Raadsvoorstel Ontwerpbegroting 2027 en 2e wijziging begroting 2026 GR Peelgemeenten

RAADSVOORSTEL ZAAKNUMMER: 07432024256727 Onderwerp: Ontwerpbegroting 2027 en 2e wijziging begroting 2026 GR Peelgemeenten

Bijlage(n): 6

Vergadering van: p.h.: 2 juni 2026

JS

de raad van de gemeente Asten

Samenvatting De GR Peelgemeenten heeft de 2e begrotingswijziging 2026 en de programmabegroting 2027 toegezonden aan de gemeenteraad van Asten. De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om hierover een zienswijze in te dienen. Na behandeling in de raad wordt deze zienswijze, indien vastgesteld, toegezonden aan het bestuur van de GR Peelgemeenten. Beslispunten De raad besluit: Onderstaande zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 in te dienen en deze aan het Dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling Peelgemeenten toe te zenden. Zienswijze Tweede begrotingswijziging 2026 De raad neemt kennis van het herstel van de eerdere fout, waarbij de kosten voor het Werkplan 21 Jeugd ten onrechte waren geschrapt. Dit is een technische correctie. De raad verwacht dat de GR Peelgemeenten het interne kwaliteitsproces bij begrotingswijzigingen verder verbetert, zodat dit soort fouten in de toekomst wordt voorkomen. Ontwerpbegroting 2027 De raad ziet de grote opgaven in het sociaal domein en waardeert de inzet van de GR Peelgemeenten. Tegelijkertijd ziet de raad aandachtspunten bij de financiële ontwikkelingen, risico’s en de uitvoerbaarheid van de ambities. Door de 2e begrotingswijziging 2026 en autonome loon en prijsontwikkelingen stijgt de bijdrage van Asten naar € 2.706.802, -. Deze stijging legt extra druk op de gemeentelijke begroting, zeker in een financieel uitdagende periode.

De gemeente Asten vraagt de GR Peelgemeenten al enkele jaren om ook kritisch te kijken naar de uitvoeringskosten en waar mogelijk ook daar scherpe keuzes in te maken.

1/9

Zoals wij u al in 2024 en 2025 hebben meegedeeld laat onze begroting vanaf 2027 tekorten zien. In 2025 is het proces ‘Asten in Balans’ opgestart met als doel een structureel sluitende meerjarenbegroting. Na het proces Asten in Balans is er een aantal ontwikkelingen geweest die grote invloed hebben op de meerjarenbegroting. De meerjarenbegroting is nu niet meer sluitend. Er blijft een flinke financiële klus te klaren. Pijnlijke keuzes zijn onvermijdelijk zowel voor de korte als de langere termijn. Naar aanleiding van de structurele tekorten hebben we bij de Begroting 2025 en 2026 van de GR-en hierover al een zienswijze ingediend. De tekorten van onze gemeente kunnen we niet alleen opvangen, alle verbonden partijen ondervinden als verlengd bestuur ook de gevolgen hiervan. In onze eerdere zienswijze hebben wij u gevraagd om bij het opstellen van de begroting 2027 met het bovenstaande scenario rekening te houden en om specifieke en goed onderbouwde keuzemogelijkheden in beeld te brengen. In de ontwerpbegroting van vorig jaar werd het ontdubbelen van de klantreis nadrukkelijk benoemd als een belangrijk ontwikkelpunt binnen de dienstverlening en als besparingsmogelijkheid. Wij constateren dat dit thema in de ontwerpbegroting 2027 niet langer expliciet wordt aangehaald.

Gezien het belang van een efficiënte, samenhangende en voor inwoners begrijpelijke klantreis, hechten wij eraan dat dit onderwerp niet uit beeld raakt. Wij begrijpen de uitdagingen waar GR Peelgemeenten voor staat en dat besparen niet eenvoudig is. Ondanks de financiële opgaven waar zowel gemeenten als gemeenschappelijke regelingen voor staan, verwachten wij dat u rekening houdt met de financiële positie van gemeenten en besparingen realiseert. Desgewenst worden (mogelijke) besparingen via scenario’s aan de deelnemers voorgelegd, zodat hier een goede inhoudelijke afweging in kan worden gemaakt.” P&C-cyclus Een 10 voor de Jeugd en Peelgemeenten zijn inhoudelijk en financieel met elkaar verweven, omdat Peelgemeenten de taak bedrijfsvoering voor Een 10 voor de Jeugd uitvoert. Hierdoor kunnen begrotingswijzigingen bij Een 10 voor de Jeugd directe gevolgen hebben voor de begroting van Peelgemeenten. Op dit moment is de onderlinge afstemming in de P&C-cyclus beperkt. Hierdoor liep Peelgemeenten dit jaar in haar begrotingsproces vóór op Een 10 voor de Jeugd. Gevolg hiervan is dat de 1e begrotingswijziging 2026 en ontwerpbegroting 2027 van Een 10 voor de Jeugd niet in de begroting 2026 en 2027 van Peelgemeenten zijn door vertaald.

Duidelijke afspraken tussen Peelgemeenten en gemeenschappelijke regeling Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd zijn gewenst in verband met de grote inhoudelijke en financiële verwevenheid. De Koersagenda De regionale werkagenda De Koers Samenwerken door Samen Werken vormt een belangrijk kader voor de gezamenlijke opgaven in de Peel. Wij vinden het daarom van belang dat de GR Peelgemeenten de deelnemende gemeenten tijdig inzicht biedt in de verdere concretisering van deze agenda, inclusief wat de uitvoering hiervan betekent voor onze inwoners in de praktijk. Bestuurlijke aandachtspunten Tot slot willen wij het belang benadrukken van transparantie en tijdige communicatie richting de deelnemende gemeenten. Ontwikkelingen binnen de GR die impact hebben op beleid, uitvoering of

financiën dienen vroegtijdig gedeeld te worden, zodat wij als gemeenteraad onze kader stellende en controlerende rol goed kunnen vervullen. Wij verzoeken u om te blijven investeren in een open informatievoorziening, heldere rapportages en tijdige afstemming met de gemeenten. Wij wensen u veel succes bij de uitvoering van uw taken op het gebied van Wmo, Jeugdwet, Bijzondere Bijstand, Minimabeleid, Schulddienstverlening en Inburgering en kijken uit naar een voortzetting van de goede onderlinge samenwerking binnen de Koers Samenwerken door Samen Werken in de Peelgemeenten. Aanleiding Het bestuur van de gemeenschappelijke regeling GR Peelgemeenten heeft op 31 maart 2026 de ontwerpbegroting 2027 en de 2e begrotingswijziging 2026 aan de gemeente Asten toegezonden. Het bestuur van de gemeenschappelijke regeling geeft de gemeenteraad de mogelijkheid om voor 12 juni een zienswijze in te dienen. Doelstelling Door de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen kunnen we sturen op de GR-partij. Na verwerking van alle ingekomen zienswijzen wordt deze ter besluitvorming voorgelegd aan het bestuur van de GR Peelgemeenten. Argumenten 1.1 De gemeenteraad wordt voorgesteld een zienswijze in te dienen in verband met het project Asten in Balans.

Voorgesteld wordt om de volgende algemene (financieel) zienswijze in te dienen: Tweede begrotingswijziging 2026 De raad neemt kennis van het herstel van de eerdere fout, waarbij de kosten voor het Werkplan 21 Jeugd ten onrechte waren geschrapt. Dit is een technische correctie. De raad verwacht dat de GR Peelgemeenten het interne kwaliteitsproces bij begrotingswijzigingen verder verbetert, zodat dit soort fouten in de toekomst wordt voorkomen. Ontwerpbegroting 2027 De raad ziet de grote opgaven in het sociaal domein en waardeert de inzet van de GR Peelgemeenten. Tegelijkertijd ziet de raad aandachtspunten bij de financiële ontwikkelingen, risico’s en de uitvoerbaarheid van de ambities. Door de 2e begrotingswijziging 2026 en autonome loon en prijsontwikkelingen stijgt de bijdrage van Asten naar € 2.706.802, -. Deze stijging legt extra druk op de gemeentelijke begroting, zeker in een financieel uitdagende periode. De gemeente Asten vraagt de GR Peelgemeenten al enkele jaren om ook kritisch te kijken naar de uitvoeringskosten en waar mogelijk ook daar scherpe keuzes in te maken. Zoals wij u al in 2024 en 2025 hebben meegedeeld laat onze begroting vanaf 2027 tekorten zien. In 2025 is het proces ‘Asten in Balans’ opgestart met als doel een structureel sluitende meerjarenbegroting.

Na het proces Asten in Balans is er een aantal ontwikkelingen geweest die grote invloed hebben op de meerjarenbegroting. De meerjarenbegroting is nu niet meer sluitend. Er blijft een flinke financiële

3/9

klus te klaren. Pijnlijke keuzes zijn onvermijdelijk zowel voor de korte als de langere termijn. Naar aanleiding van de structurele tekorten hebben we bij de Begroting 2025 en 2026 van de GR-en hierover al een zienswijze ingediend. De tekorten van onze gemeente kunnen we niet alleen opvangen, alle verbonden partijen ondervinden als verlengd bestuur ook de gevolgen hiervan. In onze eerdere zienswijze hebben wij u gevraagd om bij het opstellen van de begroting 2027 met het bovenstaande scenario rekening te houden en om specifieke en goed onderbouwde keuzemogelijkheden in beeld te brengen. In de ontwerpbegroting van vorig jaar werd het ontdubbelen van de klantreis nadrukkelijk benoemd als een belangrijk ontwikkelpunt binnen de dienstverlening en als besparingsmogelijkheid. Wij constateren dat dit thema in de ontwerpbegroting 2027 niet langer expliciet wordt aangehaald. Gezien het belang van een efficiënte, samenhangende en voor inwoners begrijpelijke klantreis, hechten wij eraan dat dit onderwerp niet uit beeld raakt. Wij begrijpen de uitdagingen waar GR Peelgemeenten voor staat en dat besparen niet eenvoudig is. Desondanks doen wij de oproep om de kosten voor de deelnemende gemeenten te verlagen.

Ondanks de financiële opgaven waar zowel gemeenten als gemeenschappelijke regelingen voor staan, verwachten wij dat u rekening houdt met de financiële positie van gemeenten en besparingen realiseert. Desgewenst worden (mogelijke) besparingen via scenario’s aan de deelnemers voorgelegd, zodat hier een goede inhoudelijke afweging in kan worden gemaakt.” 1.2 De gemeenteraad wordt voorgesteld een inhoudelijke zienswijze in te dienen. Voorgesteld wordt om de volgende inhoudelijke zienswijze in te dienen: P&C-cyclus Een 10 voor de Jeugd en Peelgemeenten zijn inhoudelijk en financieel met elkaar verweven, omdat Peelgemeenten de taak bedrijfsvoering voor Een 10 voor de Jeugd uitvoert. Hierdoor kunnen begrotingswijzigingen bij Een 10 voor de Jeugd directe gevolgen hebben voor de begroting van Peelgemeenten. Op dit moment is de onderlinge afstemming in de P&C-cyclus beperkt. Hierdoor liep Peelgemeenten dit jaar in haar begrotingsproces vóór op Een 10 voor de Jeugd. Gevolg hiervan is dat de 1e begrotingswijziging 2026 en ontwerpbegroting 2027 van Een 10 voor de Jeugd niet in de begroting 2026 en 2027 van Peelgemeenten zijn door vertaald. Duidelijke afspraken tussen Peelgemeenten en gemeenschappelijke regeling Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd zijn gewenst in verband met de grote inhoudelijke en financiële verwevenheid.

De Koersagenda De regionale werkagenda De Koers Samenwerken door Samen Werken vormt een belangrijk kader voor de gezamenlijke opgaven in de Peel. Wij vinden het daarom van belang dat de GR Peelgemeenten de deelnemende gemeenten tijdig inzicht biedt in de verdere concretisering van deze agenda, inclusief wat de uitvoering hiervan betekent voor onze inwoners in de praktijk. Bestuurlijke aandachtspunten

Tot slot willen wij het belang benadrukken van transparantie en tijdige communicatie richting de deelnemende gemeenten. Ontwikkelingen binnen de GR die impact hebben op beleid, uitvoering of financiën dienen vroegtijdig gedeeld te worden, zodat wij als gemeenteraad onze kader stellende en controlerende rol goed kunnen vervullen. Wij verzoeken u om te blijven investeren in een open informatievoorziening, heldere rapportages en tijdige afstemming met de gemeenten. Wij wensen u veel succes bij de uitvoering van uw taken op het gebied van Wmo, Jeugdwet, Bijzondere Bijstand, Minimabeleid, Schulddienstverlening en Inburgering en kijken uit naar een voortzetting van de goede onderlinge samenwerking binnen de Koers Samenwerken door Samen Werken in de Peelgemeenten. Risico’s De ontwerpbegroting 2027 wordt voorgelegd aan alle gemeenteraden van de deelnemers van de betreffende gemeenschappelijke regeling. Per gemeenschappelijke regeling is geregeld hoe de stemverhoudingen zijn t.a.v. de begroting. Voor de vaststelling van de begroting is minimaal een meerderheid van stemmen nodig in het bestuur. Dit betekent dat de gemeente Asten uiteindelijk maar een beperkte invloed heeft op de uiteindelijke stemming.

Wanneer de zienswijze van de gemeente Asten niet wordt verwerkt in de definitieve begroting 2027 van GR Peelgemeenten, dan betekent dit een stijging van de gemeentelijke bijdrage in 2027 van € 79.202, -. Alternatieven N.v.t. Planning en uitvoering Na behandeling in de gemeenteraad wordt het bestuur van de GR Peelgemeenten via bijgaande brief geïnformeerd. Toekomstagenda Asten 2030 / Vitale democratie We gaan uit van opgaven gestuurd werken, waarbij de inhoud centraal staat en de structuur en vorm van samenwerking een afgeleide is. Hierbij sluiten we zo veel mogelijk aan bij bestaande samenwerkingen en gemeenschappelijke regelingen. We werken al naar gelang de opgave samen op het schaalniveau van de 21 gemeenten, de Peelgemeenten of kleinere schaal. De gemeentelijke taken op het gebied van het sociaal domein worden uitgevoerd door de GR Peelgemeenten. De regionale samenwerking sluit aan bij de lokale situatie, dit is onder andere verankerd in de Koersagenda. Hiermee sluit de samenwerking aan bij de toekomstagenda Asten 2030, vitale kernen. Juridische context Alle gemeenschappelijke regelingen waarin de gemeente Asten deelneemt bieden rond maart een ontwerpbegroting voor het volgend jaar aan. De gemeenteraad krijgt dan de mogelijkheid om hierover haar zienswijze naar voren te brengen (artikel 35 lid 3 Wet gemeenschappelijk regelingen).

De regieambtenaren van de verschillende GR-en de GR-coördinator stemmen de voorstellen voor het college en de gemeenteraad onderling af om zo zoveel mogelijk uniformiteit te krijgen.

5/9

Financiële toelichting 2e begrotingswijziging 2026 Het financiële gevolg van de 2e begrotingswijziging 2026 is voor Asten een nadeel van € 24.082. Dit nadeel ontstaat doordat in de 1e begrotingswijziging 2026 ten onrechte kosten voor werkplan 21 (Jeugd) uit de begroting van de GR Peelgemeenten zijn verwijderd. Deze correctie wordt in de 2e begrotingswijziging hersteld. Wij adviseren om deze begrotingswijziging te verwerken in de TURAPnajaar 2026. Ontwerpbegroting 2027 De ontwerpbegroting 2027 is tot stand gekomen op basis van de begroting 2026, waarbij rekening is gehouden met de uitgangspunten zoals opgenomen in de kadernota 2027. In de ontwerpbegroting 2027 presenteert GR Peelgemeenten een voorlopige bijdrage voor gemeente Asten van € 2.706.802. Ten opzichte van de begroting van Asten is dit een bijstelling van € 79.202 (nadeel). Deze stijging wordt veroorzaakt door autonome loon- en prijsontwikkelingen, zoals opgenomen in de kadernota 2027. De totale lasten van de GR Peelgemeenten nemen hierdoor toe met € 380.000, waarvan € 350.000 wordt doorbelast aan de deelnemende gemeenten. Voor Asten resulteert dit in een structureel nadeel van € 55.121. In combinatie met de correctie uit de 2e begrotingswijziging 2026 leidt dit tot een totale structurele bijstelling van € 79.202.

Begroting 2026

Opgenomen in begroting Asten € 2.627.600

Begroting 2027

€ 2.627.600

Voorliggende begroting Peelgemeenten € 2.651.681, - (na 2e begrotingswijziging) € 2.706.802

Bijstelling € 24.082 incidenteel € 79.202, structureel

De bijdrage van Asten voor 2027 wordt ingezet op de volgende taakvelden binnen het sociaal domein. Onderstaand is de opbouw van de bijdrage naar taakveld weergegeven: • • • • • • •

Samenkracht en burgerparticipatie: € 112.080 Toegang Wmo: € 543.933 Toegang jeugd: € 960.983 Toegang integraal: € 511.948 Inkomensregelingen: € 266.825 Coördinatie en beleid Wmo: € 113.813 Coördinatie en beleid jeugd: € 197.222

Totaal: € 2.706.802 Communicatie Na besluitvorming in de gemeenteraad zal de zienswijze door het college aan het bestuur van de GR Peelgemeenten worden toegestuurd.

Bijlage(n)/ter inzage Naam 1. Raadsbesluit 2. Aanbiedingsbrief begroting 2027 3. Programmabegroting 2027 GR Peelgemeenten 4. 2e wijziging op de begroting 2026 GR Peelgemeenten

Document nummer 2024259769 2024256728 2024256735 2024256729

5.

2024259770

6.

Zienswijze op Ontwerpbegroting 2027 en 2e wijziging begroting 2026 GR Peelgemeenten Overzicht financiële consequenties GR-en Begroting 2027

2024265088

7/9

RAADSBESLUIT Onderwerp:

Dagtekening:

Ontwerpbegroting 2027 en 2e wijziging begroting 2026 GR Peelgemeenten

2 juni 2026

De raad van de gemeente Asten;

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 28 april 2026. gehoord het advies van de commissie Samenleving en Bestuur van 21 mei 2026;

besluit: 1. Onderstaande zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 in te dienen en deze aan het Dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling Peelgemeenten toe te zenden.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Asten van 2 juni 2026.

De raad voornoemd, griffier, mr. M.B.W. van Erp-Sonnemans

voorzitter, A.A.H.C.M. van Extel-van Katwijk

9/9