RU23.10.07C Bijlagen bij de toelichting
Tekst van het document
6% is afkomstig uit Deurne, 5% uit Helmond en 4% is afkomstig uit Eindhoven. Ook met Geldrop-Mierlo (1%) en Gemert-Bakel (1%) heeft de gemeente Asten een verhuisrelatie. In totaal zijn circa 3.000 personen die zijn verhuisd naar de gemeente Asten afkomstig uit Metropoolregio Eindhoven. Dit is zo’n 27% van het totaal aantal verhuizingen. De overige 16% van de inkomende verhuizingen zijn afkomstig uit overige gemeenten in Nederland. In de gemeente Asten is dus circa 56% van het aantal inkomende verhuizingen afkomstig uit de gemeente Asten zelf. Daarnaast is er geen grote verhuisrelatie met andere gemeenten die er op kan duiden dat het verzorgingsgebied groter is dan enkel Asten. Dit betekent dat er sprake is een lokale marktregio en daarom hanteren we de gemeente Asten als verzorgingsgebied. We constateren daarnaast dat er in de bredere woonregio De Peel woningmarktafspraken worden gemaakt 4. Deze regionale afspraken dragen bij aan een gezonde regionale woningmarkt en voorkomen ongewenste tekorten of overschotten. Tabel 2: Inkomende verhuizingen gemeente Asten in de periode 2011 - 2019 Totaal verhuisde personen binnen gemeente Asten Totaal verhuisde personen van buiten gemeente Asten Woningmarktregio Someren Metropoolregio Eindhoven Deurne Helmond Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Overige gemeenten MRE Totaal MRE Overige gemeenten in Nederland Totaal
Aantal verhuisde personen 6.160 4.770 850 670 570 430
Aandeel van de totale instroom 56% 44% 8% 6% 5% 4%
110 100 270 3.000
1% 1% 2% 27%
1.770 10.930
16% 100%
Bron: CBS (2020), bewerking Stec Groep (2021).
Dit betreffen de meest actuele beschikbaar data. Woonregio De Peel bestaat uit het grondgebied van de gemeenten Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Laarbeek, en Someren. De gemeente Helmond neemt deel aan het overleg en de monitoring conform de afspraken.
3 4
Laddertoets Loverbosch fase III - Concept 21.144
9
Figuur 3: Inkomende verhuizingen gemeente Asten in de periode 2011 – 2019
Bron: CBS (2020), bewerking Stec Groep (2021).
3.2 Vraag naar 545 woningen in periode 2022 tot 2032 in gemeente Asten We bekijken de additionele woningvraag voor de komende tien jaar binnen het eerder afgebakende verzorgingsgebied: de gemeente Asten. Hiervoor baseren we ons op de meest actuele huishoudensprognose van de provincie Noord-Brabant en het woningtekort op basis van de voorraadprognose van de provincie Noord-Brabant. Uitgangspunt is dat ieder extra huishouden zich 1-op-1 vertaalt in de vraag naar één extra woning. Door groei in aantal huishoudens circa 375 extra woningen nodig tot 2032 Om een volledig beeld van de huishoudensontwikkeling (en woningvraag) in het verzorgingsgebied te krijgen, is er gekeken naar de huishoudensprognose van de provincie Noord-Brabant (2020) en de Primos prognoses van 2020 en 2021. Onderstaand figuur zet deze prognoses tegen elkaar af. Te zien is dat de Brabantse prognose (2020) relatief in lijn ligt met de Primos prognoses uit 2021 en 2020. We baseren ons conform provinciale afspraken in deze Laddertoets op de Brabantse prognose (2020).
10
Laddertoets Loverbosch fase III - Concept 21.144
Figuur 4: Huishoudensontwikkeling en prognoses tot en met 2040 in de gemeente Asten 8.000 7.500 7.000 6.500 6.000 5.500
Historische onwikkeling (CBS)
Brabantse prognose (2020)
Primos 2021
2040
2039
2038
2037
2036
2035
2034
2033
2032
2031
2030
2029
2028
2027
2026
2025
2024
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
5.000
Primos 2020
Bron: CBS (2020), Provincie Noord-Brabant (2020), Primos 2019, 2020 & 2021, bewerking Stec Groep (2021).
Onderstaande tabel toont de verwachte huishoudensontwikkeling van de komende tien jaar, volgens de Brabantse Prognose (2020) en de Primos prognoses uit 2020 en 2021. We laten deze verschillende prognoses zien om in te schatten in hoeverre de cijfers uit de Brabantse prognose (2020) gangbaar zijn. Te zien is dat op basis van de Brabantse prognose (2020) een huishoudenstoename van circa 375 huishoudens wordt verwacht in de periode 2022 tot 2032. De Primos prognose uit 2021 voorspelt een toename van 370 huishoudens en ligt dus in lijn met de Brabantse prognose (2020). De Primos prognose uit 2020 verwacht dat het aantal huishoudens in de gemeente Asten met relatief minder huishoudens toeneemt. De Primos prognose uit 2020 verwacht een toename van circa 255 huishoudens. Tabel 3: Huishoudensontwikkeling (woningvraag) in de gemeente Asten 2022 – 2032 Huishoudens-prognose Brabantse prognose (2020) Primos 2021 Primos 2020
Stand huishoudens 2022 7.235 7.210 7.290
Stand huishoudens 2032
Ontwikkeling 2022-2032
7.610 7.580 7.545
+375 +370 +255
Bron: Brabantse prognose en Primos 2019, 2020 & 2021, bewerking Stec Groep (2021). Afgerond op vijftallen.
In de gemeente Asten woningtekort van 170 woningen In de gemeente Asten is momenteel een woningtekort, zo constateert de provincie Noord-Brabant op basis van haar woningvoorraadprognose (Provincie Noord-Brabant, 2020). Om het woningtekort in te lopen gaat de woningvoorraadprognose van de provincie voor de gemeente Asten uit van een extra opgave voor circa 170 woningen tussen 2022 en 2032. Deze extra opgave op basis van het inlopen van het woningtekort komt bovenop de uitbreidingsvraag op basis van de huishoudensontwikkeling (zie ook de voorgaande paragraaf). Uitgangspunt daarbij is een gelijkmatige inloop van dit tekort. Het geconstateerde tekort is niet in één keer op te lossen, maar zal stap voor stap worden ingelopen. Over een langere periode zullen er daarom extra woningen toegevoegd moeten worden. Dit sluit ook aan bij de ontwikkelingen in de woningvoorraadprognose. Op basis van het gelijkmatig inlopen van het woningtekort ligt er een extra opgave van circa 170 woningen in de periode 2022 tot 2032. De totale uitbreidingsvraag in de gemeente Asten bestaat daarmee voor deze periode uit 545 woningen in totaal.
11
Laddertoets Loverbosch fase III - Concept 21.144
3.3 Harde plancapaciteit in gemeente Asten biedt ruimte aan 180 woningen Om de resterende behoefte te bepalen confronteren we de vraag met de harde plancapaciteit. Harde plancapaciteit betreft de nog onbenutte ruimte voor woningbouw die in vastgestelde en onherroepelijke bestemmingsplannen resteert. De totale (netto) harde plancapaciteit in de gemeente Asten bestaat uit 180 woningen (gemeente Asten, peildatum 01-01-2022). Deze woningen zitten o.a. in de plannen Loverbosch Fase II, Heusden-Oost fase 3 en Kloosterstraat 8 in Ommel. Daarnaast zijn er in de gemeente nog zachte plannen voor circa 330 woningen, deze zachte plannen variëren van eerste verkenningen tot planvorming. Tabel 4: Plancapaciteit in de gemeente Asten Plancapaciteit Harde plancapaciteit
2022 tot 2032 180
Zachte plancapaciteit (potentiële locaties)
328
Totaal
508
Bron: Gemeente Asten (peildatum 01-01-2022), bewerking Stec Groep (2021).
3.4 Behoefte in Asten aan 365 woningen in periode 2022-2032 Om te bepalen of de beoogde woningen in het plan kunnen voorzien in een behoefte, confronteren we de woningvraag met de (netto) harde plancapaciteit. De behoefte brengen we in beeld voor de tienjaarsperiode 2022-2032. Onderstaande figuur toont de eerder vastgestelde woningvraag en de totale harde plancapaciteit in het verzorgingsgebied. Een confrontatie tussen vraag en aanbod laat zien dat er in de marktregio een totale behoefte resteert van circa 365 woningen voor de komende tien jaar. In het plan Loverbosch Fase III zijn maximaal 180 woningen gepland en voorzien in de resterende woningbehoefte van 365 woningen in de periode 2022-2032 in het verzorgingsgebied. Figuur 5: Vraag, harde plancapaciteit en behoefte in de marktregio voor de periode 2022-2032
600 500
545
Kwantitatieve woningvraag komende 10 jaar
400 365
300 200 100
180
Netto harde plancapaciteit voor woningbouw Kwantitatieve woningbehoefte komende 10 jaar
Vraag - aanbod = behoefte Bron: Brabantse prognose (2020), Gemeente Asten (peildatum 01-01-2022), bewerking Stec Groep (2021).
3.5 Geen (voldoende) alternatieven binnen bestaand stedelijk gebied geschikt en beschikbaar (te maken) Nu is gebleken dat het plan voorziet in een behoefte binnen het verzorgingsgebied de komende tien jaar, is het van belang af te wegen of er binnen BSG kan worden voorzien in deze behoefte. Uitgangspunt van de Ladder is dat ontwikkelingen enkel buiten BSG plaatsvinden als er binnen BSG geen geschikt (te maken) en/of beschikbaar (te maken) alternatieven zijn.
12
Laddertoets Loverbosch fase III - Concept 21.144
Naast de harde plannen, zijn er in de gemeente Asten in totaal zo’n 328 woningen in ‘zachte’ plannen 5 voorzien op basis van de actuele planlijst van de gemeente Asten (peildatum 01-01-2022). Dit is inclusief de 180 woningen uit het plan Loverbosch fase III. Exclusief de woningen in het plan Loverbosch Fase III gaat het om 148 woningen in ‘zachte’ plannen. Onderstaande tabel laat de overige ‘zachte’ plannen in de gemeente Asten zien. Tabel 5: ‘Zachte’ plannen gemeente Asten Kern
Projectnaam
Aantal woningen 16 15
Ligging
Beoordeling
Asten
Herontwikkeling patersklooster Herontwikkeling basisschool St. Lambertus
In BSG In BSG
Alternatieve locatie in BSG Alternatieve locatie in BSG
Herontwikkeling basisschool het Lover
20
In BSG
Alternatieve locatie in BSG
Herontwikkeling basisschool St. Bonifatius
20
In BSG
Alternatieve locatie in BSG
Herontwikkeling Prins Bernhardstraat 1
21
In BSG
Diverse kleine plannen centrum
15
In BSG
Heusden
‘t Hoekske
9
In BSG
Locatie kent een ‘Centrum -1’ bestemming waarin wonen overal binnen de bestemming is toegestaan Waarschijnlijk hebben ook deze locaties een ‘Centrum -1’ bestemming waarin wonen overal binnen de bestemming is toegestaan Alternatieve locatie in BSG
Ommel
Kluizendries - Kluisstraat
32
Buiten BSG
Door ligging buiten BSG geen alternatief
Totaal
148
Bron: Planlijst gemeente Asten (peildatum 01-01-2022). Bewerking Stec Groep, 2021.
Ook zijn overige potentiële beschikbaar (te maken) locaties voor woningbouw binnen bestaand stedelijk gebied in beeld gebracht. Deze locaties zijn: • Ommelseweg-Mercuriusstraat: dit betreft een locatie volledig ingesloten door andere woningen. De afgelopen 15 jaar is hier al meerdere keren getracht om een plan tot ontwikkeling te brengen, vooralsnog zonder succes. Zowel ruimtelijke als procedureel een zeer lastige locatie om te ontwikkelen. De gemeente Asten heeft de indruk dat dit de komende 10 jaar wel gaat lukken. De potentie van deze locatie is circa 15 woningen. • Tuinstraat, nabij Shell-tankstation: Vanwege de nabijheid van het tankstation acht de gemeente Asten de kans klein dat deze locatie getransformeerd zal worden naar woningbouw. De potentie van deze locatie is circa 20 woningen. We verwachten dat in de periode 2022 tot 2032 geen woningen gerealiseerd gaan worden op deze potentiële inbreidingslocaties. In de gemeente Asten gaat het in totaal om alternatieve locaties binnen BSG waar zo’n 116 woningen gerealiseerd kunnen worden. Na de ontwikkeling van Loverbosch Fase III resteert voor de periode 2022 tot 2032 een woningbehoefte aan 185 woningen. De alternatieve locaties binnen BSG kunnen dus - ook na de het onherroepelijk vaststellen van Loverbosch Fase III – nog gerealiseerd worden.
Geen onaanvaardbare ruimtelijke effecten verwacht Het woningbouwplan Loverbosch fase III voorziet in een behoefte. Alternatieven binnen bestaand stedelijk gebied kunnen – ook na onherroepelijke vaststelling van Loverbosch Fase III – nog worden ontwikkeld. De beheofte is hiervoor groot genoeg. Woningbouw op de beoogde locatie leidt daarmee niet tot onaanvaardbare ruimtelijke effecten.
Zachte plannen zijn alle plannen die niet onherroepelijk zijn vastgesteld. Dit kunnen dus plannen in voorbereiding zijn, plannen in (voor)ontwerpfase en plannen die zijn vastgesteld maar nog niet onherroepelijk zijn.
5
Pouderoyen B.V. de heer W. Scheijen Wijchenseweg 102 (2e etage) 6538 SX NIJMEGEN Onze ref: C230000.005/PHE Uw ref: Betreft: Actualiserend onderzoek Kamille Asten (Loverbosch fase II)
Asten, 9 mei 2023 Geachte heer Scheijen, Hierbij willen wij u de resultaten doen toekomen van het actualiserend bodemonderzoek aan de Kamille te Asten (Loverbosch fase II). Inleiding De onderzoekslocatie betreft een braakliggend stuk binnen plangebied Loverbosch fase II. Ter plaatse van de locatie, met een enkelbestemming ‘Maatschappelijk’ (oppervlak van circa 3.750 m²), was een schoollocatie voorzien. De ruimte voor het geplande schoolgebouw met bijbehorende voorzieningen blijkt echter te klein te zijn om de school te realiseren. Daarom wordt de school in Loverbosch fase III gerealiseerd en wordt een aantal woningen uit Loverbosch fase III naar Loverbosch fase II overgeheveld. Gedacht wordt aan circa 20 woningen. Hiertoe wordt de bestemming ‘Maatschappelijk’ gewijzigd in ‘Wonen’. Aangezien het voorgaande bodemonderzoek meer dan 5 jaar geleden is uitgevoerd is verzocht de bodemkwaliteit te actualiseren. Historie Uit historisch kaartmateriaal (bron: www.topotijdreis.nl) volgt dat de locatie aan het einde van de 19de eeuw al reeds in gebruik was als landbouwgrond. Sinds 2019 is ten westen en oosten van de locatie en ten noorden van de Beekerloop een woonwijk in ontwikkeling. De woonwijk ten zuiden van de Beekerloop is sinds 2010 in aanbouw. Bodemonderzoeken In 2007 is door Oranjewoud een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd (rapport 169346, d.d. 14 juni 2007).
Uit de rapportage volgt dat de bovengrond noch zintuiglijk noch analytisch verontreinigd was. Het grondwater was licht verontreinigd met zware metalen en/of xylenen. Derhalve voldeed de kwaliteit van de bodem aan het beoogde gebruik wonen.
Archimil B.V. Koningsplein 18, 5721 GJ Asten, Tel.nr. 0493-671818, Email: info@archimil.nl Rabobank Iban NL70RABO01636.28.580, Kvk nr. 17159750
Bodem
Pouderoyen B.V., 9 mei 2023 C230000.005/PHE - pagina 2
In 2016 is door Sweco een verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek uitgevoerd (project 347306, d.d. 14 april 2016). Ter plaatse van de algehele onderzoekslocatie zijn in de zintuiglijk schone grond licht verhoogde gehalten aan cadmium en PCB aangetoond. Ter plaatse van de huidige onderzoekslocatie is alleen een gedempte sloot onderzocht. De bovengrond was, evenals het resterend terrein, licht verontreinigd met cadmium. De ondergrond van meerdere gedempte watergangen was licht verontreinigd met kobalt, nikkel en/of minerale olie. Er bestaat geen verband met de zintuiglijk aangetroffen lichte bijmengingen (resten baksteen) en eventuele verontreinigingen in de bodem. In het grondwater zijn licht verhoogde gehalten met barium- en xylenen aangetoond. Ter plaatse van de west- en oostelijk aangrenzende kavels is, voor de uitgifte van bouwkavels, in 2019 een onderzoek naar PFAS uitgevoerd. De resultaten zijn verwerkt in rapport PH-190740, d.d. 18 november 2019. Uit de rapportage volgt dat in de bodemlaag tot 1,0 m-mv de detectielimiet voor PFOS en/of PFOA marginaal wordt overschreden en dat geen sprake was van een overschrijding van de normen uit het Tijdelijke Handelingskader. In 2021 is op het terrein ten noorden van de Dille een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd (rapport C210259.004.R1, d.d. 14 januari 2022).
Uit de rapportage volgt dat aan de noordzijde sprake was van een marginale verhoging met cadmium (1,04x AW). Voor het overige zijn geen verhoogde gehaltes aangetoond. Het gehalte PFOS en PFOA lag juist boven de detectielimiet (beide 0,4 µg/kgds) en ruimschoots onder de normen uit het Tijdelijke Handelingskader (versie 13 december 2021). Partijkeuringen Ter plaatse van het in ontwikkeling zijde woonwijk Loverbosch zijn door ons bureau enkele partijkeuringen uitgevoerd. Uit de rapportages volgt dat de kwaliteit van de partijen voldeed aan de Achtergrondwaarden.
Bodem
Pouderoyen B.V., 9 mei 2023 C230000.005/PHE - pagina 3
Actualiserend bodemonderzoek Op 8 mei 2023 zijn onafhankelijk van de opdrachtgever de grondboringen 101 t/m 113 geplaatst door de heer J. Timmermans (erkend monsternemer SIKB 2001). Voor de locaties van de boringen en een beschrijving van de opgeboorde grond ter plaatse wordt verwezen naar de bij dit schrijven bijgevoegde tekening en boorstaten. Bij geen van de monsters is een verdachte en/ of afwijkende geur waargenomen. In de bovengrond van de boringen 104 (noordwest) en 113 (zuidoost) zijn sporen puin waargenomen. Voor het overige zijn geen bijmengingen aangetroffen welke zouden kunnen duiden op de aanwezigheid van een bodemverontreiniging. De sporadisch aangetroffen bijmenging met puin behoeft niet als asbestverdacht te worden beschouwd. Zintuiglijk zijn geen bijmengingen met asbest aangetroffen in of op de bodem. Een onderzoek conform NEN5707 wordt op basis hiervan dan ook niet noodzakelijk geacht. Gelet op de resultaten van voorgaande onderzoeken en de diffuse mate van belasting wordt onder-zoek naar PFAS niet noodzakelijk geacht.
Foto van de onderzoekslocatie – d.d. 8 mei 2023
Bodem
Pouderoyen B.V., 9 mei 2023 C230000.005/PHE - pagina 4
Resultaten Van de grondmonsters zijn op basis van zintuiglijke waarnemingen drie mengmonsters samengesteld welke in een daarvoor geaccrediteerd laboratorium zijn onderzocht op de componenten uit het standaardpakket voor grond. De toetsingstabel en het analysecertificaat zijn bij dit schrijven bijgevoegd. Mengmonster bg1 (sporen puin) bg2 (zint. schoon) og
Monsters (cm-mv) 104 (0-50) 113 (0-50)
Analyseresultaat <AW
Bodemkwaliteit Achtergrondwaarden
101 (0-50) 102 (0-50) 103 (0-50) 105 (0-50) 106 (0-50) 107 (0-50) 108 (0-50) 109 (0-50) 111 (0-50) 112 (0-50) 101 (50-100) 102 (50-100) 103 (50-100)
Cadmium >AW (1,05x AW)
Achtergrondwaarden (gehalte <2x AW)
<AW
Achtergrondwaarden
Conclusie De bovengrond is plaatselijk marginaal verontreinigd met cadmium. Dit komt overeen met de verwachtingen op basis van voorgaande onderzoeken. De ondergrond is conform verwachting niet verontreinigd. Ons inziens behoeven er, op basis van de onderzoeksresultaten, geen restricties gesteld te worden aan de beoogde herontwikkeling van de locatie. Wij vertrouwen erop u hiermee vooralsnog afdoende te hebben geïnformeerd. Mochten er naar aanleiding hiervan nog vragen en/of opmerkingen zijn dan kunt u altijd contact opnemen. Hoogachtend, Archimil B.V.
P. Heesakkers Adviseur
ing. B. van den Bosch Teamleider Bodem
Koningsplein 18 5721 GJ Asten T: 0493 671818 https://www.archimil.nl
boring tot 50 cm-mv boring > 50 cm-mv
Opdrachtgever
Pouderoyen B.V.
Onderwerp
locatie en boringen
Locatie
ABO Loverbosch fase II te Asten
Projectnummer
C230000
Datum
8-5-2023 Tekeningnr:
Getekend
BJA
Schaal
001
1:1000 Formaat
A4
BoToVa T1 Beoordeling kwaliteit van grond en bagger bij toepassing op of in de landbodem Projectnummer Projectnaam Ordernummer Datum monstername Monsternemer Certificaatnummer Startdatum Rapportagedatum
C230000 Abo Dille/ Kamille, Asten
Analyse
Eenheid
08-05-2023 2023067856 08-05-2023 09-05-2023
Bodemtype correctie Organische stof Korrelgrootte < 2 µm (Lutum) Voorbehandeling Cryogeen malen Bodemkundige analyses Droge stof % (m/m) Organische stof % (m/m) ds Gloeirest % (m/m) ds Korrelgrootte < 2 µm (Lutum) % (m/m) ds Metalen Barium (Ba) mg/kg ds Cadmium (Cd) mg/kg ds Kobalt (Co) mg/kg ds Koper (Cu) mg/kg ds Kwik (Hg) mg/kg ds Molybdeen (Mo) mg/kg ds Nikkel (Ni) mg/kg ds Lood (Pb) mg/kg ds Zink (Zn) mg/kg ds Minerale olie Minerale olie (C10-C12) mg/kg ds Minerale olie (C12-C16) mg/kg ds Minerale olie (C16-C21) mg/kg ds Minerale olie (C21-C30) mg/kg ds Minerale olie (C30-C35) mg/kg ds mg/kg ds Minerale olie (C35-C40) Minerale olie totaal (C10-C40) mg/kg ds Polychloorbifenylen, PCB PCB 28 mg/kg ds PCB 52 mg/kg ds PCB 101 mg/kg ds PCB 118 mg/kg ds PCB 138 mg/kg ds PCB 153 mg/kg ds PCB 180 mg/kg ds PCB (som 7) (factor 0,7) mg/kg ds Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen, PAK Naftaleen mg/kg ds Fenanthreen mg/kg ds Anthraceen mg/kg ds Fluorantheen mg/kg ds Benzo(a)anthraceen mg/kg ds Chryseen mg/kg ds Benzo(k)fluorantheen mg/kg ds Benzo(a)pyreen mg/kg ds Benzo(ghi)peryleen mg/kg ds Indeno(123-cd)pyreen mg/kg ds PAK VROM (10) (factor 0,7) mg/kg ds
1
GSSD
Oordeel
Analytico-nr
Monster
1
13625762
104 (0-50) 113 (0-50)
Eindoordeel:
Gestandaardiseerd gehalte Achtergrondwaarde
<= AW
kleiner dan of gelijk aan Achtergrondwaarde
RG Eis
Vereiste rapportagegrens
IW
Interventiewaarde
Industrie
IW
0,6 15 40 0,15 1,5 35 50 140
1,2 35 54 0,83 88
<=AW
20 0,2 3 5 0,05 1,5 4 10 20
210 200
4,3 190 190 4,8 190 100 530 720
920 13 190 190 36 190 100 530 720
85,5 3,9 96 4,6
85,5 3,9
25 0,29 3 8,1 <0,050 <1,5 5,2 11 32
73,11 0,4428 8,212 14,51 0,0475 1,05 12,47 15,98 64,32
<3,0 <5,0 <5,0 <11 14 <6,0 <35
5,385 8,974 8,974 19,74 35,9 10,77 62,82
<=AW
35
190
190
500
5000
<0,0010 <0,0010 <0,0010 <0,0010 <0,0010 <0,0010 <0,0010 0,0049
0,0017 0,0017 0,0017 0,0017 0,0017 0,0017 0,0017 0,0125
<=AW
0,0049
0,02
0,04
0,5
1
<0,050 <0,050 <0,050 <0,050 <0,050 <0,050 <0,050 <0,050 <0,050 <0,050 0,35
0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,35
<=AW
0,5
1,5
6,8
40
40
4,6
Gebruikte afkortingen AW
Wonen
Uitgevoerd
Altijd toepasbaar
GSSD
AW
3,9 4,6
Legenda Nr.
RG Eis
Deze toetsing is uitgevoerd met behulp van BoToVa. Zie voor info: http://www.rwsleefomgeving.nl/onderwerpen/bodem-ondergrond/bbk/instrumenten/botova/
<=AW <=AW <=AW <=AW <=AW <=AW <=AW
BoToVa T1 Beoordeling kwaliteit van grond en bagger bij toepassing op of in de landbodem Projectnummer Projectnaam Ordernummer Datum monstername Monsternemer Certificaatnummer Startdatum Rapportagedatum
C230000 Abo Dille/ Kamille, Asten
Analyse
Eenheid
08-05-2023 2023067856 08-05-2023 09-05-2023
Bodemtype correctie Organische stof Korrelgrootte < 2 µm (Lutum) Voorbehandeling Cryogeen malen Bodemkundige analyses Droge stof % (m/m) Organische stof % (m/m) ds Gloeirest % (m/m) ds Korrelgrootte < 2 µm (Lutum) % (m/m) ds Metalen Barium (Ba) mg/kg ds Cadmium (Cd) mg/kg ds Kobalt (Co) mg/kg ds Koper (Cu) mg/kg ds Kwik (Hg) mg/kg ds Molybdeen (Mo) mg/kg ds Nikkel (Ni) mg/kg ds Lood (Pb) mg/kg ds Zink (Zn) mg/kg ds Minerale olie Minerale olie (C10-C12) mg/kg ds Minerale olie (C12-C16) mg/kg ds Minerale olie (C16-C21) mg/kg ds Minerale olie (C21-C30) mg/kg ds Minerale olie (C30-C35) mg/kg ds Minerale olie (C35-C40) mg/kg ds Minerale olie totaal (C10-C40) mg/kg ds Chromatogram olie (GC) Polychloorbifenylen, PCB PCB 28 mg/kg ds PCB 52 mg/kg ds PCB 101 mg/kg ds PCB 118 mg/kg ds PCB 138 mg/kg ds PCB 153 mg/kg ds PCB 180 mg/kg ds PCB (som 7) (factor 0,7) mg/kg ds Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen, PAK Naftaleen mg/kg ds Fenanthreen mg/kg ds Anthraceen mg/kg ds Fluorantheen mg/kg ds Benzo(a)anthraceen mg/kg ds Chryseen mg/kg ds mg/kg ds Benzo(k)fluorantheen mg/kg ds Benzo(a)pyreen Benzo(ghi)peryleen mg/kg ds Indeno(123-cd)pyreen mg/kg ds mg/kg ds PAK VROM (10) (factor 0,7)
2
GSSD
Oordeel
RG Eis
AW
Wonen
Industrie
IW
0,6 15 40 0,15 1,5 35 50 140
1,2 35 54 0,83 88
<=AW
20 0,2 3 5 0,05 1,5 4 10 20
210 200
4,3 190 190 4,8 190 100 530 720
920 13 190 190 36 190 100 530 720
8,7 6 Uitgevoerd 78 8,7 91 6
78 8,7
32 0,5 3,9 11 0,068 <1,5 5 16 43
82,67 0,6283 9,538 16,62 0,0873 1,05 10,94 21,02 74,28
<3,0 <5,0 <5,0 16 27 <6,0 52 Zie bijl.
2,414 4,023 4,023 18,39 31,03 4,828 59,77
<=AW
35
190
190
500
5000
<0,0010 <0,0010 <0,0010 <0,0010 <0,0010 <0,0010 <0,0010 0,0049
0,0008 0,0008 0,0008 0,0008 0,0008 0,0008 0,0008 0,0056
<=AW
0,0049
0,02
0,04
0,5
1
<0,050 <0,050 <0,050 <0,050 <0,050 <0,050 <0,050 <0,050 <0,050 <0,050 0,35
0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,035 0,35
<=AW
0,5
1,5
6,8
40
40
6
Wonen <=AW <=AW <=AW <=AW <=AW <=AW
Legenda Nr.
Analytico-nr
Monster
2
13625763
101 (0-50) 102 (0-50) 103 (0-50) 105 (0-50) 106 (0-50) 107 (0-50) 108 (0-50) 109 (0-50) 111 (0-50) 1
Eindoordeel:
Altijd toepasbaar
Gebruikte afkortingen GSSD
Gestandaardiseerd gehalte
AW
Achtergrondwaarde
<= AW
kleiner dan of gelijk aan Achtergrondwaarde
RG Eis
Vereiste rapportagegrens
IW
Interventiewaarde
Deze toetsing is uitgevoerd met behulp van BoToVa. Zie voor info: http://www.rwsleefomgeving.nl/onderwerpen/bodem-ondergrond/bbk/instrumenten/botova/
BoToVa T1 Beoordeling kwaliteit van grond en bagger bij toepassing op of in de landbodem Projectnummer Projectnaam Ordernummer Datum monstername Monsternemer Certificaatnummer Startdatum Rapportagedatum
C230000 Abo Dille/ Kamille, Asten
Analyse
Eenheid
08-05-2023 2023067856 08-05-2023 09-05-2023
Bodemtype correctie Organische stof Korrelgrootte < 2 µm (Lutum) Voorbehandeling Cryogeen malen Bodemkundige analyses Droge stof % (m/m) Organische stof % (m/m) ds Gloeirest % (m/m) ds Korrelgrootte < 2 µm (Lutum) % (m/m) ds Metalen Barium (Ba) mg/kg ds Cadmium (Cd) mg/kg ds Kobalt (Co) mg/kg ds Koper (Cu) mg/kg ds Kwik (Hg) mg/kg ds Molybdeen (Mo) mg/kg ds Nikkel (Ni) mg/kg ds Lood (Pb) mg/kg ds Zink (Zn) mg/kg ds Minerale olie Minerale olie (C10-C12) mg/kg ds Minerale olie (C12-C16) mg/kg ds Minerale olie (C16-C21) mg/kg ds Minerale olie (C21-C30) mg/kg ds Minerale olie (C30-C35) mg/kg ds mg/kg ds Minerale olie (C35-C40) Minerale olie totaal (C10-C40) mg/kg ds Polychloorbifenylen, PCB PCB 28 mg/kg ds PCB 52 mg/kg ds PCB 101 mg/kg ds PCB 118 mg/kg ds PCB 138 mg/kg ds PCB 153 mg/kg ds PCB 180 mg/kg ds PCB (som 7) (factor 0,7) mg/kg ds Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen, PAK Naftaleen mg/kg ds Fenanthreen mg/kg ds Anthraceen mg/kg ds Fluorantheen mg/kg ds Benzo(a)anthraceen mg/kg ds Chryseen mg/kg ds Benzo(k)fluorantheen mg/kg ds Benzo(a)pyreen mg/kg ds Benzo(ghi)peryleen mg/kg ds Indeno(123-cd)pyreen mg/kg ds PAK VROM (10) (factor 0,7) mg/kg ds
3
GSSD
Oordeel
Analytico-nr
Monster
3
13625764
101 (50-100) 102 (50-100) 103 (50-100)
Eindoordeel:
Gestandaardiseerd gehalte Achtergrondwaarde
<= AW
kleiner dan of gelijk aan Achtergrondwaarde
RG Eis
Vereiste rapportagegrens
IW
Interventiewaarde
Industrie
IW
0,6 15 40 0,15 1,5 35 50 140
1,2 35 54 0,83 88
<=AW
20 0,2 3 5 0,05 1,5 4 10 20
210 200
4,3 190 190 4,8 190 100 530 720
920 13 190 190 36 190 100 530 720
85,8 3,7 96 4,8
85,8 3,7
22 <0,20 <3,0 8,6 <0,050 <1,5 <4,0 19 26
63,15 0,2149 5,652 15,4 0,0474 1,05 6,622 27,61 52,04
<3,0 <5,0 <5,0 <11 9,7 <6,0 <35
5,676 9,459 9,459 20,81 26,22 11,35 66,22
<=AW
35
190
190
500
5000
<0,0010 <0,0010 <0,0010 <0,0010 <0,0010 <0,0010 <0,0010 0,0049
0,0018 0,0018 0,0018 0,0018 0,0018 0,0018 0,0018 0,0132
<=AW
0,0049
0,02
0,04
0,5
1
<0,050 <0,050 <0,050 0,082 0,051 <0,050 <0,050 0,055 <0,050 <0,050 0,43
0,035 0,035 0,035 0,082 0,051 0,035 0,035 0,055 0,035 0,035 0,433
<=AW
0,5
1,5
6,8
40
40
4,8
Gebruikte afkortingen AW
Wonen
Uitgevoerd
Altijd toepasbaar
GSSD
AW
3,7 4,8
Legenda Nr.
RG Eis
Deze toetsing is uitgevoerd met behulp van BoToVa. Zie voor info: http://www.rwsleefomgeving.nl/onderwerpen/bodem-ondergrond/bbk/instrumenten/botova/
<=AW <=AW <=AW <=AW <=AW <=AW <=AW
Boring:
101
Boring:
102
X:
180909,85
X:
180896,60
Y:
380128,99
Y:
380095,75
Datum:
8-5-2023
Datum:
8-5-2023
Maaiveldhoogte:
maaiveld
Maaiveldhoogte:
maaiveld
0
braak
0
0
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, donker geelbruin, Edelmanboor
1
1
50
-50
50 2 100
Boring:
103
Boring:
104
X:
180865,96
X:
180884,07
Y:
380064,88
Y:
380137,19
Datum:
8-5-2023
Datum:
8-5-2023
Maaiveldhoogte:
maaiveld
Maaiveldhoogte:
maaiveld
0
0
braak
-50
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, zwak roesthoudend, donker geelbruin, Edelmanboor
1 50
0
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak grindig, zwak niet-houtige plantenresten houdend, zwak wortelhoudend, zwak roesthoudend, donker geelbruin, Edelmanboor
-100
0
braak Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, sporen puin, donker geelbruin, Edelmanboor
1 -50
50
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, donker geelbruin, Edelmanboor
2 -100
100
Boring:
105
Boring:
106
X:
180897,38
X:
180884,57
Y:
380125,91
Y:
380112,81
Datum:
8-5-2023
Datum:
8-5-2023
Maaiveldhoogte:
maaiveld
Maaiveldhoogte:
maaiveld
0
0
braak
-50
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, zwak roesthoudend, zwak wortelhoudend, donker geelbruin, Edelmanboor
1 50
braak
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak grindig, zwak niet-houtige plantenresten houdend, donker geelbruin, Edelmanboor
2 -100
100
0
Projectcode: C230000
0
0
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, donkerbruin, Edelmanboor
1 50
braak
-50
Boring:
107
Boring:
108
X:
180912,39
X:
180873,80
Y:
380109,98
Y:
380101,03
Datum:
8-5-2023
Datum:
8-5-2023
Maaiveldhoogte:
maaiveld
Maaiveldhoogte:
maaiveld
0
0
braak
-50
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, zwak roesthoudend, donker geelbruin, Edelmanboor
1 50
0
-50
50
109
Boring:
110
X:
180912,84
X:
180880,61
Y:
380091,52
Y:
380082,64
Datum:
8-5-2023
Datum:
8-5-2023
Maaiveldhoogte:
maaiveld
Maaiveldhoogte:
maaiveld
0
braak
-50
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, zwak wortelhoudend, donkerbruin, Edelmanboor
1 50
0
50
111
Boring:
112
X:
180906,79
X:
180892,07
Y:
380073,65
Y:
380068,37
Datum:
8-5-2023
Datum:
8-5-2023
Maaiveldhoogte:
maaiveld
Maaiveldhoogte:
maaiveld
braak
0
50
0
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, donker geelbruin, Edelmanboor
1 -50
Projectcode: C230000
0
braak
-50
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, zwak roesthoudend, zwak wortelhoudend, donkerbruin, Edelmanboor
0
braak
1
Boring:
0
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, donker geelbruin, Edelmanboor
1 50
braak Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, donkerbruin, Edelmanboor
1
Boring:
0
0
-50
Boring:
113
X:
180902,40
Y:
380055,58
Datum:
8-5-2023
Maaiveldhoogte:
maaiveld
0
braak
0
Zand matig fijn, matig siltig, matig humeus, zwak niet-houtige plantenresten houdend, sporen puin, donkerbruin, Edelmanboor
1 50
-50
Projectcode: C230000
Legenda (conform NEN 5104)
grind
klei Grind, siltig
geur Klei, zwak siltig
geen geur zwakke geur
Grind, zwak zandig
matige geur
Klei, matig siltig
sterke geur Grind, matig zandig
Klei, sterk siltig
Grind, sterk zandig
Klei, uiterst siltig
uiterste geur
olie geen olie-water reactie zwakke olie-water reactie Grind, uiterst zandig
Klei, zwak zandig
matige olie-water reactie sterke olie-water reactie
Klei, matig zandig
Klei, sterk zandig
zand
uiterste olie-water reactie
p.i.d.-waarde >0
Zand, kleiïg
>1 >10
Zand, zwak siltig
>100
leem
>1000 Zand, matig siltig
Leem, zwak zandig
Zand, sterk siltig
Leem, sterk zandig
Zand, uiterst siltig
>10000
monsters
geroerd monster
overige toevoegingen
ongeroerd monster
zwak humeus volumering
veen Veen, mineraalarm
matig humeus
Veen, zwak kleiïg
sterk humeus
Veen, sterk kleiïg
zwak grindig
Veen, zwak zandig
matig grindig
Veen, sterk zandig
sterk grindig
overig bijzonder bestanddeel Gemiddeld hoogste grondwaterstand grondwaterstand Gemiddeld laagste grondwaterstand slib
water
peilbuis
blinde buis
casing
hoogste grondwaterstand gemiddelde grondwaterstand laagste grondwaterstand zand afdichting bentoniet/mikoliet/klei afdichting
grind afdichting filter
Projectcode: C230000
Archimil B.V. T.a.v. Bas Van den Bosch Postbus 136 5720 AC ASTEN
Analysecertificaat Datum: 09-May-2023
Hierbij ontvangt u de resultaten van het navolgende laboratoriumonderzoek. Certificaatnummer/Versie Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw datum aanlevering monster(s)
2023067856/1 C230000 Abo Dille/ Kamille, Asten 08-May-2023
Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. De analyse resultaten hebben alleen betrekking op het beproefde object. De grondmonsters worden tot 4 weken na datum ontvangst bewaard en watermonsters tot 2 weken na datum ontvangst. Zonder tegenbericht worden de monsters nadien afgevoerd. Indien de monsters langer bewaard dienen te blijven verzoeken wij U dit exemplaar uiterlijk 1 werkdag voor afloop van de standaardbewaarperiode ondertekend aan ons te retourneren. Voor de kosten van het langer bewaren van monsters verwijzen wij naar de prijslijst.
Bewaren tot: Datum:
Naam:
Handtekening:
Wij vertrouwen erop uw opdracht hiermee naar verwachting te hebben uitgevoerd, mocht U naar aanleiding van dit analysecertificaat nog vragen hebben verzoeken wij U contact op te nemen met de afdeling Verkoop en Advies.
Met vriendelijke groet, Eurofins Analytico B.V.
Ing. A. Veldhuizen Technical Manager
Eurofins Analytico B.V. Gildeweg 42-46 NL-3771NB Barneveld +31 (0)34 242 63 00 Info-env@eurofins.nl www.eurofins.nl
Venecoweg 5 B-9810 Nazareth +32 (0)9 222 77 59 belgie-env@eurofins.be www.eurofins.be
BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01
Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse, het Brusselse Gewest, het Waalse Gewest en door de overheid van Luxemburg.
Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer
C230000 Abo Dille/ Kamille, Asten
Certificaatnummer/Versie Startdatum analyse Datum einde analyse Rapportagedatum Bijlage Pagina
Eenheid
Analyse
1
2
3
Uitgevoerd
Uitgevoerd
Uitgevoerd
% (m/m)
85.5
78.0
85.8
2023067856/1 08-May-2023 09-May-2023 09-May-2023/13:52 A,B,C 1/2
Voorbehandeling
Cryogeen malen Bodemkundige analyses
S
Droge stof
S
Organische stof
% (m/m) ds
3.9
8.7
3.7
Gloeirest
% (m/m) ds
96
91
96
Korrelgrootte < 2 µm (Lutum)
% (m/m) ds
4.6
6.0
4.8
S
Metalen
S
Barium (Ba)
mg/kg ds
25
32
22
S
Cadmium (Cd)
mg/kg ds
0.29
0.50
<0.20
S
Kobalt (Co)
mg/kg ds
3.0
3.9
<3.0
S
Koper (Cu)
mg/kg ds
8.1
11
8.6
S
Kwik (Hg)
mg/kg ds
<0.050
0.068
<0.050
S
Molybdeen (Mo)
mg/kg ds
<1.5
<1.5
<1.5
S
Nikkel (Ni)
mg/kg ds
5.2
5.0
<4.0
S
Lood (Pb)
mg/kg ds
11
16
19
S
Zink (Zn)
mg/kg ds
32
43
26
Minerale olie (C10-C12)
mg/kg ds
<3.0
<3.0
<3.0
Minerale olie (C12-C16)
mg/kg ds
<5.0
<5.0
<5.0
Minerale olie (C16-C21)
mg/kg ds
<5.0
<5.0
<5.0
Minerale olie (C21-C30)
mg/kg ds
<11
16
<11
Minerale olie (C30-C35)
mg/kg ds
14
27
9.7
Minerale olie (C35-C40)
mg/kg ds
<6.0
<6.0
<6.0
Minerale olie totaal (C10-C40)
mg/kg ds
<35
52
<35
Minerale olie
S
Zie bijl.
Chromatogram olie (GC) Polychloorbifenylen, PCB
S
PCB 28
mg/kg ds
<0.0010
<0.0010
<0.0010
S
PCB 52
mg/kg ds
<0.0010
<0.0010
<0.0010
S
PCB 101
mg/kg ds
<0.0010
<0.0010
<0.0010
Nr. Uw monsteromschrijving
Opgegeven monstermatrix
Monster nr.
13625762
2
Grond (AS3000) 101 (0-50) 102 (0-50) 103 (0-50) 105 (0-50) 106 (0-50) 107 (0-50) 108 (0-50) Grond 109 (0-50) 111 (0-50) 1 (AS3000)
3
101 (50-100) 102 (50-100) 103 (50-100)
1
104 (0-50) 113 (0-50)
Grond (AS3000)
13625763 13625764
Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting V: VLAREL erkende verrichting
Eurofins Analytico B.V.
Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be
W: Waals Gewest erkende verrichting
BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01
Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse, het Brusselse Gewest, het Waalse Gewest en door de overheid van Luxemburg.
TESTEN RvA L010
Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer
S
C230000 Abo Dille/ Kamille, Asten
Certificaatnummer/Versie Startdatum analyse Datum einde analyse Rapportagedatum Bijlage Pagina
Analyse
Eenheid
1
2
3
PCB 118
mg/kg ds
<0.0010
<0.0010
<0.0010
S
PCB 138
mg/kg ds
<0.0010
<0.0010
<0.0010
S
PCB 153
mg/kg ds
<0.0010
<0.0010
<0.0010
PCB 180
mg/kg ds
<0.0010
<0.0010
S S
mg/kg ds
PCB (som 7) (factor 0,7)
0.0049
1)
0.0049
2023067856/1 08-May-2023 09-May-2023 09-May-2023/13:52 A,B,C 2/2
<0.0010 1)
0.0049
1)
Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen, PAK
S
Naftaleen
mg/kg ds
<0.050
<0.050
<0.050
S
Fenanthreen
mg/kg ds
<0.050
<0.050
<0.050
S
Anthraceen
mg/kg ds
<0.050
<0.050
<0.050
S
Fluorantheen
mg/kg ds
<0.050
<0.050
0.082
S
Benzo(a)anthraceen
mg/kg ds
<0.050
<0.050
0.051
S
Chryseen
mg/kg ds
<0.050
<0.050
<0.050
S
Benzo(k)fluorantheen
mg/kg ds
<0.050
<0.050
<0.050
S
Benzo(a)pyreen
mg/kg ds
<0.050
<0.050
0.055
S
Benzo(ghi)peryleen
mg/kg ds
<0.050
<0.050
<0.050
S
Indeno(123-cd)pyreen
mg/kg ds
<0.050
<0.050
S
mg/kg ds
PAK VROM (10) (factor 0,7)
0.35
1)
0.35
Nr. Uw monsteromschrijving
<0.050 1)
0.43
Opgegeven monstermatrix
Monster nr.
13625762
2
Grond (AS3000) 101 (0-50) 102 (0-50) 103 (0-50) 105 (0-50) 106 (0-50) 107 (0-50) 108 (0-50) Grond 109 (0-50) 111 (0-50) 1 (AS3000)
3
101 (50-100) 102 (50-100) 103 (50-100)
1
104 (0-50) 113 (0-50)
Grond (AS3000)
Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting
Eurofins Analytico B.V.
Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be
V: VLAREL erkende verrichting W: Waals Gewest erkende verrichting
Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. BNP Paribas S.A. 227 9245 25 Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door IBAN: NL71BNPA0227924525 TÜV en erkend door het Vlaamse, het Brusselse Gewest, het BIC: BNPANL2A Waalse Gewest en door de overheid van Luxemburg. KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01
13625763 13625764
Akkoord Pr.coörd.
VA TESTEN RvA L010
Bijlage (A) met de opgegeven deelmonsterinformatie behorende bij het analysecertificaat. 2023067856/1 Pagina 1/1 Monster nr. Barcode
13625762
Uw monsteromschrijving Boornr
Van
Tot
Uw datum monstername
Monsteromsch./Monstername ID
104 (0-50) 113 (0-50)
0539955013
104
0
50
08-May-2023
1
0539955347
113
0
50
08-May-2023
1
13625763
101 (0-50) 102 (0-50) 103 (0-50) 105 (0-50) 106 (0 -50) 107 (0-50) 108 (0-50) 109 (0-50) 111 (0-50) 1
0539955079
106
0
50
08-May-2023
1
0539955340
107
0
50
08-May-2023
1
0539954988
108
0
50
08-May-2023
1
0539955327
103
0
50
08-May-2023
1
0539954994
109
0
50
08-May-2023
1
0539955077
111
0
50
08-May-2023
1
0539955345
112
0
50
08-May-2023
1
0539955074
101
0
50
08-May-2023
1
0539955334
102
0
50
08-May-2023
1
0539955018
105
0
50
08-May-2023
1
13625764
101 (50-100) 102 (50-100) 103 (50-100)
0539955065
101
50
100
08-May-2023
2
0539955332
102
50
100
08-May-2023
2
0539955002
103
50
100
08-May-2023
2
Eurofins Analytico B.V.
Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be
BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01
Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse, het Brusselse Gewest, het Waalse Gewest en door de overheid van Luxemburg.
Bijlage (B) met opmerkingen behorende bij analysecertificaat 2023067856/1 Pagina 1/1 Opmerking 1)
De toetswaarde van de som is gelijk aan de sommatie van 0,7*RG
Eurofins Analytico B.V.
Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be
BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01
Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse, het Brusselse Gewest, het Waalse Gewest en door de overheid van Luxemburg.
.
Bijlage (C) met methodeverwijzingen behorende bij analysecertificaat 2023067856/1
Analyse
Pagina 1/1
Methode
Techniek
Methode referentie
W0106
Voorbehandeling
AS3000
Droge Stof
W0104
Gravimetrie
pb 3010-2 en NEN-EN 15934
Organische stof (gloeiverlies)
W0109
Gravimetrie
pb 3010-3 en NEN 5754
Korrelgrootte < 2 µm (lutum)
W0171
Sedimentatie
pb 3010-4 en NEN 5753
Barium (Ba)
W0423
ICP-MS
pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2
Cadmium (Cd)
W0423
ICP-MS
pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2
Kobalt (Co)
W0423
ICP-MS
pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2
Koper (Cu)
W0423
ICP-MS
pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2
Kwik (Hg)
W0423
ICP-MS
pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2
Molybdeen (Mo)
W0423
ICP-MS
pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2
Nikkel (Ni)
W0423
ICP-MS
pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2
Lood (Pb)
W0423
ICP-MS
pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2
Zink (Zn)
W0423
ICP-MS
pb 3010-5 en NEN-EN-ISO 17294-2
Minerale Olie (C10-C40)
W0202
GC-FID
pb 3010-7 en NEN-EN-ISO 16703
Chromatogram MO (GC)
W0202
GC-FID
NEN-EN-ISO 16703
W0271
GC-MS
pb 3010-8 en NEN 6980
Voorbehandeling
Cryogeen malen Bodemkundige analyses
Metalen
Minerale olie
Polychloorbifenylen, PCB
PCB (7)
Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen, PAK
PAK som AS3000/AP04
W0271
GC-MS
pb. 3010-6 en NEN-ISO 18287
PAK (10) (VROM)
W0271
GC-MS
pb. 3010-6 en NEN-ISO 18287
Nadere informatie over de toegepaste onderzoeksmethoden alsmede een classificatie van de meetonzekerheid staan vermeld in ons overzicht "Specificaties analysemethoden", versie april 2022.
Eurofins Analytico B.V.
Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be
BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01
Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV en erkend door het Vlaamse, het Brusselse Gewest, het Waalse Gewest en door de overheid van Luxemburg.
Chromatogram TPH/ Mineral Oil Sample ID.:
13625763
Certificate no.:
2023067856
Sample description.: V x10 4 0.9 0.8
0.6
0.4
0.5
0.4
0.5
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1 Time [min]
1.2
C30-C35 1.3
1.4
C40 1.5
1.6
1.7
1.8
1.6
1.7
1.8
C10
1100
0.6
C35-C40
0.0
C21-C30
0.1
C21
0.2
C16-C21
0.3
C10-C12
0.4
C12-C16
0.5
C10
pA
0.7
1000 900 800 700
500
200
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1 Time [min]
1.2
1.3
1.4
1.5
C10
220
0.6
C40
0
C30-C35
100
C21-C30
200
C21
300
C16-C21
C10-C12
C12-C16
400
C35-C40
pA
600
180 160
C40
C35-C40
20
C21-C30
40
C21
60
C16-C21
80
C12-C16
100
C10-C12
pA
120
C30-C35
140
0 -20 0.40 0.45 0.50 0.55 0.60 0.65 0.70 0.75 0.80 0.85 0.90 0.95 1.00 1.05 1.10 1.15 1.20 1.25 1.30 1.35 1.40 1.45 1.50 1.55 1.60 1.65 1.70 1.75 1.80 Time [min]
Bodem en Bouwstoffen
Verkennend Bodemonderzoek Koestraat te Asten rapport C217029.008/PHE
datum: opdrachtgever:
28 december 2021 den Pouderoyen B.V., Postbus 83 St. Stevenskerkhof 2 5400 UDEN 6511 AB VZ NIJMEGEN
Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en / of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming van Archimil BV. Op al onze werkzaamheden zijn de algemene leveringsvoorwaarden van toepassing, zoals gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Eindhoven, onder nummer 17159750.
28 december 2021 rapportnummer: C217029.008/PHE
I
VERANTWOORDING
P. Heesakkers Adviseur
Ing. B. van den Bosch Teamleider
Archimil B.V. Koningsplein 18, 5721 GJ Asten, Tel.nr. 0493-671818, Email: info@archimil.nl Rabobank Iban NL70RABO01636.28.580, Kvk nr. 17159750
Archimil BV
Afdeling Bodem en Bouwstoffen
28 december 2021 rapportnummer: C217029.008/PHE
II
SAMENVATTING Voor een verklaring van de gebruikte terminologie met betrekking tot eventuele verontreinigingen verwijzen wij naar de ‘Circulaire Bodemsanering 2013’ en het ‘Besluit bodemkwaliteit’. Op een terrein aan de Koestraat te Asten is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd zoals voorgeschreven in de Nederlandse norm NEN 5740. De geografische gegevens van de onderzoekslocatie staan weergegeven in het volgende overzicht: Gemeente
Asten
Adres
Koestraat te Asten
Kadastraal
Sectie: N
Nr: 343 (ged.), 488 (ged.), 680, 1737, 1738,
Coördinaten
X: 181.425
Y: 380.090
Oppervlakte onderzoekslocatie
circa 11,9 ha
Het onderzoek is uitgevoerd op basis van de resultaten van het vooronderzoek van de onderzoekslocatie en de directe omgeving. Op basis van de in het vooronderzoek verzamelde gegevens is de locatie als nietverdacht beschouwd. Veld- en laboratoriumwerkzaamheden zijn derhalve uitgevoerd conform de strategie grootschalig onverdacht uit de NEN 5740. Uit het onderzoek volgt dat de grond uit de bovenlaag (0-0,5 m-mv) plaatselijk zeer licht verontreinigd is met cadmium. De grond uit de onderlaag (0,1-2 m-mv) is niet verontreinigd met één van de componenten waarop is onderzocht. Het grondwater is licht verontreinigd met cadmium, koper, nikkel, zink en/of barium. De aangetroffen verhogingen kunnen worden beschouwd als diffuus verhoogde gehaltes. De hypothese niet-verdachte locatie kan worden aangenomen op basis van de onderzoeksresultaten. Naar aanleiding van bovenstaande conclusies merken wij op dat er ons inziens, op basis van de onderzoeksresultaten, geen restricties gesteld hoeven te worden aan aan- of verkoop van of aan de toekomstige bouwactiviteiten op de onderzochte locatie. Indien, bijvoorbeeld bij bouwactiviteiten, grond vrijkomt die op een andere locatie zal worden hergebruikt dan dient bepaald te worden wat de kwaliteit is in het kader van het besluit bodemkwaliteit.
Archimil BV
Afdeling Bodem en Bouwstoffen
28 december 2021 rapportnummer: C217029.008/PHE
III
INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING 1. INLEIDING EN DOEL VAN HET ONDERZOEK ................................................................................ 1 2. VOORONDERZOEK ......................................................................................................................... 3 2.1. GEOGRAFISCHE GEGEVENS.......................................................................................................... 3 2.2. HUIDIG EN VOORMALIG BODEMGEBRUIK ........................................................................................ 3 2.3. BODEMONDERZOEKEN ............................................................................................................... 4 2.4. TOEKOMSTIG GEBRUIK .............................................................................................................. 5 2.5. BODEMOPBOUW EN (GEO-)HYDROLOGIE ......................................................................................... 5 2.5.1. Algehele bodemkwaliteit .............................................................................................. 6 2.5.2. PFAS ........................................................................................................................... 7 2.6. CONCLUSIE VOORONDERZOEK ..................................................................................................... 7 3.
OPZET EN UITVOERING VAN HET ONDERZOEK .......................................................................... 8 3.1. OPZET BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 8 3.2. ANALYSEPAKKETTEN ................................................................................................................ 8 3.3. UITVOERING BODEMONDERZOEK .................................................................................................. 8 4. WIJZE VAN BEOORDELEN EN INTERPRETATIE ........................................................................10 5. RESULTATEN...............................................................................................................................11 5.1. VELDWERK GROND .................................................................................................................. 11 5.2. AANPASSING ONDERZOEKSOPZET .............................................................................................. 11 5.3. VELDWERK GRONDWATER ........................................................................................................ 11 5.4. ANALYSERESULTATEN ............................................................................................................. 11 5.4.1.
Grondmengmonsters .................................................................................................. 12 5.4.2. Grondwatermonsters ................................................................................................. 13 6. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ...........................................................................................14 TABELLEN ...........................................................................................................................................15 Bijlage 1 ............................................................................................................ overzichtstekening Bijlage 2 .................................................................................................................. vooronderzoek Bijlage 3 ............................................................................................................locatie en boringen Bijlage 4 ........................................................................................................................ boorstaten Bijlage 5 ............................................................................................................. analyseresultaten Bijlage 6 ........................................................................................................................ referenties
Archimil BV
Afdeling Bodem en Bouwstoffen
28 december 2021 rapportnummer: C217029.008/PHE
1.
1
INLEIDING EN DOEL VAN HET ONDERZOEK
In verband met de uitbreiding van de woonwijk Loverbosch, op een terrein ten oosten van de Koestraat te Asten is door Pouderoyen B.V. schriftelijk opdracht verleend om een verkennend bodemonderzoek op bovengenoemde locatie uit te voeren. Het doel van het onderzoek bestaat uit het verkrijgen van inzicht in de kwaliteit van de grond en het freatische grondwater op het te onderzoeken terrein. Voor de milieuhygiënische verklaring kan dit onderzoek dienen als bewijs voor de kwaliteit van de ontvangende bodem (Regeling bodemkwaliteit artikel 4.3.4) in het kader van het Besluit Bodemkwaliteit. Het onderzoek is uitgevoerd op basis van NEN 5740 [2] conform de BRL2000 met bijhorende protocollen van de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsboring Bodemonderzoek [3]. De grondmengmonsters en het grondwatermonster zijn geanalyseerd op de parameters welke opgenomen zijn in het NEN-pakket of op eventueel verdachte componenten. De analyseresultaten zijn getoetst aan de achtergrond-, streef- en interventiewaarden, zoals vermeld in de Circulaire bodemsanering 2013 [8]. Het rapport is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2 geeft een beschrijving van de verzamelde gegevens van de onderzoekslocatie en/ of de daaromheen liggende percelen, welke tijdens het vooronderzoek naar voren zijn gekomen. De opzet en uitvoering van het onderzoek worden besproken in hoofdstuk 3.
In hoofdstuk 4 wordt het toetsingskader van de resultaten gepresenteerd waarna in hoofdstuk 5 de gevonden resultaten besproken zullen worden. Tot slot worden in hoofdstuk 6 de conclusies besproken en worden enkele aanbevelingen gedaan. De in de tekst aangehaalde literatuurbronnen zijn opgenomen in bijlage 6. Contactpersoon voor de opdrachtgever was de heer W. Scheijen.
Archimil BV
Afdeling Bodem en Bouwstoffen
28 december 2021 rapportnummer: C217029.008/PHE
2
Luchtfoto onderzoekslocatie en omgeving
Archimil BV
Afdeling Bodem en Bouwstoffen
28 december 2021 rapportnummer: C217029.008/PHE
2.
3
VOORONDERZOEK
Het vooronderzoek met betrekking tot het bodemonderzoek is uitgevoerd op het standaardniveau, conform NEN 5725. Het vooronderzoek heeft zich gericht op de onderzoekslocatie en de direct aanliggende percelen vanaf de grens van het onderzoeksgebied tot aan 25 meter buiten het onderzoeksgebied. Het doel van het vooronderzoek is het verzamelen van relevante informatie over de locatie van het bodemonderzoek, door het opvragen van informatie bij de opdrachtgever, de eigenaar en de gemeente, houden van interviews, uitvoeren van terreininspectie en archiefonderzoek. De te verzamelen informatie heeft betrekking op het voormalige gebruik, het huidige gebruik, het toekomstige gebruik, de bodemopbouw, de geohydrologische situatie en financieel-juridische aspecten. Hiervoor worden de volgende informatiebronnen geraadpleegd: milieuvergunningdossiers, archief bodemonderzoeken, etc. In bijlage 2 is een overzicht weergegeven van deze (geraadpleegde) informatiebronnen en de verkregen informatie. Op basis van de verzamelde informatie wordt het veld- en chemisch onderzoek goed voorbereid en wordt de onderzoekshypothese voor het verkennend of nader bodemonderzoek opgesteld. Ook worden de resultaten van het vooronderzoek gebruikt bij de interpretatie van de resultaten van het bodemonderzoek. 2.1.
Geografische gegevens De geografische gegevens van de onderzoekslocatie staan weergegeven in het volgende overzicht: Gemeente
Asten
Adres
Koestraat te Asten
Kadastraal
Sectie: N
Nr: 343 (ged.), 488 (ged.), 680, 1737, 1738,
Coördinaten
X: 181.425
Y: 380.090
Oppervlakte onderzoekslocatie
circa 11,9 ha
Op de onderzoekslocatie is er voor zover bekend geen sprake van een calamiteit of overtreding van voorschriften in het kader van de Wet Milieubeheer en/of Wet Bodembescherming en/of andere milieuregelgeving. 2.2. Huidig en voormalig bodemgebruik Het noordelijke deel van het onderzoeksterrein is in gebruik als grasland. Het zuidelijke deel van het onderzoeksterrein is in gebruik als akkerland (afgelopen jaren maïs). Aan de oostzijde is een oppervlakte van circa 4300 m2 in gebruik als loofbos. Ten noorden van de locatie is het volkstuinencomplex gevestigd. Aan de zuid- en zuidwestzijde, juist buiten de onderzoekslocatie, is de Beekerloop gelegen. Ten westen van de locatie en Koestraat is Loverbosch fase II en fase III gelegen en in ontwikkeling. Archimil BV
Afdeling Bodem en Bouwstoffen
28 december 2021 rapportnummer: C217029.008/PHE
4
Het onderzoeksterrein is voor zover bekend niet opgehoogd met bodemvreemde materialen zoals puin, sintels of gebroken asfalt. Op de onderzoekslocatie hebben voor zover bekend geen olietanks in of op de bodem gelegen. Er zijn geen gegevens bekend omtrent eventuele activiteiten of calamiteiten op de onderzoekslocatie welke geleid kunnen hebben tot een bodemverontreiniging. Uit de historische kaarten (bron: http://www.topotijdreis.nl) blijkt dat de Koestraat tot het einde van de jaren ’70 van de vorige eeuw over de locatie heeft gelopen. Aan het einde van de jaren ’70 is de Koestraat rechtgetrokken, is de verkeerskruising Ei van Ommel en is de N279 aangelegd. Sinds 2010 is ten westen van de Koestraat gestart met de ontwikkeling van de woonwijk Loverbosch.
omstreeks 1920
1965
1995
2015
2.3. Bodemonderzoeken In het archief van de gemeente Asten noch in het eigen archief van Archimil zijn gegevens bekend van reeds uitgevoerde bodemonderzoeken op deze locatie. In de omgeving van de onderzoekslocatie zijn in het verleden diverse bodemonderzoeken uitgevoerd.
Archimil BV
Afdeling Bodem en Bouwstoffen
28 december 2021 rapportnummer: C217029.008/PHE
5
Loverbosch fase II / III (westelijk van de Koestraat) In 2007 is door Oranjewoud een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd (rapport 169346, d.d. 14 juni 2007). Uit de rapportage volgt dat de bovengrond noch zintuiglijk noch analytisch verontreinigd was. Het grondwater was licht verontreinigd met zware metalen en/of xylenen. Derhalve voldeed de kwaliteit van de bodem aan het beoogde gebruik wonen. In 2016 is door Sweco een verkennend (water)bodem- en asbestonderzoek uitgevoerd (project 347306, d.d. 14 april 2016). Ter plaatse van de algehele onderzoekslocatie zijn in de zintuiglijk schone grond, licht verhoogde gehalten aan cadmium en PCB aangetoond. Er bestaat geen verband met de zintuiglijk aangetroffen lichte bijmengingen (resten baksteen) en eventuele verontreinigingen in de bodem. In het grondwater zijn licht verhoogde gehalten met barium- en xylenen aangetoond. Ter plaatse van de zuidelijke kavels is, voor de uitgifte van bouwkavels, in 2019 een onderzoek naar PFAS uitgevoerd. De resultaten zijn verwerkt in rapport PH-190740, d.d. 18 november 2019. Uit de rapportage volgt dat in de bodemlaag tot 1,0 m-mv de detectielimiet voor PFOS en/of PFOA marginaal wordt overschreden en dat geen sprake was van een overschrijding van de normen uit het Tijdelijke Handelingskader. Recentelijk is, voor de uitgifte van bouwkavels een actualiserend bodemonderzoek uitgevoerd.
De resultaten zijn door ons bureau verwerkt in rapport C210259.004/PHE, d.d. 28 december 2021. Uit de rapportage volgt dat de bovengrond van het noordelijke terreindeel licht verontreinigd was met cadmium. Ter plaatse van de zuidelijke terreindelen was de bovengrond niet verontreinigd met één van de componenten waarop is onderzocht. 2.4. Toekomstig gebruik Ter plaatse van het onderzoeksterrein zal in de toekomst een herontwikkeling plaatsvinden, waarbij volgende fases van woonwijk Loverbosch zullen worden gerealiseerd. 2.5. Bodemopbouw en (geo-)hydrologie Het te onderzoeken terrein heeft een hoogteligging van gemiddeld 24,5 m + N.A.P. De opbouw van de ondergrond is schematisch weergegeven in figuur A.
Archimil BV
Afdeling Bodem en Bouwstoffen
28 december 2021 rapportnummer: C217029.008/PHE
6
Figuur A: opbouw ondergrond. Formatie van Boxtel Formatie van Beegden Formatie van Sterksel Formatie van Stramproy Formatie van Peize / Waalre
Zwak siltig fijn tot matig grof zand Zandige leem tot grind, uitkomst van Maasafzettingen Grof zand en grind Uiteenlopende korrelgroottes, met plaatselijke leem, grind en kleilagen Fluviatiel wit of grijs grof zand en grind
De freatische grondwaterspiegel bevindt zich op circa 0,7 m-mv en varieert verspreid over de locatie tussen 0,4 en 1,6 m-mv. De stromingsrichting van het freatische grondwater is zuidwestelijk, richting de Beekerloop, gericht. De stromingsrichting van het grondwater in het eerste watervoerende pakket is, zie uitsnede, globaal noordwestelijk gericht. Voorgenoemde geohydrologische gegevens zijn ontleend aan de grondwaterkaart van Nederland [6]. 2.5.1. Algehele bodemkwaliteit De gemeente Asten maakt geen gebruik van een goedgekeurde bodemkwaliteitskaart en bodembeheerplan waarin diffuus verhoogde achtergrondgehalten aan verontreiniging zijn vastgelegd. De gemeente Asten maakt wel gebruik van een goedgekeurde bodemfunctieklassenkaart (juni 2009). Hierin heeft de locatie de functie Landbouw/natuur toegekend gekregen. De kwaliteit van vrijkomende grond van onverdachte locaties voldoet gemiddeld genomen aan de Achtergrondwaarden. Van de regio zuidoost Brabant, noord- en midden Limburg is bekend dat er zich verhoogde achtergrondwaarden aan zware metalen in het grondwater manifesteren. Deze zijn enerzijds toe te schrijven aan uitloging uit deze verhardingen van zinkassen en depositie van zware metalen door het productieproces van deze zinkassen in de fabriek in Budel-Dorplein (diffuse verontreinigingen).
Wanneer dit het geval is op een locatie zal de stof zink overheersen bij de verontreinigingen. Een andere bron van verontreiniging met zware metalen in het grondwater zijn de chemische processen die optreden wanneer anaeroob grondwater opkwelt. Doordat in de bodem ijzerhoudende lagen aanwezig zijn kunnen zware metalen in oplossing gaan en in het grondwater terechtkomen. Over het algemeen zijn arseen en nikkel overheersende componenten wanneer deze situatie zich voordoet.
Archimil BV
Afdeling Bodem en Bouwstoffen