3.1 - Raadsinformatiebrief - Informatie concept begroting Jeugd 2026 Baarle-Nassau en lokale regionale interventies

RAADSINFORMATIEBRIEF ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Aan

De gemeenteraad van de Gemeente Baarle-Nassau

Van

Het college van burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

Wethouder van de Laak

Onderwerp

Informatie conceptbegroting Jeugd 2026 en lokale/regionale interventies

Datum collegevergadering

18 maart 2025

Zaaknummer

1104777

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------1. Inleiding We werken samen met de regiogemeenten in Hart van Brabant in de uitvoering van onze taken op het gebied van jeugdhulp. De regionale Bestuurscommissie Jeugd zorgt jaarlijks voor de oplevering van de begroting van de jeugdhulpkosten. De conceptbegroting 2026 is opgesteld op basis van de uitgangspunten en het financieel kader van de Inkoopstrategie zoals vastgesteld in 2023. De conceptbegroting 2026 vermeldt de door elke deelnemende gemeente verschuldigde bijdrage voor het begrotingsjaar. Zo weten de deelnemende gemeenten met welke bijdrage aan Regio Hart van Brabant zij rekening moeten houden in hun lokale begroting voor het onderdeel Jeugd. De conceptbegroting Jeugdhulp 2026 is onderdeel van de begroting GR Hart van Brabant. Deze komt in het tweede kwartaal naar de raden van de individuele gemeenten voor een zienswijzeprocedure. Ook voor 2025 verwachten we een bijgestelde begroting van Hart van Brabant. Vooruitlopend hierop informeren wij u in deze raadsinformatiebrief over het bedrag dat voor de gemeente Baarle-Nassau is opgenomen in de regionale begroting Jeugd voor 2026 en hoe dit bedrag tot stand is gekomen.

De aanleiding hiervoor is het feit dat de conceptbegroting Jeugd 2026 laat zien dat deze begroting voor Baarle-Nassau uitkomt op een bedrag van € 2.217.432. Dit bedrag is gebaseerd op de derde prognose 2024 geïndexeerd naar 2026 en inclusief de extra kosten voor Crossroads. U ontvangt een afzonderlijke raadsinformatiebrief over deze derde prognose kosten jeugdhulp 2024 regionaal en lokaal. Omdat de conceptbegroting jeugdhulp 2026 voor Baarle-Nassau een behoorlijke stijging van de kosten laat zien informeren wij u hierover proactief. Een andere reden hiervoor is dat we op dit moment bezig zijn met de uitwerking van de benodigde bezuinigingen in het kader van het ravijnjaar 2026 en we de impact van de jeugdhulpkosten hierbij willen betrekken. Tenslotte geven we u in deze raadsinformatiebrief een update over wat we lokaal en regionaal doen om de instroom in de jeugdhulp te verlagen en daarmee de kosten van de Jeugdhulp beter te beheersen. We hebben u eerder uitgebreid geïnformeerd in een radenavond over deze lokale en regionale interventies.

2. Inhoudelijk Financiële verwerking Op basis van het advies deskundigheidscommissie hervormingsagenda jeugd worden bij de meicirculaire 2025 extra middelen verwacht. In 2025 met terugwerkende kracht ook voor de jaren 2023 en 2024 en vanaf 2025 structureel. Verder hebben we nog begrotingsadvies deel 2 van de VNG waarin staat: Voer geen bezuinigingen door op andere beleidsterreinen vanwege de groei van de kosten voor jeugdzorg. In het advies van de deskundigencommissie staat wie verantwoordelijk is voor het dekken van eventuele tekorten conform artikel 108 lid 3 van de Gemeentewet. Hierbij zijn enkele leidende principes afgesproken, onder meer dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de maatregelen waarop zij kunnen sturen, terwijl onvoorziene omstandigheden en autonome groei voor risico van het rijk zijn. Vandaar dat we een claim op het rijk opnemen ter dekking van de hogere jeugdzorgkosten. 2025

2026

2027 (nog niet geïndexeerd)

Begroting HvB Lokale begroting Bijstelling 1e turap Dekking: Stelpost indexering (2,7%) Verwachte extra middelen meicirculaire Claim op het rijk

€ 2.130.729

€ 2.217.432 € 1.527.369 -/- € 690.063

€ 2.217.432 € 1.527.369 -/- € 690.063

€ 41.498 € 361.686

€ 82.737 € 89.946[1]

€ 82.737 € 89.946

€ 190.565

€ 517.380

€ 517.380

€ 1.536.980 -/- € 593.749

1]

In de voorstellen voor het ravijnjaar 2026 is hiervoor al een indicatief bedrag van € 100.000 opgenomen voor 2026 en 2027.

Aangezien de baten vanuit de claim op het rijk een onzekerheid met zich meebrengen is het advies om in de begroting bij het bepalen van de risico’s rekening te houden met een risico van ca € 0,6 miljoen (zijnde 50% van de claim op het rijk 2025, 2026 en 2027 totaal € 1,2 miljoen). Landelijke context De Hervormingsagenda Jeugd bevat een omvangrijk pakket afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. Op dit moment is de Hervormingsagenda nog niet vertaald in wijziging van de wetgeving en nog onvoldoende concreet uitgewerkt om financieel te kunnen vertalen. Een externe deskundigencommissie volgt de uitvoering van de Hervormingsagenda op de voet. Deze commissie brengt zwaarwegend advies uit aan het rijk en de VNG ten aanzien van de uitvoering van de maatregelen en de gepleegde inspanningen, vooral in relatie tot de uitgavenontwikkeling. Een eerste advies is in het eerste kwartaal van 2025 uitgebracht. De commissie heeft onder andere een advies gegeven over hoe om te gaan met afwijkingen van het landelijk overeengekomen meerjarig financieel kader. De commissie adviseert om (nog) geen besparingen door te voeren in de gemeentelijke begrotingen en om de kosten van de overschrijdingen in 2025 en 2026 gelijkelijk te verdelen over gemeenten en rijksoverheid. Op dit moment is nog niet duidelijk hoe de rijksoverheid om wil gaan met dit advies.

Lokale aanpak Op 15 oktober 2024 hebben we u tijdens een lokale radenavond uitgebreid meegenomen in de lokale cijfers van de jeugdhulp, de ontwikkelingen hierin, de analyse van deze cijfers en wat we regionaal en lokaal doen om de kosten van de jeugdhulp terug te dringen. Graag lichten we in deze raadsinformatiebrief toe welke stappen we hierin hebben gezet. 1. Het inzetten van een praktijkondersteuner jeugd bij de huisartsen. Landelijk laat de inzet van een praktijkondersteuner jeugd/ jeugdprofessional bij de huisartsen een verminderde instroom aan Jeugdhulp zien. Verder beoordelen inwoners de inzet van een praktijkondersteuner jeugd als zeer positief, met name het feit dat de zorg dichtbij beschikbaar is. Daarom zetten we hierop in. De stand van zaken: - Praktijkhuis Baarle heeft sinds januari 2025 een praktijkondersteuner jeugd via Praktijksteun voor 4 uur per week; - met de huisartsenpraktijk Baarle-Nassau zijn we nog in gesprek. Zij staan ervoor open om samen te werken met de gemeente om de toeleiding naar Jeugdhulp te verbeteren. Ze willen hiervoor samenwerken met een jeugdprofessional in plaats van te kiezen voor een praktijkondersteuner jeugd. Dit kan betekenen dat een medewerker van het Sociaal Team gekoppeld wordt aan deze praktijk. Dit concept moet nog verder uitgewerkt worden. 2. We hebben de samenwerking met het onderwijs verstevigd.

Onderwijs kan een belangrijke rol spelen in (vroeg)signaleren en mede vormgeven aan passende oplossingen voor kind- en gezinsproblematiek. Daarom verstevigen we de samenwerking. De stand van zaken: - Een medewerker van het Sociaal Team sluit aan bij het multidisciplinair overleg (MDO) op de Uilenpoort. - Met het samenwerkingsverband (RSV Breda) bereiden we een pilot voor waarin we een aantal casussen/dossiers van thuiszitters uitgebreid gaan analyseren. Het doel van deze pilot is enerzijds om onderwijs nabij te organiseren en anderzijds om door beter inzicht thuiszittersproblematiek te voorkomen en hierin beter samen op te trekken met het onderwijs, op inhoudelijk en financieel gebied. - Recent heeft een gezamenlijke training plaatsgevonden waarin een expert op het gebied van verantwoordelijkheden Jeugdhulp en Passend Onderwijs aan intern begeleiders van het onderwijs en aan medewerkers van het Sociaal Team training heeft gegeven in deze verantwoordelijkheden. 3. Overgang van de leerplicht naar Hart van Brabant We werken aan de overdracht van de uitvoering van de leerplichttaken van de regio West-Brabant Oost naar de regio Hart van Brabant. Daarmee verstevigen we de relatie van jeugdhulp met het onderwijs en krijgen we dreigend schooluitval (een belangrijke indicator voor jeugdhulp) eerder in beeld.

4. Transformeren ondersteuning jeugdigen en gezinnen Voor het verminderen van de kosten van Jeugdhulp zijn andersoortige interventies nodig. Gericht op het versterken van de omgeving waarin kinderen opgroeien en ouders opvoeden en het versterken van de sociale basis. Dit is een grote veranderopgave. We zijn daarmee gestart maar dit vraagt ook om tijd, ruimte en doorzetten. Op dit moment werken we aan: - aanpak buurtgezinnen behouden en beter laten landen in de lokale structuren van BaarleNassau; - continuering van de jongerenaanjager. De jongerenaanjager gaat, samen met de jongeren en partners, aan de slag met de uitkomsten zoals die reeds met u gedeeld zijn. Dit met als doel om de woon- en leefomstandigheden van alle jongeren in Baarle-Nassau te verbeteren; - afspraken met het dorpsteam over de doorontwikkeling van hun werkwijze en aanbod; - de doorontwikkeling van de inrichting van ondersteuning en hulp in relatie tot de opdracht in o.a. de Hervormingsagenda Jeugd om ‘stevige lokale teams’ te realiseren. - het ontwikkelen van een strategie voor het versterken van de sociale basis. 5. Voorbereidingen ravijnjaar Bovenstaande ontwikkelingen kunnen niet los gezien worden van de voorbereidingen op het ravijnjaar en dus de ontwikkeling naar een toekomstbestendig sociaal domein via de lijnen ‘versoberen’, ‘versmallen’ en ‘veranderen’.

Met betrekking tot jeugdbeleid gaat het concreet om het ontwikkelen van een strategie voor het versterken van de (pedagogische) sociale basis, de inrichting van stevige lokale teams en (onder voorbehoud van besluitvorming door uw raad) uitvoering geven aan het ombuigingsvoorstel Kansrijk opgroeien (Fiche Ravijnjaar) . Regionale aanpak • Plan van aanpak hoog specialistische zorg (Crossroads) Ten aanzien van de ontwikkelingen binnen de hoog specialistische zorg (Crossroads) bent u regelmatig op regionaal niveau geïnformeerd. Crossroads heeft een plan van aanpak opgesteld om de hoog specialistische zorg te verbeteren en de kosten beter te beheersen. Op basis van het plan van aanpak is er een werkagenda met deadlines opgesteld. In een taskforce wordt de voortgang gemonitord. Ieder kwartaal wordt door Crossroads en de regio de voorgang inzichtelijk gemaakt voor raden en wordt hierover aan u gerapporteerd. De eerste rapportage over Q1, kunt u in Q2 verwachten. • Regionaal uitvoeringsprogramma jeugd Er is een nieuw uitvoeringsprogramma jeugd opgesteld. Dit zal een plek krijgen in het regionale integrale transformatieplan Hart van Brabant wat in ontwikkeling is. Deze integrale blik op jeugdhulp is een opdracht vanuit de hervormingsagenda jeugd. We voorkomen hiermee dat maatschappelijke problemen sec binnen de Jeugdhulp worden aangevlogen en opgepakt, omdat dit niet effectief is.

We verwachten ook dat dit op termijn een positief effect zal hebben op de kosten van de jeugdhulp. 3. Procedureel U kunt u in maart-april 2025 de stukken verwachten omtrent de zienwijze begroting 2026 en in juni 2025 de begrotingswijziging over 2025.

Bijlage(n): n.v.t.