3.1 - Bijlage 2. Evaluatie pilot jongerenaanjager Baarle-Nassau

Evaluatie pilot jongerenaanjager Baarle-Nassau – oktober 2024 Aanleiding In de gemeente Baarle-Nassau wordt er veel waarde gehecht aan het in gesprek gaan met inwoners. Zo ook met jongeren. Door met jongeren in gesprek te gaan kunnen we nog beter aansluiten bij hun leefwereld en wat zij nodig hebben om fijn op te groeien in de gemeente. Samen kunnen we nagaan wat hen daadwerkelijk helpt. Om handen en voeten te geven aan jongerenparticipatie en om te onderzoeken hoe we jongerenparticipatie structureel kunnen borgen zijn we begin dit jaar een pilot gestart met de jongerenaanjager. De jongerenaanjager opereert op het snijvlak van en is de verbinding tussen de gemeente en de leefwereld van jongeren. De jongerenaanjager kreeg onder andere de taak om in contact te komen met een brede groep jongeren in de gemeente BaarleNassau en het netwerk aan professionals en vrijwilligers hieromheen. Zij moest de stem van jongeren hoorbaar krijgen, ophalen wat er onder hen leeft en ervoor zorgen dat de meningen van de jongeren in de leeftijd van 12 tot en met 21 jaar, op hetgeen wat van invloed is op hun leven, serieus genomen zouden worden bij de ontwikkeling en evaluatie van het gemeentelijke beleid en de uitvoering hiervan. Voorafgaand aan de pilot hebben we doelen opgesteld. De jongerenaanjager zelf is niet meer werkzaam voor de gemeente. Vanaf oktober heeft zij een andere baan.

Daarom is de evaluatie gebaseerd op de eerste 9 maanden van dit jaar. Dit is te kort om de pilot daadwerkelijk goed te evalueren op inhoud. Wel staan we tussentijds stil bij wat er tot nu toe is bereikt, aan welke doelen nog gewerkt moet worden en hoe we het vervolg zien. Doelen Wat is er bereikt? Eén van de belangrijkste doelen van de pilot was om de stem en ervaringen van jongeren hoorbaar te krijgen en om in verbinding te komen met jongeren. Dit is gelukt. De jongerenaanjager heeft contact gelegd met jongeren en is aan de slag geweest om zoveel mogelijk jongeren uit de gemeente te spreken. Dit heeft zij op verschillende manieren gedaan, bijvoorbeeld door enquêtes te verspreiden via verenigingen en sociale media, door straatinterviews uit te voeren op plekken waar jongeren te vinden zijn of door bij verenigingen en de middelbare school langs te gaan. Wensen en behoeften van jongeren zijn op deze manier in beeld gebracht, plus hoe jongeren in het vervolg hun mening over gemeentelijke ontwikkelingen willen geven. Het gebruik van laagdrempelige sociale media, zoals Snapchat en Instagram, wordt hiervoor aanbevolen en ook bijeenkomsten moeten voor jongeren aantrekkelijk zijn met een beloning of een wow-factor. Daarnaast heeft de jongerenaanjager onderzocht welke subgroepen jongeren er binnen de gemeente Baarle-Nassau zijn en welke behoeften zij specifiek hebben.

Het is dus duidelijk wat er op dit moment speelt en leeft onder een brede groep jongeren. Tegelijkertijd heeft de jongerenaanjager het netwerk rondom jongeren, denk aan (lokale) partijen die een link hebben met deze doelgroep, beleidsmakers, het jongerenwerk, bestuurders en bijvoorbeeld partijen in het ‘gewone’ leven van jongeren, verbreed en verdiept. Dit om ervoor te zorgen dat niet alleen de jongeren die een beroep doen op de gemeentelijke voorzieningen, en dus ook bij de gemeente in beeld zijn, gehoord worden, maar juist een bredere groep jongeren betrokken wordt. Partijen die dichtbij jongeren staan spelen namelijk een grote rol in het leven van jongeren en daarmee dus ook in het contact krijgen met jongeren. De jongerenaanjager heeft een goede verbinding gelegd met De La Salle, met het jongerenwerk en partijen in de sociale basis voor jongeren, zoals sportverenigingen. Dit was af en toe een uitdaging en het heeft veel tijd gekost om deze relatie op te bouwen of om

überhaupt met partijen en verenigingen in contact te komen. Veel partijen kwamen afspraken niet na of gaven een gebrekkige respons. Daarnaast zijn sommige partijen wantrouwend richting de gemeente, omdat zij zich in eerdere contacten met de gemeente niet gehoord of gezien voelden. Ook hebben organisaties en verenigingen die nauw samenwerken met jongeren, of veel voor jongeren doen, onderling weinig contact. Zij zijn soms niet van elkaars bestaan of van elkaars activiteiten op de hoogte, waardoor kansen om jongeren te ondersteunen worden gemist. Hier is dus nog veel winst op te behalen. Een uitgebreide weergave van de wensen en behoeften van jongeren en de ervaringen en aanbevelingen van de jongerenaanjager zijn te vinden in het onderzoeksrapport. Wat verdient nog aandacht? Zoals hierboven beschreven heeft de jongerenaanjager veel tijd gestoken in het eerste contact leggen met jongeren en met lokale partijen. Doordat dit meer tijd in beslag nam dan verwacht, zijn enkele ‘verdiepende’ doelen niet behaald. Bijvoorbeeld: - Het voorleggen van vraagstukken vanuit de gemeente aan jongeren tussen de 12 en 21 jaar. De input van deze inspraak is nog niet geborgd in het beleid en/of de uitvoering hiervan. - Het inbrengen van initiatieven vanuit jongeren bij de gemeente. Dit is niet gebeurd en er zijn hierover geen vervolgafspraken gemaakt.

Wel zijn uit het onderzoek van de jongerenaanjager wensen en behoeften van jongeren in beeld gebracht en er zijn vervolgacties geformuleerd die opgepakt kunnen worden. - Jongerenparticipatie is geborgd binnen de gemeente en de ABG-organisatie. Er zijn nog geen structurele en duurzame mogelijkheden gecreëerd voor meer inspraak, invloed en initiatief door jongeren. Medewerkers weten nog niet wat er in dit kader van hen verwacht wordt. Op al deze punten is de inzet van de jongerenaanjager van toegevoegde waarde. Daarnaast zijn uit het onderzoek van de jongerenaanjager concrete acties gekomen die, eventueel in gezamenlijkheid met jongeren, moeten worden opgepakt. Dit vraagt afstemming met andere afdelingen en samenwerking met jongeren en betrokken partijen. Vanwege het vroegtijdige vertrek van de jongerenaanjager is hier geen vervolg meer aan gegeven. Wel is het belangrijk om snel te handelen op de wensen en behoeften van jongeren die eenvoudig uitvoerbaar zijn. Veel jongeren en andere betrokkenen voelen zich genegeerd door de gemeente en denken dat hun mening niet serieus wordt genomen. Om dit vertrouwen te herstellen, is het cruciaal om snel succes te boeken. Door jongeren snel resultaten te laten zien, zullen zij eerder geneigd zijn om vaker mee te denken en meer betrokken te raken bij gemeentelijke initiatieven.

Voor het draagvlak van jongeren en partijen die hebben meegewerkt aan het onderzoek, is het dus van belang dat er in ieder geval enkele acties worden opgepakt en er een vervolg gegeven wordt aan het onderzoek van de jongerenaanjager. Ook zien wij veel kansen voor de jongerenaanjager om een betere verbinding te leggen met jeugdzorg en met jongeren die vanuit daar ondersteuning (hebben) ontvangen. Dit biedt mooie kansen om op te halen wat hun ervaringen zijn geweest en waar verbeterpunten zitten. Dit sluit goed aan bij onze wettelijke taken en de opgaven waar we voor staan, bijvoorbeeld in relatie tot de sociale basis. Bijdragen aan preventie en de mentale gezondheid van jongeren wordt steeds belangrijker. Op deze manier kunnen we een sterkere verbinding leggen met de regionale aanpak jongerenparticipatie en het regionale netwerk voor jongeren, zoals de jeugdwelzijnsraad. Ook sluiten we op deze manier aan bij het (mentale) welzijn van jongeren. Als we hier geen aandacht voor hebben, slaan we de plank mis en missen we kansen om aansluiting te vinden bij de leefwereld van jongeren.

Vervolg jongerenaanjager De stem en ervaringen van jongeren in de leeftijd van 12 tot en met 21 jaar zijn hoorbaar geworden. Het is duidelijk wat er op dit moment onder jongeren speelt en leeft. Wel blijft het zaak om continu met jongeren in gesprek te blijven. Jongeren maken voor een relatief korte periode onderdeel uit van de doelgroep. Dat maakt de groep dynamisch, waardoor ook wensen en behoeften snel kunnen wisselen. Jongeren leven met de dag, zijn onvoorspelbaar, moeilijk te traceren en beslissen vaak op het laatste moment of ze ergens aan willen deelnemen. Dit maakt dat we continu met hen in contact moeten blijven, zodat we snel in kunnen springen op hun behoeften. Hiermee creëren we een vertrouwensband. Het is belangrijk dat jongeren inzien dat hun mening ertoe doet en serieus genomen wordt en dat dingen daadwerkelijk worden opgevolgd. Dit zal hen motiveren om hun mening te delen. Deze fase vormt het begin van participatie bij en met de gemeente. We hebben betrokken inwoners nodig om de samenleving levend te houden en daar starten we bij jongeren mee. Zo creëren we meer eigenaarschap voor de toekomst. Op dit moment hebben we goed zicht op wat jongeren nodig hebben. De vervolgstap is om dit te implementeren in ons beleid en de uitvoering hiervan en om jongerenparticipatie dus te borgen binnen de organisatie.

Hiervoor is het noodzakelijk dat iemand dit binnen de organisatie aanjaagt en als het ware ‘ambassadeur’ is voor jongeren in de gemeente. Wij zien hier een geschikte rol weggelegd voor de jongerenaanjager. Iemand die in contact is met jongeren en lokale partijen en tegelijkertijd verbonden is aan de gemeente, weet hoe de lijntjes lopen en snel binnen de organisatie kan schakelen. Vooral hier zit het verschil met het jongerenwerk. De jongerenaanjager kan vooral de participatie van jongeren bij de gemeente bevorderen, terwijl jongerenwerkers hulpverleners zijn, laagdrempelige ondersteuning bieden en minder goed verbonden zijn aan de gemeentelijke processen. Wanneer de functie van jongerenaanjager wordt voortgezet, kan deze persoon ook in contact blijven treden met jongeren en lokale partijen, zodat er over en weer gebouwd kan worden aan een vertrouwensband. Behoeften van jongeren kunnen verder uitgediept worden, ook in wat zij nodig hebben in de aansluiting op en met de gemeente en wat zij nodig hebben om goed mee te kunnen (gaan) doen aan de samenleving. Ook in het kader van preventie is dit belangrijk. We kunnen hiermee de directe leefomgeving en sociale basis van jongeren versterken. Het is essentieel om dit nu te gaan borgen in samenspraak met jongeren.

Tenslotte biedt het voortzetten van de jongerenaanjager een kans om de representatie van jongeren binnen de gemeente en de politiek te borgen. Veel andere groepen, zoals ouderen/senioren, zijn verenigd, bijvoorbeeld in een seniorenvereniging, en praten op structurele basis mee met de gemeente. Ook voor jongeren willen we dit borgen. Dit vraagt echter wel om een specifieke aanpak en specifieke vaardigheden. Dit is iets wat bij uitstek past bij de functie van jongerenaanjager.