GR23.07.15B Jaarstukken 2022.pdf

nog nader wordt uitgewerkt en daarna in de Gebiedsgerichte aanpak Vitale Peel wordt ingebracht. Sinds eind 2022 is een beleidsuitvoerder Groen gericht aan de slag om de uitvoering van 'groenprojecten', die leiden tot meer biodiversiteit in de gemeente, te versnellen. Hierin wordt samenwerking gezocht met andere partners zoals agrariërs, IVN, Agrarische Natuurvereniging, Stichting Behoud Peelland etc.. Het recreatieve aspect wordt hierin ook betrokken.

3.1.2. Klimaatbestendig en energieneutraal Asten 1. Herinrichting Voorste Heusden en Patrijsweg Het ontwerp is gereed. De aanbestedende stukken worden opgesteld. Prognose datum gereed is 1-6-2024. 2. Waterproblematiek Wolfsberg Een advies voor opbouw asfalt is opgesteld. De voorbereidingswerkzaamheden worden opgestart. Uitvoeringsperiode in 2024. 3. Herinrichting Beekerloop De opname van de werkzaamheden voor de herinrichting van de Beekerloop is geweest, maar het werk is nog niet opgeleverd. Er zijn nog een aantal punten die uitgevoerd moeten worden voordat het werk opgeleverd kan worden. Dat betreft de besturing van de stuwen (vanwege leverantie problemen) en de aanleg van één duiker langs de Ommelseweg, (vanwege de ligging van een AC-waterleiding). Het terugbrengen van de asfaltverharding, wordt met het asfaltonderhoud 2023 uitgevoerd, zodat de ondergrond nog kan inklinken. 4. Waterberging Loverbosch/Vlinderveld Samen met Bureau KruitKok is gewerkt aan een plan voor het totale park (evenemententerrein 't Loverveld en omgeving). Op basis van de gekregen input (enquête en rondwandeling) waren een drietal varianten uitgewerkt. Deze zijn eind 2022 besproken met belangstellenden en belanghebbenden. 5. Renovatie drukriolering De voorbereidingen voor de renovatie zijn opgestart. Het renovatieplan wordt in 2023 opgesteld, waarna de werkzaamheden aanbesteed worden.

In 2022 zijn enkele installaties gerenoveerd, na een storing. 6. Verbeteren drukrioleringsclusters 27, 30 en 35 Samen met BIZOB is de inkoopprocedure opgestart. Realisatie in 2023 conform planning. 7. Subsidieregeling afkoppelen hemelwater en aanleg groene daken In 2022 zijn vijf stimuleringsbijdragen toegekend voor de aanleg van groene daken en vier stimuleringsbijdragen toegekend voor het afkoppelen van hemelwater. 8. Zonnepanelenproject De Groene Zone, periode 2 De actieve fase is nog niet helemaal afgerond. Er worden in het 1e kwartaal van 2023 nog installaties opgeleverd. De overdracht naar de beheersfase loopt op schema. 9. Vergroenen dorpskernen Dit project is nog niet gestart. Doel is realisatie uiterlijk in 2025. 10. (Plan van aanpak t.b.v.) vernieuwen Milieustraat Asten Someren Zowel Someren als Asten is bezig met het opstellen van nieuw afvalbeleid, waarin opnieuw wordt bekeken welke rol de milieustraat in de toekomst moet krijgen. Op basis van die keuze wordt dit project weer opgestart.

28

11. Opstellen groenbeleidsplan Het opstellen van een actueel en integraal (nieuw) Groenbeleidsplan is een stevige klus waarmee inmiddels een start is gemaakt. Naar verwachting wordt deze in 2023 afgerond. 12. Opstellen en uitvoeren plan van aanpak duurzaamheid 2021-2024 Het plan is nog niet opgesteld vanwege de beschikbare capaciteit. Het plan wordt opgesteld in 3 delen: energietransitie, materialentransitie/circulariteit en klimaatadaptatie. Voor energietransitie zijn er al deelplannen zoals het programma warmtetransitie en de RES. Circulariteit wordt opgepakt in het 1e kwartaal 2023 (vaststelling in het 3e kwartaal). Klimaatadaptatie wordt opgepakt in Peelverband (vaststelling in het 4e kwartaal 2023 of 1e kwartaal 2024). 13. Herinrichting Wilhelminastraat en Heesakkerweg Noord Dit project is gepland voor 2023-2027. 14. Rioolplan Heesakkerweg zuidelijke Parallelweg Dit project is gepland voor 2024-2027. 15. Water op straat Plutostraat / Kosmosplein Dit project is gepland voor 2025-2026. 16. TransitieVisie Warmte: gemeentelijk isolatieplan Het gemeentelijk isolatieplan (omgedoopt naar uitvoeringsprogramma energiebesparing) is gereed. Vaststelling in college vindt plaats in februari 2023. Uitvoering van onderdelen van het plan ligt op schema. 17. TransitieVisie Warmte: onderzoek afkoppelen woningen warmtenet glastuinbouw Dit ligt momenteel stil.

De glastuinbouw bevindt zich in een onzekere en heel dynamische periode. Met hen werken we aan de glastuinbouwvisie waarin het energievraagstuk een belangrijk onderdeel is. 18. Regionaal energieloket Peel De tijdelijke samenwerking is afgerond en vanaf 2023 gaan we een structurele samenwerking aan voor 4 jaar. Eind 2022 waren er 6 opgeleide vrijwilligers, daarnaast hebben 15 mensen zich aangemeld om de opleiding tot vrijwilliger te gaan volgen. 19. Regionale Energie Strategie De voortgangsrapportage RES 1.0 en RES 2.0 zijn in voorbereiding en we zijn direct betrokken bij het opstellen daarvan.

3.1.3. Transitie Omgevingswet 1. De organisatie qua structuur en cultuur voorbereiden op de Omgevingswet. In 2022 hebben diverse teams gebruik gemaakt van de basisopleidingen Omgevingswet uit ons regionaal opleidingsprogramma Omgevingswet. Ook nieuwe collega's kregen de mogelijkheid deze te volgen. Er is een verdiepende incompanytraining georganiseerd voor team Leefbaarheid, handhaving en veiligheid en team Vergunningen. Verdere training op het gebied van gebruik plansoftware is uitgesteld door vertraging in het DSO, het Digitaal Stelsel Omgevingswet (de plansoftware is mede hierdoor nog steeds in ontwikkeling). Dit geeft geen problemen omdat ook de Omgevingswet weer is uitgesteld. Door dit uitstel worden in 2023 wel opnieuw kosten voor (herhaal)training verwacht. 2. De bedrijfsvoering voorbereiden op de Omgevingswet In de 2e helft van 2022 is verder gewerkt aan de implementatie en inrichting PowerBrowser (vooralsnog als Wabo VTH-applicatie, Vergunningen, toezicht en handhaving). De applicatie is regionaal getest (bijv. aansluiting op de testomgeving van 29

het DSO) en voor Asten werkt dit. Het inrichten van PowerBrowser als Omgevingswetapplicatie is door uitstel van de Omgevingswet doorgeschoven naar 2023. De vorderingen in de plansoftware lopen door vertraging vanuit het Rijk (DSO, nog niet werkende plan-plankoppeling) en vanuit de leverancier (applicatie nog in ontwikkeling) ook vertraging op. Technische aansluiting op het DSO op productieniveau is daarmee ook doorgeschoven naar 2023. De applicatie voor toepasbare regels is stabiel en voldoende ingericht om over te gaan naar de Omgevingswet. 3. Ontwikkelen van een omgevingsvisie De omgevingsvisie is in oktober 2021 vastgesteld en gepubliceerd. Dit traject is afgerond en zit per 2022 in de beheerfase. 4. Voorbereidingen voor Omgevingsplan In de 2e helft van 2022 is verder gewerkt met het stedenbouwkundig bureau aan de voorbereiding van het eerste deel omgevingsplan (Kern Asten exclusief bedrijventerrein). De inventarisatie van het plangebied en de concept Nota van Uitgangspunten is gereed, er is een themabijeenkomst met de raad georganiseerd en de eerste verkenning van de structuur van het omgevingsplan is gereed. De planning is getemporiseerd in verband met het opnieuw uitstellen van de Omgevingswet, in combinatie met de beschikbare capaciteit in de organisatie. 5.

Financiële effecten Omgevingswet De rijksbijdrage voor incidentele kosten is bijgeschreven (septembercirculaire 2022; € 232.491,= voor de gemeente Asten). Het rijk maakt naar verwachting in 2023 nog een extra bijdrage bekend. Deze bijdragen dekken slechts een deel van de incidentele invoeringskosten. In 2022 is gebleken dat het huidig krediet eindig is. Er is om die reden nieuw krediet aangevraagd en geaccordeerd (begrotingsbehandeling november 2022): hiermee is dekking van incidentele kosten vanaf 2023 verzekerd. De structurele kosten zijn hierbij ook opnieuw opgevoerd; vooralsnog als PM omdat nog onduidelijk is hoe hoog deze zullen zijn.

3.2 Volkshuisvesting en bouwen Wat wilden we bereiken? We zetten in op een blijvend hoog bouwtempo in de kernen Asten en Heusden en een hoger bouwtempo in de kern Ommel. We bouwen met voldoende diversiteit, in het bijzonder voor senioren en starters. We zetten de startersregeling - aangepast aan de prijsontwikkelingen op de woningmarkt - voort. We blijven CPO-initiatieven stimuleren en datzelfde geldt voor levensloopbestendige woningen en we werken mee aan initiatieven voor passende huisvesting voor arbeidsmigranten.

Welke beleidsnota's waren relevant?     

Toekomstagenda Asten 2030. Woonvisie gemeente Asten 2015 t/m 2024. Versnellingsagenda woningbouw gemeente Asten. Nota grondbeleid. Omgevingsvisie.

Wat hebben we hiervoor gedaan? 3.2.1 Woningbouw 1. Plan Loverbosch fase 2 De eerste 75 woningen in het plan zijn gereed. Van Wanrooij heeft inmiddels 35 woningen opgeleverd. Tevens is Van Wanrooij gestart met de bouw van nog eens 54 woningen. De 15 vrije kavels in dit plan zijn ook verkocht en de bouw van de eerste woningen is reeds gestart. Resteren nog ruim 30 woningen die door Jansen 30

Bouwontwikkeling verkocht en gebouwd gaan worden in de loop van 2023. Daarna is het plan Loverbosch fase 2 volledig uitgegeven. 2. Plan Heusden-Oost fase 2 De 35 woningen in het plan zijn gerealiseerd. 3. Plan Kaag (Kloosterstraat 8 Ommel) Het bestemmingsplan is onherroepelijk en de verkoop van de woningen is gestart. Het gebied is inmiddels bouwrijp en de woningen zijn in aanbouw. 4. Locatie Kluizendries-Kluisstraat Ommel Het college van B&W heeft begin 2021 ingestemd met een principeverzoek van CRA Vastgoed B.V. voor de bouw van circa 30 woningen op deze locatie. Inmiddels is de eerste informatieavond voor omwonenden geweest en is er een aantal gesprekken gevoerd met individuele belanghebbenden. Het voorontwerpbestemmingsplan is begin juli 2022 vastgesteld en het bestemmingsplan wordt in het 3e kwartaal 2023 ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. 5. Plan Mercuriusstraat / Ommelseweg Op de locatie Mercuriusstraat-Ommelseweg ligt een plan voor het realiseren van vijf sociale huurwoningen en vijftien patiowoningen. Het ontwerp bestemmingsplan heeft ter inzage gelegen en het bestemmingsplan wordt in het 2e kwartaal 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. 6. Plan Heusden-Oost fase 3 Het wijzigingsplan voor Heusden-Oost fase 3 is begin 2022 vastgesteld. Inmiddels is het plan onherroepelijk en wordt in 2023 gestart met het bouwrijp maken van het betreffende gebied.

Met de verkoop van de particuliere kavels is inmiddels een aanvang genomen. Ten behoeve van de bouw van starterswoningen wordt in het 1e kwartaal 2023 een aanbestedingsprocedure gestart. Met Bergopwaarts vinden gesprekken plaats over de bouw van sociale huurwoningen in dit plangebied. Met Vastgoedregisseur B.V. vinden gesprekken plaats over een CPO-project voor senioren en doorstarters. 7. Locatie Prins Bernhardstraat 1 Het ontwerp bestemmingsplan heeft eind 2022 ter inzage gelegen. Hierop zijn enkele zienswijzen ingediend. De bestemmingsplanprocedure wordt in 2023 vervolgd. 8.Herontwikkelen van vrijkomende schoollocaties Begin 2022 heeft het college de kaders voor de herontwikkeling van de vrijkomende schoollocaties St. Lambertus, St. Bonifatius en Het Lover vastgesteld en voor wensen en bedenkingen aan de commissie Ruimte voorgelegd. Op basis hiervan wordt samen met Bergopwaarts voor locatie Het Lover gekeken hoe we invulling kunnen geven aan het forse aandeel sociale huurwoningen dat op deze locatie voorzien is. Onlangs is gestart met een eerste verkenning voor de invulling van de locatie St. Lambertus. Voor de St. Bonifatius is nog geen concrete actie opgestart. 9. Plan Loverbosch fase 3 Het voorontwerpbestemmingsplan is in maart 2022 vastgesteld door het college en ter inzage gelegd.

In het 2e kwartaal 2023 is, bij een soepel verloop van de procedure, vaststelling van het plan door de gemeenteraad voorzien. Dit plan voorziet in de bouw van in totaal van ca. 200 woningen. Tevens wordt in het plan rekening gehouden met de realisatie van een school. 10. Plan Ommel-Oost Het in 2020 gevestigd voorkeursrecht wordt in 2023 bestendigd door het vaststellen van de "Structuurvisie Ommel-Oost 2023'. Daartoe zal in de 1ste helft 2023 een voorstel aan de gemeenteraad worden gedaan. Inmiddels zijn we met de grondeigenaren in het WVG-gebied volop in gesprek om de betreffende gronden aan te kopen. Van één eigenaar is reeds grond aangekocht. Om de plannen verder uit te werken wordt de gemeenteraad in 2023 gevraagd een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. 31

3.2.2 Huisvesting arbeidsmigranten 1. Beleid huisvesting arbeidsmigranten In juli 2021 is de evaluatie van het beleid in het college vastgesteld. In deze evaluatie zijn bevindingen meegenomen van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten en het vastgestelde regionaal kader voor het huisvesten van arbeidsmigranten in De Peel. Na deze evaluatie werd echter duidelijk dat nieuwe ontwikkelingen en nieuwe informatie een aanvullende evaluatie nodig maakten. Deze evaluatie is inmiddels gestart en er is nieuw beleid in voorbereiding dat in 2023 wordt voorgelegd aan de raad.

3.3 Verkeer en vervoer Wat wilden we bereiken? We zorgen voor veilige wegen en fiets- en wandelpaden en verbeteren de locaties met de meeste risico’s voor de verkeersveiligheid. Daarbij staan fietsers en voetgangers centraal. Ook zetten we in op een goede bereikbaarheid van de gemeente door middel van een duidelijke wegenstructuur en goede fiets- en openbaar vervoer verbindingen. Daarbij behouden we het groene karakter van de gemeente. Om dit te bereiken voeren we de maatregelen uit zoals opgenomen in het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan 2016 en werken we gericht aan het thema Verkeersveiligheid. Waar mogelijk en gewenst werken we samen met andere overheden en belangengroeperingen om een breed gedragen verkeer- en vervoersbeleid te voeren.

Welke beleidsnota's waren relevant?       

Beheer- en beleidsplan wegen 2014-2022. Beleidsplan gladheidsbestrijding 2016-2020. Gemeentelijk Verkeer- en vervoersplan 2016. Handboek Kabels en leidingen 2015. Inrittenbeleid 2015. Nota Parkeernormen 2016. Omgevingsvisie.

Wat hebben we hiervoor gedaan? 3.3.1 Uitvoering Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan en overige verkeersmaatregelen 1. Verbreden fietspad Dijkstraat Het fietspad over het hele traject is aangelegd. Alle werkzaamheden, uitgezonderd het groen zijn gereed. Fietsers kunnen weer over het fietspad rijden en de weg is weer open voor doorgaand verkeer. 2. Realisatie rotonde N279 De werkzaamheden aan de N279 (Asten/Meijel) inclusief de rotonde bij de Buizerdweg zijn voor de bouwvak afgerond. De financiële afwikkeling met de provincie voor dit project vindt plaats in 2023. 3. Realisatie rotonde op de kruising Burgemeester Wijnenstraat Schoolstraat - Dijkstraat - Molenstraat De voorbereidingen van het werk hebben wat langer geduurd dan gepland waardoor de aannemer iets later gestart is dan voorzien. De planning is bijgesteld, het werk is eind april/begin mei 2023 gereed. 4. Verbeteren fietsverbinding naar BZOB Helmond We hebben een eerste verkenning voor de fietsverbinding naar het bedrijventerrein Zuidoost-Brabant uitgevoerd samen met de gemeente Helmond. Deze verkenning werken we in 2023 verder uit tot een voorlopig ontwerp.

32

5. Route Varendonck college en basisschool Beatrixlaan Fase 1 voor de aanpassingen van de schoolomgeving is gereed, fase 2 zal worden opgepakt zodra de bouw van de basisschool aan de Beatrixlaan is afgerond. De aannemer levert uiterlijk begin februari 2023 een planning aan voor realisatie fase 2. 6. Openbare ruimte Voordeldonk tbv nieuwbouw basisschool Alle benodigde onderzoeken zijn inmiddels uitgezet bij diverse onderzoeksbureaus. Verwachting begin februari 2023 gereed. Aansluitend wordt de besteksfase opgestart door een adviesbureau. Planning: school en openbaar gebied tegelijkertijd gereed. 7. Aanpassing kruising Burg. Wijnenstraat - Langstraat en Koningsplein - Wilhelminastraat. Dit project is nog niet gestart. 8. Verkeersveilig inrichten kruisingen Voorste Heusden e.o. Het aanpassen van de kruispunten is onderdeel van het project "Herinrichting Voorste Heusden/Patrijsweg". Het ontwerp is gereed. De aanbestedende stukken worden opgesteld. Prognose datum gereed is 1-6-2024. 9. nieuw beheer- en beleidsplan Wegen Het nieuwe beheer- en beleidsplan Wegen wordt op dit moment opgesteld en zal in het 2e kwartaal 2023 gereed zijn.

Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft inzicht in de totale baten en lasten van dit programma. Ruimtelijk domein

Begroting

Begroting na wijz. 2022

Rekening

bedragen x € 1.000

2022

Lasten

-8.599

-13.279

-12.752

3.1 Ruimtelijk domein en duurzaamheid

-4.752

-7.815

-6.676

2. Klimaatbestendig en energieneutraal Asten

-1.527

-2.385

-1.812

-742

-565

3. Transitie Omgevingswet

2022

Overig beleidsveld

-3.225

-4.689

-4.299

3.2 Volkshuisvesting en bouwen

-1.468

-2.193

-3.578

Overig beleidsveld

-1.468

-2.193

-3.578

3.3 Verkeer en vervoer

-2.380

-3.270

-2.498

1. Uitvoering Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan en overige verkeersmaatregelen Overig beleidsveld

-48

-137

-55

-2.332

-3.134

-2.442

Baten

5.615

6.407

7.929

3.1 Ruimtelijk domein en duurzaamheid

3.661

4.094

4.735

2. Klimaatbestendig en energieneutraal Asten

2.235

2.543

2.642

Overig beleidsveld

1.426

1.552

2.093

3.2 Volkshuisvesting en bouwen

1.614

1.966

2.953

Overig beleidsveld

1.614

1.966

2.953

3.3 Verkeer en vervoer

340

347

241

Overig beleidsveld

340

347

241

Saldo van baten en lasten

-2.984

-6.872

-4.824

Resultaat

-2.984

-6.872

-4.824

33

Investeringen / Kredieten 3.1 Ruimtelijk domein en duurzaamheid

Begr. na wijz.

Rekening

Saldo

t/m 2022

t/m 2022

2022

3.1.1. Transformatie buitengebied 1. Fonds kwaliteitsverbetering buitengebied 3.1.2. Klimaatbestendig en energieneutraal Asten 1. Herinrichting Voorste Heusden en Patrijsweg

0

-1.309.350

1.309.350

1.432.700

-14.943

1.447.643

2. Waterproblematiek Wolfsberg 3. Herinrichting Beekerloop

608.000 300.000

37.485 4.684

570.515 295.316

4. Waterberging Loverbosch / Vlinderveld 5. Drukriolering buitengebied

25.000 450.000

18.650 24.558

6.350 425.443

6. Verbeteren drukrioleringsclusters 27, 30 en 35

450.000

8. Zonnepanelenproject De Groene Zone, periode 2

1.036.000

757.189

278.811

16, 17. Transitievisie Warmte

212.098

64.443

147.655

18. Klimaatmiddelen energieloketten 3.1.3. Transitie Omgevingswet 1. Implementatie nieuwe omgevingswet 3. Omgevingsvisie

25.000

25.000

0

1.152.000 255.000

975.765 255.000

176.235 0

5.945.798

838.481

5.107.317

Totaal

Investeringen / Kredieten 3.3 Verkeer en vervoer 1. Verbreden fietspad Dijkstraat 2. Realisatie rotonde N279 - Buizerdweg Meijelseweg 3. Realisatie rotonde kruising Burg. Wijnenstraat Schoolstraat - Dijkstraat - Molenstraat 5. Route Varendonck college en basisschool Beatrixlaan 6. Openbare ruimte Voordeldonk t.b.v. nieuwbouw basisschool

Totaal

34

450.000

Begr. na wijz.

Rekening

Saldo

t/m 2022

t/m 2022

2022

1.830.000

1.659.776

170.224

375.000

266.770

108.230

400.000

50.732

349.268

814.500

694.147

120.353

50.000

77.981

-27.981

3.469.500

2.749.406

720.094

4. Economie en financiën Visie? We zijn een aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgemeente. We stimuleren en faciliteren economische initiatieven en bieden naar vermogen vestigingsmogelijkheden voor onze bestaande en nieuwe bedrijven. We zorgen voor een goed ondernemersklimaat en een levendig en economisch vitaal centrum van Asten. We geven ondernemers de ruimte die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen en bijdragen aan het behalen van de opgaven zoals opgenomen in onze Toekomstagenda Asten 2030. We voeren een actief recreatiebeleid waarbij we flexibel meedenken met onze inwoners en ondernemers en ons richten op de (lokale) recreatiebehoefte. Het moet bijdragen aan meer overnachtingen en meer bestedingen door toeristen en dagrecreanten. We willen financieel gezond blijven. Dit betekent een reëel en structureel sluitende meerjarenbegroting. We blijven primair kritisch op de uitgaven en op de inkomsten, om onnodige lastenverzwaringen te voorkomen. We monitoren daarbij ook uitdrukkelijk de landelijke en Rijksontwikkelingen op financieel gebied.

Portefeuillehouder? Wethouder L. van de Moosdijk (exclusief Museum: wethouder J. Spoor).

4.1 Economie, recreatie en toerisme Wat wilden we bereiken? We stimuleren en faciliteren economische initiatieven en het naar vermogen bieden van vestigingsmogelijkheden voor onze bestaande en nieuwe bedrijven. We zorgen voor een goed ondernemersklimaat. We geven invulling aan het programma Centrumontwikkeling binnen de Toekomstagenda Asten 2030 door het initiëren, stimuleren en faciliteren van (economische) initiatieven die bijdragen aan de vitaliteit en aantrekkelijkheid van onze centra. We geven invulling aan het meerjarenprogramma Land van de Peel waarin de zes Peelgemeenten zich presenteren als één sterke, herkenbare en aantrekkelijke regio voor vrijetijdsbesteding en cultuur. Hiermee stimuleren en faciliteren we toeristischrecreatieve initiatieven in Asten en de Peel en geven we ruimte aan ondernemers die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen. Daarmee levert Land van de Peel een bijdrage aan economische doelstellingen voor Asten en de Peel; meer banen, meer bezoekers, creëren van een aantrekkelijk woon-, werk en leefklimaat, duurzame en beleefbare landbouwsector en het versterken van de beleefbaarheid van Nationaal Park De Groote Peel.

Welke beleidsnota's waren relevant?         

Toekomstvisie Asten 2030. Economische agenda De Peel 2016-2020. Visie bedrijventerreinen Asten en Someren 2009-2023. Uitvoeringsprogramma recreatie en toerisme 2007-2010. Centrumvisie 2007. Beleidsplan Horeca, sport en recreatie-inrichtingen. Perspectief Vrijetijdseconomie De Peel 2030. Marketing voor de Peel. Omgevingsvisie.

35

Wat hebben we hiervoor gedaan? 4.1.1. Economie, recreatie en toerisme 1. Vrijetijdseconomie De Peel 2030 Land van de Peel heeft haar jaarprogramma naar tevredenheid en succes uitgevoerd. 2. meerjarenprogramma Land van de Peel De regiomarketeers van Land van de Peel hebben in overleg met de 6 Peelgemeenten een jaarprogramma uitgevoerd. Er is een goede groei doorgemaakt en de samenwerking met VVV's is geïntensiveerd waarbij online en offline producten zijn uitgezet, bijvoorbeeld het Peelmagazine, het Kinderpaspoort, het Product Land van de Peel, fotowedstrijd, themaroutes e.d. 3. Onderhouden nieuw digitaal toeristisch-recreatief platform Peelgemeenten Er heeft maandelijks afstemming plaatsgevonden tussen de gemeenten, de regiomarketeers van Land van de Peel en de lokale VVV's over het onderhouden en bijhouden van het toeristisch-recreatieve platform. 4. Uitvoering geven aan het nieuwe ondernemingsplan voor het museum Het museum heeft uitvoering gegeven aan de 10 speerpunten uit haar Koersplan 2022 2023. 5. Actualiseren Uitvoeringsprogramma Recreatie en Toerisme Nog niet gestart. In de Begroting 2023 is een budget opgenomen om het huidige Uitvoeringsprogramma Recreatie en Toerisme te actualiseren. 6. 2e tracé fietsrondje Groote Peel De provincie is gestart met de benodigde grondaankopen aan de Kokmeeuwenweg.

De civieltechnische voorbereiding voor het 2e tracé van het fietsrondje Groote Peel wordt opgestart in het 2023. 7. Nieuwe plekken voor bedrijvigheid onderzoeken Er is een haalbaarheids- en locatiestudie naar een nieuw bedrijventerrein in Asten gedaan. Op basis van deze studie wordt in samenwerking met de Peelgemeenten gewerkt aan een nieuwe bedrijventerreinprogrammering, waarmee ontwikkelruimte komt voor nieuwe, lokale bedrijventerreinen in de regio. 8. Onderzoeken parkmanagement-organisatie Florapark De oprichting van een parkmanagement-organisatie heeft door corona lange tijd on hold gestaan en is tot op heden dus nog niet gerealiseerd. De ondernemers die eerder hiervoor interesse toonden, werken in praktijk wel samen bijvoorbeeld op het (lopende) project camerabeveiliging Florapark en zijn door de gemeente gebruikt als klankbord voor bijvoorbeeld de realisatie van het groenplan Florapark. 9. Participeren van ondernemers in lokale economische projecten Waar mogelijk proberen we lokale ondernemers aan te laten sluiten bij nieuwe of lopende projecten van het Innovatiehuis, MRE of Brainport. Voorbeelden zijn de Digitaliseringsregeling voor MKB bedrijven en het MVO-traject vanuit het Innovatiehuis.

4.1.2. Centrumontwikkeling 1. Actualiseren Centrumvisie tot Centrumprogramma In de afgelopen twee jaar is er door corona tijdelijk pas op de plaats gemaakt . Inmiddels zijn er weer allerlei (grote) ontwikkelingen die spelen in het centrum van Asten. Door deze ontwikkelingen, in samenhang met grote opgaven als water, groen, 36

energie en verkeer, is het niet langer haalbaar om vanuit een bestaande situatie te gaan werken aan een uitvoeringsprogramma. Een brede kijk op de ontwikkelingen is van belang en dat gaan we doen in 2023 samen met inwoners, ondernemers en bezoekers van Asten. 2. Levendig en attractief centrum in Asten Vanuit het CMA (Centrum management Asten) wordt hard gewerkt aan een jaarrond programma. Aandachtspunten zijn de grootschalige bouwontwikkelingen die gaan plaatsvinden en die voor langere tijd invloed zullen hebben op de sfeer en leefbaarheid van het centrum. 3. Detailhandel en horeca in centrum van Asten Binnen het huidige concentratiebeleid streven we naar een zo compact mogelijk centrumgebied en werken we in principe niet mee aan nieuwe initiatieven buiten het centrumgebied.

4.2 Financieel gezond blijven Wat wilden we bereiken? Door middel van een sluitende meerjarenbegroting in 2023 t/m 2025 willen we voor de komende jaren financieel gezond blijven. We realiseren dit door primair kritisch te blijven op de uitgaven en de inkomsten. We doen dit met het doel om onnodige lastenverzwaringen te voorkomen. In de meerjarenbegroting worden de uitgangspunten uit het coalitieakkoord verwerkt. Het doel is een sluitende meerjarenbegroting voor de jaren 2023 t/m 2025 aan de raad aan te bieden, waarbinnen meerjarig ruimte is voor nieuw beleid (structureel en incidenteel) en het kunnen opvangen van schommelingen (tegenvallers). We blijven meerjarig gericht op een financieel gezonde en solide huishouding. Sinds maart 2020 werden we getroffen door het Coronavirus. Dit heeft geresulteerd in een crisis met grote consequenties. Primair voor de gezondheid en het welzijn van iedereen, secundair ook voor alle sectoren, zoals economie, financiën, cultuur, sport etc. De totale impact van de crisis heeft zeker nog invloed gehad op het begrotingsjaar 2022. Ook in de toekomst zal de impact van deze crisis nog merkbaar zijn, maar in welke omvang en duur daar kan op dit moment geen betrouwbare uitspraak over gedaan worden.

Welke beleidsnota's waren relevant?   

Financiële verordening 2016. Nota verbonden partijen. Treasurystatuut 2014.

Wat hebben we hiervoor gedaan? 4.2.1 Sluitende Meerjarenbegroting 1. Aanbieden sluitende begroting meerjarenbegroting 2022-2025 In de raadsvergadering van 9 november 2021 is de begroting 2022 vastgesteld. 2. Opstellen van de voorjaarsnota 2023 De voorjaarsnota is op 13 juli 2022 behandeld in de raad voor wensen en bedenkingen. 3. Aanbieden sluitende meerjarenbegroting 2023-2026 De begroting 2023 inclusief amendement is vastgesteld in de raadsvergadering van 8 november 2022. De begroting is sluitend voor de jaren 2023 t/m 2025, niet voor het jaar 2026. We zijn voor de periode vanaf 2026 in afwachting hoe het Rijk de nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten in gaat vullen. 37

Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft inzicht in de totale baten en lasten van dit programma. Economie en financiën

Begroting

Begroting na wijz. 2022

Rekening

bedragen x € 1.000

2022

Lasten

-1.048

-3.371

-1.721

4.1 Economie, recreatie en toerisme

-533

-649

-567

1. Economie, recreatie en toerisme

-340

-401

-291

Overig beleidsveld

-193

-248

-276

4.2 Financieel gezond blijven

-515

-2.722

-1.154

Overig beleidsveld

-515

-2.722

-1.154

29.588

32.343

34.422

4.1 Economie, recreatie en toerisme

692

837

1.167

Overig beleidsveld

692

837

1.167

4.2 Financieel gezond blijven

28.896

31.506

33.254

Overig beleidsveld

28.896

31.506

33.254

Saldo van baten en lasten

28.540

28.972

32.701

Stortingen in reserves

-1.602

-6.576

-6.413

Onttrekkingen aan reserves

1.973

13.102

8.171

371

6.526

1.758

28.911

35.498

34.458

Baten

Mutaties reserves Resultaat

38

2022

Overzicht baten en lasten

39

Overzicht baten en lasten 2022 Programma

Lasten

Baten

Saldo

1. Bestuur en Veiligheid

2.792.331

-1.119.627

-1.672.704

2. Sociaal domein

23.017.225

-7.785.820

-15.231.404

3. Ruimtelijk domein

12.752.465

-7.928.729

-4.823.736

4. Economie en financiën

861.899

-1.155.140

293.241

Subtotaal programma's

39.423.919

-17.989.316

-21.434.603

532.679

-33.266.375

32.733.696

326.280

0

-326.280

9.154.568

-1.382.318

-7.772.251

0

0

0

49.437.446

-52.638.008

3.200.563

6.413.047

-8.170.728

1.757.681

55.850.493

-60.808.737

4.958.244

Algemene dekkingsmiddelen (0.5, 0.61, 0.62, 0.64, 0.7) Heffing VPB ( 0.9) Overhead Onvoorzien (0.8) Saldo van baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves (0.10) Resultaat (0.11)

40

Paragrafen

41

1. Lokale heffingen De lokale heffingen en belastingen De paragraaf lokale heffingen geeft inzicht in de door de gemeente Asten geheven heffingen (belastingen en retributies). De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke inkomsten. Het (tarieven)beleid voor de lokale heffingen is vastgelegd in de diverse verordeningen die jaarlijkse geactualiseerd worden. Meer algemene informatie over alle lokale heffingen is terug te vinden via de site van de gemeente (https://www.asten.nl/belastingen.html). De gemeentelijke heffingen zijn te onderscheiden in drie typen: 1. Algemene belastingen De opbrengsten uit algemene belastingen komen ten gunste aan de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten ingezet worden voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen. De algemene belastingen in Asten zijn de onroerendezaakbelasting, toeristenbelasting en reclamebelasting. 2. Bestemmingsbelastingen Bestemmingsbelastingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten bestemd zijn voor specifieke taken of voorzieningen met een algemeen belang. Voor deze belastingen geldt dat de gemeente niet meer mag heffen dan de kosten die zij voor deze voorziening maakt (maximaal kostendekkend). De bestemmingsbelastingen in Asten zijn de rioolheffing, afvalstoffenheffing en hondenbelasting.

Het uitgangspunt in Asten is dat de hondenbelasting slechts wordt ingezet voor kosten die samenhangen met het verminderen van overlast (budgettair neutraal). Deze belasting kan dus worden beschouwd als een bestemmingsbelasting. 3. Retributies (rechten en leges) Retributies worden geheven van inwoners aan wie de gemeente een specifieke dienst verleent. De belangrijkste retributies zijn de leges; vergoedingen voor een bij de gemeente aangevraagde dienst zoals het aanvragen van een paspoort of vergunning. Ook deze retributies mogen net als bestemmingsbelastingen niet meer dan kostendekkend zijn. De heffing van de algemene belastingen en bestemmingsbelastingen wordt uitgevoerd door de Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB). De gemeentelijke belastingen die door de BSOB worden opgelegd zijn de onroerendezaakbelasting, rioolheffing, afvalstoffenheffing, toeristenbelasting, hondenbelasting en de reclamebelasting. Kwijtscheldingsbeleid Ter bestrijding van armoede voert de gemeente Asten een actief kwijtscheldingsbeleid. Wanneer een inwoner op grond van een laag inkomen de gemeentelijke belastingen moeilijk kan betalen, kan een verzoek om kwijtschelding ingediend worden. Voorbeelden van inwoner die voor kwijtschelding in aanmerking komen, zijn huishoudens die uitsluitend zijn aangewezen op een bijstandsuitkering of AOW-uitkering en zonder enig vermogen.

Kwijtschelding kan worden aangevraagd voor onroerendezaakbelasting, rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een maximaal aantal ledigingen.

42

Meer informatie over de procedure en regels rondom kwijtschelding is te vinden via de website van de gemeente (https://www.asten.nl/belastingen/kwijtscheldingbelastingen.html). Opbrengsten lokale belastingen en heffingen Tarieven 2022 Werkelijk 2021

Begroting 2022

Werkelijk 2022

- Eigenaar woning

0,1128 %

0,1202 %

0,1046%

- Eigenaar niet-woning

0,2467 %

0,2629 %

0,2698%

- Gebruiker niet-woning

0,2011 %

0,2143 %

0,2210%

- Gemiddelde waarde woning

€ 308.621

€ 308.621

€ 306.710

Tarieven Onroerendezaakbelasting - OZB (in procenten van de WOZ-waarde)

Rioolheffing (per aangesloten perceel) - Eigenaar

€ 252,00

€ 270,65

€ 270,65

- Kwart tarief

€

€

€

- Gebruiker (per volle 500 m3 afgevoerd afvalwater >500 m3 en <15.000 m3)

€ 179,95

€ 182,65

€ 182,65

- Gebruiker (per volle 500 m3 afgevoerd afvalwater >15.000 m3)

€ 90,37

€ 91,75

€ 91,75

- Vastrecht

€ 88,20

€ 75,90

€ 75,90

- Lediging 140 liter container rest

€ 12,00

€ 12,00

€ 12,00

- Lediging 140 liter container GFT

€ 4,00

€ 4,00

€ 4,00

- Lediging 40 liter container rest

€ 6,50

€ 6,50

€ 6,50

- Lediging 25 liter container GFT

€ 2,00

€ 2,00

€ 2,00

- Paspoort vanaf 18 jaar

€ 74,65

€ 75,90

€ 75,80

- Identiteitskaart vanaf 18 jaar

€ 64,00

€ 64,95

€ 68,50

- Rijbewijs

€ 41,00

€ 41,60

€ 41,60

€ 6.875,00

€ 6.978,15

€ 6.875,00

- Hotel

€ 2,15

€ 2,15

€ 2,15

- Bed & Breakfast en daaraan gelijk gestelde accommodaties

€ 2,15

€ 2,15

€ 2,15

- Overige accommodaties

€ 1,40

€ 1,40

€ 1,40

- Voor de 1e hond

€ 74,64

€ 74,64

€ 74,64

- Voor de 2e hond

€ 95,76

€ 95,76

€ 95,76

- Voor de 3e en volgende hond

€ 127,08

€ 127,08

€ 127,08

- “Kenneltarief”

€ 173,88

€ 173,88

€ 173,88

- Vast bedrag per vestiging

€ 255,00

€ 255,00

€ 255,00

- Bij WOZ-waarde > € 139.000,-, vermeerderd met het tarief per € 1.000 waarde tot een maximum van € 510,-

€

€

€

63,00

67,65

67,55

Afvalstoffenheffing (Diftar)

Leges (diverse tarieven)

- Omgevingsvergunning van € 250.000, bouwkosten Toeristenbelasting (per persoon, per overnachting)

Hondenbelasting

Reclamebelasting

1,10

43

1,10

0,85

Opbrengsten Lokale heffingen en belastingen

werkelijk 2021

begroting 2022 na wijziging

Werkelijk 2022

Rioolheffing

-2.068.099

-2.222.082

-2.231.110

OZB

-4.253.966

-4.534.747

-4.626.045

Leges burgerzaken

-226.435

-189.586

-233.418

Afvalstoffenheffing

-1.185.297

-1.172.178

-1.088.649

Leges omgevingsvergunningen

-1.219.950

-865.870

-820.231

Hondenbelasting

-96.288

-93.820

-99.482

Reclamebelasting

-31.582

-32.737

-28.935

Toeristenbelasting

-811.512

-506.485

-547.337

-9.893.129

-9.617.505

-9.675.207

Totaal

Kostendekking Voor de bestemmingsbelastingen (rioolheffing, afvalstoffenheffing en hondenbelasting) en de retributies (rechten en leges) geldt dat deze niet meer dan kostendekkend mogen zijn bij de vaststelling van de begroting. Voor bepaalde leges stelt het Rijk een maximumtarief vast. Hieronder wordt van de diverse lokale heffingen de werkelijke kostendekkendheid van de tarieven in 2022 inzichtelijk gemaakt. Kostendekking bestemmingsbelastingen Lasten taakvelden

Baten taakvelden

Rioolheffing 1.780.107 -22.497 Afvalstoffenheffing* 871.047 -133.587 Hondenbelasting 36.125 0

BTW

Totale lasten

Baten heffing

184.637

241.890

2.184.137

-2.231.110

102%

62.843

158.152

958.455

-1.088.649

114%

28.557

2.572

67.254

99.482

148%

Overhead

Kostendekking

*In de berekening van de kostendekkendheid afvalstoffenheffing is de eenmalige storting in de voorziening Attero niet meegenomen.

Kostendekking leges Titel

Lasten Inkomsten Overhead taakvelden

BTW

Totale netto lasten

Baten: Leges

Kostendekkendheid

Titel 1 Algemene dienstverlening / burgerzaken 192.214 0 140.821 1.828 334.863 -316.307 94,5% Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning 602.394 0 378.350 25.512 1.006.256 -820.231 81,5% Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn 99.470 0 103.884 0 203.354 -20.740 10,2% Totaal 894.078 0 623.055 27.340 1.544.473 -1.157.278 74,9%

44

Lokale lastendruk In dit onderdeel wordt de lokale lastendruk per woonruimte berekend (OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing). Lokale lastendruk

Werkelijk 2021

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Gebruiker Afvalstoffenheffing (variabel)1 Afvalstoffenheffing (vast)

100,00 88,20

100,00 75,90

84,00 75,90

Totaal gebruiker

188,20

175,90

159,90

€ 308.621 348,12 252,00

€ 308.621 371,01 270,65

€ 306.710 320,82 270,65

600,12

641,66

591,47

Eigenaar Gemiddelde waarde woning Onroerendezaakbelasting (OZB)2 Rioolheffing Totaal eigenaar

788,32 817,56 751,37 Totale lastendruk 1. Bij de berekening van het variabele deel van de afvalstoffenheffing voor werkelijk 2022 wordt uitgegaan van een gemiddeld aantal ledigingen van 5 containers restafval à 140 liter en 6 containers GFT-afval à 140 liter per huishouden. 2. Het tarief onroerendezaakbelasting (OZB) is gebaseerd op de gemiddelde waarde van een woning.

45

2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Informatie over het weerstandsvermogen is van belang om te weten of en in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen. Deze tegenvallers kunnen incidenteel en structureel van aard zijn, maar hebben altijd invloed op de financiële positie van de gemeente. Hoe hoog het weerstandsvermogen zou moeten zijn is niet exact aan te geven. De omvang is afhankelijk van de (financiële) risico’s die de gemeente loopt en de kans dat de risico’s daadwerkelijk effectief worden. Een risico is de kans op een gebeurtenis met een negatief financieel gevolg voor de gemeente, waarvoor geen dekking aanwezig is. Risicomanagement Elke organisatie zal risico's moeten nemen om zijn doelen te realiseren. Inzicht in het beheersen van risico's begint bij het risicobewustzijn van medewerkers in de primaire processen. Met een structurele aanpak van risicomanagement krijg je als organisatie grip op het beheersen van risico's. Beleidsnota Nota risicomanagement Gemeente Asten (2013). Weerstandsvermogen Om een uitspraak te kunnen doen over de mate waarin de gemeente Asten financiële tegenvallers kan opvangen is inzicht nodig in: 1. De risico’s: een risico is de kans op een gebeurtenis met een negatief (financieel) gevolg voor de gemeente; 2. De buffer: hoe groot is onze “spaarpot” om deze risico’s op te kunnen vangen?

Ratio weerstandsvermogen :

2,63

Deze ratio hoort bij de normering uitstekend en betekent dat er ruim voldoende middelen zijn om de gekwantificeerde risico’s af te dekken wanneer zij zich voordoen. In het vervolg van deze paragraaf zijn deze 3 elementen berekend. Onderdeel 1: berekening benodigde weerstandscapaciteit (risico's) De risico's zijn geïnventariseerd en waar nodig geactualiseerd. Voor elk risico is een inschatting gemaakt van de kans van het optreden van het risico en de financiële impact indien het risico zich voordoet. Elk risico is vertaald in geld, dus bijvoorbeeld ook een risico op imagoschade. Het indelen in kansklasse en financieel gevolg klasse leidt tot de risicoscore. Risicoscore = inschaling kans x inschaling financieel gevolg. Hoe hoger de risicoscore, hoe hoger de prioriteit voor beheersing van het risico.

46

We onderscheiden zoals in onderstaande risicomatrix zichtbaar, drie categorieën:  Categorie rood: risicoscore is 15 punten of meer.  Categorie oranje: risicoscore is 5 t/m 14 punten.  Categorie groen: risicoscore is 1 t/m 4 punten. Alleen de risico's van de categorie rood en oranje noemen we financieel materieel en tellen mee in de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. De categorie rood risico's wordt extra gemonitord. De risicomatrix ziet er als volgt uit: IMPACT K A N S

Klasse

Minder dan € 20.000

Tussen € 20.000 en € 50.000

Tussen € 50.000 en € 200.000

Tussen € 200.000 en € 400.000

score 1

score 2

score 3

score 4

Zeer groot Vaker dan 1x/jaar

Meer dan € 400.000

score 5 5

3

score 5 90% Groot 1x per 1-2 jaar

23

12, 13, 19

17

11, 14

score 4 70% Gemiddeld 1x per 2-5 jaar

10, 16

1,2,4,6

8

7

score 3 50% Klein 1x per 5-10 jaar score 2 30% Zeer klein Minder dan 1x per 10 jaar score 1 <10%

15, 20, 21, 22

Wanneer het financieel gevolg van een risico structureel is, heeft dit ook financiële gevolgen voor verdere jaren. Wanneer een structureel risico zich voordoet zal in de toekomst structurele dekking binnen de begroting moeten worden gezocht. In de volgende twee tabellen zijn de risico's van de categorieën rood en oranje nader gespecificeerd. Het nummer uit de bovenstaande grafiek komt overeen met het nummer uit de onderstaande tabellen.

47

Risicoscore Rood Risico

Nr

Toelichting

Kans

Impact

Bedrag

Sociaal domein zorgkosten

1

We hebben steeds meer grip op de zorgkosten door goed te monitoren. Door maatschappelijke ontwikkelingen (vergrijzing, toenemende problematiek) blijven de kosten in de toekomt stijgen. Het risico zit met name bij de inzet van dure voorzieningen. Deze is vooraf lastig in te schatten. We hebben als gemeente zorgplicht, dit is een open einde regeling waarbij we verplicht zijn om zorg in te zetten. Dit betekent een risico voor de begrote budgetten.

50%

500.000

250.000

Daarnaast zijn andere maatschappelijke ontwikkelingen zijn ook van invloed op de zorgkosten. Minder vrijwilligers en mantelzorgers door individualiseren en vergrijzing heeft ook invloed op de zorgkosten. Nieuwe wensen

2

Binnensportaccommodatie: de renovatie van de Schop is in het verleden eenmalig afgedekt. Er zijn in de begroting geen structurele lasten opgenomen voor vervanging. Afhankelijk van de hoogte van de investering en de rente, betekent dit een extra jaarlast.

50%

500.000

250.000

Juridische procedures / schadeclaims handhaving

3

Als tijdens de procedures blijkt dat we niet de juiste procedures hebben gevolgd of een onjuiste beslissing hebben genomen jegens inwoners van Asten of bedrijven. Hiermee staat de onrechtmatigheid in de meeste gevallen vast. Ook kan er vertragingsschade zijn of schade bij niet tijdig beslissen ingebrekestelling).

90%

125.000

112.500

Juridisering samenleving / niet tijdige besluitvorming

4

Opgelegde kosten planologische procedures, leges (bijv. voor een aanvraag omgevingsvergunning) en privaatrechtelijke heffingen (bijv. rioolheffing, OZB, toeristenbelasting, afvalstoffenheffing) die leiden tot juridische procedures. Risico op verplichting geheel of gedeeltelijk terugbetalen leges en proceskostenvergoeding.

50%

450.000

225.000

Asielopvang

5

Noodopvang asielzoekers, opvang statushouders en opvang Oekraïners. De opvang brengt extra kosten voor huisvesting, onderwijs, zorg enz. met zich mee. Daarnaast is extra inzet van personeel en overige overheidsinstanties nodig. De verwachting is dat de kosten maar gedeeltelijk door het Rijk gecompenseerd worden.

90%

500.000

450.000

Onzekerheid Algemene Uitkering Rijksoverheid

6

De herijking van het gemeentefonds is afgerond. Dit pakt voordelig uit voor de gemeente Asten. Evaluatie vindt plaats in 2025.

50%

2.000.000

1.000.000

De algemene uitkering neemt in 2026 fors af. De VNG is hierover nog in onderhandeling met het Rijk.

Totaal

2.287.500

48

Risicoscore Oranje Risico

Nr

Toelichting

Kans

Impact

Realisatie (grote) projecten

7

(Grote) projecten zoals bijvoorbeeld herstructurering wegen, strategisch huisvestingsplan onderwijs, binnensportaccommodatie: investeringsbedrag gemeente is niet toereikend en / of betrokken partijen bereiken geen overeenstemming over uitwerking / onderlinge samenwerking planontwikkeling. Civieltechnisch: bodemverontreiniging, verleggen kabels en leidingen, nadeelcompensatieregeling (overlast tijdens de uitvoering), scheuren in bebouwing a.g.v. verzakking (bronbemaling) waarbij de kosten hoger zijn dan de geraamde post hiervoor in het project. Riolering: bij sommige projecten wordt een (groot) deel van de kosten ten laste van de reserve riolering gebracht. Wanneer bij inspectie blijkt dat de riolering nog voldoende is, maar de weg toch vervangen moeten worden, stijgen de structurele (afschrijving)lasten in de begroting omdat minder kosten ten laste van de reserve kunnen worden gebracht. Recent is aan het licht gekomen dat in een bepaalde periode asbesthoudende kit is gebruikt bij het verbinden van rioolbuizen. Er is nog onduidelijkheid hoe hiermee om te gaan. Bij rioolvervangingsprojecten kan dit kostenverhogend werken. Explosieven: we beschikken over een risicokaart waaruit blijkt dat grote delen van de gemeente verdacht zijn. We moeten hier nog beleid op ontwikkelen. Bij projecten en werken in de grond kan dit kostenverhogend werken.

Daarnaast gaat de stikstofproblematiek een risico vormen. Op dit moment is nog niet bekend wat hier de impact van zal zijn. Grondexploitaties: stijgende kosten zijn een risico. In de reserve grondbedrijf is budget gereserveerd voor afdekking van deze risico's. Beheersmaatregel: brede inzet in projectgroepen en monitoring tijdens project.

30%

1.000.000

300.000

Afhankelijkheid ICT systemen

8

Beschikbaarheid ICT middelen: storing of uitval van de infrastructuur, stroomstoring, cybercriminaliteit. Beschikbaarheid van essentiële programmatuur i.c.m. verplichtingen in ketens, juist en tijdig verstrekken informatie aan landelijke voorziening (bv BAG). Uitval en/of storingen vormen een bedreiging voor de bedrijfsvoering en daarmee de dienstverlening.

30%

300.000

100.000

Prijsstijgingen

9

De Nederlandse economie groeide in het vierde kwartaal nog heel behoorlijk. Dat is boven verwachting want er werd een beetje gerekend op krimp, aangezien het een kwartaal eerder wel economisch minder ging. Het risico op prijsstijgingen is echter niet meer zo groot als voorheen. Bovendien worden prijsstijgingen (deels) gecompenseerd door het Rijk. Daarom nemen we hier geen bedrag op.

Renteontwikkeling

10

De rente is de afgelopen tijd flink gestegen. Deels hebben we hiermee al rekening gehouden in onze begroting. Voor nieuwe wensen / investeringen is echter nog geen rekening gehouden met rentekosten.

50%

250.000

125.000

49

Bedrag

Risico

Nr

Toelichting

Kans

Impact

Arbeidsmarktontwikkeling

12

De arbeidsmarkt staat al een langere periode onder druk. In de volle breedte ervaren we dat het moeilijker is om gekwalificeerd personeel aan te trekken. Het gaat zowel om geschikte kwalificaties als de juiste persoonskenmerken (aansluiting op kernbegrippen A4 bedrijfsplan). Daarnaast constateren we dat de kosten voor het inhuren van gekwalificeerd personeel oploopt, de markt is krap en de prijs neem toe. Hierdoor ontstaat het risico dat onze ambities in de knel komen.

70%

125.000

Bedrag 87.500

Ook bij onze partners en leveranciers speelt het tekort op de arbeidsmarkt. Hierdoor komt dienstverlening (bijvoorbeeld in de zorg) soms onder druk te staan. Veranderende regelgeving

Verbonden partijen (financieel, imago)

13

Omgevingswet: gemeente Asten bereidt zich voor op de invoering van de omgevingswet. Er zijn hiervoor incidentele middelen voorzien. De praktijk na implementatie gaat uitwijzen of er ook sprake zal zijn van hogere structurele bedrijfsvoeringskosten. Uit eerdere onderzoeken blijkt dat budgetneutrale invoering onder druk staat. Er wordt nog onderhandeld over financiële compensatie. Zolang dit onduidelijk is blijft er sprake van risico.

70%

125.000

87.500

14

Klimaatbestendig en energie neutraal: gemeenten gaan plannen maken om van het gas af te gaan, duurzame energie te produceren en klimaatbestendig te worden en meer circulair. Deze taken zullen zeker deels maar mogelijk allemaal door het Rijk opgelegd worden aan de gemeenten. Daarnaast gaat o.a. de stikstofwetgeving druk op onze capaciteit leggen: de toekomst van het buitengebied zal nog meer aandacht gaan krijgen. Wat de kosten - vergoeding daarvan zal zijn is nog niet in te schatten. We pakken veel van deze zaken in de regio (in Peel- of MRE-verband) op.

50%

125.000

62.500

15

Verbonden partijen kunnen in financiële problemen komen (zie paragraaf verbonden partijen). Meer geld nodig dan geraamd. Door de ontwikkelingen bij de GR-en goed te monitoren, onder andere door deel te nemen aan overleggen, worden deze risico's beheerst.

10%

450.000

45.000

16

GR Werkbedrijf Senzer: Het betreft met name de onzekerheid over de financiering door het Rijk (BUIG, WSW, Participatie) en het wegvallen van opdrachten en detacheringen door toenemende concurrentie en een slechtere economische situatie (omzetverlies en extra inzet voor herplaatsingen). De gevolgen van corona lijken voor Senzer mee te vallen en de economie in onze regio lijkt minder geraakt te zijn dan die in andere regio’s. De bestandsontwikkeling is en blijft echter een onzekere factor.

50%

300.000

150.000

17

ICT NML Met ICT NML is afgesproken dat 50% van hun benodigde weerstandsvermogen wordt opgebouwd bij ICT NML en de andere 50% wordt verdeeld over de deelnemende gemeenten. Voor de gemeente Asten betekent dit een bedrag van € 22.000,=.

22.000

18

Blink BDO heeft geconstateerd dat voor de opdracht(en) door Blink aan PreZero een aanbestedingsplicht geld. Door de GR Blink zijn de opdracht(en) niet aanbesteed. Dat is onrechtmatig. Dat heeft echter geen doorwerking op het rechtmatigheidsoordeel op deze of andere jaarstukken van de gemeente.

P.M.

50

Risico

Nr

Imagoschade, aansprakelijkheid bij verstrekken onjuiste informatie.

19

Verzekering / garantstelling aansprakelijkheid burger (o.a. bij schade burger)

20 21 22 23

Toelichting De consequenties van het mogelijk uittreden van PreZero zijn nog niet bekend en daarom ook niet in te schatten. Gemeente verstrekt verkeerde info, externe hack op onze systemen (cybercriminaliteit). Privacyregels worden geschonden en er wordt een bestuurlijke boete opgelegd door de Autoriteit Persoonsgegevens. Gemeente is verantwoordelijke voor actueel houden risicokaart, WKPB etc. Gegevens kunnen kwijt raken of onbedoeld wijzigen. Audit extern orgaan (bijv. waarderingskamer WOZ) kan dit ook melden. Software kan problemen/storingen bevatten. Dit kan leiden tot negatieve berichtgeving media en herstelkosten. Met klachtafhandeling zijn hoge kosten gemoeid. Eind 2022 heeft een onbevoegde toegang gehad in twee mailboxen van de gemeente. Hiervoor is aangifte gedaan bij de Autoriteit Persoonsgegevens, politie en zijn maatregelen genomen om verdere schade te voorkomen. Concreet hebben we extra beveiligingsmaatregelen getroffen om onze systemen en daarmee ook de mailboxen (nog) beter te beveiligen tegen inbreuken van buitenaf. We investeren extra in bewustwording op het vlak van cybercriminaliteit, vanuit het besef dat we met privacygevoelige gegevens werken. Op dit moment vindt verder onderzoek plaats naar om welke gegevens het precies gaat en van wie.

Eind mei zijn er geen financiële of juridische consequenties bekend die van invloed zijn op het weerstandsvermogen dan wel moeten worden gewaardeerd in de jaarrekening. Gemeentelijke borgstellingen; de gemeente heeft een achtervangfunctie indien een corporatie in financiële problemen komt. Risico schade inventaris gemeentelijke gebouwen (aanvulling op verzekering). Risico aansprakelijkheid gemeente bij brandschade aan naburige panden en inventaris (indien schade groter dan 2 x € 2.500.000,= per jaar). Risico op aansprakelijkheid wat niet onder de dekking van de verzekering valt (bijv. niet tijdig beslissen).

Kans

Impact

70%

125.000

5%

53.000.000

10%

700.000

70.000

10%

700.000

70.000

70%

35.000

24.500

Totaal

Bedrag

87.500

2.650.000

3.881.500

Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit op basis van de reguliere risico's (geïdentificeerde en in de risicomatrix ingedeelde risico's met een zekerheidspercentage van 90%) en de impact Coronacrisis is als volgt: Totaal bedrag reguliere risico's - rood Totaal bedrag reguliere risico's - oranje Totaal bedrag risico's

€ 2.287.500 € 3.881.500 € 6.169.000

De reguliere risico's worden vermenigvuldigd met een zekerheidspercentage van 90%, omdat niet alle risico's zich tegelijk voor doen. De bandbreedte voor de totaal benodigde weerstandscapaciteit is uiteindelijk als volgt: Benodigde weerstandscapaciteit = € 5.552.100 Onderdeel 2: berekening beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt, of kan beschikken, om niet begrote kosten te dekken. Deze bestaat uit de volgende onderdelen: 51

1. Algemene reserve 2. Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) 3. Post onvoorzien 4. Stille reserves 5. Onbenutte belastingcapaciteit. Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit In onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de geprognosticeerde beschikbare weerstandscapaciteit per 31-12-2022. Beschikbare weerstandscapaciteit per 31-12-2022 1. Algemene reserve 2. Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) 3. Post onvoorzien 4. Stille reserves 5. Onbenutte belastingcapaciteit Totaal beschikbaar

Incidenteel

Structureel

12.020.451 640.474 55.000 1.167.345 13.883.270

726.921 726.921

Liquide / Niet liquide Liquide Liquide Niet liquide Niet liquide Niet liquide

De beschikbare weerstandscapaciteit op basis van de optelsom van de incidentele en structurele buffer is als volgt: Totaal beschikbare weerstandscapaciteit = € 14.610.191

Liquide beschikbare weerstandscapaciteit = € 12.660.925

Ad 1. Algemene reserve De algemene reserve is vrij aanwendbaar voor nieuw beleid (of het opvangen van tegenvallers in het jaarrekeningresultaat). Daarnaast kan deze reserve worden ingezet ter afdekking van (niet begrote) financiële tegenvallers. De stand van de Algemene reserve ontwikkelt zich als volgt: Algemene reserve Stand Algemene Reserve 31-12-2022

2022 € 12.020.451

Ad 2. Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar) Indien er bestemmingsreserves zijn waarbij de raad nog vrij kan besluiten over de bestemming van het geld én de rente wordt niet als dekkingsmiddel voor de exploitatie ingezet, dan kan dit deel worden ingezet voor de beschikbare weerstandscapaciteit. Het gevolg kan wel zijn dat geplande investeringen (bijvoorbeeld gedekt uit de Reserve Eenmalige Bestedingen) niet door kunnen gaan.

52

Deze vrij aanwendbare bestemmingsreserves omvatten de volgende (stand 31-122022): Bestemmingsreserves (vrij aanwendbaar)

2022

Reserve personeelskosten Reserve I&A algemeen Reserve info- en computertechniek Reserve groenfonds Totaal

€ 90.634 € 37.074 € 28.033 € 484.733 € 640.474

Ad 3. Post onvoorzien De post onvoorzien is een buffer voor onvoorziene uitgaven. Ad 4. Stille reserves Als activa onder de waarde in het economische verkeer zijn gewaardeerd is sprake van een stille reserve. Indien deze stille reserve meegenomen wordt in de weerstandscapaciteit is het van belang dat de activa direct verkoopbaar zijn. Bij verkoop ontstaan winsten die eenmalig vrij aanwendbaar zijn. Actualisatie van de stille reserves heeft plaatsgevonden bij deze begroting 2023. Ad 5. Onbenutte belastingcapaciteit De gemeente kan haar lokale belastingen verhogen om financiële tegenvallers op te vangen. Er is sprake van onbenutte belastingcapaciteit indien het gemeentelijke OZBtarief onder het maximumtarief valt zoals is opgenomen in de gemeentewet en/of wanneer de afvalstoffenheffing/rioolheffing niet kostendekkend zijn. Deze laatste twee heffingen zijn in Asten allebei wel kostendekkend. Bij de berekening van de onbenutte capaciteit van de OZB wordt uitgegaan van de jaarlijkse macronorm van het OZB-tarief (redelijk peil) zoals aangegeven in de meicirculaire 2022. Het OZB-tarief is daarin bepaald op 0,1729% van de gemiddelde WOZwaarde. Het verschil tussen de begrote opbrengsten OZB in 2023 en het redelijk peil is de onbenutte belastingcapaciteit, deze bedraagt € 726.921,=.

Onderdeel 3: berekening ratio weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit (buffer) en de benodigde weerstandscapaciteit (gekwantificeerde risico's) en wordt uitgedrukt in een verhoudingsgetal (ratio). Om de ratio weerstandsvermogen te beoordelen wordt gebruik gemaakt van de onderstaande normering van NARIS (Nederlandse Adviesbureau voor Risicomanagement): Ratio weerstandsvermogen Meer dan 2,0 Tussen 1,4 en 2,0 Tussen 1,0 en 1,4 Tussen 0,8 en 1,0 Tussen 0,6 en 0,8 Minder dan 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Beschikbare weerstandscapaciteit (totaal) Beschikbare weerstandscapaciteit (liquide)

€ 14.610.191 € 12.660.925

Benodigde weerstandscapaciteit:

€ 5.552.100

53

Ratio weerstandsvermogen (totaal):

2,63

Ratio weerstandsvermogen (liquide):

2,28

Conform bovenstaand overzicht zijn beide weerstandsratio's uitstekend en betekent dat er ruim voldoende middelen zijn om de gekwantificeerde risico’s af te dekken wanneer zij zich voordoen. Kengetallen Op basis van het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) is het voor gemeente sinds 2016 verplicht om een basisset financiële kengetallen op te nemen in de begroting en jaarrekening. Door middel van deze kengetallen wordt de onderlinge vergelijkbaarheid van gemeenten bevorderd en krijgt de gemeenteraad een globaal inzicht in de verwachte financiële ontwikkelingen in de gemeente. Het is niet mogelijk om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven over de financiële positie. Signaleringswaarden Aan de bovenstaande kengetallen zijn (nog) geen normen verbonden. De wetgever heeft de manier waarop gemeenten de kengetallen laten meewegen nadrukkelijk bij de gemeente gelaten. Wel is meegegeven dat het behulpzaam kan zijn om de kengetallen te relateren aan bijvoorbeeld signaleringswaarden. Dit zijn (normen)kaders waarbij zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de signaleringswaarden afkomstig uit de stresstest voor 100.000+ gemeenten.

In de onderstaande tabel zijn de signaleringswaarden te zien en in welke categorie (A, B of C) deze vallen. Hierbij is categorie A het minst risicovol en categorie C het meest risicovol. Signaleringswaarden kengetallen

Categorie A minst risicovol

Categorie B neutraal

Categorie C meest risicovol

1a. Netto schuldquote

< 90%

90 - 130%

> 130%

1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 2. Solvabiliteitsratio

< 90%

90 - 130%

> 130%

> 50%

20 - 50%

< 20%

3.

Grondexploitatie

< 20%

20 - 35%

> 35%

4.

Structurele exploitatieruimte

> 0%

0%

< 0%

5.

Gemeentelijke belastingcapaciteit

< 95%

95 - 105%

> 105%

54

55

Conclusie gemeente Asten Op basis van de bovenstaande kengetallen kan de conclusie worden getrokken dat de financiële positie van de gemeente over het boekjaar 2022 gezond is. De solvabiliteitsratio stijgt ook en komt bijna op 50% uit.

56

3. Bedrijfsvoering Wat wilden we bereiken? Missie en Visie van ons bedrijfsplan We leveren publieke dienstverlening aan de Astense samenleving. Gezamenlijk bouwen we aan een prettige woon-, werk-, en leefomgeving, vanuit eigen kracht, dichtbij de burger (in diens verschillende rollen). We zijn klantgericht en (re)ageren flexibel op veranderingen in de maatschappij. Leidende principes 1. Onze Klanthouding is: Ja, tenzij….. 2. De burgers blijven zelf verantwoordelijk (Faciliterende overheid). 3. We zijn klantgericht, flexibel en omgevingsbewust. 4. High trust-low tolerance: ruimte voor onze professionals (werken vanuit de ‘bedoeling’) met een beperkt aantal kaders/regels. 5. We maken plezier van ons werk. Waarom en waartoe doen we dit? Omdat het noodzakelijk is aansluiting te houden met de veranderende eisen en wensen in de gemeenschap met actieve burgers die zelf aangeven wat nodig is. We doen de dingen waaraan behoefte is en doen deze dingen goed. Deze aansluiting bepaalt ons bestaansrecht. Én we willen een aantrekkelijke gemeente zijn om voor te werken.

Wat hebben we hiervoor gedaan? Wat betekende dit voor onze burgers en voor ons? We maken hierover goede afspraken met onze burger, met onze medewerkers en met onze partners in ons netwerk. En we komen (deze) afspraken na! Daarop focussen we ons. Daarvoor is het nodig om:  De begrippen ‘klantgerichtheid’, ‘flexibiliteit’ en ‘omgevingsbewustzijn’ te concretiseren.  De ‘andere’ relatie tussen gemeente en burger daadwerkelijk in te vullen.  Te sturen op klanttevredenheid en professionalstevredenheid.  Duidelijk en daadkrachtig te zijn, ook in lastige situaties, talent te benutten, elkaar te ondersteunen en niet te voorzichtig te zijn (lef tonen). We gingen door met  We voeren de Toekomstagenda uit, hier in het bijzonder het Programma Vitale Democratie en als onderliggend instrument o.m. de Omgevingswet.  We geven ruimte aan onze medewerkers in hun werk en het vergroten van hun probleemoplossend en communicatief vermogen.  We ontwikkelen ieders eigenaarschap en ambassadeurschap.  We voeren dialoog (UIT-, BE-, AF-, AANspreken) in onze teams.  We gebruiken (alleen) regels en systemen die we nodig hebben.  We maken geen nieuwe nota’s maar doen het (gewoon). We bespreken casuïstiek in de teams en in individuele personele gesprekken. Ieder ervaart zelf en leert ervan.  We bieden collectieve en individuele trainingen.

 EN we brengen plezier (terug) in ons werk en in onze organisatie. De wereld stond niet stil De begroting voor 2022 werd grotendeels medio 2021 voorbereid. We weten hoe snel ontwikkelingen in de wereld, ver weg en dicht bij kunnen gaan. Dit vroeg ook in 2022 een dynamische inzet van iedereen. Duidelijker kon het niet worden gemaakt hoe belangrijk de kern en focus van ons bedrijfsplan, onze bedrijfsvoering is. En hoe actueel de tekst nog steeds is.