BUAZC23.06.03B Jaarstukken 2022.pdf

Jaarstukken 2022

1

Inhoudsopgave

Inleiding ................................................................................................ 3

Jaarverslag ............................................................................8 Programmaverantwoording ........................................................... 9 1. Bestuur en veiligheid ........................................................................... 10 2. Sociaal domein ................................................................................... 18 3. Ruimtelijk domein ............................................................................... 26 4. Economie en financiën ......................................................................... 35

Overzicht baten en lasten ....................................................39 Paragrafen ................................................................................... 41

1. Lokale heffingen ................................................................................. 42 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................... 46 3. Bedrijfsvoering ................................................................................... 57 4. Grondbeleid ....................................................................................... 60 5. Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................ 65 6. Financiering ....................................................................................... 69 7. Verbonden partijen ............................................................................. 72 8. Toekomstagenda 2030......................................................................... 77 9. Coronacrisis 2021 ............................................................................... 80 10. Wet open overheid (Woo) ................................................................... 81

Jaarrekening ........................................................................ 82 Verkorte balans per 31 december 2022 ...................................................... 83 Overzicht baten en lasten ........................................................................ 83 Verschillenanalyse Jaarrekening 2022 t.o.v. begroting 2022 na wijziging (per programma): ......................................................................................... 84 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ................................................ 87 Incidentele baten en lasten per programma ................................................ 88 Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves .................................... 92 Balans per 31 december 2022 .................................................................. 94 Toelichting op de balans 31 december 2022 (activa) .................................... 98 Toelichting op de balans 31 december 2022 (passiva) ................................ 105 Wet Normering Topinkomens (WNT) ........................................................ 113 EMU-saldo ........................................................................................... 114 Single Information Single Audit (SiSa) .....................................................

115 Waarderingsgrondslagen........................................................................ 121

Begrippenlijst..................................................................... 124 Bijlagen .............................................................................. 128

2

Inleiding Programmaverslag Het jaarverslag 2022 is gelijk aan de opzet van de begroting 2022 en is opgebouwd uit 4 programma's. Het programmaplan van de gemeente Asten bestaat uit de 4 programma's: 1. Bestuur en veiligheid 2. Sociaal domein 3. Ruimtelijk domein 4. Economie en financiën Het programmaverslag bestaat uit de onderstaande onderdelen:  Programmaverantwoording Hierin wordt per programma verantwoording afgelegd over de in de begroting 2022 genoemde doelstellingen.  Paragrafen De paragrafen geven een "dwarsdoorsnede" van de jaarstukken, bezien vanuit een bepaald perspectief.  Financiële jaarrekening De financiële jaarrekening geeft een overzicht van de baten en lasten en de financiële positie.  Begrippenlijst.

Incidentele meevaller, structurele zorgen De wereld stond niet stil De begroting voor 2022 werd medio 2021 voorbereid. We weten hoe snel ontwikkelingen in de wereld, ver weg en dicht bij, kunnen gaan. Denk maar aan de Coronacrisis of de oorlog in Oekraïne. Dit vroeg ook in 2022 een dynamische inzet van iedereen. Van ons bestuur, onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners en van de gemeentelijke organisatie. Duidelijker kon het niet worden gemaakt hoe belangrijk de kern en focus van onze Vitale democratie en ons bedrijfsplan, onze bedrijfsvoering is. En hoe actueel de tekst nog steeds is. Dit bracht en brengt met zich mee dat geregeld moest worden afgewogen of de gemaakte keuzes nog steeds de hoogste prioriteit hadden en hoe zich dat verhoudt tot ‘invliegers’. Dit maakt ons werk dynamisch, uitdagend en soms stressvol. Maar ook 2022 liet zien, onze bestuurders en medewerkers doen dat met veel passie en professionaliteit, getuige alle behaalde resultaten zoals te lezen is in deze jaarstukken 2022. En dat doen we uiteraard samen met de gemeenteraad, onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Samen maken we Asten, Heusden en Ommel steeds mooier! Gemeenteraadsverkiezingen In maart 2022 vonden de gemeenteraadsverkiezingen plaats en werd een nieuwe coalitie gevormd door het CDA, Samen voor Asten en de VVD.

Deze jaarstukken 2022 zijn nog volgens de indeling uit de vorige raadsperiode. Jaarstukken In de jaarstukken 2022 wordt de realisatie van de doelstellingen 2022 verantwoord (jaarverslag) en in de jaarrekening wordt inzicht gegeven in de balans per 31 december 2022. Tevens wordt een toelichting gegeven op de balans (jaarrekening). In deze jaarstukken 2022 is het jaarverslag en de jaarrekening 2022 met toelichting samen opgenomen.

3

1. Realisatie doelstellingen 2022

In 2022 zijn veel van de doelstellingen gerealiseerd of liggen op schema. Per doelstelling wordt dit toegelicht in de volgende programmahoofdstukken. In bovenstaande "donut" wordt een totaalbeeld gegeven van de doelstellingen die op schema liggen of gerealiseerd zijn, in de gevarenzone zitten of achter lopen op planning. De status van de doelstellingen is ook terug te vinden in de programmahoofdstukken. Aan het begin van het jaar wordt door de organisatie een planning qua uitvoering en realisatie gekoppeld aan activiteiten of doelstellingen die in de begroting opgenomen zijn. 2. Resultaat 2022 De grootste verschillen die het resultaat beïnvloeden zijn hieronder weergegeven. De afwijkingen die als structureel worden bestempeld, worden meegenomen bij de tussentijdse rapportage 2023 en de meerjarenbegroting 2024-2027. Incidentele afwijkingen hebben alleen betrekking op het jaar 2022. Resultaat Apparaatskosten en overhead

244.621 voordeel

Incidenteel

Wethouderspensioenen

163.623 voordeel

Incidenteel

Voorziening verlofsparen

-39.548

nadeel

Incidenteel

Voorziening overuren

-441.436

nadeel

Incidenteel

Overige personeelslasten

-68.865

nadeel

Incidenteel

WOO budget en overige juridische kosten

105.059 voordeel

Incidenteel

Leges

63.627 voordeel

Incidenteel

Burgerinitiatieven

73.743 voordeel

Incidenteel

Vrijval Coronakrediet

300.701 voordeel

Incidenteel

Lokaal onderwijsbeleid

32.933 voordeel

Incidenteel

Leerlingenvervoer

-22.619

nadeel

Incidenteel

Lokaal gebiedsteam

89.143 voordeel

Incidenteel

Overheidscompensatie opvang Ontheemden Oekraïne

682.650 voordeel

Incidenteel

4

Zwembad- en sporthal de Schop

-45.534

nadeel

Incidenteel

Sportvelden

-41.070

nadeel

Incidenteel

Wmo

-59.254

nadeel

Incidenteel

Jeugdhulp

94.330 voordeel

Incidenteel

WSW

44.074 voordeel

Incidenteel

Afval

103.549 voordeel

Incidenteel

Omgevingsvergunningen

67.522 voordeel

Incidenteel

ODZOB

159.859 voordeel

Incidenteel

Voorziening Attero

-329.650

nadeel

Incidenteel

Openbaar groen Wegen

106.932 voordeel

Incidenteel

291.749 voordeel

Incidenteel

1.006.696 voordeel

Incidenteel

Dividend en renteopbrengsten

97.185 voordeel

Structureel

Dwangsommen

535.269 voordeel

Incidenteel

OZB opbrengsten

91.298 voordeel

Structureel

Algemene baten en lasten

114.303 voordeel

Incidenteel

Prognose jaarresultaat bij de tussentijdse rapportage najaar 2022 Overig

1.366.663 voordeel

Incidenteel

170.692 voordeel

Incidenteel

Resultaat

4.958.244 voordeel 4.769.762 voordeel

Incidenteel

188.482 voordeel

Structureel

Algemene uitkering gemeentefonds

Resultaatanalyse Een belangrijke opmerking bij het resultaat van 2022 is dat dit resultaat voor het grootste deel veroorzaakt wordt door incidentele meevallers. Deze meevallers hebben helaas geen effect op de begroting 2023 - 2027. Het zijn voornamelijk budgetten die lager gerealiseerd zijn dan begroot door bijvoorbeeld personeelstekort, eenmalige compensaties door het Rijk of het vrijvallen van eenmalig beschikbaar gestelde budgetten. Het hoge rekeningresultaat kan de vraag oproepen of de begroting 2022 voldoende realistisch is opgesteld. Het antwoord is ja. De grootste verschillen waren niet te voorzien bij het opmaken van de begroting en meer en meer hebben we te maken met een dynamische, soms zelfs turbulente, omgeving (waaronder het Rijksbestuur) waar niet te voorziene meestal incidentele ontwikkelingen uit voortvloeien. Zelfs scenarioplanning gaat dit niet oplossen, omdat er grotendeels nauwelijks scenario’s op te voorzien zijn. Het positieve jaarresultaat 2022 geeft dus geen structureel positief beeld voor de begroting 2023-2027. Naast de gestegen loonkosten (uitvloeisel CAO gemeenteambtenaren) en sterk gestegen prijzen door de inflatie blijft de dringende oproep staan aan het Rijk om duidelijkheid te scheppen over voldoende structurele inkomsten voor gemeenten.

Anders komt de gemeentelijke uitvoering van wettelijke taken én de haalbaarheid van de grote maatschappelijke opgaven onder druk te staan. Dan kunnen wij als gemeente Asten ons werk niet meer adequaat doen. 3. Overheveling budgetten naar 2023 In de meicirculaire 2021 is budget beschikbaar gesteld voor het opstellen van een kerkenvisie. Het was niet mogelijk dit in 2022 te realiseren. We verwachten deze kerkenvisie te realiseren in 2023.

5

€

25.000

Voor de maatschappelijke begeleiding van statushouders hebben we naast de regulier beschikbare middelen eind 2022 extra middelen van het Rijk ontvangen, deze middelen zullen in 2023 nodig zijn voor de maatschappelijke begeleiding. €

33.180

Er zijn middelen beschikbaar gesteld voor de versterking van lokale wijkteams en het geven van een impuls aan integraal werken. In 2022 zijn deze middelen niet volledig besteed. De doorontwikkeling van het Sociaal Team Asten, het vaststellen van de doelstellingen en de visie van het voorportaal als onderdeel van het Sociaal Team Asten hebben centraal gestaan. In 2023 wordt hier uitvoering aan gegeven. We stellen voor om een gedeelte van de niet bestede middelen over te hevelen naar 2023 voor het volgen van gezamenlijke scholing en inzet van tijdelijk personeel waar nodig. € 40.000 Het budget dat benodigd was in 2022 voor de Wet Sociale Werkvoorziening is lager dan verwacht. Om extra inzet voor de doelgroep te kunnen realiseren wordt voorgesteld om dit bedrag toe te voegen aan een bestaand krediet. In 2023 zal met name ingezet worden op begeleiding voor jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt en voor intensivering van de samenwerking met onze partners. € Budget opvang Ontheemden Oekraïne, eind 2022 hebben we nog een compensatie gekregen voor de opvang van Oekraïners, dit budget willen we beschikbaar houden voor 2023.

40.000

€ 682.500

Resultaat Resultaat

4.958.244

Overheveling budget voor Kerkenvisie

25.000

Overheveling budget maatschappelijke begeleiding statushouders

33.180

Overheveling budget voor doorontwikkeling Sociaal Team Asten

40.000

Overheveling budget voor Wet Sociale Werkvoorziening

40.000

Overheveling budget voor opvang Ontheemden Oekraïne

682.650

Resultaat

4.137.414

4. Bestemming resultaat Reserve personeelskosten In 2022 is gestart met de SWOT-analyse met als doelstelling om te beoordelen welke formatie- en bezettingseisen er nodig zijn voor de komende jaren. Onderdeel van deze analyse is ook maatwerk leveren voor medewerkers met het oog op duurzame inzetbaarheid. Voor deze maatwerkafspraken willen we de reserve personeelskosten inzetten. De omvang van de reserve is bij de jaarrekening € 90.634,=. Voorgesteld wordt aan de raad om deze reserve beschikbaar te stellen voor maatwerkafspraken met medewerkers door middel van een krediet. Budget (tijdelijk) personeel Door de krapte op arbeidsmarkt is het al jaren lastig om vast personeel te werven. Hierdoor is het noodzakelijk om tijdelijk personeel in te huren. De kosten van deze inhuurzijn de afgelopen jaren flink toegenomen, waardoor het beschikbaar gestelde bedrag bij de begroting 2023 niet toereikend is, we verzoeken dan ook om € 500.000 als winstbestemming beschikbaar te stellen voor het budget tijdelijk personeel.

6

Tussentijdse rapportage voorjaar 2023 In de eerste maanden van 2023 worden we geconfronteerd met grote budgetaanpassingen voor 2023 door diverse oorzaken maar met name door verhogingen van bijdragen 2023 voor de gemeenschappelijke regelingen, de aanpassing van de CAO voor 2023 en hogere verwachte zorgkosten Wmo voor 2023. Voorgesteld wordt om het resultaat van de Tussentijdse rapportage voorjaar 2023 als winstbestemming mee te nemen voor 2023. Resultaat Resultaat na budgetoverheveling Winstbestemming i.v.m. vrijval reserve personeelskosten voor beschikbare stellen krediet Beschikbare stellen voor maatwerkkrediet

4.137.414

Winstbestemming voor budget (tijdelijk) personeel

-500.000

Tussentijdse rapportage voorjaar 2023

-239.350

Eindresultaat jaarrekening 2022

3.398.064

90.634 -90.634

Voorgesteld wordt om het resterend positieve resultaat ten gunste van de reserve eenmalige bestedingen te brengen. De stand van de reserve eenmalige bestedingen ziet er na de toevoeging van het resultaat 2022 als volgt uit. Reserve eenmalige bestedingen Stand 31-12-2022

8.995.494

Resultaat 2022

3.398.064

Stand REB inclusief resultaat 2022

12.393.558

5. Controleverklaring De controle van de jaarrekening is, op grond van artikel 213 Gemeentewet, uitgevoerd door Crowe Foederer. De controleverklaring maakt onderdeel uit van de jaarstukken 2022 en het accountantsverslag 2022 ligt ter inzage. 6. Jaarverslag archief In de archiefverordening is opgenomen dat er een jaarverslag archief wordt uitgebracht. Dit verslag is als een bijlage toegevoegd.

7

Jaarverslag

8

Programmaverantwoording Overzicht baten en lasten per programma 2022 Begroting 2022 na wijziging

Begroting 2022

Programma

Rekening 2022

Lasten 1. Bestuur en Veiligheid

12.214.700

12.631.453

11.946.899

2. Sociaal domein

22.759.275

25.847.508

23.017.225

3. Ruimtelijk domein

9.529.032

13.278.580

12.752.465

4. Economie en financiën

5.005.138

9.947.179

8.133.904

49.508.145

61.704.720

55.850.493

1. Bestuur en Veiligheid

-2.163.421

-2.176.941

-2.501.944

2. Sociaal domein

-7.493.517

-7.675.618

-7.785.820

3. Ruimtelijk domein

-5.871.477

-6.406.675

-7.928.729

4. Economie en financiën

-33.979.731

-45.445.488

-42.592.243

Totaal Baten

-49.508.145

-61.704.721

-60.808.737

0

-1

4.958.244

Totaal Lasten Baten

Resultaat

9

1. Bestuur en veiligheid Visie? We leveren publieke dienstverlening aan de Astense samenleving. Gezamenlijk bouwen we aan een duurzaam vitaal, en veilig Asten. Dit betekent onder meer dat we de grote maatschappelijke opgaven, die daaruit voortvloeien, samen realiseren. Dit vereist een wijze van bestuur, gericht op de inzet en verantwoordelijkheid van de gemeenschap zelf, die we daartoe stimuleren en faciliteren.

Portefeuillehouder? Burgemeester A. van Extel-Van Katwijk

1.1 Inwoners Wat wilden we bereiken? De verhouding tussen de Astense gemeenschap en het gemeentebestuur verandert. Dit vraagt niet alleen een daarop gerichte wijze van bestuur maar ook om meer verantwoordelijkheid en inbreng van de inwoners. Om dit te realiseren voeren we een voortdurende dialoog met de inwoners over de wijze waarop we dit vorm kunnen geven en met welke onderwerpen we daadwerkelijk aan de gang gaan. De gemeente Asten biedt dienstverlening die aansluit bij de wensen van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Naast het digitale kanaal wordt nog steeds nadrukkelijk ruimte geboden voor persoonlijk contact via andere kanalen zoals (balie)bezoek of telefonisch.

Welke beleidsnota's waren relevant?  

 

Toekomstagenda Asten 2030. Programma-opdrachten voor de onderliggende programma's uit de Toekomstagenda Asten 2030: Transformatie buitengebied, Vitale kernen, Centrumontwikkeling, Klimaatbestendig en energieneutraal Asten, Omgevingswet en Vitale democratie. Nota integrale sturing programma's en organisatie. Optimalisatie proces grote burgerinitiatieven (mei 2021).

Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.1.1. Vitale democratie in Asten 1. Overkoepelende thema's Er is in de organisatie doorlopend aandacht voor de uitgangspunten van een Vitale Democratie. De pilot Informatiestatuut gericht op het versterken van de rol van de (nieuwe) raad in de Vitale democratie is in 2022 uitgevoerd. Door de werkgroep is, met input vanuit de inwoners vanuit de TIP-enquête, een Astens Manifest opgesteld om de democratie vitaal te houden. Dit manifest is inmiddels (in 2023) door de raad vastgesteld in aanwezigheid van de minister van Binnenlandse Zaken. Verder hebben wij ons 'Havo 4 project' in de etalage voor 'Gemeentedelers 2023' gezet. Dit project doen we nu 3 jaar waarin we samen met de Varendonck Havo 4 Maatschappijwetenschappen de leerlingen begeleiden die voor de eerste keer kennis maken met 'onderzoek doen' en dat dan doen over onderwerpen gerelateerd aan de Toekomstagenda Asten 2030. We zitten bij de laatste 25 winnaars en horen in het tweede kwartaal 2023 of we bij de laatste winnaars horen. 2. Doorontwikkeling per bouwsteen Dit is een voortdurend en dynamisch proces. Het Astens Manifest is een verder middel om tot verdere cultuurverandering te komen. In voorwaardelijke zin speelt de SWOT- en 10

formatieanalyse een belangrijke rol. De resultaten daarvan zullen aan het eind van het 1e kwartaal 2023, begin tweede kwartaal 2023, duidelijk zijn. 3. Afstemming met inhoudelijke programma's Je ziet steeds meer dat het denken vanuit buiten naar binnen, het betrekken van inwoners, ondernemers en andere betrokkenen aan de voorkant landt binnen de aanpak van de diverse programma’s en projecten. Het focussen op bepalende dossiers is daarbij belangrijk om het behapbaar te houden. De doorontwikkeling van programmamanagement in Asten is (daarmee) een continu proces.

1.1.2. Kwaliteit dienstverlening 1. Monitoring kwaliteit dienstverlening De gemeente Asten gebruikt NPS (Net Promotor Score) als middel om de klanttevredenheid te meten. Dit zetten we divers en flexibel in op verschillende processen. In Q1 is het NPS team op training geweest. In Q2 zijn NPS onderzoeken uitgevoerd voor de onderdelen telefonie, rijbewijzen en reisdocumenten. Er zijn in de tweede helft van 2022 geen nieuwe verzoeken om een NPS uit te zetten ingediend. 2. Organiseren Gemeenteraadsverkiezingen op woensdag 16 maart 2022. Op 16 maart 2022 hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden. Er kan teruggekeken worden op een geslaagde gemeenteraadsverkiezing. Na drie dagen stemmen was het opkomstpercentage 56,8% (opkomst 2018:59,4%). 3. Verder optimaliseren digitale dienstverlening De nieuwe website is per 1 juni 2022 gelanceerd. Er is een nieuw gebruikersonderzoek gedaan. Hiervoor is ook aansluiting gezocht bij het Klik & Tik team van de bibliotheek. De uitkomsten hebben geleid tot enkele aanpassingen. In 2023 zal de toegankelijkheid van www.asten.nl beoordeeld worden. Vanaf juli 2022 is het mogelijk om voortaan je rijbewijs digitaal aan te vragen bij de Primera en bij de Expert. Een stap verder in dit proces van Burgerzaken.

Na het maken van de foto daar wordt meteen een rijbewijs bij het RDW aangevraagd en dit kan binnen de openingstijden van het gemeentehuis (zonder afspraak) afgehaald worden bij het KCC, het Klant Contact Centrum van het gemeentehuis. In het vierde kwartaal is gestart met de voorbereidingen om ook de website van het Sociaal Team te vernieuwen. 4. Vervangen Verseon / optimalisatie zaakgericht werken Met een werkgroep hebben we, onder begeleiding van een extern bureau, in 3 workshops gewerkt aan visievorming op zaakgericht- en digitaal werken in Asten. Het houden van grip op informatie is erg belangrijk voor onze gemeente. De output van het visietraject is gebruikt in de route naar een vernieuwd zaaksysteem. Voortschrijdend inzicht (landelijke ontwikkelingen op het gebied van zaakgericht werken) heeft ertoe geleid dat we op dit moment niet kiezen voor een aanbesteding, maar dat we ons huidige zaaksysteem gaan upgraden. Het jaar 2023 zal hiervoor gebruikt worden.

1.2 Bestuur Wat wilden we bereiken? We willen bereiken dat de gemeenschap van Asten vertrouwen houdt in het gemeentebestuur, op grond van de bereikte resultaten, integriteit en een samenwerking tussen bestuur en gemeenschap die is gebaseerd op ieders eigen verantwoordelijkheden en mogelijkheden.

Welke beleidsnota's waren relevant? Toekomstagenda Asten 2030 en zijn programma's, waaronder Programma 'Vitale democratie in Asten'. 11

Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.2.1. Collegiaal en integer bestuur 1. Toetsen aan gedragscode integriteit We liepen en lopen stap voor stap het proces door naar de actualisatie van het integriteitsbeleid en de -protocollen. Dat is van belang om bestuur en organisatie zich 'eigen' te laten worden met dit beleid en de protocollen. Deels vond dit plaats in de uitvoering van 'de Veilige Publieke Taak', waarover eerder met de raad, college en organisatie is gesproken. De verschillende trajecten die daaruit voortvloeien zijn nog in volle gang, deels omdat de planning nog in 2023 doorloopt en deels omdat ze structureel van aard zijn en geborgd moeten worden in de primaire processen. 2. Toetsen resultaten en effecten van het bestuur Ofschoon de crises nog als mogelijk zwaard boven ons hangen, zijn we verder gegaan met het programma Vitale Democratie. Bijvoorbeeld in de wijze waarop we het Plan van Aanpak Nafase coronacrisis hebben opgepakt. Maar ook bij infrastructurele werken en plannen, zoals het fietspad aan de Dijkstraat. We hebben gezien dat het goed uitpakt bij onze inwoners en onze gemeente.

1.3 Organisatie Wat wilden we bereiken? We zijn een organisatie met professionals die klachtgericht, flexibel en omgevingsbewust werken en zich kenmerkt door hoge kostenefficiency. En dat dit zo wordt ervaren door de gemeenschap en het gemeentebestuur.

Welke beleidsnota's waren relevant?  Toekomstagenda Asten 2030.  Asten koerst op eigen kracht in netwerken.  Bedrijfsplan Asten (A4).  Algemeen Privacybeleid (AVG) gemeente Asten.  Informatiebeleid Asten.  Informatiebeveiligingsbeleid Asten. We verwijzen tevens naar de paragraaf Bedrijfsvoering.

Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.3.1. Klantgericht, flexibel en omgevingsbewust 1. Uitvoeren acties paragraaf bedrijfsvoering We hebben de organisatieontwikkeling weer (postcorona) volop aangepakt. Van belang was de SWOT en formatieanalyse die begon in 2022 en in de eerste helft van 2023 wordt afgerond. Ook de crisesaanpak en zaken zoals Veilige Publieke Taak kregen veel aandacht. In het kader van de nafase Coronacrisis stelden we de vraag of het bedrijfsplan aanpassing behoeft, ook vanwege het nieuwe coalitieakkoord of andere ontwikkelingen. Dit bleek niet het geval, sterker nog, het akkoord en de ontwikkelingen onderschreven en onderschrijven de lijn van het bedrijfsplan alleen nog maar meer. Dit bedrijfsplan was en is het juiste instrument om te kunnen voldoen aan de (nieuwe) ambities, dynamische ontwikkelingen en crisesaanpak.

12

1.3.2. Informatievoorziening en automatisering 1. Overgang naar ICT NML en borgen nieuwe werkwijzen De overgang van onze automatisering naar ICT Noord - en Midden Limburg (ICT NML) is een omvangrijke klus. Deze duurt langer dan we hadden voorzien ten tijde van het maken van het projectplan. Ontvlechten met de gemeente Someren en vervolgens aansluiten bij ICT NML. We hebben hiervoor ook nog de eerste helft van 2023 nodig om volledig over te zijn. Deze stap is echt een strategische stap die ons in staat stelt om te kunnen blijven voldoen aan de eisen op het gebied van I&A en informatiebeveiliging in de huidige tijd. Ook hebben we veel voordeel van de kennisdeling die zo ontstaat op dit gebied samen met de andere deelnemers van deze GR.

1.4 Intergemeentelijke samenwerking Wat wilden we bereiken? Asten wordt effectief en efficiënt bestuurd. Samenwerking is geen doel op zich, maar een middel daartoe. Overigens gaat het niet alleen om samenwerking tussen gemeenten, maar ook om werken in netwerken van inwoners, ondernemers, instellingen, overheden en verbonden partijen. Precies zoals in de Toekomstagenda Asten 2030 als ‘Huis van Asten’ is geschetst. Dit was de doelstelling voor de begroting 2022. Het coalitieakkoord, de vertaling daarvan in plannen en de ambities van 'Het Astens Manifest' zijn en vragen een herbezinning op 'effectief en efficiënt bestuur', in het bijzonder voor wat betreft de positie van de gemeenteraad als hoogste bestuursorgaan. Deze ambities zullen vanaf 2023 worden geconcretiseerd in processen en acties.

Welke beleidsnota's waren relevant?   

Toekomstagenda Asten 2030. Asten koerst op eigen kracht in netwerken. Nota Verbonden partijen gemeente Asten.

Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.4.1. Samenwerking (Huis van Asten) 1. Ambitie samenwerking Hiermee zijn we uiteraard volop bezig geweest in 2022 en blijven we ook bezig. Bijvoorbeeld de gezamenlijke aanpak van de Ontwikkelstrategie De Peel, maar ook de Omgevingswet, aanpak crises e.d. die alle op verschillende samenwerkingsniveaus plaatsvonden en -vinden. De samenwerking met ICT-NML is geformaliseerd en grotendeels gerealiseerd en moet verder beslag krijgen in verschillende processen in 2023 e.v. 2. Integrale Ontwikkelstrategie binnen de Peel We zijn hier enthousiast over. We zagen in 2022 urgentie en vertrouwen als basis voor een gezamenlijke Peelaanpak. Naast een voortvarende inhoudelijke aanpak ligt nu de vraag voor naar de vorm, de governance. Dit vraagt extra aandacht omdat inhoud en vorm goed samen moeten gaan met de nodige flexibiliteit, gezien de vele betrokkenen. Dit wordt begin 2023 afgerond.

13

1.5 Leefbaarheid, Handhaving en Veiligheid Wat wilden we bereiken? Een veilig en leefbaar Asten is wat we willen bereiken, zowel in objectieve als in subjectieve zin. Iedereen moet zich veilig voelen in zijn woon- en werkomgeving en zich veilig kunnen verplaatsen. Veilig voelen, wonen, ondernemen en recreëren zijn belangrijke uitgangspunten. Hieraan werken we samen met inwoners, ondernemers en partners. We blijven koersen op een veilig gevoel in de buurt, op straat en in het verkeer. Dit betekent preventie, het tegengaan van ondermijnende criminaliteit, voorkomen van overlast en waar nodig uitvoeren van toezicht. De visie Asten 2030 is het uitgangspunt voor de doelen die zijn geformuleerd in het veiligheids- en handhavingsbeleid (zowel regionaal als op lokaal niveau). Deze doelen zijn verder uitgewerkt in concrete onderwerpen in de uitvoeringsprogramma's. Ook worden op verschillende vlakken integriteitsbeoordelingen uitgevoerd voorafgaande aan het verlenen van vergunningen, aangaan van een overeenkomst of het verlenen van een subsidie. Ook achteraf kan dit middel ingezet worden om te beoordelen of er aanleiding is een toestemming in te trekken. We sturen op een solide en effectieve inzet, waarbij wordt samengewerkt tussen inwoners, gemeenten, partners daar waar het meer veiligheid oplevert of verbetert.

Wij zetten hiervoor in op gerichte integrale handhaving en meer veiligheid zoals de inzet via het PIT-team (Peelland Interventie team), RIEC (Regionaal Informatie en Expertise Centrum), preventie (bijvoorbeeld over inbraak) en/of drugs gerelateerde problematiek. Ook zetten we in op een integrale aanpak van illegale bewoning om de ongewenste effecten daarvan op bijvoorbeeld sociaal domein of leerbaarheid aan te pakken. Dit wordt projectmatig aangepakt beginnend bij recreatieterreinen en toezicht op huisvestingslocaties. We stimuleren en investeren verder in (zichtbare) veiligheid in wijken. Dat doen we bij voorkeur op basis van signalen van inwoners. Voor de werkzaamheden op leefbaarheid, behoud van de openbare ruimte, overlast situatie en veilige omgeving situatie tijdens evenementen heeft onder andere de boa een belangrijke taak samen met partners. De werkzaamheden op dit vlak nemen toe en zijn van belang om het niveau van leefbaarheid te behouden en te verbeteren. Bij de transformatie van het buitengebied wordt gekeken naar het oplossen van knelpunten en het (her)ontwikkelen van locaties die vrijkomen.

We spannen ons in om duidelijkheid te verschaffen en perspectief te bieden aan ondernemers in het buitengebied door mogelijkheden als bestemmingsplanwijzigingen (naar een bestemming waarbij wonen mogelijk is) per situatie te onderzoeken en door economische activiteiten zoals recreatie en toerisme en andere kleine bedrijvigheid te stimuleren.

Welke beleidsnota's waren relevant?                

Algemene Plaatselijke Verordening APV. Beleidsregels standplaatsvergunning 2015. Beleidsplan Veiligheidsregio Brabant Zuidoost 2015-2019. Beleidsvisie en basisdocument externe veiligheid. Evenementenbeleid. VTH beleidskader 2022 (vast te stellen in 2022). Kadernota Integrale veiligheid Asten 2019-2022. Regionaal crisisplan 2016-2019. Regionaal risicoprofiel 2015. Beleidsregels Bereikbaarheid en Bluswatervoorziening Brabant. Beleidsregels Wet Bibob. Beleidsregel handhavingsprotocol Opiumwet 13b Asten 2019. Verordening Speelautomatenhal Asten 2019. Beleidsregels Speelautomatenhal Asten 2020. Beleidsnotitie arbeidsmigranten gemeente Asten 2020. Regionaal operationeel kader (ROK). 14

  

Convenant groene boa's. Provinciale interim omgevingsverordening. Verordening kwaliteitscriteria.

Wat hebben we hiervoor gedaan? 1.5.1. Integrale Veiligheid 1. Cybercrime en cybersecurity In oktober 2020 is in Oost-Brabant de bestuurlijke programmaraad cyber opgericht. Een ambtelijke expertgroep blijft actief naast deze Programmaraad en draagt zorg voor de uitvoering van geplande activiteiten. Hierbij wordt vanuit de gemeente Asten ambtelijk aangesloten. In 2023 wordt het thema digitale veiligheid wederom geïntegreerd en geprioriteerd in nieuw beleid. Zowel op regionaal als lokaal niveau. 2. Opstellen en vaststellen kadernota Integraal Veiligheidsbeleid Het college heeft op 18 februari 2022 de Voortgangsrapportage Integraal Veiligheidsbeleid Asten (IVB) 2021-2022 vastgesteld. Deze voortgangsrapportage is een vervolg op het Uitvoeringsprogramma IVB 2019-2020, welke is gebaseerd op de Kadernota IVB gemeente Asten 2019-2022 (kadernota IVB). Deze kadernota IVB is op 29 januari 2019 vastgesteld door de gemeenteraad. Momenteel wordt er gewerkt aan nieuw beleid. Op 23 november 2022 zijn tijdens een informatiebijeenkomst de resultaten van de veiligheidsmonitor en enquête TIP-Asten besproken met bewoners, organisaties en gemeenteraad. En zijn prioriteiten gesteld. De nieuwe kadernota IVB 2023-2026 zal naar verwachting in de eerste helft 2023 door de gemeenteraad worden vastgesteld. Dit is later dan gepland. 3.

Implementatie referentiekader en handelingsperspectief Basisniveau mensenhandel Een aanspreekpunt lokaal (aandachtsfunctionaris mensenhandel) en een Zorgcoördinator Peelland zijn aangesteld. Het college heeft het Zorgconvenant Slachtoffers Mensenhandel en het bijhorende privacy protocol vastgesteld en op 3 februari 2022 ondertekend. Peelland-breed is besloten tot een uitvoeringsnotitie Mensenhandel. Deze is in juli 2022 ter kennisname aan het college voorgelegd. Beleidsmatig is het proces aanpak mensenhandel reeds geborgd in diverse processen op gemeentelijk en regionaal niveau. 4. Inventarisatie bluswatervoorzieningen buitengebied Bij een brand in het buitengebied zal door de vermoedelijk langere aanrijtijden sneller sprake zijn van een uitslaande brand. Dit betekent dat voor afscherming van belendende bouwwerken meer bluswater nodig is. Bij alle werkzaamheden die Brabant Water uitvoert wordt bekeken of in het gebied voldoende bluswater aanwezig is/blijft en of er aanvullend bluswater aangelegd moet worden om de veiligheid te borgen. Dit is een continue proces

1.5.2. Integraal toezicht en handhaving 1. Aanpak illegale bewoning Zoals in de jaarrapportage van 2021 is aangegeven zijn er op basis van de beschikbare capaciteit keuzes gemaakt voor de personele inzet op illegale bewoning. Op 20 juli 2021 heeft ons college de beleidsnotitie ‘Kaders aanpak vitalisering recreatieve locaties’ vastgesteld en wordt sindsdien conform uitgevoerd. Omdat in de periode van de coronamaatregelen geen fysieke controles op illegale bewoning konden worden uitgevoerd, zijn deze controles in 2022 weer opgepakt. Inmiddels hebben 2 controlerondes plaatsgevonden waarbij 31 objecten zijn gecontroleerd. Dit heeft geleid tot 14 schriftelijke waarschuwingen. In november 2022 heeft een hercontrole plaatsgevonden. Hieruit voortvloeiende bestuurlijke maatregelen (last onder dwangsom) volgen in het eerste kwartaal van 2023. In 2023 zullen stapsgewijs meer controles 15

uitgevoerd worden om de vitaliteit op onze recreatieve locaties te verbeteren. Het tempo van de aanpak is langzamer dan in eerste instantie ingeschat door krapte op de woningmarkt maar ook de situatie waarin personen verkeren die wonen op recreatieve locaties. Ook wordt uitvoering gegeven aan de Wet BAG voor de recreatieve locaties.

Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft inzicht in de totale baten en lasten van dit programma. Bestuur en veiligheid

Begroting

Begroting na wijz. 2022

Rekening

bedragen x € 1.000

2022

Lasten

-12.228

-12.631

-11.947

1.1 Inwoners

-500

-437

-376

1. Vitale democratie in Asten

-150

-50

Overig beleidsveld

-350

-387

-376

1.2 Bestuur

-1.295

-1.507

-1.427

Overig Beleidsveld

-1.295

-1.507

-1.427

1.3 Organisatie

-8.524

-8.362

-8.560

Overig beleidsveld

-8.524

-8.362

-8.560

1.4 Intergemeentelijke samenwerking

-208

-208

-215

Overig beleidsveld

-208

-208

-215

1.5 Leefbaarheid, Handhaving en Veiligheid

-1.702

-2.117

-1.368

1. Integrale Veiligheid

-1.411

-1.475

-1.104

2. Integraal toezicht en handhaving

-150

-439

-109

Overig beleidsveld

-140

-202

-156

1.571

2.177

2.502

1.1 Inwoners

252

269

340

Overig beleidsveld

252

269

340

1.2 Bestuur

500

664

Overig Beleidsveld

500

664

Baten

2022

1.3 Organisatie

1.232

1.257

1.382

Overig beleidsveld

1.232

1.257

1.382

1.5 Leefbaarheid, Handhaving en Veiligheid

86

151

116

1. Integrale Veiligheid

55

55

39

Overig beleidsveld

32

96

76

Saldo van baten en lasten

-10.658

-10.455

-9.445

Resultaat

-10.658

-10.455

-9.445

16

17

2. Sociaal domein Visie? Elke inwoner in Asten, jong en oud, kan en mag meedoen. Samen, voor en met elkaar. Als gemeente Asten dragen wij bij aan optimale ontwikkelingskansen in een aantrekkelijke omgeving, waarbij we oog hebben voor jong en oud. We zetten in op preventie en organiseren zorg en ondersteuning dicht bij huis, door inzet van professionals waar je terecht kan met al je vragen. Alle inwoners met een zorg- of ondersteuningsvraag wordt een passende oplossing richting de toekomst geboden zodat ze uiteindelijk op eigen kracht, eventueel met hulp van hun netwerk, verder kunnen. We zetten extra in op voorliggende voorzieningen en stimuleren maatschappelijke initiatieven. Zo geven we vorm aan een vitaal Asten, aantrekkelijk voor iedere inwoner.

Portefeuillehouder? Wethouder J. Spoor

2.1 Wmo, Jeugd en Participatie Wat wilden we bereiken? In het beleidsplan Sociaal Domein Asten 2022-2027 staat een aantal pijlers centraal:      

Kansen voor iedereen; Sterke, sociale omgeving; Gezondheid en vitaliteit; Financieel gezond; Samen met elkaar; Ondersteuning & voorzieningen.

Deze pijlers zijn gericht op alle leeftijdsfasen en voor alle vormen van ondersteuning: vanaf preventie en zelfredzaamheid tot professionele ondersteuning. Ze zijn uitgewerkt in het beleidsplan sociaal domein en dit plan is voor ons een goede basis voor de doorontwikkeling de komende jaren. In uitvoeringsplannen wordt per jaar aangegeven waar in dat jaar de focus op ligt. Op twee momenten in het jaar is een stand van zaken van het uitvoeringsprogramma Sociaal Domein gegeven waarbij op de inhoudelijke resultaten ingegaan wordt.

Welke beleidsnota's waren relevant?       

Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Asten 2022-2027; Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein gemeente Asten 2022; Koersagenda GR Peelgemeenten 2022-2024; Positioneringsnotitie Senzer; Beleidsplan Schuldhulpverlening 2019-2022; Meerjarig Beleidsplan GGD Brabant-Zuidoost 2018-2022; Lokale Educatieve Agenda gemeente Asten 2020-2023.

18

Wat hebben we hiervoor gedaan? 2.1.1. Wmo 1. Voorbereiden decentralisatie Beschermd Wonen De afronding van de implementatie van de nieuwe processen, inclusief financiën, loopt. Er worden werkafspraken over deze taken gemaakt met Helmond en de Peelgemeenten. 2. Programma Geweld hoort nergens thuis Op het gebied van implementatie is een aantal operationele acties uitgezet en wordt er nog een aantal opgepakt begin 2023 door de stuurgroep Huiselijk Geweld en Kinder Mishandeling. Het uitwerken van een lokale visie die samenhangt met de regio wordt uitgewerkt in 2023. 3. Uitwerken visie met betrekking tot langer thuiswonen van ouderen Vanuit gesprekken die gevoerd zijn met diverse samenwerkingspartners en collega's rondom dit onderwerp is een notitie opgesteld. Deze notitie wordt als input meegenomen voor een woonzorgvisie, welke opgesteld wordt in 2023. 4. Mantelzorg De behoeften van mantelzorgers en stakeholders zijn in kaart gebracht en beschreven in een notitie. Logeerhuis Plezant krijgt vanaf 2022 een structurele subsidie. In 2023 vertalen we deze notitie in een concrete aanpak en worden voorstellen gedaan. 5. Opstellen Lokale Inclusie Agenda In het uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2022 is aangegeven dat er dit jaar geen capaciteit is voor het daadwerkelijk opstellen van een inclusie agenda.

Wél is er gestart met de voorbereidingen en is er in het 3e kwartaal een werkplan opgesteld waarin staat hoe we samen met onze inwoners tot een lokale inclusie agenda willen komen. In het 4e kwartaal zijn we gestart met het communiceren over dit traject. Het doel hiervan is dat er in 2023 een betrokken groep ervaringsdeskundige inwoners is, met wie we de lokale inclusie agenda gaan opstellen.

2.1.2. Jeugd 1. Lokale coalitie Kansrijke Start De basiswerkgroep lokale coalitie kansrijke start heeft een opzet gemaakt om de deskundigheid van professionals te bevorderen met betrekking tot het onderwerp 'Laaggeletterdheid'. De deskundigheidsbevordering is gericht op het herkennen en signaleren van laaggeletterdheid van ouders. 2. Samenwerking tussen jeugdhulp en onderwijs Om de leerlingen in beeld te krijgen die in Deurne naar school gaan, zijn de gemeente Asten en het Sociaal Team Asten in gesprek gegaan met IVO Deurne (organisatie voor voortgezet onderwijs in Deurne). Er is afgesproken dat er 1 gezins- en jongerencoach contactpersoon is voor de zorgcoördinatoren van het voortgezet onderwijs in Deurne. Vanuit het Nationaal Programma Onderwijs zullen er middelen worden ingezet t.b.v. vroegtijdige ondersteuning van problemen bij leerlingen en om de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp te versterken en verduurzamen. 3. Uitvoeren acties uit notitie jongerenparticipatie De concrete acties die voor 2022 benoemd zijn, zijn onderdeel van het uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2022. In november 2022 zijn de wethouder sociaal domein en een beleidsmedewerker aangesloten bij een activiteit van Onis jongerenwerk. Er is toen met jongeren gesproken over onderwerpen als school, sport, corona en alcohol.

19

4. Besteding middelen Nationaal Programma Onderwijs In 2022 is samen met de ketenpartners een 'Bestedingsplan uitkering Nationaal Programma Onderwijs' geformuleerd. In dit plan is aangegeven voor welke activiteiten middelen beschikbaar worden gesteld en zijn de betrokken partners gestart met de uitvoering. 5. Taal- en cognitieve stimulering kinderen in kansarmere omgeving In 2022 is gestart met het uitrollen van een drietal ouderprogramma's: 'Pageturner', 'VoorleesExpress' en 'Voor ieder kind een boek'. Ouders konden in 2022 al worden aangemeld voor 'Pageturner'. Vanaf begin 2023 kunnen ouders worden aangemeld voor 'VoorleesExpress'. 'Voor ieder kind een boek' is nog in ontwikkeling. 6. Internationalisering van het onderwijs Basisschool Het Talent is in het najaar 2022 gestart met het project 'scholen met relatief veel kinderen van internationals'. Dit project wordt gefinancierd door Brainport Eindhoven. Het project is een project op maat, bedoeld voor gezinnen met een lage sociaaleconomische status. 7. Verhogen bereik voorschoolse voorzieningen Met de kinderopvangorganisaties en het consultatiebureau is gesproken over het verhogen van het bereik van kinderen naar de voorschoolse voorziening.

Daarbij zijn een drietal aandachtspunten benoemd:1) Terugkoppeling vanuit de kinderopvangorganisatie naar het consultatiebureau als ouders hun kind hebben aangemeld; 2) Ouders die extra ondersteuning kunnen gebruiken bij de toeleiding naar de kinderopvangorganisatie; 3) Ouders voorzien van duidelijke en toegankelijke informatie over de voorschoolse voorzieningen in Asten. 8. Inkoop jeugdhulp: Een 10 voor de jeugd! Begin 2022 is een nieuwe programmamanager gestart bij een 10 voor de jeugd. De communicatie vanuit een 10 voor de jeugd richting lokale gemeenten is sterk verbeterd. Binnen een 10 voor de Jeugd is de jeugdzorg in 5 segmenten opgedeeld; 1 Hoogcomplexe zorg, weinig voorkomend, 2 - Wonen, 3- Dagbesteding en dagbehandeling, 4 - Specialistische zorg, veel voorkomend, 5 - Crisis, oftewel spoedzorg. In 2022 hebben alle partijen in de jeugdhulp een nieuw contract met de regio. Ook is er een nieuwe manier van inschrijven gedurende het jaar gestart en zijn er verschillende doorontwikkelingen geweest naar aanleiding van signalen van toegangen of aanbieders. In 2022 is het Regionaal Matchingsteam (RMT) verder ontwikkeld. Binnen het RMT kunnen verwijzers een complexe casus inbrengen waarbij verschillende aanbieders van Segment 1 meedenken over de meest passende en optimale zorginzet.

2.1.3. Participatie 1. Effectief toepassen basisdienstverlening in het kader van Wet Inburgering Bijna alle processen en dienstverlening vanuit de nieuwe Wet inburgering 2021 lopen inmiddels en functioneren naar verwachting. Sinds een aantal maanden is ook de laatste leerroute, die begin 2022 nog ontbrak, beschikbaar. Dat is de onderwijsroute voor jonge statushouders die een schakeltraject voor het MBO willen doen. We blijven de processen en dienstverlening doorlopend monitoren en waar nodig aanpassen. Zo hebben we inmiddels een andere aanpak gekozen bij het financieel ontzorgen van statushouders en vergoeden we de reiskosten voor statushouders naar de inburgeringsles op een nieuwe manier. 2. Doorontwikkeling GR Senzer Op basis van de opbrengst van werkgroepen met daarin vertegenwoordigers van Senzer en gemeenten, ondersteund door externe experts, is er een voorstel gemaakt voor een aanpassing van de gemeenschappelijke regeling Senzer. De nieuwe gemeenschappelijke regeling past beter bij de huidige omstandigheden waarin Senzer werkt. In het najaar 20

van 2022 hebben de gemeenteraden van de zeven betrokken gemeenten positief besloten over dit voorstel. De nieuwe gemeenschappelijke regeling gaat per 1 januari 2023 in. 3. Doorontwikkeling regionaal mobiliteitsteam Het regionaal mobiliteitsteam is opgezet en maakt onderdeel uit van het thema Onderwijs en Arbeidsmarkt. 4. Versterken samenwerking werkterreinen Onderwijs-Arbeidsmarkt Er is volop aandacht voor de samenwerking op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt onder leiding van de Kerngroep Arbeidsmarkt Regio Helmond de Peel. Werkgevers, werknemers, het ROC ter AA, UWV, Senzer en gemeenten zijn hierbij betrokken. In juli en in december 2022 hebben er conferenties plaatsgevonden om input op te halen voor een regionaal arbeidsmarktplan voor regio Helmond-De Peel. 5. Aanpak laaggeletterdheid Voor de periode 2022-2026 is een hernieuwd convenant afgesloten om laaggeletterdheid tegen te gaan, samen met de gemeente Someren, de bibliotheek, welzijnsorganisatie Onis, ROC ter AA en stichting Lezen & Schrijven. Dit convenant is op 14 september 2022 ondertekend. Ieder jaar stellen we een jaarplan op, met daarin concrete acties en afspraken om laaggeletterdheid tegen te gaan. In 2022 lag de nadruk op communicatie. Er is een informatiebijeenkomst voor netwerkpartners georganiseerd, zodat zij weten hoe ze laaggeletterdheid kunnen herkennen en naar wie ze inwoners kunnen doorverwijzen.

Ook is de opdracht gegeven tot het drukken van een flyer voor netwerkpartners met een overzicht van het aanbod om basisvaardigheden te versterken. 6. Bijzondere Bijstand: grip op bewindvoerderskosten Het grip krijgen op de bijzondere bijstand voor wat betreft bewindvoerderskosten is in gang gezet. GR Senzer levert hiervoor cijfers bij GR Peelgemeenten aan. Sinds het 3e kwartaal van 2022 staat er informatie over de kosten en de vorm van bewindvoering, inclusief de aantallen gebruikers, in de kwartaalrapportage Bijzondere bijstand die we ontvangen van de GR Peelgemeenten. Deze cijfers worden gebruikt om inzicht te krijgen en om te kunnen sturen indien nodig. Het opstarten van een regionaal netwerk met bewindvoerders is nog niet gebeurd vanwege prioritering. Begin 2023 bespreken we regionaal of dit opgepakt wordt.

2.1.4. Schulddienstverlening 1. Wet gemeentelijke schuldhulpverlening: verplichte vroegsignalering Het volledige proces van vroegsignalering is geïmplementeerd en loopt inmiddels. Begin 2023 wordt de wijze waarop wij als gemeente vroegsignalering vormgeven geëvalueerd en over de resultaten wordt uw raad geïnformeerd. De geïmplementeerde werkwijze voor vroegsignalering in samenwerking met Onis wordt ook ingezet rondom de regelingen die er zijn voor energiearmoede. Senzer heeft in 2022 schuldhulp aan ondernemers uitgevoerd. Dit wordt de komende jaren voortgezet.

2.2 Goed wonen, leven en recreëren Wat wilden we bereiken? We geven invulling aan het programma Vitale Kernen uit de Toekomstagenda Asten 2030. We willen een aantrekkelijke woon-, leef- en recreatiegemeente zijn en blijven. Daarom voeren we een actief woon- en recreatiebeleid. Ons beleid is flexibel en gericht op de (lokale) woon- en vrijetijdsbehoefte. Gelet op de vergrijzing werken we gericht aan combinaties van wonen met zorg, zodat mensen met een beperking zo veel mogelijk 21

zelfstandig kunnen blijven wonen en we jongeren behouden. De inwoners van Asten voelen zich prettig en wonen met plezier in Asten met de ondersteuning die zij nodig hebben. Iedereen kan meedoen. We zetten in op het behoud of zelfs versterking van ons voorzieningenniveau en geven ruimte aan maatschappelijke initiatieven.

Welke beleidsnota's waren relevant?      

Toekomstagenda Asten 2030; Centrumvisie; Beleidsplan Sociaal Domein Asten 2022-2027; Versnellingsagenda woningbouw gemeente Asten; Aanpak vitalisering recreatieve locaties; Omgevingsvisie.

Wat hebben we hiervoor gedaan? 2.2.1. Vitale kernen 1. Realisatie nieuw gemeenschapshuis De bouw van het gemeenschapshuis is in een afrondende fase. De oplevering is begin februari 2023 en eind februari zullen alle partijen hun intrek nemen in het gebouw. Op 20 juni 2022 is de raad / commissie bijgepraat over het project tijdens de technische avond. Op 15 en 16 juli 2022 hebben vele Astenaren de bouw bezocht op de open dag. Hier kwamen vele enthousiaste reacties los m.b.t. het nieuwe huis van, voor en door Asten. Als gemeente zitten we in de fase dat we ons steeds meer terugtrekken en de nieuwe stichting als maatschappelijk ondernemer de ruimte geven om op te starten. Er wordt eind 2022 nog gewerkt aan de opzet van het 4-jarige subsidie / liquiditeitsplan o.b.v. de exploitatiebegroting. Er zijn extra kosten gemaakt door uitloop van het project i.v.m. COVID. Daarnaast zijn er risico’s door prijsstijgingen (door de oorlog in Oekraïne), zowel in de investering (materiaal) als in de exploitatie (energie). Voor het deel van de investering wordt een beroep gedaan op het inflatiekrediet van € 950.000,= dat bij de jaarrekening 2021 beschikbaar is gesteld. Het project wordt nog steeds binnen de door de raad gegeven bandbreedte gerealiseerd.

De carnaval 2023 komt net te vroeg voor de oplevering en daarom worden de activiteiten die normaal in de Klepel met carnaval plaatsvonden georganiseerd in een tent op het Koningsplein. 2023 wordt het openingsjaar van 't Kwartier en zo is Asten een belangrijke maatschappelijke voorziening 'van, voor en door Asten' rijker. 2. Realiseren zorgvoorziening UNITAS-terrein Op het voormalige Unitas-terrein in Heusden is het complex met 21 zorg-appartementen in gebruik genomen. 3. Restauratie en herinrichting Mariaoord Ommel Dit betreft een burgerinitiatief om het Processiepark in Ommel te restaureren. Er is een masterplan opgesteld, waarin de deelprojecten zijn benoemd. Het eerste deelproject dat werd aangepakt was de bomenkap in het park. Vervolgens is gestart met de herinrichting van het park en het restaureren van de staties. Men heeft van de provincie een subsidie van € 186.900,= gekregen. Ook de gemeente heeft vanuit het budget burgerinitiatieven € 100.000,= gereserveerd voor dit project. 4. Herinrichting Vorstermansplein Heusden Het Dorpsoverleg Heusden heeft een integrale dorpsvisie opgesteld waarin het Vorstermansplein is opgenomen. 5. Groene entree Heesakkerweg Nog niet gestart, staat op de planning voor 2025 nadat de civieltechnische werkzaamheden hier zijn afgerond.

22

6. Speelbeleidsplan Er is een begin gemaakt met de evaluatie en update van het huidige speelbeleidsplan. Het streven is om in 2024 het plan gereed te hebben. 7. Uitvoering geven aan het SHP De deelprojecten lopen op schema:1. de bouwwerkzaamheden van Kindcentrum de Ontdekking aan de Beatrixlaan verlopen volgens schema, oplevering is voorzien in het 2e kwartaal 2023; 2. de sloopwerkzaamheden bij de Voordeldonk zijn afgerond en de bouwwerkzaamheden zijn gestart en verlopen volgens planning. De leerlingen van de school zijn gedurende de bouwwerkzaamheden ondergebracht in 't Lover en OBS 't Toverkruid. Met de bestuurder van PlatOO is overeenstemming bereikt over de kwaliteitsimpuls voor OBS Kleurrijk in Ommel. Besluitvorming in de gemeenteraad staat gepland voor 4 april 2023. Op 1 februari 2023 zijn er een tweetal aanvragen voor onderwijsbekostiging ontvangen, deze zijn afkomstig van PlatOO en Prodas. Deze aanvragen zijn beoordeeld op ontvankelijkheid en er zijn aanvullend gegevens opgevraagd. 8. Realisatie woonzorgconcept 'Ons Thuys' De Beiaard wordt momenteel nog gebruikt voor de tijdelijke huisvesting van het gemeenschapshuis. Pas nadat het nieuwe gemeenschapshuis in gebruik genomen is kan het plan op deze locatie ontwikkeld worden. De planvoorbereiding voor het woonzorgconcept 'Ons Thuys' is inmiddels al wel opgepakt door de eigenaar van het pand, Vastgoedregisseur B.V. 9.

Leefbaarheid Ommel De raad heeft unaniem ingestemd met de dorpsvisie Ommel 1000+ 'De kracht van verbinding'. Deze visie bevat meer dan alleen extra woningen in Ommel; het betreft een brede kwaliteitsverbetering die leidt tot een aantrekkelijker dorp. De visie is toegelicht aan alle inwoners van Ommel. Een groep van 20 inwoners werkt voor de uitwerking van deze visie aan een projectplan, dat uiteindelijk aan het college/raad voor akkoord zal worden aangeboden. Hierin wordt opgenomen wat de gemeenschap van Ommel van de gemeente nodig heeft om het plan van aanpak uit te kunnen voeren. In het 4e kwartaal 2022 heeft weer een gesprek plaatsgevonden met de provincie over de extra te bouwen woningen in Ommel. De gemeente is geadviseerd om de uitbreiding voor Ommel meer te faseren en af te stemmen met de regio.

2.2.2. Gezondheidsbeleid 1. Positieve gezondheid Vanuit het Lokaal Preventieakkoord Asten en het Lokaal Sportakkoord zijn in 2022 verschillende acties uitgevoerd. Zo heeft er een ouderavond plaatsgevonden met als thema de overgang van het Primair Onderwijs naar het Voortgezet Onderwijs. Er heeft een groot onderzoek rondom drugsgebruik plaatsgevonden, Skip die trip. Dit heeft geleid tot een plan van aanpak. Tevens is er een plan van aanpak voor het realiseren van een rookvrije gemeente opgesteld.

2.2.3 Sport- en maatschappelijke accommodaties 1. 50 jaar Sportcomplex de Schop In 2022 vierde De Schop haar 50-jarig bestaan met een feestelijke dag op 16 september 2022 en veel extra activiteiten voor de eigen klanten.

23

Wat heeft het gekost? Onderstaande tabel geeft inzicht in de totale baten en lasten van dit programma. Sociaal domein

Begroting

Begroting na wijz. 2022

Rekening

bedragen x € 1.000

2022

Lasten

-21.961

-25.848

-23.017

2.1 WMO, Jeugd en Participatie

-16.897

-19.092

-17.861

1. WMO

-4.206

-4.252

-4.288

2. Jeugd

-4.103

-4.457

-4.369

3. Participatie

-6.801

-7.988

-7.332

-113

-144

-122

Overig beleidsveld

-1.673

-2.251

-1.751

2.2 Goed wonen, leven en recreëren

-5.063

-6.756

-5.156

1. Vitale kernen

-820

-1.996

-479

2. Gezondheidsbeleid

-688

-769

-760

3. Sport- en maatschappelijke accommodaties

-1.506

-1.593

-1.677

Overig beleidsveld

-2.050

-2.398

-2.240

Baten

6.691

7.676

7.786

2.1 WMO, Jeugd en Participatie

5.351

5.931

6.524

1. WMO

57

815

837

2. Jeugd

221

229

279

5.048

4.743

5.333

24

144

75

1.341

1.745

1.262

1. Vitale kernen

363

578

37

2. Gezondheidsbeleid

10

20

54

3. Sport- en maatschappelijke accommodaties

653

653

664

Overig beleidsveld

314

494

507

Saldo van baten en lasten

-15.269

-18.172

-15.231

Resultaat

-15.269

-18.172

-15.231

4. Schulddienstverlening

3. Participatie Overig beleidsveld 2.2 Goed wonen, leven en recreëren

24

2022

Zorgkosten De zorgkosten Sociaal Domein zijn in lijn met de begroting. Bij WMO is een nadeel door hogere aanwas en verzilvering Wmo begeleiding. Bij Jeugd is een voordeel door lagere kosten voor gesloten Jeugdzorg / JeugdzorgPlus. Beschermd Wonen Zoals in de tussentijdse rapportage aangegeven is, is voor Beschermd Wonen het overschot van 2021 terug ontvangen. Voor Asten is dit € 755.300,=. Ook over 2022 wordt een overschot op Beschermd Wonen verwacht. Wanneer het bedrag bekend is, wordt dit voordeel meegenomen in de tussentijdse rapportage 2023. Voogdij / 18+ Compensatie voogdij / 18+ is niet in de decembercirculaire 2022 verwerkt zoals eerder verwacht, maar komt pas in de meicirculaire 2023. Dit voordeel wordt dus niet verwerkt in 2022 maar in 2023. Daarnaast is inmiddels bekend geworden dat niet het volledige bedrag van € 754.000,= gecompenseerd wordt, maar slechts 80%. Energietoeslag De energietoeslag is in 2022 binnen de door het Rijk beschikbaar gestelde budgetten uitgevoerd.

Investeringen en kredieten 2.2 Goed wonen, leven en recreëren 3. Realisatie nieuw gemeenschapshuis 7. Uitvoering SHP - Nieuwbouw BS Varendonck met IKC deel - Vervanging BS Voordeldonk met IKC deel

Begr. na wijz.

Rekening

Saldo

t/m 2022

t/m 2022

2022

8.479.840

Totaal

7.703.137

776.703

5.101.620

1.355.345

0 3.746.275

7.740.000

4.419

7.735.581

21.321.460

25

9.062.901 12.258.559

3. Ruimtelijk domein Visie? De gemeente Asten blijft een aantrekkelijke gemeente om te wonen: voor alle doelgroepen in de drie kerkdorpen moet voldoende aanbod zijn of worden gecreëerd. Je wooncarrière starten of doorgroeien: we maken het mogelijk in Asten. Zo blijven we aantrekkelijk voor jongeren om na hun studie terug te keren in Asten, voor jonge gezinnen en zorgen we voor voldoende doorstroommogelijkheden voor senioren. We werken mee aan passende huisvesting voor onze economisch belangrijke arbeidsmigranten. We wonen en werken in een omgeving waarvan het klimaat verandert. We nemen onze verantwoordelijkheid voor het tegengaan van klimaatverandering door het verkleinen van onze CO2-uitstoot en het stimuleren van duurzame energieopwekking. We gaan de gevolgen van klimaatverandering opvangen. Klimaatbestendig worden, dat wil zeggen minder verstening, meer groen, een betere wateropvang, minder hittestress en een grote biodiversiteit in flora en fauna. We staan voor de opgave de agrarische sector te verduurzamen en meer in balans te brengen met natuur en landschap en de gezondheid van onze inwoners. We nemen een faciliterende rol aan in het ruimtelijke domein.

We denken en werken mee aan het verwezenlijken van (ruimtelijke) plannen van onze inwoners die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen en bijdragen aan het behalen van de opgaven zoals opgenomen in onze Toekomstagenda Asten 2030. Daarbij werken we vanaf begin 2022 in de geest van de Omgevingswet, die het de burgers makkelijker moet maken om hun plannen te realiseren. De Omgevingswet wordt per 1-1-2024 ingevoerd.

Portefeuillehouder? Wethouder J. Bankers (exclusief Volkshuisvesting en bouwen: wethouder L. van de Moosdijk).

3.1 Ruimtelijk domein en duurzaamheid Wat wilden we bereiken? We geven invulling aan de programma's uit onze Toekomstagenda Asten 2030. Transformatie buitengebied: We willen in Asten naar een maatschappelijke geaccepteerde en gewaardeerde agrofoodsector met toekomstperspectief binnen de kaders van duurzaamheid, gezondheid en welzijn van mens en dier in een mooi, beleefbaar en vitaal buitengebied. Daarnaast willen we nieuwe economie mogelijk maken in vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen. Klimaatbestendig en energieneutraal Asten: We willen de gevolgen van de klimaatverandering voor onze burgers op kunnen vangen en invulling geven aan de energieopgave waar onze maatschappij voor staat. We voeren de nieuwe taken uit die hieruit voortkomen voor de gemeente. Daarnaast willen we meer initiatieven voor duurzaamheid op gang brengen en ondersteunen, zowel binnen als buiten de gemeentelijke organisatie. Transitie Omgevingswet: We bereiden de gemeente Asten voor op de door het rijk gewenste transitie Omgevingswet, via een bij Asten passende aanpak en in samenhang met de Toekomstagenda Asten 2030. De gemeente Asten is vanaf de invoeringsdatum (1 januari 2024) voldoende klaar om te werken met de nieuwe wet en kan burgers en bedrijven

26

gebruik laten maken van de vereenvoudiging die de wet hen biedt. In de transitieperiode (tot 2030) worden de werkwijzen en instrumenten verder verbeterd.

Welke beleidsnota's waren relevant?              

Duurzaamheidsbeleid Asten 2017. Plan van aanpak Duurzaamheid 2017-2020. Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2016-2020. Toekomstagenda Asten2030. Streefbeeld voor het ons landelijk gebied (MRE). Ruimtelijke Agenda de Peel (RAP). Ruimtelijk Afwegingskader de Peel. Geurverordening. Bestemmingsplan Buitengebied 2016. Programmaopdracht en koersdocument 'Transitie Omgevingswet' uit 2019. Omgevingsvisie. Regionale Energiestrategie 1.0. Programma Warmtetransitie 1.0. Gemeentelijk Rioleringsplan Asten 2021-2025

Wat hebben we hiervoor gedaan? 3.1.1. Transformatie buitengebied 1. Oplossen knelpunten veehouderij Het buitengebied van Asten kent een aantal bestaande knelpunten m.b.t. de veehouderij. In juni 2022 is het bestemmingsplan vastgesteld m.b.t. de overbelaste situatie omgeving Kemphaanweg en de piekbelasters NSL Meijelseweg/Spechtstraat, waarin een oplossing voor deze locaties is opgenomen. Dit bestemmingsplan is in het 3e kwartaal onherroepelijk geworden en in het 4e kwartaal is door de deelnemers gestart met de uitvoering van de afspraken in het bestemmingsplan en de gesloten overeenkomsten. Er is beroep ingesteld tegen het weigeringsbesluit m.b.t. de vergunningaanvragen van Slobeendweg en Gezandebaan. De behandeling van de beroepen zal naar verwachting in 2023 plaatsvinden. 2. Verminderen emissies in het overschrijdingsgebied Het voeren van gesprekken met boeren die overwegen om te stoppen en deel te nemen aan een beëindigingsregeling is een continu proces. Met hen wordt gesproken over herontwikkelingsmogelijkheden ingeval het bedrijf wordt beëindigd. Overigens is de beëindigingsregeling voor de tweede keer uitgesteld. Het is nog niet duidelijk wanneer de ministerraad hierover in 2023 duidelijkheid geeft.

In 2022 is ook gewerkt aan een totaal overzicht met wie een gesprek moet worden gevoerd, ook met als doel om actief vergunningen in te gaan trekken van bedrijven waar geen dieren meer worden gehouden zodat de 'papieren' emissies worden terug gebracht. 3. Terugdringen stikstofuitstoot Natura 2000-gebied De gemeente participeert in de Gebiedsgerichte aanpak ‘Vitale Peel’. De aanleiding tot deze gebiedsgerichte aanpak en één van de doelen ervan is het terugdringen van stikstof op Natura 2000-gebied de Groote Peel. Hiervoor is in samenwerking met andere partners en inwoners een gebiedsplan in voorbereiding, waarin ook de landelijke opgaven m.b.t. stikstof zijn opgenomen. In het 3e kwartaal van 2022 is door de agrariërs in het gebied de Stichting Behoud Peelland opgericht en in het 4e kwartaal heeft de Stichting haar visie op de agrarische toekomst in het gebied aan college en raad gepresenteerd. Deze visie zal worden betrokken in het proces van de Gebiedsgerichte aanpak Vitale Peel. 4. Betere natuur De gemeente heeft in voorbereiding om de agrarische percelen in de Dennendijkse bossen om te vormen naar natuur. Hiervoor is een conceptprojectplan opgesteld, dat 27