RU23.11.04H Bouwstenen collegevoorstel deelname collectieve aanpak publieke laadinfrastructuur

BOUWSTENEN COLLEGEVOORSTEL ‘Collectieve aanbesteding publieke laadinfrastructuur voor opladen elektrische auto’s 2024-2028’ Introductie De provincie Noord-Brabant faciliteert ism de provincie Limburg een nieuwe collectieve aanpak en aanbesteding voor publieke laadpalen in de openbare ruimte. Met behulp van deze aanbesteding wordt de komende jaren mede invulling gegeven aan de doelstellingen en verplichtingen die zijn opgenomen in de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL). Gemeenten die in dit traject willen participeren dienen de provincie Brabant hiertoe tijdig formeel te mandateren en te volmachten. Deelname, mandatering en volmachten zal in de meeste gevallen een bevoegdheid zijn van het College. Deze notitie geeft de nodige bouwstenen/input aan gemeenten om een Collegevoorstel op te kunnen stellen. Het ‘Mandaat, volmacht en machtiging gezamenlijke aanbesteding laadinfrastructuur’ wordt samen met deze bouwstenen beschikbaar gesteld.

Onderwerp: Collectieve aanbesteding publieke laadinfrastructuur 2024-2028 onder leiding van de provincie Noord-Brabant Voorstel/besluit/beslispunten 1. Deel te nemen aan de collectieve aanbesteding voor publieke laadinfrastructuur onder leiding van de Provincie Noord-Brabant; 2. Mandaat te verlenen aan de algemeen directeur van de Provincie Noord-Brabant voor het nemen van de benodigde besluiten in het kader van de aanbesteding, genoemd onder 1. 3. De burgemeester te verzoeken om aan de algemeen directeur van de Provincie volmacht te verlenen tot het verrichten van privaatrechtelijke rechtshandelingen en te machtigen om handelingen te verrichten die noch een besluit, noch een privaatrechtelijke rechtshandeling zijn ten behoeve van vervulling in het kader van de aanbesteding Inleiding Het aantal elektrische auto’s neemt snel toe. Vanaf 2030 dienen alle nieuw verkochte auto’s emissieloos te kunnen rijden. Naar schatting rijden er in 2030 zo’n 1,9 mln. elektrische auto’s in Nederland. Deze ontwikkelingen vragen om een gelijktijdige ontwikkeling van de benodigde laadinfrastructuur. Gemeenten hebben hierin een belangrijke rol. Als onderdeel van het klimaatakkoord is de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) vastgesteld. Hierin is opgenomen dat de ontwikkeling van laadinfrastructuur geen belemmering mag vormen voor de groei van het aantal elektrische auto’s.

Gemeenten staan hiervoor aan de lat en dienen onder andere een plan van aanpak op te stellen voor de uitrol van publieke laadinfrastructuur en de voortgang tweejaarlijks te monitoren. Daarbij is regionale en provinciale samenwerking het uitgangspunt. Elektrisch rijden is een belangrijk onderdeel binnen de energietransitie. Elektrische auto’s zijn niet alleen schoner en duurzamer, maar door slim laden is het ook mogelijk om (toekomstige) overbelasting van het elektriciteitsnetwerk te voorkomen. Huidige situatie In onze gemeente staan nu XX publieke laadpalen. Het plaatsen van publieke laadpalen is een omvangrijk en complex proces met strategische relevante aspecten. Er is een beperkt aantal aanbieders en de businesscase

voor een laadpaal is niet altijd rendabel. Daarnaast maken ook zaken als procedures, protocollen, wet- en regelgeving en verschillende belangen het tot een complex geheel. [Voor gemeenten die deelnamen aan eerdere aanbesteding:] In 2020 heeft de provincie Noord-Brabant een collectieve aanbesteding voor de plaatsing en exploitatie van publieke laadpalen gefaciliteerd. Wij hebben hieraan deelgenomen, wat heeft geresulteerd in een contract met Vattenfall. Vattenfall heeft op pro-actieve wijze publieke laadpalen geplaatst en inwoners zonder eigen oprit met een elektrische auto konden een laadpaal aanvragen. Dit betekent concreet dat wanneer er in onze gemeente behoefte is aan een publieke laadpaal, Vattenfall overgaat tot plaatsing en exploitatie van een laadpaal. Het huidige contract voor de plaatsing van nieuwe laadpalen loopt 21 juli 2024 af en kan niet verlengd worden. De instandhouding en exploitatie van deze bestaande laadpalen is de komende jaren contractueel geborgd. Deze blijven gewoon staan. Wanneer we de mogelijkheid van plaatsing van nieuwe laadpalen, waar behoefte aan is, eveneens willen borgen, zullen we nieuwe afspraken moeten maken met een aanbieder. De collectieve aanbesteding van de provincie Noord-Brabant voorziet hierin.

[Voor gemeenten die in de eerdere aanbesteding nog niet deelgenomen hebben:] In 2020 heeft de provincie Noord-Brabant een collectieve aanbesteding voor de plaatsing en exploitatie van publieke laadpalen gefaciliteerd. Deze aanbesteding is succesvol geweest en heeft tot verschillende inzichten geleid die in deze nieuwe aanbesteding meegenomen worden. De plaatsingsperiode van deze aanbesteding loopt af en onze gemeente heeft nu de kans om in te stappen in de nieuwe aanbesteding. In deze aanbesteding zal de plaatsing en exploitatie van nieuwe laadpalen worden geborgd. Collectieve aanbesteding De provincie Noord-Brabant faciliteert een collectieve aanbesteding, in de vorm van een concessie, voor publieke laadinfrastructuur. De volgende aspecten zijn/worden onderdeel van de aanbesteding: •

•

• •

De selectie van één aanbieder voor plaatsing en exploitatie van nieuwe laadpalen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen een plaatsingsperiode van waarschijnlijk 2-4 jaar en een exploitatieperiode van 10 jaar. Door hiervoor te kiezen is het mogelijk in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en daarnaast hebben we de garantie dat bestaande laadpalen geëxploiteerd blijven worden; De aanbieder wordt gevraagd om proactief op basis van data laadpalen te plaatsen. Dit nadat de aanbieder eerst voor een dekkend netwerk heeft gezorgd, in lijn zijn met de ambities uit de Nationale Agenda Laadinfrastructuur en in lijn zijn met de werkelijke behoefte in onze gemeenten. Vraag en aanbod moeten met elkaar in balans zijn. Tot slot kan ook altijd de gemeente een locatie aanwijzen voor een locatie. Het plaatsen (en exploiteren) van nieuwe laadpalen is voor de gemeente kosteloos. De aanbieder brengt geen kosten bij de gemeente in rekening; De provincie faciliteert de collectieve aanbesteding en voert deze namens de deelnemende gemeenten uit. De gemeente sluit uiteindelijk zelf een contract met de geselecteerde aanbieder. De provincie neemt het contractmanagement met de aanbieder voor zijn rekening.

Relatie met andere beleidsvelden Eventuele relaties met andere beleidsvelden: • Duurzaamheid • Energietransitie • Verkeer en vervoer • Etc.

Argumenten • Plaatsing en exploitatie van nieuwe laadpalen in onze gemeente wordt geborgd; • Bewoners, bezoekers en forenzen met een elektrische auto worden in onze gemeente gefaciliteerd; • Elektrisch rijden neemt toe, draagt bij aan/is noodzakelijk voor de energietransitie; • We creëren hiermee een oplossing voor eigenaren/bezitters van elektrische auto’s die niet kunnen laden op eigen terrein; • Reguliere laadpalen vormen onderdeel van de energietransitie. Onderzoek van TNO geeft aan dat 75% van alle benodigde stroom voor EV via reguliere laadpalen zal verlopen; • Met deze collectieve Europese aanbesteding wordt voldaan aan de inkooptechnische randvoorwaarden; • Door deelname profiteren we van de bij de provincie aanwezige kennis- en expertise op dit vlak en maken we daar effectief gebruik van; • De provincie zorgt voor afstemming met en borging van de eisen en wensen van netbeheerder Enexis; • Door deelname profiteren we van schaalvoordeel, wat naar alle waarschijnlijkheid leidt tot een betere aanbieding, waaronder ook lagere laadtarieven voor de gebruikers; • Door deelname besparen we tijd en capaciteit in de voorbereiding en uitvoering; • Gemeenten worden ontzorgd door de collectieve aanpak onder leiding van de provincie en besparen hiermee aanzienlijk op ambtelijke capaciteit • Door deelname geven we op korte termijn invulling aan de vereisten uit de NAL.

Daarnaast zetten we hiermee de eerste stappen naar een verdergaande regionale/provinciale aanpak; • Door deelname borgen we uniformiteit met onze collega-gemeenten • We hebben de zekerheid dat er laadpalen geplaatst kunnen worden als daar behoefte aan is. We kunnen het plaatsen van laadpalen afdwingen • Door deelname aan collectieve aanpak hebben we meer regie en kunnen we meer sturen op kwaliteit en kwantiteit Kanttekening en aandachtspunten • [Voor gemeenten die deelnamen aan eerdere aanbesteding:] Als we niet deelnemen of geen nieuwe afspraken maken, kunnen inwoners van onze gemeenten vanaf 21 juli 2024 geen publieke laadpaal meer aanvragen en komen er geen nieuwe laadpalen bij, terwijl de vraag naar laadpalen wel zal toenemen; • Uiterlijk 18 oktober 2023 dienen wij de provincie te mandateren voor de aanbesteding; • De aanbieder wordt gevraagd om op basis van data te bepalen hoeveel laadpalen er geplaatst dienen te worden per gemeente. Dit betekent dat we op voorhand niet precies weten hoeveel laadpalen er in onze gemeente geplaatst zullen worden. Wel borgen we dat een E-rijder altijd moet kunnen laden en bovendien moet er balans zijn tussen vraag en aanbod. Hiermee voorkomen we dat er te veel of te weinig laadpalen worden geplaatst; Juridische aspecten • Het betreft een Europese aanbesteding.

Hiermee wordt voldaan aan de inkooptechnische aspecten; • We mandateren de provincie Noord-Brabant voor het uitvoeren van de collectieve aanbesteding en het namens ons aangaan van de overeenkomst; • Het contract krijgt een looptijd van 10 jaar (totale exploitatieperiode). De plaatsingsperiode beslaat 24 jaar. Communicatie • Communiceren op de eigen website als er een nieuw contract is afgesloten en waar burgers met vragen terecht kunnen;

•

Provincie zal op provinciaal niveau aandacht geven aan het nieuw afgesloten contract;

Financiën • Geen kosten voor de plaatsing en exploitatie van nieuwe (reguliere) laadpalen; • Geen proceskosten voor deelname. Wordt gefaciliteerd door de provincie; • Mogelijk kosten voor optionele zaken indien gekozen wordt voor: o Bebording / belijning; o Laadplein o Voorbereiden van een nieuwbouwwijk; o Graafvergunningen e.d. o Aanvullende afspraken of aanvullende dienstverlening Planning • Akkoord deelname en mandateren provincie • Voorziene publicatie aanbesteding • Voorziene gunning • Start implementatie

18 oktober 2023 januari 2024 juni 2024 juli 2024