3.10 - Bijlage 1 - Jaarrapportage kinderopvang 2023 gemeente Baarle-Nassau

Toezicht en handhaving kinderopvang en voorschoolse educatie, 2023 Gemeentelijke rapportage Baarle-Nassau 19 juli, 2024

Dit is de derde editie van het gemeenterapport. In dit rapport worden relevante cijfers over de resultaten van het toezicht en handhaven voor uw gemeente in beeld gebracht. Ter vergelijking worden de resultaten afgezet tegen het landelijk gemiddelde en het gemiddelde van uw GGD-regio. Dit jaar zijn ook de bereikcijfers voorschoolse educatie opgenomen. Deze resultaten worden afgezet tegen het landelijk gemiddelde en het gemiddelde van gemeenten met een vergelijkbare stedelijkheidsgraad. Het landelijk beeld is verder uitgewerkt in het Landelijk Rapport Gemeentelijk Toezicht Kinderopvang 2023 en het Landelijk Rapport LEA/vve 2023. Deze rapporten worden eind van het jaar gepubliceerd. De cijfers toezicht en handhaving kinderopvang zijn gebaseerd op gegevens uit de GIR en het LRK op 1 maart 2023. Wanneer het LRK of de GIR niet (volledig) waren bijgewerkt, is het mogelijk dat het rapport niet alle gegevens presenteert. De cijfers over het bereik voorschoolse educatie zijn gebaseerd op de door gemeenten zelf ingevulde jaarverantwoording. Het rapport is automatisch gegenereerd. Opmerkingen of suggesties voor deze rapportage ontvangen wij graag via gemeentelijktoezicht@onderwijsinspectie.nl.

1

Inleiding Vanuit de Wet kinderopvang (Wko) heeft de gemeente de taak een veilige en kwalitatief hoogstaande kinderopvang voor kinderen van 0 tot en met 12 jaar oud te borgen en bevorderen. De gemeente doet dit door toezicht te houden en te handhaven bij tekortkomingen. Dit zorgt voor opvang die bijdraagt aan een goede en gezonde ontwikkeling van het kind, in een veilige en gezonde omgeving. De gemeentelijke taken om veilige en gezonde omgeving in de kinderopvang te realiseren bestaan uit: • het juist, actueel en volledig houden van het landelijk register kinderopvang; • het tijdig afhandelen van aanvragen van houders van kinderopvangvoorzieningen; • het toezicht door de GGD; • het handhaven bij tekortkomingen. Om deze taak goed te kunnen uitvoeren kan inzicht in de cijfers over de resultaten van toezicht en handhaving kinderopvang ondersteunen. Daarom bieden wij u dit gemeenterapport aan. In dit gemeenterapport vindt u cijfers over het toezicht en de handhaving in uw gemeente, afgezet tegen de cijfers van de GGD-regio en de landelijke cijfers. Het doel van de voorschoolse en vroegschoolse educatie is om peuters met een mogelijke (taal)achterstand, ook wel ‘doelgroeppeuters’ genoemd, beter voor te bereiden op de basisschool en om de achterstand die ze hebben te verkleinen.

Het is daarbij belangrijk dat zoveel mogelijk kinderen die in aanmerking komen voor voorschoolse educatie ook gebruik maken van het aanbod. In dit gemeenterapport geven wij daarom een beeld van het bereik van voorschoolse educatie in uw gemeente. De bereikcijfers in uw gemeente zijn afgezet tegen de cijfers van gemeenten met een vergelijkbare stedelijkheidsgraad en de landelijke cijfers. Daarbij is het van belang om te weten dat iedere gemeente een eigen doelgroepdefinitie hanteert en het aantal geïndiceerde peuters kan variëren per gemeente.

2

Toezicht Om het doel van de gemeentelijke taken te behalen is het goed en effectief uitvoeren van toezicht en handhaven noodzakelijk. Het helpt hierbij om een goed beeld te hebben van de kinderopvang in de gemeente. Welke locaties en houders zijn er in de gemeente? Zijn er veel nieuwe locaties gestart? Zijn er vooral veel kleine houders met één of enkele locaties actief, of juist veel grote spelers? Zijn er veel gastouders actief? Kennis van het kinderopvangbestand en goede contacten met de houders kunnen waardevol zijn in het kiezen van de juiste benadering, bijvoorbeeld als er handhaving nodig is.

Aantal kinderopvangvoorzieningen, 100% norm en steekproefomvang gastouderopvang In 2023 waren er in Nederland 34.536 kinderopvangvoorzieningen ingeschreven in het Landelijk Register Kinderopvang. In de gemeente Baarle-Nassau stonden in totaal 14 kinderopvangvoorzieningen ingeschreven. In onderstaande figuren is weergegeven hoeveel voorzieningen per type opvang waren ingeschreven in Baarle-Nassau en hoeveel procent van deze voorzieningen zijn geïnspecteerd met een jaarlijkse onderzoek in 2023 (100% norm en steekproef gastouderopvang). Daarnaast wordt het gemiddeld percentage uitgevoerde jaarlijkse onderzoeken in 2023 in de regio van GGD West-Brabant en het landelijk gemiddelde ter vergelijking weergegeven. Percentage uitgevoerde jaarlijkse onderzoeken per type opvang, 2023

kdv, 2 locaties 100%

Percentage uitgevoerde onderzoeken

kdv 100%

99%

97%

GGD

Landelijk

75%

50%

25%

0%

3

bso 100% 97%

95%

GGD

Landelijk

75%

bso, 2 locaties

50%

25%

100%

0%

gob, 0 locaties

Percentage uitgevoerde onderzoeken

gob 100%

100%

96%

75%

50%

25%

0%

GGD

Landelijk

vgo 100%

75% 71%

50%

vgo, 50% 10 locaties

59%

50%

25%

0%

GGD

4

Landelijk

Risicoprofiel De GGD stelt voor elk kindercentrum en gastouderbureau minstens 1 keer per jaar een risicoprofiel op aan de hand van 7 risico-indicatoren. Voorzieningen krijgen een groen risicoprofiel als er geen reden tot zorg is over de actuele situatie of over de nabije toekomst. De kleuren geel, oranje en rood worden gebruikt naarmate de GGD het risico op tekortschietende kwaliteit hoger inschat. De verhouding van de verschillende risicoprofielkleuren in uw gemeente zegt dus niet direct iets over de kwaliteit van de kinderopvang. Als er sprake is van veel rode of oranje profielen, kan het wel interessant zijn om daar met de GGD over in gesprek te gaan. Mogelijk zien zij een trend of ontwikkeling bij de kinderopvangorganisaties die leidt tot een hogere risicoinschatting en kunt u daar samen iets aan doen. Dit kan bijvoorbeeld door meer in te zetten op informatievoorziening richting houders.

Percentage voorzieningen per risicoprofiel, 2023

Gemeente 0

100

GGD 2 3

Landelijk 3

0%

17

6

79

35

56

25%

50%

5

75%

100%

Onderzoeken met tekortkomingen en herstelaanbod Wanneer er tekortkomingen worden geconstateerd in de kinderopvang is het in het belang van de kinderen dat deze zo snel mogelijk worden hersteld. Herstelaanbod is daarvoor een efficiënt instrument. Bij een groot deel (93 tot 99%, afhankelijk van het type opvang) van de jaarlijkse onderzoeken waarbij één of meerdere tekortkomingen worden geconstateerd, leidt een herstelaanbod van de GGD ertoe dat de tekortkomingen nog voor het definitief worden van het inspectierapport worden hersteld. Onderstaand figuur laat zien in welke mate herstelaanbod leidt tot herstel van alle tekortkomingen binnen een onderzoek voor de afronding van een inspectierapport. Het percentage jaarlijkse onderzoeken waarbij tekortkomingen zijn geconstateerd in 2023 is weergegeven in donkergroen. In lichtgroen is het percentage jaarlijkse onderzoeken met tekortkomingen weergegeven na herstelaanbod. Dit zijn de onderzoeken met tekortkomingen waarop geen herstelaanbod is geboden plus de onderzoeken met tekortkomingen die ondanks het herstelaanbod niet zijn hersteld. Het kan zijn dat een deel van de tekortkomingen gecontateerd binnen een onderzoek niet hersteld is na herstelaanbod, of dat er geen herstelaanbod is aangeboden.

Percentage jaarlijkse onderzoeken met tekortkomingen voor en na herstelaanbod, 2023 gemeente Baarle−Nassau

GGD West−Brabant

Landelijk

100%

75%

50% 41% 36% 32%

30%

28%

26%

25%

23% 20%

17%

17%

14% 15%

14% 4%

0%

0% 0% 0% 0% 0% 0%

kdv

bso

gob

0%

vgo

kdv

bso

voor herstelaanbod

6

gob

12% 4%

2%

vgo

kdv

na herstelaanbod

bso

gob

vgo

Tekortkomingen op voorwaarden Op de vorige pagina is het percentage jaarlijkse onderzoeken met tekortkomingen weergegeven. In onderstaande figuren staat het percentage tekortkomingen ten opzichte van het aantal beoordeelde voorwaarden tijdens jaarlijkse onderzoeken. Landelijk is bij 2 tot 4% (afhankelijk van het type opvang) van de voorwaarden die beoordeeld zijn tijdens het jaarlijks onderzoek een tekortkoming geconstateerd. Percentage jaarlijkse onderzoeken met tekortkomingen, 2023 Gemeente Baarle−Nassau

99%

100%

GGD West−Brabant

Landelijk

75%

50%

25%

0%

kdv

bso

gob

vgo

3%

3%

1%

1%

3%

4%

2%

2%

kdv

bso

gob

vgo

kdv

bso

gob

vgo

Aantal keer dat herstelaanbod is geboden Wanneer we kijken naar herstelaanbod op deze tekortkomingen, wordt er in de gemeente Baarle-Nassau bij 100% (1 tekortkomingen) van alle geconstateerde tekortkomingen in 2023 herstelaanbod aangeboden. Bij GGD West-Brabant ging dit om 56% van de tekortkomingen. Landelijk gezien is er bij 57% van de tekortkomingen herstelaanbod aangeboden in 2023. Tekortkomingen waarop herstelaanbod wordt aangeboden, worden doorgaans hersteld door de houder: bij de gemeente Baarle-Nassau wordt 100% van de tekortkomingen hersteld na de inzet van herstelaanbod. Op GGD niveau ligt dit herstel op 97% en landelijk op 95%. Wanneer we kijken naar herstelaanbod op deze tekortkomingen, wordt er in de gemeente Baarle-Nassau bij 0% (0 tekortkomingen) van alle geconstateerde tekortkomingen in 2023 herstelaanbod aangeboden. Bij GGD West-Brabant ging dit om 56% van de tekortkomingen. Landelijk gezien is er bij 57% van de tekortkomingen herstelaanbod aangeboden in 2023. Tekortkomingen waarop herstelaanbod wordt aangeboden, worden doorgaans hersteld door de houder: bij de gemeente Baarle-Nassau wordt 100% van de tekortkomingen hersteld na de inzet van herstelaanbod. Op GGD niveau ligt dit herstel op 97% en landelijk op 95%.

7

Top 3 tekortkomingen De tabellen hieronder laten de top 3 tekortkomingen zien per type opvang in gemeente Baarle-Nassau. Het gaat hier om tekortkomingen ten opzichte van het aantal beoordeelde voorwaarden1 . Bij tekortkomingen op voorwaarden die veel voorkomen in een gemeente, kan de gemeente ook een rol spelen om de tekortkomingen te voorkomen, bijvoorbeeld via houderbijeenkomsten of informatie verstrekking aan de houders. Top 3 tekortkomingen per type opvang, 2023 Er zijn geen tekortkomingen geconstateerd bij kinderdagverblijven in Baarle-Nassau. Er zijn geen tekortkomingen geconstateerd bij buitenschoolse opvangvoorzieningen in Baarle-Nassau. Er zijn geen voorwaarden beoordeeld bij gastouderbureaus in Baarle-Nassau. # 4.1.3 5.2.2 5.2.1

Voorwaarde vgo Voldoende en goed functionerende rookmelders Kennis van handelswijze rol vertrouwensinspectie en aangifteplicht Kennis van meldcode

aantal tkk 1 0 0

aantal keer beoordeeld 5 5 5

1 De top 3 is tot stand gekomen door te ordenen op de voorwaarden met het hoogste percentage tekortkomingen, gevolgd door een ordening op de meest beoordeelde voorwaarden. Het is mogelijk dat er meer voorwaarden zijn met hetzelfde percentage tekortkomingen die nu niet zijn weergegeven.

8

Handhavingsadviezen Wanneer er bij het vaststellen van het definitief onderzoeksrapport - na eventueel herstelaanbod - tekortkomingen zijn vastgesteld, volgt in de meeste gevallen een advies tot handhaven. Het is belangrijk dat de gemeente afspraken met de GGD maakt over het vastleggen en goed onderbouwen van een handhavingsadvies. Onder de figuren staat per type opvang het percentage onderzoeken met een advies tot handhaven weergegeven voor de gemeente Baarle-Nassau, gemiddeld voor GGD West-Brabant en landelijk. Percentage handhavingsadviezen per type opvang, 2023 Voor de gemeente Baarle-Nassau wordt geen percentages getoond bij gob, omdat er geen gastouderbureaus zijn geregistreerd in de gemeente.

kdv

bso

gob

vgo

Gemeente: GGD: 18% Landelijk: 21%

Gemeente: GGD: 13% Landelijk: 16%

Gemeente: GGD: 4% Landelijk: 10%

Gemeente: GGD: 18% Landelijk: 21%

Aantal keer advies tot handhaven In 2023 waren er voor de gemeente Baarle-Nassau rapporten van jaarlijkse onderzoeken met een advies tot handhaven. In deze rapporten stonden nog 0 tekortkomingen bij kinderopvangvoorzieningen beschreven (nadat er eventueel herstelaanbod was aangeboden).

9

Handhaving Beredeneerd niet-handhaven Wanneer een gemeente een rapport met een advies tot handhaven ontvangt van de GGD, kan een gemeente besluiten om incidenteel en onderbouwd niet te handhaven. Er kan bijvoorbeeld zicht zijn op legalisatie waardoor de tekortkoming in de nabije toekomst geen overtreding meer is of er kan sprake zijn van overmacht. Dit noemen we beredeneerd niet-handhaven. Landelijk varieert het percentage tekortkomingen waarbij gemeenten hebben besloten om onderbouwd geen handhaving in te zetten van 11% tot 24%, afhankelijk per type opvang. In het figuur hieronder wordt het gemiddelde percentage beredeneerd niet-handhaven van GGD West-Brabant en landelijk weergegeven per type opvang. Voor de gemeente Baarle-Nassau worden geen percentages getoond, omdat er geen beredeneerd niet-handhavengegevens geregistreerd zijn in de GIR.

Percentage tekortkomingen waarop wordt beredeneerd niet−gehandhaafd, 2023 gemeente Baarle−Nassau

GGD West−Brabant

Landelijk

100%

75%

50%

24%

25%

0%

20%

0%

0%

0%

0%

kdv

bso

gob

vgo

14%

15%

kdv

bso

10

12% 0%

0%

gob

vgo

kdv

bso

11%

gob

vgo

Inzet handhavingsacties Gemeenten beschrijven in hun handhavingsbeleid hoe zij handhaven wanneer de GGD tekortkomingen heeft geconstateerd en adviseert om te handhaven. De gemeente heeft daartoe verschillende handhavingsinstrumenten tot haar beschikking. Welk handhavingsinstrument wordt gebruikt, kan van verschillende factoren afhankelijk zijn. Is het de eerste keer dat er een tekortkoming is bij de locatie of gebeurt dat vaker? Is het een ernstige tekortkoming, die de kwaliteit of de veiligheid van de kinderopvang direct raakt? Is de oorzaak van de tekortkoming een gebrek aan kennis van de houder (dan kan het geven van informatie ook zinvol zijn), of heeft het een andere reden? Afstemming met de GGD over het gegeven handhavingsadvies kan helpen om meer context over de geconstateerde tekortkomingen te krijgen. Het is belangrijk om de handhaving snel in te zetten en goed af te stemmen op de specifieke situatie, omdat dit de kans op snel herstel groter maakt. Daarnaast kan een gesprek met de houder helpen om tekortkomingen in de toekomst te voorkomen. Onderstaande figuur toont de inzet van handhavingsacties op tekortkomingen met handhavingsadvies. Het landelijk beeld laat zien dat er in 2023 vooral aanwijzingen (53%) en waarschuwingen (28%) werden ingezet. Andere handhavingsacties worden minder vaak ingezet.

Voor de gemeente Baarle-Nassau worden geen percentages getoond, omdat er geen handhavinggegevens geregistreerd zijn in de GIR.

Percentage type handhavingsacties ingezet op tekortkomingen in 2023

Gemeente

GGD

27

Landelijk

11

7

1

62

53

0%

31

25%

15

50%

1

28

75%

waarschuwing

last onder dwangsom

bestuurlijke boete

overleg en overreding

herstelsanctie + boete

aanwijzing

11

100%

Herstel van tekortkomingen Landelijk gezien worden veel tekortkomingen binnen een jaar hersteld door de houder na één gemeentelijke handhavingsactie. Soms zijn meerdere handhavingsacties nodig om tot herstel van de tekortkoming te komen. Het is daarbij van belang dat wanneer de eerste handhavingsactie niet tot herstel heeft geleid, de gemeente goed afweegt of escalatie nodig is (door een zwaarder handhavingsinstrument in te zetten). Hieronder wordt het percentage tekortkomingen bij onderzoeken uitgevoerd in 2022 weergegeven, die binnen een jaar na één of meerdere handhavingsacties door de houder zijn hersteld. Daarnaast wordt dit percentage voor de GGD West-Brabant en het landelijk percentage weergegeven2 . Voor de gemeente Baarle-Nassau worden geen percentages getoond, omdat er geen tekortkomingen uit 2022 met handhavinggegevens geregistreerd zijn in de GIR.

Percentage tekortkomingen hersteld na handhavingsacties, 2023

Gemeente

97% GGD 93%

92% Landelijk 82%

0%

25%

50%

na één actie

75%

100%

na meerdere acties

2 Er wordt gekeken naar het herstel in 2023 van tekortkomingen die zijn geconstateerd in 2022. Het herstel van tekortkomingen geconstateerd in 2023 is voor een deel in 2023 nog niet zichtbaar.

12

Voorschoolse educatie Bereik doelgroeppeuters voorschoolse educatie Het doel van de voorschoolse en vroegschoolse educatie is om peuters met een mogelijke (taal)achterstand, ook wel ‘doelgroeppeuters’ genoemd, beter voor te bereiden op de basisschool en om de achterstand die ze hebben te verkleinen. Gemeenten moeten zorgdragen voor voldoende plaatsen op kinderdagverblijven, waar doelgroeppeuters gebruik kunnen maken van voorschoolse educatie. Het bereikpercentage gaat over het percentage doelgroeppeuters (met een indicatie) dat daadwerkelijk voorschoolse educatie ontvangt. Het aantal doelgroeppeuters vloeit voort uit de eigen doelgroepdefinitie die in de gemeente wordt gehanteerd.

Percentage bereik ve, 2023 100%

100%

75%

77%

75%

50%

25%

0%

Gemeente Baarle−Nassau

Niet stedelijk

Landelijk

In de grafiek is zichtbaar dat voor de gemeente Baarle-Nassau het bereik 100% is (10 van in totaal 10 doelgroeppeuters, zoals aangegeven in de jaarverantwoording LEA/vve). In gemeenten met een vergelijkbare stedelijkheidsgraad is het bereik 77% en landelijk gezien 75%. De cijfers van het bereikte doelgroeppeuters zijn gebaseerd op de door gemeenten ingevulde gegevens in de jaarverantwoording LEA/vve. Deze gegevens heeft de inspectie niet gecontroleerd.

13