1.26 - Waterschap Brabantse Delta -Handreiking verkiezingsprogramma

LEVEN MET WATER EEN HANDREIKING VOOR DE VERKIEZINGSPROGRAMMA’S VOOR DE GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2026

Aan de politieke partijen in het werkgebied van waterschap Brabantse Delta, Op woensdag 18 maart 2026 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Als overheden staan we samen voor pittige opgaven en ruimtelijke keuzes op het gebied van woningbouw, energie, landbouwtransitie, economie, mobiliteit, bereikbaarheid en leefomgevingskwaliteit. Als waterschap zoeken we actief de samenwerking op bij gezamenlijke vraagstukken. Samen met gemeenten optrekken maakt echt het verschil. In deze brief geven we vanuit ons waterwerk daarom graag enkele aandachtspunten mee voor de komende jaren. Deze delen wij ter inspiratie zodat u ze mee kunt nemen in uw verkiezingsprogramma.

EVEN VOORSTELLEN Als waterschap werken wij aan voldoende zoetwater beschikbaarheid in 21 gemeenten in Midden- en West-Brabant. Dat doen we door de regio te beschermen tegen hoog water met veilige dijken, maar ook door water vast te houden in het gebied voor droge tijden. Bovendien zorgen wij voor schoon en gezond oppervlaktewater en voor veilige vaarwegen. Ook zuiveren we uw afvalwater in 17 rioolwaterzuiveringen.

WELKE PUNTEN KUNT U MEENEMEN IN HET VERKIEZINGSPROGRAMMA? 1. BOUW WATERBEWUST Waarom belangrijk: In het bestaande stedelijk gebied liggen grote klimaatopgaven. Hier is een grote kans op wateroverlast, hittestress en droogteschade. Verstedelijking en woningbouw versterken dit. Tegelijkertijd krijgen we vaker te maken met hevige buien in kortere tijd, hittegolven en langdurige droogte. Daarom is het essentieel dat we waterbewust (ver)bouwen – zowel in bestaande wijken als bij nieuwbouw. Bouw op plekken waar het over 100 jaar nog prettig, veilig en gezond wonen is. Bouwprincipes voor een klimaatbestendige leefomgeving • Begin in bestaand gebied: Maak klimaatadaptief (ver)bouwen en herinrichten de norm in naoorlogse wijken, waar de problemen het grootst zijn. Denk aan vergroening, waterdoorlatende bestrating, schaduwrijke plekken en opvang en infiltratie van regenwater. • Bouw op verstandige plekken: Kies voor locaties waar waterveiligheid, droogtebestendigheid en infiltratie goed mogelijk zijn. Stem bouwplannen af op de (toekomstige) bodem- en watersystemen. • Voorkom schade bij droogte: Houd rekening met grondwaterstanden en zoetwaterbeschikbaarheid. Bescherm funderingen, groen, infrastructuur en vitale functies. • Maak hitte beheersbaar: Zorg voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving tijdens warme periodes, met voldoende koele plekken op loopafstand.

Minstens 50% van het oppervlak moet verkoelend of warmtewerend zijn. • Stimuleer waterberging en vergroening: Richt wijken in met wadi’s, waterpleinen, groenstroken en andere natuurlijke oplossingen die regenwater opvangen en vasthouden. • Betrek bewoners: Moedig maatregelen aan zoals regentonnen, tegels uit de tuin en groene of blauwgroene daken. • Voorkom overbelasting van het riool: Pas het principe toe van “geen druppel te veel naar het riool” – vang regenwater lokaal op en laat het infiltreren.

2. VERBETER DE WATERKWALITEIT (KADERRICHTLIJN WATER) SAMEN MET INWONERS Waarom belangrijk: De waterkwaliteit in veel gebieden in Midden- en West-Brabant is onvoldoende, onder andere door riooloverstorten en lozingen van schadelijke stoffen (zoals medicijnresten, drugsresten, drugsproductie-afval en zeer zorgwekkende stoffen) in de riolering door inwoners, landbouw en industrie. Schoon en gezond water is van levensbelang voor inwoners, ondernemers en natuur. Dit is ook Europees vastgelegd in de Kaderrichtlijn Water. Bouwprincipes voor een klimaatbestendige leefomgeving • Zet in op afkoppeling van regenwater van het riool: daarbij komt regenwater niet meer in het gemengde rioolstelsel. Dit voorkomt overbelasting van het riool waardoor dat minder (snel) overstort en draagt daarmee bij aan het verbeteren van de waterkwaliteit. • Stel voorwaarden aan activiteiten rond water: beperk negatieve impact van evenementen en recreatie op en langs het water door duidelijke regels op te stellen. • Zorg voor voldoende handhaving: versterk de handhavingscapaciteit bij de Omgevingsdienst om milieuregels effectief toe te passen. • Informeer inwoners over goed rioolgebruik: geen vet, geen vochtige doekjes, medicijnen e.d. door het riool spoelen.

3. BESCHERM EN VERBIND NATUUR EN WATER Waarom belangrijk: Natuur en water zijn sterk met elkaar verweven. Natuurlijke glooiende oevers en ecologische verbindingszones versterken de biodiversiteit én waterkwaliteit. • • • •

Stimuleer ecologisch beheer: voer ecologisch bermbeheer en aanleg van natuurlijke oevers actief uit. Herstel natte natuur en beken: werk aan bufferzones en herstelprojecten die de natuurlijke waterhuishouding ondersteunen. Stuur mee op gewenst landgebruik: zet in op ruimtelijke inrichting die ecologische verbindingen mogelijk maakt en verstrekt. Koppel natuurdoelen aan waterplannen: Houd in gebiedsplannen rekening met biodiversiteits- en KRW-doelen.

4. WERK AAN WATERVEILIGHEID & CRISISMANAGEMENT Waarom belangrijk: De risico’s van extreme neerslag in korte tijd, langdurige droogte en geopolitieke dreigingen vragen om goede samenwerking tussen overheden, ook over gemeentegrenzen heen. Tijdens crisissen verwachten inwoners dat overheden als één optreden. Daarom willen we investeren in een gezamenlijke voorbereiding op alle crisissen. • • •

Versterk samenwerking in de veiligheidsregio: Benoem de structurele samenwerking met het waterschap als essentieel onderdeel van crisisbeheersing. Maak crisisaanpak bestuurlijke prioriteit: Zorg dat voorbereiding en samenwerking voor, tijdens en na een watercrisis bovenaan de agenda staan. Vergroot weerbaarheid van inwoners: Ondersteun inwoners in het nemen van maatregelen om zelf beter voorbereid te zijn op watergerelateerde crisissen.

5. BENUT DE MOGELIJKHEDEN VAN AQUATHERMIE BIJ DE OVERSTAP NAAR DUURZAME WARMTEBRONNEN Waarom belangrijk: Water biedt kansen voor duurzame warmte, zoals aquathermie. Aquathermie is warmte of kou halen uit oppervlaktewater, afvalwater en drinkwater. Deze techniek kan voorzien in bijna 60% van de nationale warmte- en koudevraag. •

Zet in op aquathermie met behoud van watersysteem: Stimuleer het gebruik van aquathermie als lokale bijdrage aan de warmtetransitie, met behoud van het robuust watersysteem.

ONZE GEMEENSCHAPPELIJKE UITDAGINGEN IN UW GEMEENTE BAARLE-NASSAU ZIJN: Samenwerken aan een ontwikkelrichting voor het stroomgebied van de Mark en bovenlopen. Hoe kan het (landelijk)gebied duurzamer worden gebruikt in balans met alle functies?

‘Grens ontkennende’ samenwerking in het stroomgebied van het Merkske met de Vlaamse partijen voortzetten.

Voortzetten van de goede samenwerking rondom realisatie van Ecologische Verbindingszones (EVZ) en zoeken naar de mogelijkheden om de resterende opgave te realiseren.

CONTACT Mocht uw partij nadere informatie nodig hebben om water een passende plek te geven in uw verkiezingsprogramma, dan informeren wij u graag. Neem contact op met bestuursadviseur Michiel Goos (teambestuur@brabantsedelta.nl) of met uw partijgenoot in ons algemeen bestuur. Kijk hiervoor op www.brabantsedelta.nl/bestuur. Wij wensen u veel succes met het schrijven van uw verkiezingsprogramma en uw campagne! Namens het dagelijks bestuur van waterschap Brabantse Delta, Waarnemend dijkgraaf Rian Govers-Gabriëls Secretaris-directeur Arthur Meuleman

WE WERKEN GRAAG SAMEN.