Raadsvoorstel Verordening tot derde wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Asten 2020
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL ZAAKNUMMER: 2024264905 Onderwerp: Verordening tot derde wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Asten 2020
Bijlage(n):
3
Vergadering van: p.h.:
30 juni 2026
JS
de raad van de gemeente Asten
Samenvatting De huidige manier van financieren sluit steeds minder goed aan bij de groeiende vraag naar hulp voor huishoudelijke ondersteuning. Daarom stappen we over op een nieuwe manier van werken. Inwoners krijgen straks een beschikking waarin staat op hoeveel uren huishoudelijke ondersteuning zij recht hebben. De aanbieder wordt vervolgens betaald voor de uren die daadwerkelijk geleverd zijn (inspanningsgericht). Dit zorgt voor meer duidelijkheid voor inwoners én een beter inzicht in de inzet van ondersteuning. De nieuwe aanpak sluit beter aan bij wat de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) beoogt: ondersteuning bieden die past bij wat iemand zelf nog kan en bij het niveau van schoon dat iemand gewend is. Alleen wanneer dat nodig is, wordt gebruikgemaakt van een landelijk normenkader. Met deze wijziging zorgen we ervoor dat huishoudelijke ondersteuning ook in de toekomst betaalbaar en uitvoerbaar blijft. In verband met de overstap van resultaatgericht naar inspanningsgericht beschikken is het nodig de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Asten 2020 aan te passen. Hiertoe is een wijzigingsbesluit opgesteld dat aan uw raad wordt voorgelegd. Beslispunten De raad besluit: 1. de ‘Verordening tot derde wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Asten 2020’ vast te stellen.
Aanleiding De gewijzigde bekostigingssystematiek ten aanzien van WMO-huishoudelijke ondersteuning is aanleiding geweest tot het aanpassen van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Asten 2020. Doelstelling Een aangepaste Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Asten 2020 (hierna: Verordening) zodat de dagelijkse praktijk zoveel als mogelijk aan kan sluiten bij actuele wet- en
1/4
regelgeving. De wijzigingen vormen tevens een grondslag voor aanpassing van de Nadere regels Maatschappelijke ondersteuning 2020. De Wet maatschappelijke ondersteuning (hierna: Wmo) zorgt ervoor dat iedereen kan blijven meedoen aan de samenleving en zoveel mogelijk zelfstandig kan blijven wonen. De Verordening biedt heldere kaders voor inwoners waarin staat omschreven waar zij aanspraak op kunnen maken. In verband met de overstap naar inspanningsgericht beschikken bij de Wmo-voorziening huishoudelijke ondersteuning is het nodig de Verordening aan te passen. Argumenten 1.1 Resultaatgericht beleid rondom huishoudelijke ondersteuning is toe aan herziening. Het resultaatgerichte beleid rondom huishoudelijke ondersteuning (hierna: HO) begint te knellen. In de Startnotitie: Beleidsuitgangspunten Wmo Huishoudelijke Ondersteuning (bijlage 2) is beschreven hoe dat komt. De belangrijkste redenen zijn de volgende: De aanbieders van HO ontvangen voor elke cliënt een vast bedrag om de woning schoon en leefbaar te houden (bekostiging op resultaat). De gemeenten hebben daarmee op cliëntniveau beperkt invloed op de omvang van de ingezette ondersteuning. Initiatieven om te sturen op zelf- en samenredzaamheid resulteren daarmee niet in verminderde inzet van HO en in minder kosten voor de gemeenten.
Die initiatieven zijn echter wel nodig, omdat het beroep op HO blijft stijgen vanwege de vergrijzing. En omdat er naar verwachting onvoldoende huishoudelijke hulpen zijn om aan de stijgende vraag te voldoen. In de praktijk zetten aanbieders van HO gemiddeld minder ondersteuning in per cliënt, dan waarvoor ze bekostigd worden. Dit heeft ook te maken met het tekort aan huishoudelijke hulpen waardoor ziekteverzuim en personeelsverloop niet goed kan worden opgevangen. De verminderde inzet resulteert in de systematiek van resultaat-bekostiging echter niet in minder kosten voor de gemeenten. 1.2 De landelijke ontwikkelingen vragen om een aanpassing. In het landelijk coalitieakkoord Aan de slag (D66, CDA en VVD) is aangekondigd dat de huishoudelijke hulp als Wmo‑maatwerkvoorziening per 1 januari 2029 wordt geschrapt. Inwoners die dit zelf kunnen bekostigen, zullen hun huishoudelijke hulp vanaf dat moment volledig zelf moeten betalen, waarbij de gemeentelijke verantwoordelijkheid beperkt wordt tot inwoners die niet zelf hulp kunnen organiseren. Een tweede relevante ontwikkeling is de (her)introductie van de inkomensafhankelijke bijdrage voor Wmo-ondersteuning, volgens plan per 2028. De verwachting is dat de herziening van de bijdrageregeling de vraag naar huishoudelijke ondersteuning vanuit de Wmo zal afremmen.
Onzeker is of de wetswijzigingen die nodig zijn voor het schrappen van huishoudelijke hulp en het introduceren van een inkomensafhankelijke bijdrage daadwerkelijk worden doorgevoerd (zoals nu is beoogd door de regering). Om die reden is het noodzakelijk voor gemeenten om de maatregelen te nemen die nodig zijn om HO op termijn financieel houdbaar te houden.
1.3 Er is een overstap naar beschikken in tijd. In de Startnotitie (bijlage 2) zijn de beleidsuitgangspunten opgenomen voor de vernieuwde aanpak van organisatie-, bekostiging- en toekenning van HO. Vanaf 2027 worden aanbieders van HO betaald
voor de inzet die ze geleverd hebben (inspanningsgerichte bekostiging). De cliënten ontvangen vanaf dan een beschikking waarin is aangegeven op hoeveel uur HO zij recht hebben. De voorbereidingen voor de vernieuwde aanpak zijn in volle gang. Om HO te kunnen beschikken in tijd is er een wijziging van de Verordening nodig. In de Verordening wordt de aanpak op cliëntniveau verankerd zoals verwoord in de Startnotitie: Het doel is niet (langer) om elke cliënt te voorzien van een woning die volgens objectieve maatstaven schoon en leefbaar is. Het vertrekpunt bij de toekenning is het niveau van schoon dat cliënt gewend is. Deze benadering is in lijn met het doel van de Wmo om de beperkingen van een cliënt te compenseren. En dus niet om de cliënt in een andere- of betere positie te brengen, dan hij/zij voor deze beperkingen ondervond. In de benadering van de Wmo-consulent ligt verder de focus op wat cliënten nog wél kunnen en het vergroten van de veerkracht (positieve gezondheid). De betrokken Wmo-consulent bespreekt tijdens het keukentafelgesprek met de cliënt welke tijdsinzet nodig is om de woning schoon en leefbaar te houden, zoals cliënt dit gewend is. Het aantal uren dat Wmo-consulent en cliënt afspreken wordt bevestigd in het toekenningsbesluit.
Als het gesprek met de cliënt geen richting geeft aan de omvang van de huishoudelijke ondersteuning, of als de cliënt een bovengemiddeld niveau van schoon gewend is, dan vindt de toekenning van HO plaats volgens een objectieve maatstaf. Deze maatstaf is het in de rechtspraak geaccepteerde Normenkader huishoudelijke ondersteuning van bureau HHM (verder: het normenkader). Dit normenkader geeft aan welke inzet van HO nodig is om een woning schoon en leefbaar te houden, uitgaande van een gemiddelde cliëntsituatie. Het normenkader gaat uit van algemeen gebruikelijke hygiënische normen en geeft ook aan wanneer meer- of minder inzet nodig is in een woon- en leefsituatie die afwijkt van de standaard cliëntsituatie. Risico’s Gevolgen voor inwoners Aanpassing van de Verordening sec is zonder gevolgen voor inwoners. De daadwerkelijke invoering van de set kwaliteitseisen kan gevolgen hebben. Voor wat betreft de nieuwe inkoop van HO en de omzetting van huidige indicaties HO wordt verwezen naar de tijdlijn in de startnotitie. Afhankelijk van de hiervoor noodzakelijke medewerking van de aanbieders van HO wordt overwogen om eerder te starten met het indiceren in uren bij nieuwe cliënten en bij verlenging van indicaties. Hiermee wordt voorkomen dat cliënten binnen een kort tijdsbestek twee keer een beschikking ontvangen.
Immers, als cliënten in 2026 een resultaatgerichte beschikking ontvangen, dan zal deze beschikking hetzelfde jaar omgezet worden naar een beschikking in tijd. Alternatieven Er zijn geen alternatieven. Planning en uitvoering Na besluitvorming volgt publicatie in het Gemeenteblad. Toekomstagenda Asten 2030 / Vitale democratie Niet van toepassing.
3/4
Juridische context Ingangsdatum gewijzigde Verordening Een Verordening met terugwerkende kracht in werking laten treden is niet mogelijk. Daarom wordt voorgesteld om de gewijzigde Verordening zo snel mogelijk in werking te laten treden, te weten op de dag na bekendmaking. Juridische check Dit voorstel is juridisch inhoudelijk gecheckt door de juristen van de GR Peelgemeenten. Juridische Zaken heeft meegekeken met de uitwerking van het voorstel van de GR Peelgemeenten wat betreft het op de juiste manier opstellen van een wijzigingsbesluit en bijbehorende beslispunten. Financiële toelichting Financieel zitten er geen gevolgen aan deze Verordening. Per 1 januari 2027 zijn met aanbieders Wmo-huishoudelijke ondersteuning nieuwe contracten gesloten en is de financierssystematiek veranderd. De verwachting is dat het beschikken in tijd bijdraagt aan meer grip op de inzet van HO en op termijn een positieve invloed heeft op de houdbaarheid van de zorgkosten. Communicatie Na besluitvorming door de raad, wordt de wijziging doorgevoerd en het raadsbesluit (bijlage 1) gepubliceerd via overheid.nl. Bijlage(n)/ter inzage Naam 1. Verordening tot derde wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Asten 2020 2. Startnotitie huishoudelijke ondersteuning 3. Overzicht van wijzigingen van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Asten 2020
Documentnummer 2024261730 2024257734 2024265316