3.17 - Raadsinformatiebrief - Toezicht IBT-omgevingsrecht

Raadsinformatiebrief -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

De gemeenteraad van Baarle-Nassau

Van

Het college van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Burgemeester de Hoon-Veelenturf

Onderwerp

Systematisch toezicht IBT-omgevingsrecht

Datum collegevergadering

26 augustus 2025

Behandelend medewerker

Cigdem Ercan

Zaaknummer

1118250

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding De provincie heeft de VTH-documenten van de gemeente Baarle-Nassau positief beoordeeld met een score van 83,33. ruim boven de norm van 80. Daarbij is waardering uitgesproken voor de SMART-geformuleerde doelen, de koppeling aan KPI’s en de borging van middelen. Voor verdere versterking van het beleid ziet de provincie kansen in het actualiseren van de kwaliteitscriteria en het nog duidelijker evalueren van de doelrealisatie. Hiertoe is er opdrachtgegeven om de kwaliteitscriteria te actualiseren. Omdat de bestuurlijke vaststelling van één of meerdere VTH-documenten in zowel 2024 als 2025 iets later heeft plaatsgevonden, heeft de provincie de gemeente onder actief toezicht geplaatst. Om dit om te zetten in een structurele verbetering van het VTH-beleid, zijn diverse acties in gang gezet, waaronder aangescherpte werkprocessen, intensiever contact met de provincie en deelname aan kennisbijeenkomsten. De provincie adviseert daarnaast om in toekomstige documenten een bredere probleem- en omgevingsanalyse op te nemen, het thema cultureel erfgoed explicieter uit te werken en meer aandacht te besteden aan uitvoering en handhaving binnen het Omgevingsplan.

De gemeente pakt deze verbeterpunten en aanbevelingen actief op om het VTH-beleid verder te versterken. 2. Inhoudelijk Elk jaar stelt de gemeente Baarle-Nassau drie belangrijke documenten vast over vergunningen, toezicht en handhaving (VTH): 1. De Uitvoerings- en Handhavingsstrategie (U&HS) 2. Het uitvoeringsprogramma 3. De evaluatierapportage

Samen vormen deze documenten de basis voor het uitvoeren van alle VTH-taken binnen het fysieke domein. De U&HS 2025–2029 is vastgesteld op 12 november 2024. Het uitvoeringsprogramma 2025 volgde op 28 januari 2025 en werd op tijd vastgesteld. De evaluatierapportage over 2024 is vastgesteld op 27 mei 2025. Dit had uiterlijk 1 mei moeten gebeuren. De vertraging was klein, maar omdat er in 2024 ook al een vergelijkbare vertraging was, heeft de provincie dit meegewogen in haar oordeel. Toezicht vanuit de provincie De provincie heeft onderzocht hoe de gemeente het VTH-beleid uitvoert. Daarbij is vastgesteld dat in zowel 2024 als 2025 de VTH-documenten iets later bestuurlijk (minder dan een maand later) zijn vastgesteld. Omdat dit twee jaar achter elkaar is voorgekomen, heeft de provincie besloten de gemeente onder actief toezicht te plaatsen. Dit betreft fase 3A in het provinciale interventieproces. Over de inhoud is de provincie positief. De drie beleidsdocumenten kregen een score van 83,33. De norm ligt op 80, dus de documenten voldoen ruim aan de kwaliteitsnorm. De provincie spreekt waardering uit voor verschillende onderdelen, zoals: • De prioriteiten en doelen zijn gekoppeld aan meetbare kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s) die aansluiten bij de doelstellingen van de Omgevingswet: veiligheid, gezondheid, omgevingskwaliteit en duurzaamheid.

• De beleidsdoelen zijn SMART geformuleerd. • De benodigde personele en financiële middelen zijn inzichtelijk gemaakt en opgenomen in de begroting. Ook het uitvoeringsprogramma bevat een duidelijke uitleg over de overlegstructuren en de procedures voor vergunningen. In de jaren hiervoor (vóór 2024) werden alle documenten steeds op tijd vastgesteld. De vertraging in 2024 en 2025 is dus een uitzondering, maar heeft wel geleid tot het actieve toezicht. Signalen van de provincie en acties van de gemeente De provincie heeft naast de tijdigheid ook inhoudelijke verbeterpunten genoemd. Zo waren de kwaliteitscriteria in eerdere documenten niet actueel. Er is nu hiertoe opdracht gegeven om de kwaliteitscriteria te actualiseren. De provincie heeft ingestemd om de conceptkwaliteitscriteria medio september 2025 aan de provincie aan te leveren en later dit jaar de definitieve versie. Dit is in afstemming met de provincie afgesproken. Daarnaast gaf de provincie aan dat de evaluatie niet duidelijk liet zien in hoeverre de uitvoering van het programma heeft bijgedragen aan het behalen van de beleidsdoelen. Dit wordt voortaan duidelijker beschreven in de evaluatierapportage.

Om de door de provincie gesignaleerde verbeterpunten op te pakken, heeft de gemeente diverse maatregelen in gang gezet om de procedurele knelpunten op te lossen en de inhoud verder te versterken: • Er is een tijdsplanning gemaakt en afgestemd met duidelijke bestuurlijke momenten. • De interne werkprocessen zijn aangescherpt om te zorgen dat documenten op tijd en volledig worden aangeleverd. • Het contact met de provincie is geborgd. Als er geen reactie komt, wordt dit via het MT geëscaleerd. • De gemeente neemt voortaan standaard deel aan provinciale kennisbijeenkomsten.

Aanvullende aandachtspunten De provincie heeft nog enkele aanbevelingen gedaan voor toekomstige verbeteringen. Deze nemen we mee in de verdere ontwikkeling van het beleid: • Een bredere analyse van problemen en de omgeving opnemen in de beleidsdocumenten, zodat de risico-inschattingen beter onderbouwd zijn. • Meer aandacht voor het thema cultureel erfgoed in de documenten. • Meer uitwerking van de uitvoering en handhaving van regels in het Omgevingsplan. Dit onderwerp is al deels opgenomen in het uitvoeringsprogramma, maar wordt in toekomstige documenten verder uitgewerkt. Afronding De plaatsing onder actief toezicht is het gevolg van procedurele tekortkomingen in 2024 en 2025. Dit had voornamelijk te maken met het feit dat de stukken minder dan een maand later bestuurlijk waren vastgesteld. De gemeente heeft inmiddels maatregelen genomen om herhaling te voorkomen en volgt de aanbevelingen op. Hiermee is een stevige basis gelegd voor verbeteren van processen. De provincie heeft in ieder geval het vertrouwen uitgesproken dat de verbeterpunten worden geïmplementeerd in de beleidsdocumenten. 3. Procedureel Met deze brief wordt u geïnformeerd over de provinciale beoordeling, het toezichtoordeel en de opvolging daarvan op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving.