D-11 Bijlage 2 - Jaarrapportage 2025 ODZOB

JAARRAPPORTAGE 2025 Gemeente Asten

Jaarrapportage 2025 – gemeente Asten

In opdracht van

ODZOB Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant Postbus 8035 5601 KA Eindhoven

Auteur

Anita van den Broek

Datum

6 maart 2026

Status

Definitief

Pagina 2 van 21

1. Voorwoord Met passie en vakmanschap werken onze collega’s aan de bescherming én verbetering van de fysieke leefomgeving in onze regio. Daarmee willen we mensen veilig en gezond laten wonen, werken en recreëren. We doen dit door te adviseren, vergunningen te verlenen, toezicht te houden en te handhaven als het nodig is. In deze jaarrapportage over 2025 kunt u lezen wat we afgelopen jaar hebben gedaan voor uw gemeente. Naast deze jaarrapportage verantwoorden wij ons ook via de jaarstukken, jaarlijkse werkprogramma’s en de termijnrapportages. Samen vormen deze documenten de basis voor het geven van inzicht en verantwoording in en over ons werk. In 2025 is ons nieuwe Regionale Operationeel Kader (ROK) geïmplementeerd. Het nieuwe ROK VTH vormt voor de komende 4 jaar de basis voor de gezamenlijke uitvoering van de VTH-taken in onze regio. Het maakt duidelijk waar we aan werken en waar we prioriteiten leggen. En het sluit uiteraard aan bij de Meerjarenvisie van de ODZOB. Zo kunnen wij u in 2026 nog beter informeren over de inhoudelijk behaalde resultaten over de fysieke leefomgeving in onze regio.

Pagina 3 van 21

2 . Inleiding Deze rapportage geeft een overzicht van de Vergunningverlening-, Toezicht- en Handhavingstaken (VTH) die wij in 2025 voor uw gemeente hebben uitgevoerd en waarvoor u het bevoegd gezag bent.* Samen met de opgestelde werkprogramma’s in het begin van het jaar, en de ROK verantwoording in de bijlage, geeft het een integraal beeld van ons werk voor u. Wij laten graag zien hoe ons werk bijdraagt aan een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving in uw gemeente en de regio. In de afbeelding rechts ziet u wat wij hebben gerealiseerd met het door u beschikbaar gestelde budget in 2025. VTH-beleid en doelen De resultaten van Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel van het Rijk, IPO en VNG geven richting aan de verdere ontwikkeling van de ODZOB als onderdeel van een landelijk robuust stelsel van omgevingsdiensten. De implementatie hiervan is opgenomen in de Meerjarenontwikkelaanpak ODZOB, die op 19 december 2024 door het algemeen bestuur is vastgesteld. Ons VTH-beleid beschrijft hoe wij invulling geven aan deze taken, waaronder het Regionaal Operationeel Kader (ROK VTH), de aanpak asbest (RUB) en bodem. In deze rapportage leest u per onderdeel wat we het afgelopen jaar hebben gedaan. Kwaliteitscriteria De ODZOB wil haar fundament op orde hebben: kwaliteit leveren, adviezen opvolgen en kennis op peil houden.

Landelijk zijn hiervoor kwaliteitscriteria opgesteld, die zorgen voor een uniforme uitvoering van de Omgevingswet door alle overheden. In 2024 voldeden wij aan Kwaliteitscriteria 2.3 en kregen het label ‘donkergroen’ op basis van de robuustheidscriteria van het Rijk. In 2025 zijn de Kwaliteitscriteria 3.0 van kracht geworden. De resultaten van de toetsing worden in het dagelijks bestuur van 5 maart 2026 behandeld waarna deze verspreid worden aan alle leden van het algemeen bestuur. Samenwerking en overleg Wij hebben regelmatig overleg met uw gemeente om voortgang te bespreken, informatie uit te wisselen en afspraken te maken. Zo versterken we samen de relatie en uitvoering. Onze missie blijft helder: bijdragen aan een gezonde, veilige en duurzame regio. En dat doen we niet alleen – dat doen we samen met u. * Deze rapportage gaat niet over bedrijven waarvoor de provincie bevoegd gezag is.

Disclaimer: De cijfers en aantallen in deze rapportage komen uit ons zaaksysteem Powerbrowser. Deze kunnen in enkele gevallen afwijken van het werkelijke resultaat. We werken voortdurend aan het verbeteren van onze datakwaliteit.

Pagina 4 van 21

Leeswijzer en verklarende woordenlijst In de volgende hoofdstukken doen wij verslag van onze werkzaamheden. Links leest u wat in 2025 de rode draad van ons werk is geweest; rechts zie u de cijfers voor uw gemeente. De tabellen geven aan hoeveel zaken gestart en gesloten zijn in 2025; het kan soms zijn dat de aantallen afwijken; dit komt omdat er ook zaken zijn die misschien al eerder dan 2025 zijn opgestart of pas later worden afgesloten.

Afkortingen die gebruikt worden in deze jaarrapportage BAL = Besluit activiteiten leefomgeving; algemene regels voor activiteiten in de fysieke leefomgeving BBT =best beschikbare technieken; meest effectieve en economisch haalbare methoden om milieuvervuiling door bedrijven te voorkomen of te beperken Boa = Buitengewoon Opsporingsambtenaar CIMLK = Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit E-PRTR = Europese regeling. Bedrijven moeten elk jaar gegevens verzamelen over hun uitstoot van vervuilende stoffen en deze doorgeven als ze boven bepaalde grenzen komen IBT = interbestuurlijk toezicht; toezicht op gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en waterschappen door provincie ILT = Inspectie Leefomgeving en Transport IPPC = Integrated Pollution Prevention and Control (geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging KRD = kernregistratie dierverblijven KRW = kaderrichtlijn water: Europese richtlijn over de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater Lbv = Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties LGR = Landelijk Grondwater Register LHSO = Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht LOD/LOB = Last onder dwangsom, Last onder bestuursdwang MER = Milieueffectrapportage NVWA = Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit RRB = risicorelevante bedrijven; bedrijven met gevaarlijke stoffen die qua aard en omvang onder de ondergrens van Seveso-bedrijven blijven.

Seveso-bedrijven = bedrijven die grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen produceren, verwerken of opslaan en daardoor onderworpen zijn aan strenge Europese veiligheidsregels om zware ongevallen te voorkomen VTH = Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Wabo = Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, is met komst van Omgevingswet vervallen en geldt nog voor procedures die voor 1 januari 2024 zijn ingediend. WOO = Wet Open Overheid; wet die regelt dat iedereen recht heeft op informatie van de overheid ZZS = Zeer Zorgwekkende Stoffen

Pagina 5 van 21

3. Resultaten vergunningverlening en meldingen 3.1 Industrieel Om de fysieke leefomgeving in Zuidoost-Brabant optimaal te beschermen toetst de ODZOB aanvragen van omgevingsvergunningen voor de activiteit milieu, voor industriële bedrijven in Zuidoost-Brabant. Deze aanvragen beoordelen we op thema’s als energie, duurzaamheid, luchtkwaliteit, bodemkwaliteit, geluidsoverlast, veiligheid, geurhinder maar ook op het gebruik en de opslag van gevaarlijke stoffen. In 2025 zijn we onder andere bezig geweest met het afronden van Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)vergunningen. Dit zijn vergunningen die zijn aangevraagd vóór de invoering van de Omgevingswet in 2024. Deze lopen vaak nog vanwege de complexiteit (onder andere door ingediende zienswijzen, of tegelijkertijd lopende procedures over bestemmingplannen). Daarnaast waren er veel dossiers over de energietransitie, zoals systemen voor energieopslag en opslag van lithiumbatterijen. Door het steeds groter wordende probleem van netcongestie zoeken bedrijven naar oplossingen om toch voldoende elektriciteit beschikbaar te hebben voor hun processen en installaties. Daarvoor worden vaak energieopslagsystemen met lithium houdende energiedragers toegepast. Door de steeds uitgebreidere toepassing van lithium ion batterijen in apparaten en bijvoorbeeld thuisbatterijen is er ook steeds vaker opslag van de batterijen nodig.

Deze situaties brengen de nodige risico’s met zich mee. De wetgeving loopt helaas achter voor dit soort installaties en opslagen, waardoor we maatwerk moeten toepassen om de belangrijkste zaken met betrekking tot veiligheid vast te leggen. Daarbij werken we veel samen met de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost (VRBZO) en team Omgevingskwaliteit. Ook aanvragen gerelateerd aan afvalstoffen waren een belangrijk deel van het werk. En het dossier Zeer Zorgwekkende Stoffen had onze aandacht.

3.2 Agrarisch De agrarische sector is belangrijk voor onze economie en zorgt voor veel werk. Maar deze sector heeft ook veel invloed op het milieu. Daarom gelden er strenge regels op het gebied van natuur en milieu. De steeds veranderende wet- en regelgeving voor de agrarische sector maakt het werk complex. Zo gelden door de stikstofcrisis strengere eisen voor met name natuur. De ODZOB controleert namens de gemeente of de agrarische bedrijven in de regio Zuidoost-Brabant voldoen aan de geldende milieuwet- en regelgeving. We controleren op de Omgevingswet, het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), de Omgevingsregeling en het omgevingsplan. In 2025 speelde het stikstofprobleem opnieuw een grote rol. Dit gold voor veel aanvragen volgens de Wabo. Deze aanvragen kwamen nog binnen vóór de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Ook bij nieuwe omgevingsvergunningen was stikstof een belangrijk thema en konden we zaken vanwege de onduidelijkheid nog steeds niet oppakken. In 2025 kwamen er veel (gedeeltelijke) intrekkingsverzoeken binnen door de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv). Deze hebben we met voorrang behandeld. Bij Wabo-zaken pakten we vooral aanvragen op waarbij ruimte was voor beoordeling, zoals aanvragen met alleen luchtwassers of een grote daling in ammoniakuitstoot.

Ook meldingen, aanvragen en intrekkingen onder de Omgevingswet zijn opgepakt. Het bijhouden van gegevens kostte veel tijd. Om alle gegevens over al die agrarische bedrijven bij te houden, werkt het team met verschillende registratiesystemen, zoals de Kernregistratie dierverblijven (Krd) en de Integrated Pollution Prevention and Control (geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (IPPC). In 2024 kwam daar het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) bij, voor bedrijven met veel fijnstofuitstoot. Sinds 2025 doen we ook de registratie van de E-PRTR. Deze is bedoeld voor bedrijven met hoge emissies van ammoniak, fijnstof, lachgas en methaan. Sinds de Pagina 6 van 21

Omgevingswet valt deze registratie onder gemeenten.

3.3 Asbest sloopmeldingen

Als iemand een gebouw wil slopen, moet hij dit melden via het digitale Omgevingsloket. Team asbest controleert of de melding compleet is. Na goedkeuring moet een erkend bedrijf het asbest verwijderen. We geven aandacht aan het Omgevingsplan, erfgoed en bodemkwaliteit. We geven duidelijke informatie om problemen te voorkomen bij het melden, verwijderen en afvoeren van asbest. Op onze website staat actuele informatie voor inwoners en bedrijven. Ook werken we mee aan de landelijke campagne via http://www.asbestvrijdak.nl/. Als partner van Asbestvrijdak.nl werken we samen met de Rijksoverheid aan het stimuleren van het verwijderen van asbestdaken.

Dashboard en planningstool

We hebben een dashboard om meer inzicht en overzicht te hebben en houden. Hierin wordt informatie uit de Digitale Checklisten (vanuit beoordeling van sloopmeldingen en het asbesttoezicht) verwerkt. Aan de hand van dit dashboard zien we welke bedrijven slecht naleefgedrag vertonen en daarmee door ons als aandachtbedrijf worden aangemerkt. Deze informatie wordt uitgewisseld tijdens het Zuidelijk Keten Casus Overleg dat 1 keer per kwartaal plaatsvindt met de ketenpartners (Brabantse Omgevingsdiensten, Omgevingsdienst Limburg en Zeeland, Nederlandse Arbeidsinspectie, Inspectie Leefomgeving en Transport, politie). Bedrijven met slecht naleefgedrag vormen de meeste risico’s voor de omgeving en worden daarom intensiever gecontroleerd. De planningstool zorgt ervoor dat we controles slimmer kunnen plannen. De tool wordt o.a. gevuld met informatie uit het asbestdashboard en is medio augustus 2025 in de testfase gebracht. Meer lezen over wat het team asbest doet? Klik hier.

3.4 Grondwater Gesloten Bodemenergie Systemen (GBES)

Nu er steeds meer behoefte is aan duurzame energie, neemt de vraag naar bodemenergie toe. Vooral gesloten bodemenergiesystemen (GBES) nemen een vlucht. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het plaatsen van een GBES een milieubelastende activiteit. Het controleren van de ingediende meldingen, het toezicht en de handhaving op de boringen, de gebruikte circulatievloeistoffen en de bovengrondse aanleg zijn een basistaak. In 2025 zijn er 205 meldingen en 5 vergunningsaanvragen binnen gekomen voor in totaal 697 systemen.

3.5 Bouwen Iedereen die wil (ver)bouwen, slopen of werkzaamheden in de openbare ruimte uitvoert, moet zich houden aan wet- en regelgeving. Denk aan graven, het aanleggen van een inrit of het bouwen van een pand. De ODZOB verzorgt op verzoek van gemeenten de vergunningverlening. Wij behandelen omgevingsvergunningen voor bouwen, kappen, aanleg en andere activiteiten uit het omgevingsplan. We hebben specialisten in constructieve veiligheid, brandveiligheid en het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL). Waar nodig werken we samen met experts op het gebied van bodem, monumenten, archeologie, geluid en milieu. Door het beter inrichten van processen en procedures onder de Omgevingswet zien wij dat de vergunningverlening sneller en efficiënter afgehandeld kan worden. Door deze efficiëntie en het vergroten van het team hebben wij onze diensten ook meer uitgebreid. Wij zijn begonnen met het verzorgen van de vergunningverlening voor gemeenten zoals Asten en Gemert-Bakel.

Pagina 7 van 21

3.6 Juridische ondersteuning Wij bieden juridische ondersteuning bij bezwaar-, beroep- en hoger beroepsprocedures, zowel bij vergunningverlening als bij handhaving. Het team Juridische Zaken adviseert de teams die vergunningen verlenen en behandelt bezwaar- en (hoger) beroepszaken. Daarnaast hebben we in 2025 input geleverd voor Wet Open Overheid (WOO) verzoeken. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 beantwoorden we vragen over overgangsrecht en specifieke onderdelen van de wet. Ook uitspraken over stikstof en handelingsperspectieven hebben in 2025 invloed gehad op ons werk.

Tabel ingevoegd uit de digitale jaarrapportage 2025

3.7 Bodem De overheid stelt regels om de kwaliteit van de bodem te herstellen en beschermen. Bodemsaneringen zijn meldings- of vergunningplichtig. De vergunningverlening voor bodemsaneringen voeren wij uit voor Zuidoost-Brabant. We kregen in 2025 meer meldingen dan het jaar daarvoor. Toch zien we dat veel werkzaamheden waarbij meer dan 25 kuub grond wordt verplaatst, nog niet altijd worden gemeld. Dit gebeurt vooral als de grond schoon genoeg is. Dit komt vaak doordat de initiatiefnemer niet op de hoogte is van de meldingsplicht. Daarom geven we hier extra aandacht aan in onze communicatie en controle. Samen met de Provincie, Waterschappen, de vijf grootste gemeenten in Noord-Brabant (B5) en de Omgevingsdiensten werken we aan een handelingskader voor het onttrekken van grondwater en het lozen van water. We doen mee aan een pilot met Waterschap Aa en Maas. Het waterschap krijgt nu meldingen en aanvragen voor grondwateronttrekking, maar weet vaak niet genoeg over grondwaterverontreiniging. Als het grondwater vervuild is kan het gebeuren dat grond niet mag worden verplaatst of grondwater geloosd. Pagina 8 van 21

Het proces is nu ingewikkeld:

• • •

Waterschappen zijn verantwoordelijk voor het onttrekken van grondwater. De Provincie is verantwoordelijk voor grondwaterverontreinigingen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor lozingen op het riool en in de bodem.

In de pilot maken we betere afspraken met alle partijen in Brabant. Zo willen we het proces duidelijker maken. Dit loopt door in 2026.

Tabel ingevoegd uit de digitale jaarrapportage 2025

3.8 WABO zaken vergunningverlening In dit overzicht ziet u de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO) zaken met betrekking tot vergunningverlening. Dit zijn lopende zaken die nog onder de WABO zijn aangevraagd (voor 1 januari 2024). Deze zaken hebben betrekking op verschillende vakgebieden. In de tabel hiernaast staan alle zaken die nog onder het WABO-regime vallen. De reden dat deze zaken apart worden vermeld is omdat we deze zaken niet op dezelfde manier uit het dashboard kunnen filteren als andere vergunningaanvragen. De inzet op deze WABO aanvragen wordt ieder jaar minder en zal uiteindelijk aflopen.

Tabel ingevoegd uit de digitale jaarrapportage 2025

Pagina 9 van 21

4. Resultaten Toezicht 4.1 Agrarisch In 2025 controleerde de ODZOB veehouderijen op basis van een risicogerichte aanpak. Door deze aanpak kan bij slecht naleefgedrag sneller bestuurlijk worden opgetreden om overtredingen ongedaan te maken. Om het functioneren van luchtwassystemen beter te kunnen duiden is er vanaf 1 september 2025 een pilotproject opgestart. Het doel van dit project is om vanuit administratief toezicht het functioneren van de aanwezige luchtwassystemen op een bedrijf te beoordelen. Veel ondernemers reageren op onze aanschrijving. We hebben echter geconstateerd dat er vaker afwijkingen zijn van de vergunde situatie, waardoor alleen administratief een analyse uitvoeren niet voldoende is. Het is dan toch nodig om een fysieke controle uit te voeren. Maar de focus blijft ook in 2026 liggen op aanschrijven van de ondernemer, omdat we daarmee veel informatie krijgen. In deze aanschrijving geven we ook aan dat als bedrijven niet of onvoldoende reageren wij voornemens zijn een fysieke controle uit te voeren. Dit hebben we in het laatste kwartaal ook toegepast. Deze werkwijze zetten we voort in 2026. Er was het afgelopen jaar ook veel aandacht voor diverse zaken die in het buitengebied spelen.

Denk aan mesthopen en -zakken, maar ook het uitrijden van afvalstoffen, het lozen van afvalwater en het telen van gewassen in de open lucht met de daarbij behorende milieubelastende activiteiten. Door actief te controleren zijn de overtredingen vaak snel ongedaan gemaakt. Daarnaast voerden we het gesprek met de ondernemer (waaronder informatie over wet- en regelgeving), zodat overtredingen in de toekomst niet meer zullen plaatsvinden. Tenslotte hebben we gecontroleerd bij glastuinbouwbedrijven om ongewenste uitstoot (waaronder licht en lozingen) te beëindigen en de betreffende bedrijven te wijzen op regels over energiebesparing. Tijdens deze controles constateerden we dat het naleefgedrag redelijk goed was. Het controleren in het veld leverde waardevolle informatie op. Er vinden namelijk ook veel activiteiten plaats buiten de locatie van een veehouderij. Door deze manier van toezicht kunnen we ook verbanden leggen tussen de diverse locaties en/of activiteiten, waarbij we onze partners (NVWA, waterschap, provincie) betrekken. Meer weten over hoe team agrarisch toezicht werkt? Klik hier.

4.2 Industrieel Om de fysieke leefomgeving in Zuidoost-Brabant optimaal te beschermen, houdt de ODZOB scherp toezicht op industriële bedrijven. We controleren of zij voldoen aan de milieuregels van de Omgevingswet. Dit doen we volgens het Regionaal Operationeel Kader Milieutoezicht en Handhaving (ROK TH): toezicht daar waar het écht nodig is. Hoe bepalen we dat? Door te focussen op risicovolle branches en thema’s. Bedrijven met een hoog milieurisico krijgen vaker bezoek dan bedrijven met een laag risico. Zo zetten we onze inzet slim en effectief in. Voor 2025 hadden we diverse projecten en kwaliteitsopgaven geprogrammeerd: * In blok 2 en 3 Inhoudelijke toezichtprojecten op cruciale thema’s. * In blok 2 op de thema’s: veiligheid, gezondheid, duurzaamheid, leefbaarheid * In blok 3 voor de basis op orde en risicogericht toezicht. * Hierna volgen enkele voorbeelden ter toelichting (uw contactpersoon Gemeenschappelijk Platform Omgevingsdienst (GPO) heeft aanvullende informatie over de uitgevoerde toezichtsprojecten en over de monitoring op de toezichtsdoelen.) Pagina 10 van 21

* In blok 4 zijn onder andere kwaliteitsopgaven gepland als een deel van de Meerjarenopgaven . Voor de voortgang en resultaten van de Meerjaren Ontwikkelaanpak worden aparte rapportages gemaakt en gedeeld.

Uitgelichte projecten in 2025 Thema veiligheid: Aandachtsbedrijven We hebben 20 risicorelevante bedrijven en 14 bestuurlijk gevoelige bedrijven periodiek en planmatig (volgens een meerjarig inspectie- of een bedrijfstoezichtplan) gecontroleerd. Op verzoek van een aantal gemeenten hebben we een derde groep bedrijven aan de categorie aandachtsbedrijven toegevoegd: de iets grotere en/of complexere bedrijven die op verzoek van de gemeente jaarlijks gecontroleerd mogen worden. Inmiddels gaat het om 14 bedrijven in deze derde categorie. Lithium & Energie Opslag Systemen (EOS) Het gebruik van lithiumhoudende energiedragers en EOS-systemen neemt steeds meer toe. We hebben kennis opgebouwd en bedrijven gecontroleerd. De resultaten van de controles in 2025 laten zien dat bedrijven het overwegend goed proberen te doen. Maar door de complexiteit van de PGS-richtlijnen* waren er altijd wel verbeteringen en/of aanpassingen nodig. Naar aanleiding van controles bij grote autodealers was al direct duidelijk dat er in die branche (showrooms met elektrische auto’s) nog een grote uitdaging ligt. *De Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS) is een serie richtlijnen over de veilige opslag van gevaarlijke stoffen en bijbehorende activiteiten in Nederland

Samenwerking in interventieteams Ons team draaide mee in het Peelland Interventie Team, het Kempen Interventie Team en het Dommeldal Interventie Team. Deze teams maken hun eigen rapportage. Pagina 11 van 21

Thema gezondheid: Thema Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) We hebben 10 bedrijven gecontroleerd en 14 bedrijven aangeschreven om cruciale emissie-informatie aan te leveren. Dit vergroot de bewustwording en helpt bedrijven om hun verantwoordelijkheid te nemen. Afvalprojecten Bij het project ‘Stoken afvalhout’ ontdekten we dat vervuild hout als schoon werd afgevoerd – met schadelijke gevolgen voor luchtkwaliteit. Ook bij het project ‘Afvalbranche’ troffen we misstanden aan, zoals het innemen van niet-vergunde afvalstromen, het verwerken van afvalstromen zonder vergunning en het onjuist registreren van ontvangst en afgifte van afvalstromen. Ook waren bij meerdere bedrijven onvoldoende voorzieningen getroffen om bodemverontreiniging te voorkomen. Vanwege deze resultaten loopt het project in 2026 door.

Basis op orde: Opleveringscontroles Doel van het project opleveringscontroles was om te checken of ingediende meldingen en aangevraagde vergunningen overeenkomen met de praktijk en of voorgeschreven maatregelen en verplichtingen zijn ook zijn nagekomen. Tijdens de controles van een aantal locaties hebben we overtredingen geconstateerd. Het nut van een opleveringscontrole is bewezen – daarom gaan we hiermee door in 2026.

4.3 Bodem Toezichthouders controleren of werkzaamheden in de bodem – zoals saneringen, grondverzet en bouwprojecten – volgens de regels gebeuren. Zo zorgen we dat de bodem in onze regio schoon en veilig blijft. Veel aannemers hebben vragen over de regels. Dit gaat vooral over de Omgevingswet en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Daarom leggen we deze onderwerpen regelmatig uit aan alle betrokkenen. Door de Omgevingswet zijn er meer administratieve lasten gekomen, zowel voor ondernemers als voor toezichthouders. In Zuidoost-Brabant komen veel nieuwe woningen. Daarvoor moet de bodem eerst schoon en klaar zijn voor de bouw. Om het toezicht goed te regelen, werken we samen met andere partijen. We trekken op met de politie en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en geven uitleg aan brancheorganisaties. Door kennis te delen weten we beter wat iedereen doet. Dat verhoogt de kwaliteit van het toezicht. Deze samenwerking is ook belangrijk door de actuele uitdagingen rond bodem en bouwstoffen. Denk aan PFAS, bestrijdingsmiddelen en staalslakken.

4.4 Asbest Bedrijven moeten altijd een erkend bedrijf inschakelen om asbest op te sporen en te verwijderen. De toezichthouders van ODZOB controleren op locatie of het werk goed en veilig gebeurt. We kijken bijvoorbeeld of de ruimte goed is afgesloten, of de machines goed werken en of er geen asbestvezels vrijkomen. Als iets niet klopt, grijpt team asbest of onze buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) in. Dat kan door het geven van een waarschuwing, het opleggen van een boete of het nemen van bestuursrechtelijke maatregelen. In 2025 zijn we vaker ingeschakeld bij branden waarbij asbest vrij kwam. Ook zien we meer verzoeken om handhaving bij oude asbestdaken. Pagina 12 van 21

Project ketentoezicht

Vaak melden woningbouwverenigingen asbestsaneringen niet goed. Daardoor wordt asbest soms verkeerd verwijderd. In 2024 zijn we gestart met een project om dit te verbeteren. In 2025 hebben we gesprekken gevoerd met woningbouwverenigingen en vastgoedbedrijven die zich niet aan de regels hielden. Gelukkig zien de meeste woningbouwverenigingen welke risico’s er voor mens en milieu ontstaan. Er is toegezegd de interne werkprocessen te verbeteren. Als er geen verbetering is, kunnen hierop handhavingstrajecten volgen.

4.5 Grondwater Gesloten Bodemenergiesystemen (GBES) Bij ongeveer 14% van de meldingen die we gehad hebben in 2025 is een controle gepland en/of uitgevoerd (30). Er zijn geen overtredingen geconstateerd.

4.6 Bouwen We voeren controles uit voor gemeenten zoals Veldhoven, Laarbeek, Deurne en Heeze-Leende. Samen met industrieel toezicht zijn dit jaar controles uitgevoerd in het buitengebied van Gemert-Bakel met betrekking tot lozing van schoonwater op het drukriool. Daarnaast is er een opdracht van de gemeente Heeze-Leende bijgekomen voor de complexere zaken zoals erfgoed en agrarische bouwvergunningen. Bijzondere projecten zijn ‘Land van Djept’ in Veldhoven met 9 woontorens. Naast bouwcontroles doen wij ook controles bij evenementen zoals bijvoorbeeld voor ‘WiSH Outdoor’ in Laarbeek en diverse interventiecontroles onder andere in Veldhoven.

Tabel ingevoegd uit de digitale jaarrapportage 2025

Pagina 13 van 21

5. Resultaten handhaving Dit jaar is gestart met de verdere ontwikkeling van het team Handhaving. Daarbij is een duidelijke scheiding aangebracht tussen toezicht en handhaving. Toezicht richt zich volledig op het toezichtprogramma, terwijl handhaving zaken overneemt zodra ingrijpen noodzakelijk is. Deze scheiding maakt ons werk niet alleen overzichtelijker, maar ook effectiever. De samenwerking met politie en andere inspectiediensten is intensiever geworden, waardoor handhavingstrajecten sneller en beter verlopen. Het doel is om deze werkwijze medio 2026 volledig ingebed te hebben. Daarbij helpt het dat de capaciteit is uitgebreid: in totaal vijf Boa’s versterken de strafrechtelijke kant van ons werk. De eerste resultaten zijn veelbelovend. In de afvalbranche zien we dat handhavingsprocedures vaker met goed gevolg worden doorlopen waardoor bedrijven hierna meer bereidheid tonen om zich aan de regels te houden. De komst van de Omgevingswet brengt nieuwe uitdagingen én kansen waaronder de verschillende zorgplichten. Hoewel de wet minder harde normen stelt, biedt zij voldoende aanknopingspunten om op te treden. Daarnaast zijn we actief betrokken bij de ontwikkeling van de tweede pijler (samenwerking in het bestuurs- en strafrecht) van het Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel (IBP VTH).

Samen met twee omgevingsdiensten in Brabant en onder coördinatie van de provincie Noord-Brabant nemen we hierin het voortouw. Door strategische partnerschappen te versterken, bouwen we aan een aanpak die niet alleen stevig is, maar ook toekomstbestendig. Bestuursrecht Vanuit onze rol bij handhaving draagt de ODZOB zorg voor de naleving van wet- en regelgeving. Door het opstellen van handhavingsbeschikkingen kunnen we overtreders bewegen om negatieve effecten op de leefomgeving te voorkomen en te beperken. Ook kunnen we vanuit onze handhavende rol burgers beschermen tegen negatieve effecten op de fysieke leefomgeving. Het team juridische zaken heeft in 2025 ook veel aandacht besteed aan individuele zaken die deze aspecten raken. Daarnaast is het team juridische zaken actief bij de behandeling van bezwaar-, beroep- en hoger beroepsprocedures. Strafrecht Milieuovertredingen worden in de regel bestuursrechtelijk aangepakt maar kunnen, afhankelijk van de aard en omvang, ook strafrechtelijk worden vervolgd. De landelijke handhavingsstrategie omgevingsrecht geeft richting over wanneer we zaken ook vanuit strafrecht oppakken. In de regel geldt dat, voor zaken met gevolgen van (groot) belang en waarbij door de overtreder bewust een risico is genomen.

Het Functioneel Parket (specialistisch opererend onderdeel van het Openbaar Ministerie) is verantwoordelijk voor de opsporing en vervolging in strafzaken die betrekking hebben op milieucriminaliteit. Als ODZOB ondersteunen wij hierin door de inzet van Boa’s.

Pagina 14 van 21

Tabel ingevoegd uit de digitale jaarrapportage 2025

Pagina 15 van 21

6. Consignatiedienst Als inwoners overlast ervaren van bedrijven (denk aan bijvoorbeeld geur- en geluidklachten), kunnen zij een melding indienen bij de MilieuKlachtenCentrale (MKC). De meldingen in onze regio worden vervolgens doorgegeven aan de geconsigneerden van de ODZOB. De consignatiedienst staat 24/7 klaar om snel ter plekke te zijn als er zich in Zuidoost-Brabant een incident voordoet met mogelijke gevolgen voor de omgeving. Bijvoorbeeld een brand of een lekkage waarbij gevaarlijke stoffen vrijkomen of een dumping van drugsafval. Zij zijn er dan namens het bevoegd gezag om als het nodig is handhavend op te treden. In sommige gevallen wordt een collega met de juiste specialisatie betrokken. In 2025 hebben we vooral gewerkt aan de bekendheid en zichtbaarheid van de consignatiedienst.

Zichtbaarheid

In het najaar is het ODZOB wagenpark vernieuwd. De nieuwe auto van de consignatiedienst is voorzien van extra (reflecterende) strepen zodat onze collega’s goed zichtbaar zijn, veilig én herkenbaar als ze de weg op gaan, zowel dag als nacht.

Bekendheid

We hebben gewerkt aan de bekendheid van de MilieuklachtenCentrale (MKC) en de consignatiedienst. Het is belangrijk dat alle inwoners van onze 21 gemeenten weten waar ze eventuele overlast kunnen melden. Alle gemeentelijke websites zijn gecheckt en we hebben verbeteringen voorgesteld. Daarnaast hebben de 21 gemeenten een artikel ontvangen dat ze kunnen gebruiken om te plaatsen in het huis-aan-huis blad. In dat artikel wordt uitgelegd wat een inwoner kan melden bij MKC (en wat niet), waar men kan melden en hoe het proces na het melden verder gaat.

Pagina 16 van 21

Pagina 17 van 21

Tabel ingevoegd uit de digitale jaarrapportage 2025

Pagina 18 van 21

7. Duurzaamheid Vanaf 2023 tot en met 2026 kunnen we in onze regio gebruik maken van SPUK-THE gelden* van het Ministerie van Economische zaken en Klimaat voor extra toezichtcapaciteit bij de informatie- en energiebesparingsplicht. Daardoor is het energietoezicht flink gegroeid. De bedrijfsbezoeken leveren veel informatie op over de uitvoering van de energiebesparende maatregelen in de praktijk. Zo blijkt dat het verduurzamen van binnenverlichting, ruimteverwarming en perslucht nog steeds tekortschiet. Ook zien we regelmatig dat een energiebeheersysteem ontbreekt. We krijgen zo een steeds beter beeld van het aanwezige besparingspotentieel bij bedrijven. Hierdoor kunnen we ons toezicht weer gerichter inzetten. SPUK THE toezicht is het energietoezicht dat wordt gedaan vanuit de subsidie. Dit wordt uitgevoerd door de energietoezichthouders van het team Duurzaamheid. Het andere energietoezicht is een project vanuit het werkprogramma ROK. Elk jaar wordt er in het werkprogramma voor industrieel toezicht, een project opgenomen waarbij binnen een bepaalde branche toezicht plaatsvindt op energiebesparing. *SPUK-THE staat voor SPecifieke UitKering Toezicht en Handhaving Energie. Deze uitkering verstrekt de Rijksoverheid aan omgevingsdiensten voor extra ondersteuning bij de uitvoering van toezicht op de energiebesparingsplicht.

Tabel ingevoegd uit de digitale jaarrapportage 2025

Pagina 19 van 21

8. Termijnoverschrijdingen In de wet zijn termijnen opgenomen waarbinnen op een aanvraag om vergunning beslist moet worden. Naast de wettelijke termijnen zijn er voor een groot aantal procedures termijnen van orde. We streven ernaar om aanvragen binnen de wettelijk gestelde termijn af te handelen. Hiernaast ziet u welke procedures niet binnen deze termijn zijn afgedaan. De oorzaken zijn divers. Enerzijds hebben landelijke ontwikkelingen (stikstof) invloed op het tijdig af kunnen handelen van een aanvraag. Daarnaast spelen de beschikbare capaciteit en het aantal aanvragen dat vrijwel gelijktijdig binnenkomt een rol in het tijdig af kunnen handelen van aanvragen. We hechten grote waarde aan het leveren van kwaliteit en streven naar verdere verbetering daarvan.

Tabel ingevoegd uit de digitale jaarrapportage 2025

Pagina 20 van 21

9. Gemeentespecifiek

Pagina 21 van 21