3.4 - College B&W - Raadsinformatiebrief Buurtgezinnen

RAADSINFORMATIEBRIEF -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

De gemeenteraad van de Gemeente Baarle-Nassau

Van

Het college van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder van de Laak

Onderwerp

Buurtgezinnen

Datum collegevergadering

24 juni 2024

Zaaknummer

1081375

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding De drie colleges van de ABG gemeenten hebben in juli 2022 ingestemd met een 2-jarige proeftuin Buurgezinnen. De kosten voor de gemeente Baarle-Nassau voor 2 jaar bedragen € 18.644,-. De proeftuin wordt betaald met middelen die de gemeente Baarle-Nassau van het Rijk heeft ontvangen om wachttijden te bestrijden. Graag informeren we u middels deze raadsinformatiebrief over de resultaten van deze pilot en het vervolg van Buurtgezinnen. Inleiding Buurtgezinnen is een initiatief dat gezinnen die ondersteuning nodig hebben verbindt met steungezinnen binnen onze gemeente. Buurtgezinnen is op dit moment anderhalf jaar actief binnen ABG. We hebben de effectmeting ontvangen en delen deze graag met u. Deze is toegevoegd als bijlage. Het doel van Buurtgezinnen is om belaste gezinnen te ondersteunen in de directe omgeving van het kind zelf en het kind positieve ervaringen op te laten doen o.i.d. Een steungezin kan bijvoorbeeld een dag in de week de kinderen opvangen, ze helpen met huiswerk, of gewoon een luisterend oor bieden aan de ouders. Door te zorgen voor informele, lokale ondersteuning, probeert Buurtgezinnen gezinnen te helpen voordat problemen escaleren.

In oktober 2022 is de coördinator aan de slag gegaan om koppelingen te maken tussen vraaggezinnen en steungezinnen, zorgt voor de begeleiding en eventuele nazorg. Daarnaast heeft zij verbinding gezocht met het bestaande lokale aanbod en partners. Zo zijn er ondertussen al veel verwijzingen gekomen maar weet de coördinator gezinnen ook weer op ander aanbod te wijzen binnen de gemeente.

2. Inhoudelijk Buurtgezinnen is succesvol gebleken in het versterken van de sociale structuur en het ondersteunen van kinderen en ouders binnen onze 3 gemeenten. De aanpak heeft geleid tot verbeterde schoolprestaties, verminderde gedragsproblemen en een verhoogd sociaal welzijn onder deelnemende gezinnen. Wel zien we in Baarle-Nassau zelf nog te weinig koppelingen ontstaan. Wel zijn er meerdere steungezinnen uit Baarle-Nassau die steunend zijn aan kinderen uit bijvoorbeeld Chaam. Op basis van de effectmeting, de kwartaalrapportage, maar voornamelijk door de positieve ervaringen van alle lokale partners en de gezinnen willen we de pilot met een jaar continueren. Wat zijn de effecten van Buurtgezinnen? De effectmetingen en kwartaalrapportages van Buurtgezinnen tonen aan dat het programma consequent positieve resultaten oplevert. Deze uitkomsten zijn niet alleen statistisch significant, maar ook merkbaar in de dagelijkse levens van de deelnemende gezinnen. • Onderwijs: Er zijn verwijzingen naar Buurtgezinnen binnengekomen vanuit de GGD en schoolmaatschappelijk werk. Kinderen binnen Buurtgezinnen ervaren algemene verbeteringen in hun welzijn en het verkleinen van leerachterstanden wat een positieve invloed kan hebben op hun gedrag op school. De scholen die bekend zijn en gebruik maken van de inzet van Buurtgezinnen, ervaren dit als positief.

• Sociaal en emotioneel welzijn: Deelname aan Buurtgezinnen leidt tot een afname van gedragsproblemen bij kinderen en een toename van hun algemene welzijn. Ouders rapporteren een afname van stress, wat bijdraagt aan een gezondere gezinsdynamiek en betere opvoedingsvaardigheden. • Feedback van partners: Scholen, de dorpsteams, het sociaal team en vrijwilligersorganisaties bevestigen de positieve impact van Buurtgezinnen. Ze merken op dat de kinderen en gezinnen die deelnemen aan het programma beter functioneren en minder vaak een beroep doen op formele ondersteuning. • Kostenbesparing op korte en lange termijn • Vermindering of voorkomen van specialistische jeugdhulp: Door vroegtijdige ondersteuning te bieden voordat problemen escaleren, worden duurdere gespecialiseerde interventies vanuit de gespecialiseerde jeugdhulp minder vaak noodzakelijk. Dit resulteert in substantiële kostenbesparingen. We hebben de benoemde besparingen nauwkeurig nagelopen en onderzocht in samenspraak met de sociale uitvoering en het blijkt dat er inderdaad pleegzorg, respijtzorg of een uithuisplaatsing is voorkomen met de inzet van Buurtgezinnen. • Langdurige financiële impact • De globale inschatting van de financiële besparing voor de gemeente Baarle-Nassau betreft 8.000,-euro voor het afgelopen jaar.

Echter is in beide andere gemeenten een businesscase die vele malen positiever is, zodra er meer koppelingen te maken zijn.

•

•

•

Door het versterken van de sociale structuur en het verminderen van de afhankelijkheid van specialistische hulp of inzet vanuit de veiligheidsketen, draagt Buurtgezinnen bij aan een duurzame verlaging van de sociale uitgaven. Dit betekent dat zonder buurtgezinnen de kosten voor de jeugdhulp hoger waren uitgekomen. Doordat er door Buurtgezinnen geïnvesteerd wordt op de relatie tussen gezinnen, blijven de koppelingen langdurig actief en zorgt het voor een versterking van het sociale vangnet. Het concept Buurtgezinnen past bij gemeentelijke visie rondom ‘verschillen zijn gewoon’. • Gezinnen die elkaar ondersteunen en het verbreden van het netwerk, past bij het opzetten van een stevige basisstructuur rondom het gezin. Doordat er wordt geïnvesteerd in passende koppeling en de nodige begeleiding in de beginperiode, ontstaan er duurzame, langdurige relaties tussen gezinnen. Dit maakt dat het netwerk en de leefwereld van de inwoner verbreed wordt. Brede waardering van betrokken partners.

Wat is het vervolg van Buurtgezinnen? We willen dat alle kinderen en jongeren in onze gemeente kansrijk en gezond kunnen opgroeien. Goede basisvoorzieningen zijn daarbij een randvoorwaarde. Soms is daarbij ook ondersteuning en hulp nodig. Met de Hervormingsagenda Jeugd wordt de reikwijdte van de Jeugdwet beperkt en krijgen gemeenten minder middelen voor jeugdhulp. We ontwikkelen hefbomen waarmee we de veerkracht van kinderen en gezinnen willen versterken zoveel mogelijk in het gewone leven. We investeren in het opbouwen van meer informeel, preventief en collectief ondersteuningsaanbod. Zo willen we de behoefte aan specialistische jeugdhulp verminderen, vooruitlopend op de verminderde beschikbaarheid daarvan. In 2025 willen we in dit kader de pilot Buurtgezinnen met een jaar verlengen. Duidelijk hierbij is dat voor Baarle-Nassau daadwerkelijk meer koppelingen gerealiseerd zouden moeten worden in de afweging of het, naast inhoudelijk toegevoegde waarde, ook een financieel verstandige keuze is. Op basis van de ervaring van de 2 andere gemeenten is dat wel de verwachting. De kosten bedragen in zijn totaliteit € 50.220,- op ABG niveau. Voor Baarle-Nassau betekent dit een investering van € 10.848 voor 2025. Vooralsnog zou dit gaan om het toekennen van een budget van € 10.848 voor 1 kalenderjaar Buurtgezinnen (2025).

Het budget voor de gemeente Baarle-Nassau komt ten laste van het jeugdzorgbudget, zoals opgenomen in de perspectiefnota 2025. Dit omdat de baten ook op deze post vallen. In 2025 vindt er een eindevaluatie plaats op basis waarvan wordt beoordeeld of en hoe we Buurtgezinnen structureel willen borgen. Bijlage(n): Effectrapportage Buurtgezinnen oktober 2022 tot en met februari 2024