gemeente) Roosendaal Amsterdam Dordrecht Eindhoven

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 3.709 715 635 474 444 435 433 203 201 196 186 175 169 166 143

59

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Klik voor Wonen, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

60

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

61

Tilburg Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Tilburg verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Oisterwijk Goirle Breda Eindhoven Waalwijk Gilze en Rijen 's-Hertogenbosch Loon op Zand Rotterdam Amsterdam Hilvarenbeek Dongen Utrecht (gemeente) s-Gravenhage Oosterhout

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 2.700 2.698 2.357 2.027 1.997 1.733 1.583 1.266 1.159 1.087 1.032 912 796 689 680

62

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

63

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

*In de kern Biezenmortel werden in deze periode in totaal 46 woningen verkocht. Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

64

Waalwijk Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Waalwijk verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Tilburg Loon op Zand Heusden 's-Hertogenbosch Altena Breda Dongen Geertruidenberg Oosterhout Rotterdam Oisterwijk Gilze en Rijen Eindhoven Amsterdam Utrecht (gemeente)

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 1.941 1.476 1.244 550 326 321 286 280 231 185 175 137 127 115 92

65

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Woning in Zicht, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

66

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

67

Zundert Verhuisbewegingen, verhuringen en woningtransacties. De aantallen verhuisbewegingen binnen en naar de gemeente gaan over verhuisde personen. Bij de herkomst van nieuwe huurders en woningkopers wordt gekeken naar verhuringen en woningtransacties en gaan de cijfers over huishoudens. Verhuisbewegingen Binnen gemeente verhuisde personen, gevestigde personen en vertrokken personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Top 15 vertrekgemeenten naar Zundert verhuisde personen in de periode 2019-2023. Bron: CBS, 2024; bewerking RIGO.

Regio van vertrek Breda Etten-Leur Rucphen Roosendaal Tilburg Rotterdam Halderberge Moerdijk Oosterhout Alphen-Chaam Dordrecht Bergen op Zoom s-Gravenhage Drimmelen Gilze en Rijen

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

Aantal personen 1.281 403 261 189 125 113 103 94 83 75 63 51 42 38 35

68

Verhuringen in de corporatiesector Herkomst nieuwe huurders tussen 2021 en 2023. Bron: Klik voor Wonen, 2024; bewerking RIGO.

Woningtransacties in de koopsector Herkomst woningkopers in de totale koopsector tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

69

Herkomst woningkopers in verschillende prijsklassen tussen 2021 en 2023. Bron: Kadaster, 2024; bewerking RIGO.

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

70

Rapport Lokale binding van vestigers in de SRBT

71