BU21.11.06E Concept uitvoeringsprogramma 2022 Sociaal Domein gemeente Asten.pdf

2022

uitvoeringsprogramma

Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2022

Indeling in leeftijdsfasen

Inleiding Voor u ligt het uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2022 van de gemeente Asten. Dit is het eerste uitvoeringsprogramma horende bij het beleidsplan Sociaal Domein Asten 2022-2027. Dit uitvoeringsprogramma geeft op activiteitenniveau aan hoe we onze pijlers concreet gaan aanpakken en waar dat betreffende jaar de focus op ligt. De resultaten van deze activiteiten dragen bij aan de 6 pijlers uit het beleidsplan, die samen onze visie op het sociaal domein vormen: 1. Kansen voor iedereen 2. Sterke, sociale omgeving 3. Gezondheid en vitaliteit 4. Financieel gezond 5. Samen met elkaar 6. Ondersteuning & voorzieningen De thema’s uit dit uitvoeringsprogramma worden uitgevoerd naast de reguliere, doorlopende werkzaamheden. Dit bestaat onder andere uit wettelijke taken en bestaand beleid en uitgesprekken met onze samenwerkingspartners over gemaakte (subsidie)afspraken en monitoring hiervan. Het faciliteren van het Sociaal Netwerk Asten, de samenwerking met onze verbonden partijen zoals de GR Peelgemeenten, de GGD Zuid-Oost-Brabant en Senzer hoort ook tot de reguliere taken, net als onder andere de uitvoer van het lokaal Sportakkoord en het analyseren van het Sociaal Domein in Asten op basis van beschikbare data.

In dit uitvoeringsprogramma zijn de belangrijkste trends en ontwikkelingen van dit moment opgenomen en is een toelichting gegeven op het financieel kader. Vervolgens worden per thema de activiteiten beschreven, binnen de capaciteit en financiële middelen die beschikbaar zijn. Ook wordt vermeld bij welke pijler dit thema hoort en bij welke leeftijdsfasen. Het uitgangspunt hierbij is de begroting van de gemeente Asten, programma 2, wat realistisch begroot wordt. Elk jaar wordt het conceptuitvoeringsprogramma voor wensen en bedenkingen voorgelegd aan de Commissie Burgers. Hierbij is ook inzichtelijk gemaakt welke wensen er zijn maar waarvoor (nog) geen capaciteit beschikbaar is. Op basis van de wensen en bedenkingen kunnen er nog verschuivingen plaatsvinden in de prioritering. Het college van B&W stelt uiteindelijk het uitvoeringsprogramma definitief vast waarbij de wensen en bedenkingen van de Commissie Burgers nadrukkelijk meegenomen worden. Na 3 jaar vindt er een evaluatie van het beleidsplan plaats. In dit uitvoeringsprogramma is aangegeven wat uitgevoerd kan worden en wat nog niet. De activiteiten die in rood weergegeven zijn kunnen niet binnen de huidige capaciteit en financiële middelen uitgevoerd worden. Dit geeft de mogelijkheden weer die eventueel op langere termijn in een uitvoeringsprogramma opgenomen kunnen worden.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

1

Trends & ontwikkelingen

Demografische druk De samenstelling van onze samenleving verandert. In Asten is sprake van een hoge grijze en een hoge groene druk. De grijze druk is het aantal inwoners van 65 jaar en ouder afgezet tegen het aantal inwoners van 20 tot 65 jaar. Deze is in Asten fors hoger dan het landelijk gemiddelde. We hebben te maken met een dubbele vergrijzing; het aantal ouderen groeit terwijl ook de gemiddelde leeftijd steeds hoger komt te liggen. Ook dit veroorzaakt een groter beroep op ondersteuning. De groene druk is het aantal inwoners van 0 tot 19 jaar afgezet tegen het aantal inwoners van 20 tot 65 jaar. Deze is in Asten iets hoger dan het landelijk gemiddelde. De grijze en groene druk vormen samen de demografische druk.

Veranderende samenleving Met de veranderingen in samenstelling van onze samenleving, ontstaan er ook verschillen in levensstijl en opvattingen, soms ook wel een generatiekloof genoemd. Eerder noemden we al individualisering van de samenleving als ontwikkeling. Samen met de vergrijzing is dit van invloed op het aantal vrijwilligers in onze gemeente. Een andere ontwikkeling is de ‘maakbare’ samenleving, we streven steeds meer naar een ideale samenleving waarin we steeds minder tegenslagen accepteren. Een ontwikkeling die hier tegenover staat is normaliseren. Verschillen mogen er zijn en niet alles is met ondersteuning en zorg tegen te gaan. Onze samenleving wordt steeds meer digitaal. Dat heeft voordelen maar voor sommigen in onze samenleving ook nadelen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ouderen en onze inwoners met een lichte verstandelijke handicap. Hier moet oog voor zijn en blijven om een inclusievere samenleving te zijn. Dat geldt ook voor verschillen tussen bijvoorbeeld arm en rijk en in culturele achtergrond. Demografisch druk (Groene + grijze druk t.o.v. 20-64) ASTEN

77,7 %

NEDERLAND

70,1 %

Grijze druk (65+ t.o.v. 20-64 jaar) ASTEN

407 %

NEDERLAND

33,7%

Groene druk (-19 t.o.v. 20-64 jaar) ASTEN

37,0 %

NEDERLAND

0

10

36,4%

20

30

40

50

60

70

Trends & ontwikkelingen

COVID-19 COVID-19, oftewel corona, heeft in 2020 en 2021 een grote impact gehad op onze samenleving. De verwachting is dat dat ook in 2022 nog merkbaar zal zijn. Op welke manier is nu nog niet bekend. We monitoren de ontwikkelingen, ook op langere termijn, omdat er mogelijk sprake is van een na-ijl-effect. Dat kan een toename zijn van het aantal inwoners met een uitkering, maar zeker ook een toename van psychische klachten en een groter beroep hierdoor op ondersteuning. Hier moet voldoende aandacht voor zijn. Naast negatieve gevolgen heeft corona wellicht ook een positief effect, bijvoorbeeld op het omkijken naar elkaar. Individualisering van onze samenleving is een ontwikkeling die de laatste jaren zichtbaar is. Dat zien we bijvoorbeeld terug onder vrijwilligers bij onze verenigingen, maar ook in de eigen straat en de eigen buurt.

80

De krapte op de woningmarkt is ook een ontwikkeling die van invloed is op het Sociaal Domein. Door de vergrijzing (langer thuiswonen) en het feit dat er meer eenpersoonshuishoudens zijn verandert de behoefte aan het soort woning. 2

Financiën

Overzicht thema’s waarvoor geen financiële dekking is In dit uitvoeringsprogramma zijn activiteiten opgenomen die we voornamelijk binnen bestaande budgetten en binnen bestaande capaciteit uit kunnen voeren. Voor sommige activiteiten die we uit willen gaan voeren is nog niet bekend of en welke financiële middelen nodig zijn. Mocht dit niet binnen bestaande budgetten bekostigd kunnen worden, dan wordt dit voorgelegd voor besluitvorming. Een overzicht hiervan: Taalontwikkeling Als er meer deelnemers zijn voor activiteiten vanuit het Taalhuis worden er meer cursussen georganiseerd met hogere kosten. Grip op het sociaal domein Mogelijk is er behoefte aan inzet van externe deskundigheid en/ of scholing. Mantelzorg Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek naar de behoefte aan ondersteuning is mogelijk extra budget nodig. Financieel gezond Onbekend is wat er extra nodig zal zijn voor vroegsignalering en wat de verminderde inkomsten zullen zijn voor het kwijtschelden van leges voor een Gehandicaptenparkeerkaart of Gehandicaptenparkeerplaats voor minima.

Onderwijs en Arbeidsmarkt Mogelijk zijn er extra middelen nodig bovenop de diverse subsidiebronnen en middelen die beschikbaar zijn gesteld vanuit het ministerie voor activiteiten vanuit de Regiegroep Onderwijs en Arbeidsmarkt en het Regionaal Mobilteitsteam (RMT).

Financiën

Het uitgangspunt binnen het sociaal domein is de begroting van de gemeente Asten, programma 2, die realistisch begroot is voor het komende jaar. Realistisch begroten doen we op basis van informatie die beschikbaar is uit het verleden op basis van data. Hierbij worden maatschappelijke ontwikkelingen in onze gemeente, in de regio en op landelijk niveau zoals beschreven in de vorige paragraaf, meegenomen loon- en prijsstijgingen is ook een ontwikkeling die van invloed is op de begrote kosten. Dit alles leidt tot een prognose voor de uitgaven, zowel lokaal als regionaal. We zien hierbij dat bijvoorbeeld een toename van psychische klachten en de vergrijzing zorgt voor een groter beroep op onze voorzieningen en dus op de zorgkosten, maar ook op uitgaven en investeringen rondom woningbouw. De grip op en het inzicht in het sociaal domein neemt toe en we sturen voortdurend bij. Diverse externe factoren zijn van invloed op de prognoses. Zoals in dit uitvoeringsprogramma opgenomen is blijven we inzetten op het houden van grip en inzicht. Een sterke verbinding met het lokale, voorliggende veld is hierbij van groot belang. We streven naar kwalitatieve zorg en ondersteuning met daarbij zo laag mogelijke kosten. De extra Rijksmiddelen Jeugd, ter compensatie van de tekorten jeugd, zijn belangrijk voor onze financiële grip.

Aan deze middelen zijn taakstellingen gekoppeld die we zowel lokaal als in de Peelregio oppakken. Sommige van deze taakstellingen maken al onderdeel uit van de scenario-ontwikkeling in Asten.

Meedoen Afhankelijk van de actiepunten die naar voren komen uit de in 2021 georganiseerde thema-avond is mogelijk extra budget nodig. Nieuwe taken en veranderingen vanuit het Rijk Mogelijk zijn de Rijksmiddelen die we ontvangen niet toereikend om een basisniveau aan dienstverlening te realiseren.

Voor een aantal activiteiten is in dit uitvoeringsprogramma aangegeven dat we deze in 2022 niet uit gaan voeren. Deze zijn wél benoemd om de ambities aan te geven en om inzichtelijk te maken waar we in 2023 en verder op aan kunnen sluiten. Ook hiervoor is niet altijd budget en capaciteit beschikbaar of is nog niet bekend wat eventuele kosten zullen zijn. 3

Activiteiten

1.

Kansen voor iedereen

Financieel gezond

Sterke, sociale omgeving

Samen met elkaar

Gezondheid & vitaliteit

Ondersteuning & voorzieningen

Taalontwikkeling

2. Grip op het sociaal domein 3. Levensgebeurtenissen 4. Gezondheid en bewegen 5. Jeugd en Onderwijs 6. Mantelzorg 7.

Financieel gezond

8. Meedoen 9.

Onderwijs en Arbeidsmarkt

10. Jongerenparticipatie 11. Nieuwe taken en veranderingen vanuit het Rijk 12. Communicatie 13. Samenwerking

Activiteiten 2022

2022

4

1. Taalontwikkeling

Kansen Samen voor metiedereen elkaar

Toelichting

In Nederland hebben zo’n 1,8 miljoen mensen tussen de 16 en 65 jaar moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Dat is ongeveer 1 op de 6 Nederlanders. In Asten gaat het om zo’n 2.000 mensen. Zij kunnen wel lezen en schrijven, maar behalen niet het gewenste niveau. Vaak hebben zij ook moeite met digitale vaardigheden. Ook onder jongeren zien we een toename van het aantal leerlingen dat onvoldoende taalvaardig is. De OESO beschouwt 24 procent van de Nederlandse 15-jarigen als dermate laaggeletterd dat zij niet voldoende kunnen meekomen in de maatschappij1. Belangrijk is daarom dat kinderen van jongs af aan taalprikkels krijgen aangeboden, en dat zij tijdens hun verdere ontwikkeling voldoende gestimuleerd worden om te lezen. Zowel ouders, voorschoolse voorzieningen als scholen spelen hierin een belangrijke rol. Onvoldoende taal- en digitaal vaardig zijn heeft grote gevolgen. Zeker in een samenleving die steeds ingewikkelder wordt. Onderzoeken tonen aan dat als mensen beschikken over basisvaardigheden, zij beter in staat zijn om actief mee te doen in de samenleving. Ze voelen zich gezonder en zijn ook beter in staat om regie te voeren over de eigen gezondheid. Ze vergroten hun kansen op de arbeidsmarkt, leven minder vaak in armoede en verkleinen het risico op problematische schulden.

Wat gaan we doen? We zetten samen met onze partners in op een doorgaande leerlijn qua taalvaardigheden en digitale geletterdheid. Deze doorgaande leerlijn doorkruist elke levensfase. Het aanleren van taalvaardigheden begint al vanaf de geboorte en vormt gedurende ons hele verdere leven een belangrijke randvoorwaarde om actief mee te doen in de samenleving. We richten ons hierbij dus op zowel volwassenen als ook op jongeren en kleine kinderen. Concreet leggen wij in 2022 de nadruk op de volgende activiteiten.

Jongeren: • Actualiseren uitvoeringsprogramma voor- en vroegschoolse educatie (VVE). •  Maatregelen formuleren samen met kinderopvangorganisaties, gastouders en jeugdgezondheidszorg om het bereik van het aantal kinderen in de leeftijd van 2 tot 4 jaar in een voorschoolse voorziening te verhogen. • Samen met het Partnerfonds Brainport Eindhoven en de gemeenten Deurne, Asten en Someren wordt een gedifferentieerd en effectief ouderaanbod gericht op thuisstimulering aangeboden. Het doel is om een forse bijdrage te leveren aan de taal- en cognitieve stimulering van kinderen in de leeftijd van 2,5–6 jaar die opgroeien in een kansarme omgeving. • Binnen de Lokale Coalitie Kansrijke Start Asten is er aandacht voor de ontwikkeling van taal- en digitale vaardigheden bij (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie. • Het versterken van de samenwerking tussen de beleidsvelden onderwijs, participatie, bijzondere bijstand, minimaregelingen & schulddienstverlening ten behoeve van het realiseren van de doorgaande leerlijn. Volwassenen: • Samen met de partners binnen het Taalhuis laaggeletterdheid aanpakken. Hiertoe worden activiteiten ontwikkeld gericht op het verhogen van het bereik van NT1-ers (Nederlands als eerste taal) die onvoldoende taal- en digitaal vaardig zijn. Tevens wordt gewerkt aan het versterken van het lokale educatieaanbod voor deze NT1-ers.

• Om het effect van het lokale en regionaal educatieaanbod te meten worden de resultaten vanaf 2022 gemonitord. • Vergroten bewustwording onder inwoners, hulpverleners en professionals over het belang van goed kunnen lezen en schrijven voor jong en oud. Hierbij is er aandacht voor het signaleren van en doorverwijzen bij laaggeletterdheid, en ook voor het verstrekken van duidelijke en voor iedereen begrijpelijke informatie door de professional. • De onderlinge samenwerking tussen de partners binnen het Taalhuis versterken. De gemeente zal dit initiëren en faciliteren.

1 Deze zin komt uit het rapport ‘De staat van het onderwijs 2020’ van de Inspectie van het Onderwijs, pagina 20.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

6

Kansen Samen voor metiedereen elkaar

Resultaat

Jongeren: • Een actueel uitvoeringsprogramma voor- en vroegschoolse educatie is samen met de voorschoolse voorzieningen en basisscholen opgesteld en vastgesteld. •  20 ouders/gezinnen in Asten hebben deelgenomen aan een gedifferentieerd en effectief ouderaanbod gericht op thuisstimulering. • De deelnamegraad voorschoolse voorziening is toegenomen naar 90%. • Via de partners in de lokale coalitie kansrijke start Asten zijn (aanstaande) ouders in kwetsbare positie in beeld en doorverwezen naar bijvoorbeeld het Taalpunt. Volwassenen: • Versterkte samenwerking partners binnen Taalhuis door periodiek werkoverleg en betere onderlinge afstemming van activiteiten. • Hogere deelnamegraad informeel en formeel aanbod volwassenen op het gebied van taal en digitale vaardigheden. •  Ingericht monitorsysteem deelname informeel en formeel (taal)aanbod volwassenen en uitvoeren nul-meting. • Gezamenlijke publiciteitscampagne met de partners voor zowel de inwoner als de professional. • Interne aandacht voor duidelijke communicatie richting inwoner. Algemeen: • Een levensloopbestendig aanbod door verbinding van de beleidsvelden onderwijs, participatie en bijzondere bijstand, minimaregelingen & schulddienstverlening.

Wanneer

Kosten

• Ureninzet beleidsmedewerkers. • Het ouderprogramma wordt bekostigd door het Partnerfonds Brainport Eindhoven en indien aanvullende financiering nodig is uit het budget Onderwijsachterstandenbeleid en het budget Nationaal Programma Onderwijs2. • Kosten t.b.v. de maatregelen verhogen bereik voorschoolse voorzieningen kunnen worden bekostigd uit het budget Onderwijsachterstandenbeleid en het budget Nationaal Programma Onderwijs. • Activiteiten vanuit Taalhuis worden bekostigd uit WEB-middelen. Toename van het aantal deelnemers kan leiden tot extra kosten omdat extra cursussen ingepland moeten worden. In dat geval zal een onderbouwd voorstel op een later moment worden voorgelegd worden voor besluitvorming. • Opzetten en inrichten monitoringssysteem in het kader van aanpak laaggeletterdheid wordt bekostigd uit extra rijksbudget, toegekend aan centrumgemeente Helmond.

Medewerkers

• Beleidsmedewerker Sociaal Domein (onderwijs) • Beleidsmedewerker Sociaal Domein (participatie) • Beleidsuitvoerder Sociaal Domein (bijzondere bijstand, minimaregelingen & schulddienstverlening)

Samenwerkingspartners

Scholen, kinderdagverblijven, Zorgboog/GGD, Bibliotheek Helmond-Peel, Onis Welzijn, ROCter AA, Stichting Lezen en Schrijven, lokale coalitie kansrijke start Asten

Hele jaar 2022

2 Het Nationaal Programma Onderwijs is een landelijk programma om de onderwijsvertragingen die jongeren hebben opgelopen als gevolg van de Corona-pandemie in te halen. Hiervoor zijn aan de scholen en gemeenten voor 2 schooljaren middelen beschikbaar gesteld vanuit het Rijk.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

7

2. Grip op het sociaal domein

Ondersteuning & voorzieningen

Toelichting

De afgelopen jaren is er steeds meer inzicht gekomen in de ontwikkelingen en daarbij behorende kosten binnen het sociale domein. De ontwikkelingen in het sociaal domein gaan snel en zijn complex en de uitgaven zijn fors. Om die redenen is er behoefte aan het structureel werken met data. Dat stelt ons in staat om de kosten inzichtelijk te maken, in de wetenschap dat we hier niet altijd invloed op hebben. Op basis van cijfers en andere data worden analyses en prognoses gemaakt. Door het nauwgezet volgen van trends en ontwikkelingen in de maatschappij, het verloop van cliëntenaantallen en bijbehorende indicaties en uitgaven, zijn wij in staat om reëel te begroten, bij te sturen, beleid op te stellen dat past bij de ontwikkelingen. Dit zorgt voor grip.

Samen met elkaar

• We voeren accountgesprekken met onze samenwerkingspartners waaraan we subsidie verlenen. Hierbij wordt nadrukkelijk ingegaan op gemaakte afspraken en het bereiken van resultaten. • Uitvoering geven aan de Koersagenda GR Peelgemeenten 2021-2024. Deze is in 2021 vastgesteld en geeft richting aan 3 gezamenlijke opgaven. Dat zijn “normaliseren”, “bevlogen samenwerking rondom de inwoner” en “zakelijke samenwerking”. Aan deze opgaven wordt uitvoering gegeven door programmateams, in nauwe samenwerking met de GR Peel­ gemeenten en de regiogemeenten waarbij heel nadrukkelijk de aansluiting met het lokale veld centraal staat. Dwars door alle drie de opgaven heen is datagedreven werken als vierde opgave benoemd in de koersagenda. We trekken hier gezamenlijk met de GR Peelgemeenten en de regiogemeenten in op en leren hierbij van elkaar.

Wat gaan we doen? We gaan verder met het implementeren van datagedreven werken. Dat doen we intern én in afstemming met de GR Peelgemeenten en Senzer. De verbinding tussen de diverse taakvelden binnen het sociaal domein, zoals bijvoorbeeld jeugd en onderwijs en participatie wordt verder uitgewerkt. De BI-tool die hiervoor ontwikkeld is levert veel van de benodigde gegevens en hier zijn ook de kwartaalrapportages van de GR Peelgemeenten op gebaseerd. Dit wordt nog steeds verder verfijnd. Ook Senzer stelt kwartaalrapportages op en we ontvangen gegevens van onze samenwerkingspartners zoals Onis Welzijn, LEV en MEE. Er is veel data beschikbaar en we kunnen niet alle data analyseren binnen de huidige capaciteit en middelen. Voor de volgende onderwerpen hebben we data beschikbaar en gaan we deze data analyseren: • Uitgaven Wmo, Jeugd, Participatie, Bijzondere Bijstand, Minima en Schuldhulpverlening; • Top 25 duurste cliënten Wmo en Jeugdhulp; • Woonplaatsbeginsel Jeugd; • Sturing op en inzicht in de kwaliteit van zorgaanbieders; • Sturing op doorlooptijden en werkvoorraden; • Informatie voor inkoop en contract- en leveranciersmanagement; • Wettelijk verwijzers; • Verbinding met landelijk beschikbare gegevens; • Gegevensuitwisseling met het taakveld veiligheid.

Naast het analyseren van de data voor bovenstaande onderwerpen doen we het volgende: • Goede afspraken maken rondom registratie van ondersteuning in het voorliggend veld met onze professionals en samenwerkingspartners;

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

8

Ondersteuning & voorzieningen

Resultaat

Er wordt gewerkt aan de opgaven uit de Koersagenda waarbij de inhoudelijke samenwerking tussen de 5 Peelgemeenten en de GR centraal staat bij bovenlokale ontwikkelingen. Deze opgaven bevatten besparingsmaatregelen op diverse gebieden, deze moeten verder uitgewerkt worden binnen de opgaven. Hierbij is een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA) uitgevoerd in 2021. Dat is de basis om resultaten ook daadwerkelijk te kunnen laten zien. Kwartaalrapportages van de GR Peelgemeenten worden compacter en geven op hoofdlijnen inzicht in de ontwikkelingen. Op dit moment zijn deze rapportages te gedetailleerd en daardoor complex om te lezen. We sturen op de kosten maar tegelijkertijd bewaken we dat de kwaliteit van ondersteuning voldoet aan onze eisen. Datagedreven werken wordt hierbij steeds meer ingebed in onze reguliere manier van werken. Dat stelt ons in staat om inzicht te houden en ons beleid op te stellen en aan te passen. Ook kunnen we hierdoor duidelijker communiceren met onder andere het college van B&W en de gemeenteraad. Dit is ook onderdeel van de accountgesprekken met onze subsidiepartners.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

Samen met elkaar

Wanneer

Hele jaar 2022

Kosten

• Ureninzet beleidsmedewerkers sociaal domein, teamleider, coördinator en financieel adviseur; • Deskundigheidsbevordering. Dit kan vooralsnog binnen het beschikbare budget voor scholing. Indien er behoefte is aan uitgebreidere scholing of de inzet van externe deskundigheid wordt dit apart inzichtelijk gemaakt.

Medewerkers

• Team Sociaal Domein • Team Financiën

Samenwerkingspartners

GR Peelgemeenten, Senzer, LEV-groep, MEE en Onis Welzijn.

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

9

3. Levensgebeurtenissen

Sterke, Kansen sociale voor omgeving iedereen

Toelichting

Grote veranderingen in levensfases, levensgebeurtenissen, worden ook wel life events genoemd. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de geboorte van een kind, een scheiding of het stoppen met werken. Elke verandering vraagt enige mate van aanpassing van mensen, omgaan met een ‘nieuwe’ situatie. Binnen het sociaal domein krijgen bepaalde life events extra aandacht in 2022. Deze worden hieronder verder beschreven. Wat gaan we doen? • Lokale coalitie Kansrijke start Ieder kind verdient de best mogelijke start van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst. De eerste 1000 dagen van een kind zijn cruciaal voor een goede start. We willen zoveel mogelijk kinderen in Asten een kansrijke start geven. De samenwerking tussen de organisaties die een rol spelen bij de eerste 1000 dagen van een kind is van groot belang. Samen willen we werken aan de best mogelijke start voor elke zwangere, elk kind en elk gezin door het realiseren van een sluitende ketenaanpak rondom de eerste 1000 dagen van een kind: signaleren, verwijzen en begeleiden van gezinnen in een kwetsbare positie voor en tijdens de zwangerschap en na de geboorte, van preconceptie t/m 2 jaar. • 18+ Kwik start app Jongeren die 18 worden krijgen meer rechten als stemmen, donor worden en autorijden. Maar ze krijgen ook meer plichten en verantwoordelijkheden.

Denk aan het afsluiten van een zorgverzekering en het regelen van toeslagen en bijvoorbeeld studiefinanciering. Vooral voor jongeren in een kwetsbare situatie is het zaak om als gemeente toegankelijke informatie – en zo nodig hulp en ondersteuning – te bieden. Daarom wil de gemeente Asten in 2022 starten met de Kwikstart app. Deze app is ontwikkeld om jongeren die zaken zelf moeten regelen te ondersteunen. Jongeren vinden in de app toegankelijke informatie over jeugdhulp, uitkeringen, verzekeringen, geldzaken en gezondheid. Ook kan er lokale informatie toegevoegd worden aan de app.

Ondersteuning & voorzieningen

Samen met elkaar

•  Echtscheiding Als ouders uit elkaar gaan, betekent dat vaak schade voor kinderen. Dit willen we natuurlijk zoveel mogelijk voorkomen. De afgelopen jaren is er al veel aandacht besteed aan het onderwerp scheiden. Het blijft een belangrijk thema om aandacht aan te besteden. De uitkomsten van het programma scheiden zonder schade moeten ingebed gaan worden. Er gaat een doorontwikkeling van het echtscheidingspreekuur plaatsvinden en er zal in 2022 een conferentie georganiseerd worden voor professionals rondom het thema scheiden. •  Ouder worden Mensen in Nederland worden steeds ouder. Naast dat de groep ouderen een relatief groter aandeel vormt binnen de samenleving, komt ook de gemiddelde leeftijd steeds hoger te liggen. Dit wordt dubbele vergrijzing genoemd. Ook in Asten is dit het geval. Deze ontwikkeling brengt zowel kansen als knelpunten met zich mee. Ouderen krijgen een steeds belangrijkere plaats in de samenleving. Knelpunten hierin zijn o.a.: ongezondheid, kosten en lasten en de zorgen hierover voor de toekomst en vooral ook de toenemende zorgvraag. Daar staat tegenover dat veel ouderen echter gezond zijn en zichzelf redden. Ook brengen ouderen vaak waardevolle kennis en ervaring in en zetten ze zich in voor maatschappelijke doeleinden.

Ruim een kwart van de ouderen verleent bijvoorbeeld informele hulp aan bekenden en een derde is actief in georganiseerd vrijwilligerswerk. Deze positieve tegenhanger van vergrijzing wordt ook wel ‘verzilvering’ genoemd. Naar aanleiding van beschikbare data wordt in 2022 bekeken welke nieuwe acties er voor Asten kunnen worden uitgezet om te anticiperen op de dubbele vergrijzing en grip te houden op de daarbij komende kosten. •  Langer thuis wonen We willen ouderen helpen in hun vertrouwde omgeving zelfstandig oud te worden, met een goede kwaliteit van leven. Wat gaan we hier in 2022 concreet voor doen. Er wordt in 2022 een notitie opgesteld over langer thuis wonen in Asten. Nieuwe actiepunten worden hierin meegenomen. Met de start van het project ‘Goed voor Elkaar’ in 2022 bereiden we inwoners voor op het langer veilig thuis wonen.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

10

Sterke, Kansen sociale voor omgeving iedereen

• Werkloosheid Wanneer iemand zijn of haar werk verliest, krijgt deze persoon te maken met het aanvragen van een WW-uitkering, toeslagen en werk zoeken. Dit betekent in de praktijk een terugval in inkomen, wat in veel gevallen een gevoel van onzekerheid over de financiële situatie en over de toekomst met zich meebrengt. Afhankelijk van de situatie kunnen er ook andere emoties opspelen. Zo geven mensen aan het niet prettig te vinden financieel afhankelijk te zijn van hun partner. Of hebben zij moeite een nieuwe daginvulling te vinden, zonder zich schuldig te voelen. Het gevoel van moeten solliciteren en moeten werken maakt mensen onzeker, zeker wanneer de zoektocht naar een nieuwe baan moeizaam verloopt. Beeldvorming speelt hierbij zeker ook een rol. Het gevoel kan ontstaan gelijk geschaard te worden met mensen die niet willen werken, terwijl dit vaak niet het geval is. Al deze emoties kunnen ook binnen het huishouden spanning geven. Daarnaast spelen er een heleboel praktische vragen, zoals waar liggen kansen en zijn er mogelijkheden voor omscholing. Het verliezen van een baan kan dus een behoorlijke impact hebben, waarbij verschillende emoties om de hoek kijken. Dit zien we overigens ook ingeval van ziekte en arbeidsongeschiktheid.

Wij willen daarom onderzoeken in hoeverre bestaande informatie toereikend is, of dat het wenselijk is hier lokaal aanvullende informatie op te geven.

Ondersteuning & voorzieningen

Samen met elkaar

Wanneer Heel 2022

Kosten

• Vanuit de regeling ‘Impuls Kansrijke Start’ is voor de periode 2020 t/m 2022 jaarlijks een budget van € 4.400,= beschikbaar voor de samenwerking Lokale Coalitie Kansrijke Start. • Het project ‘Goed voor Elkaar’ wordt bekostigd binnen de reguliere budgetten. • De kosten voor een onderzoek (lokaal) naar de informatiebehoefte over werkloos raken zijn nog niet bekend. • Uren inzet beleidsmedewerkers.

Medewerkers

• Team Sociaal Domein

Samenwerkingspartners

GR Peelgemeenten, Senzer, GGD, Kinderopvang, Bibliotheek, Sociaal Team Asten, LEVgroep, Onis Welzijn, GR Peelgemeenten,

Resultaat

• Via de partners in de lokale coalitie kansrijke start Asten zijn (aanstaande) ouders in kwetsbare positie in beeld en doorverwezen naar de juiste hulpverlening. • De Kwikstart app 18+ is gelanceerd en in gebruik. • Er wordt gewerkt aan de doorontwikkeling van het echtscheidingsspreekuur en een conferentie heeft plaatsgevonden. • We hebben in beeld welke acties er uitgezet kunnen worden om te anticiperen op de dubbele vergrijzing en hoe we grip kunnen houden op de kosten. • Notitie over langer thuis wonen is afgerond en het Project ‘Goed voor Elkaar’ is gestart. • Het onderzoek naar de lokale informatiebehoefte over werkloos raken is afgerond, en actiepunten die hier mogelijk uit voort komen worden in gang gezet.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

11

4. Gezondheid en bewegen

Gezondheid Samen met & vitaliteit elkaar

Toelichting

Resultaat

We vinden een gezonde leefstijl, op de manier die bij de inwoner zelf past, belangrijk. De omgeving en de inrichting van deze omgeving heeft hier invloed op. We stimuleren onze inwoners om hier zelf regie in te nemen. Meer bewegen, samen bewegen, ontmoeten en gezonde voeding. Als gemeente faciliteren we bovenstaande, onder andere met ons buurtsportcoach-programma Leef!, deelname aan Uniek Sporten de Peel, de uitvoering van het Lokaal Sportakkoord, het uitvoeringsplan alcoholpreventie en handhaving en het drugsprogramma in de regio Oost-Brabant. In de gemeente Asten is in 2021 een lokaal preventieakkoord gesloten. Het akkoord sluit aan bij eerder genoemde activiteiten en voorziet deze van aanvullende en nieuwe acties. Hierbij is een gezamenlijke ambitie uitgesproken om kinderen en jongeren in een alcohol-, rook- en middelenvrije omgeving te laten opgroeien.

• De deskundigheid en bewustwording op de thema’s alcohol- en middelgebruik zijn toegenomen. De ambitie is dat kinderen en jongeren opgroeien in een alcohol-, rook- en middelenvrije omgeving. • Inwoners krijgen inzicht in hun gezondheid en krijgen persoonlijk advies. • Samen met het onderwijs, de kinderopvang, de sport, welzijn en het bedrijfsleven werkt JOGG in gemeenten aan het gezonder maken van de fysieke en sociale omgeving. • De ondersteuning van inwoners die te maken hebben met geweld en huiselijk geweld is verbeterd. • Astense ondernemers zijn betrokken bij het programma ‘Een tegen eenzaamheid’, wat zorgt voor een grotere bewustwording en taboedoorbreking.

Ook psychische gezondheid blijft in 2022 een belangrijk aandachtspunt. De gemeente Asten is aangesloten bij het programma Een tegen Eenzaamheid vanuit het ministerie van VWS. Daarnaast maakt een medewerker met Ggz expertise sinds enkele jaren deel uit van het Sociaal Team Asten. Dit draagt er aan bij dat kwetsbare inwoners de juiste ondersteuning kunnen krijgen.

Wanneer

Inwoners die te maken hebben met huiselijk geweld en/of kindermishandeling dienen zo goed en snel mogelijk ondersteund te worden ten behoeve van hun (psychische) gezondheid. Wat gaan we doen? • Uitvoering geven aan de acties in het Lokaal Preventieakkoord op de thema’s alcohol en middelengebruik (deskundigheidsbevordering, bewustwording) en rookvrije omgeving. • We organiseren een meet, weet en beweeg dag. • Aansluiten bij Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) • We betrekken Astense ondernemers bij de bewustwordingscampagne van het programma ‘Een tegen Eenzaamheid’. • We onderzoeken of de huidige ureninzet Ggz in de wijk nog voldoet aan de vraag. • Vanuit de zelfscan ‘Geweld hoort nergens thuis’ die we in 2021 gedaan hebben, zijn aandachtspunten naar voren gekomen. We gaan aan de slag met deze aandachtspunten.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

Heel 2022

Kosten

• Ureninzet beleidsmedewerkers • Lokaal preventieakkoord: Voor 2022 is er €10.000,- uitvoeringsbudget beschikbaar. • Meet, weet en beweeg dag: gedekt uit post Lokaal Gezondheidsbeleid. • JOGG: op dit moment geen structureel budget en capaciteit beschikbaar. Ook is niet bekend wat de kosten zullen zijn.

Medewerkers

• Beleidsuitvoerder Sociaal Domein (Gezondheid en bewegen) • Beleidsmedewerker Sociaal Domein (Wmo)

Samenwerkingspartners

Koninklijke Horeca Nederland afdeling Asten, Sportraad Asten, GGD BZO, Novadic Kentron, Onis Welzijn (vrijwilligerscentrale en jongerenwerk), Leef! Asten, OBS De Horizon, Kindcentrum LaLoBo, Jonosh (openbaar jongerencentrum), Astense ondernemers, Ministerie van VWS, Programma Geweld Hoort Nergens Thuis.

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

12

5. Jeugd en Onderwijs

Sterke, Kansen sociale voor omgeving iedereen

Toelichting

Jongeren in Asten moeten veilig kunnen opgroeien en zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen. Dit is niet altijd vanzelfsprekend. Als er thuis iets aan de hand is of als een leerling niet lekker in zijn vel zit, is het belangrijk wanneer (signalen van) problemen vroegtijdig gezien worden. Voor een deel is dat de taak van de school, maar de expertise van een gezins- en jongerencoach speelt hierbij ook een cruciale rol. Een gezins- en jongerencoach in een school kan in een vroegtijdig stadium contact opnemen met thuis en kan zo stagnatie voorkomen en/of samen met de school zorgen voor goede begeleiding van de leerling én de thuissituatie. Verbinding tussen onderwijs, jeugdhulp en ouders is van wezenlijk belang zodat de jongere (en ouders) zo adequaat en snel mogelijk de juiste ondersteuning krijgen die nodig is. Meestal weten de school en de gezins- en jongerencoach elkaar goed te vinden en wordt de juiste ondersteuning voor de jongere opgestart. Soms verloopt de samenwerking moeizamer waardoor de jongere niet (tijdig) de juiste ondersteuning krijgt die nodig is. Voorkomen moet worden dat een jongere thuis komt te zitten of dat de problemen verergeren doordat er geen verbinding is tussen onderwijs en jeugdhulp. Wat gaan we doen? • De gemeente gaat 2x per jaar samen met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs de vrijstellingen en het absoluut verzuim Leerplichtwet monitoren.

Hierbij wordt de verbinding met jeugdhulp gelegd. Dit kan er toe leiden dat er een casusoverleg wordt gestart tussen passend onderwijs, jeugdhulp, GGD en ouders. • De gemeente organiseert samen met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs een informatiebijeenkomst over ‘arrangementen passend onderwijs’ voor hulpverleners in Asten. • Bevorderen van de samenwerking tussen de gemeente en het voortgezet onderwijs in Deurne. Er gaan steeds meer jongeren vanuit Asten naar het voortgezet onderwijs in Deurne. Het is van belang om ook hier de verbinding onderwijs en jeugdhulp tot stand te brengen. • In het kader van vermindering van de regeldruk en vanuit het oogpunt van lastenverlichting voor de inwoner is het wenselijk om, indien mogelijk, voor een langere periode dan 1 schooljaar leerlingenvervoer toe te kennen. Hiervoor moeten de verordening leerlingenvervoer en/of de beleidsregels aangepast worden.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

Sterke, Kansen sociale voor omgeving iedereen

Ondersteuning & voorzieningen

Samen met elkaar

Resultaat

•  Door de verbeterde samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp ontvangen jongeren/ ouders tijdig een passend aanbod.

Wanneer

Hele jaar 2022

Kosten

• Ureninzet beleidsmedewerkers

Medewerkers

• Beleidsmedewerker Sociaal Domein (Jeugd) Beleidsmedewerker Sociaal Domein (Onderwijs)

Samenwerkingspartners

Samenwerkingsverbanden passend onderwijs, voortgezet onderwijs Deurne, scholen en gezins- en jongerencoaches.

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

13

6. Mantelzorg

Ondersteuning Sterke, sociale & voorzieningen omgeving

Toelichting

Mantelzorg is alle hulp aan een hulpbehoevende door iemand uit zijn directe sociale omgeving. Mantelzorg is hulp die verder gaat dan de zogenoemde gebruikelijke hulp. Op basis van een schatting van Mantelzorg NL zijn in Asten per jaar ongeveer 5000 mantelzorgers actief. Samen besteden zij in totaal zo’n 1,6 miljoen uren per jaar aan mantelzorgtaken. De waarde van de tijdsinzet van Astense mantelzorgers wordt geraamd tussen de 14 en 24 miljoen euro per jaar. Mantelzorgers van een zorgvrager uit de gemeente Asten kunnen jaarlijks aanspraak maken op het mantelzorgcompliment, een waardering van maximaal € 100,- per jaar. Daarnaast subsidieert de gemeente Asten sinds 2018 logeerhuis Plezant, een respijtzorg initiatief. Tot maart 2020 had Asten een steunpunt Mantelzorg. Mantelzorgers konden hier terecht voor specifieke ondersteuning en vragen. Dit steunpunt is echter vanwege bezuinigingen gestopt. Inmiddels kunnen mantelzorgers – net als iedere andere inwoner van Asten – met hun vragen terecht bij het Sociaal Team Asten. Ondanks dat er een plek is waar mantelzorgers nog steeds terecht kunnen, is met het stoppen van het steunpunt een deel van de specifieke kennis en ondersteuning weggevallen.

In het derde kwartaal van 2021 is op verzoek van de gemeente Asten een onderzoek gestart door Mantelzorg NL om te bekijken of het huidige aanbod mantelzorgondersteuning aansluit bij de behoefte die er in Asten onder de mantelzorgers is. Resultaten hiervan zijn in het vierde kwartaal 2021 beschikbaar. Wat gaan we doen? • Verbeterpunten uit het onderzoek van Mantelzorg NL worden in 2022 zoveel als mogelijk opgepakt. Afhankelijk van de aard van de verbeterpunten en het aantal verbeterpunten dat hieruit naar voren komt moet bekeken worden wat realistisch is om in 2022 te realiseren. • De gemeente Asten faciliteert het burgerinitiatief ‘Manteluitdagen’ bij het organiseren van activiteiten voor mantelzorgers. • Logeerhuis Plezant wordt verder doorontwikkeld. Bekeken wordt of dit een structurele voorziening wordt waarvan ook andere doelgroepen gebruik kunnen maken van deze logeervoorziening.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

Samen met elkaar

Resultaat

• Door het oppakken van de verbeterpunten die uit het onderzoek eind 2021 naar vorenkomen, wordt beter aangesloten bij de behoefte die er is onder de Astense mantelzorgers. Verdere resultaten zijn afhankelijk van welke verbeterpunten naar voren komen uit het onderzoek.

Wanneer

Heel 2022, waarbij onderscheid gemaakt zal worden tussen de verschillende acties die naar voren komen uit het onderzoek.

Kosten

• Voor het oppakken van de verbeterpunten uit het onderzoek van Mantelzorg NL zijn waarschijnlijk extra financiële middelen nodig. Dit is nu nog niet inzichtelijk. Bij de verdere uitwerking wordt dit helder en dit zal onderdeel zijn van aparte besluitvorming op dit onderwerp. • Ureninzet beleidsmedewerker

Medewerkers

• Beleidsmedewerker Sociaal Domein (Wmo)

Samenwerkingspartners Mantelzorg NL, Sociaal Team Asten

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

14

7. Financieel gezond

Sterke, Kansen sociale voor omgeving iedereen

Toelichting

We willen geldzorgen, armoede en schulden voorkomen. Omdat dit een negatieve invloed heeft op de gezondheid, zowel fysiek als mentaal. Naast de invloed op de gezondheid is het een remmende factor om mee te kunnen doen in de samenleving en heeft het gevolgen voor het welbevinden van onze inwoners. Samen met de omgeving signaleren we en maken we geldzaken en geldzorgen bespreekbaar, we zetten in op preventie. Zeker ook bij onze jonge inwoners waarbij de samenwerking met scholen, ouders en het Sociaal Team Asten essentieel is. Zij hebben een belangrijke signaalfunctie. Deze samenwerking gaan we verder versterken en geldt niet alleen voor de uitdaging ‘Financieel gezond’ maar ook voor ‘gezondheid en vitaliteit’ en ‘sterke sociale omgeving’. We leggen hierbij ook een duidelijke link met aanpak laaggeletterdheid. Voordat mensen zich melden voor hulp bij schulden is er vaak al veel kostbare tijd voorbij gegaan. Vroegsignalering is een instrument dat kan helpen mensen eerder de benodigde hulp te bieden. Ook kan het zorgen voor een dalende inzet van bewindvoerders. Wat gaan we doen? • We gaan proactief partijen rondom het thema financieel gezond benaderen om toe te treden tot het Sociaal Netwerk Asten. • We gaan rondom het thema armoede gegevens inventariseren en inzichtelijk maken hoe de situatie in Asten op dit moment is.

De gegevens gebruiken we als basis om een ontwikkeltafel te organiseren met alle relevantie maatschappelijke partners rondom het thema financieel gezond. • We faciliteren het burgerinitiatief ‘babybank’ dat door de Kinderraad van Prodas bedacht is. • We onderzoeken of de legeskosten voor een gehandicaptenparkeerkaart (GPK) en gehandicaptenparkeerplaats (GPP) voor inwoners met een inkomensverklaring (inkomen tot 110% van de bijstandsnorm) vanaf 2022 kunnen worden kwijtgescholden. • Vanaf september 2021 zijn we gestart met vroegsignalering. In 2022 gaan we dit proces verder door ontwikkelen. • 2022 is het laatste loopjaar van het beleidsplan schuldhulpverlening 2019-2022. We gaan in 2022 in Peelregio verband evalueren ter voorbereiding op het beleidsplan 2023 t/m 2026. • We gaan samen met de Peelregio onderzoeken op welke wijze we meer grip kunnen krijgen op de bewindvoerderskosten. Ook evalueren we de Bijzonder Bijstand. • We gaan de samenwerking tussen ONIS schuldhulpverlening en Sociaal Team Asten verder door ontwikkelen.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

Ondersteuning Gezondheid & voorzieningen & vitaliteit

Financieel Samen met gezond elkaar

Resultaat

• Geldzaken en geldzorgen worden in Asten meer bespreekbaar gemaakt. • Op basis van data gaan we het gesprek aan met relevante maatschappelijke partijen tijdens een ontwikkeltafel om te onderzoeken wat mogelijke vervolgstappen kunnen zijn. • Aan mensen met financiële problemen wordt zo vroeg mogelijk passende hulpverlening aangeboden. • We hebben meer grip op de bewindvoerderskosten.

Wanneer Heel 2022

Kosten

• Uren beleidsmedewerkers • Voor de inventarisatie van data is extra incidenteel budget nodig. • De verminderde inkomsten door kwijtschelding van Legeskosten GPK en GPP zijn op dit moment nog onbekend. • Voor de verdere doorontwikkeling en uitvoering van vroegsignalering is nog geen dekking. Er volgt nog een voorstel.

Medewerkers

• Beleidsmedewerker Sociaal Domein (Participatie) • Beleidsuitvoerder Sociaal Domein (BMS) • Beleidsmedewerker Sociaal Domein (Wmo)

Samenwerkingspartners

Onis Welzijn, GR Peelgemeenten, Sociaal Team Asten

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

15

8. Meedoen

Sterke, sociale omgeving

Toelichting

In een inclusieve samenleving kan iedereen meedoen en wordt niemand gediscrimineerd of uitgesloten. Voor mensen met een beperking betekent een inclusieve samenleving dat ze meedoen op basis van gelijkheid, dat ze regie hebben over hun eigen leven en toegang hebben tot dezelfde voorzieningen en diensten als mensen zonder beperking. Samenvattend heeft alles wat er binnen het Sociaal Domein gebeurt als doel ‘zo goed mogelijk mee kunnen doen’, met andere woorden: inclusie. Er is binnen de gemeente Asten dan ook al ontzettend veel aanbod om ervoor te zorgen dat iedere inwoner mee kan doen. Zo is er een zeer ruim aanbod aan verenigingen en vrijwilligersorganisaties. Maar denk hierbij ook aan het gehele voorliggende welzijnsaanbod, geïndiceerde voorzieningen zoals dagbesteding en maatwerkvoorzieningen, minimaregelingen etc. De gemeente Asten streeft ernaar zo inclusief mogelijk te zijn. We blijven dan ook onderzoeken op welke punten verbeterslagen te maken zijn. Wat gaan we doen? • Aandachtspunten die voortkomen uit de themabijeenkomst ‘Discriminatie en inclusie’ in september 2021 - geïnitieerd door de gemeenteraad - worden opgepakt. Afhankelijk van het aantal actiepunten en de aard van de actiepunten wordt bekeken wat realistisch is om in 2022 te realiseren.

• Opstellen van een Lokale Inclusie Agenda waarbij we zoveel mogelijk aansluiten bij datgene dat al gebeurt rondom dit thema in onze gemeente.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

Ondersteuning Kansen &voor voorzieningen iedereen

Samen met elkaar

Resultaat

• In de Astense samenleving is meer aandacht voor en bewustwording ten aanzien van inclusie. • Verdere resultaten zijn afhankelijk van welke actiepunten naar voren komen tijdens de bijeenkomst in september 2021.

Wanneer Heel 2022

Kosten

• Ureninzet beleidsmedewerker. • Afhankelijk van de resultaten voortkomend uit de themabijeenkomst is mogelijk budget nodig. De verwachting is dat dit binnen bestaande budget opgepakt kan worden. Als dat niet het geval is dan vindt hiervoor afzonderlijke besluitvorming plaats.

Medewerkers

• Team Sociaal Domein

Samenwerkingspartners

Sportraad Asten, Onis Welzijn, LEV, Varendonck-college, Gemeenteraad (werkgroep inclusie en discriminatie)

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

16

9. Onderwijs en Arbeidsmarkt

Sterke, Kansen sociale voor omgeving iedereen

Toelichting

Een belangrijke opgave voor het onderwijs is om jongeren op te leiden voor een passende plaats op de arbeidsmarkt. Om zo zelfstandig te kunnen functioneren in de maatschappij. Intensieve samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is hierbij cruciaal voor een goede aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt. Innovaties en technologische ontwikkelingen volgen elkaar snel op in het bedrijfsleven. De benodigde kennis en vaardigheden zijn hierdoor onderhevig aan veranderingen. Jongeren moeten de vereiste kennis en vaardigheden leren en voorbereid worden op een steeds veranderende arbeidsmarkt. Voor veel van de jongeren die voor het eerst gediplomeerd het onderwijs verlaten, verloopt deze overgang goed. Voor bepaalde groepen jongeren verloopt deze overgang minder goed. Het gaat hier onder andere om jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs (vso), het praktijkonderwijs, uit entreeopleidingen en voortijdig schoolverlaters. De kans op werk voor deze groep jongeren is nog steeds beperkt en een uitdaging ondanks de gunstige arbeidsmarkt. Na het diploma volgt een leven lang ontwikkelen. Eenmaal aan het werk is het belangrijk dat werknemers zich blijven ontwikkelen om goed inzetbaar te blijven op de arbeidsmarkt. Het belang hiervan hebben we het afgelopen jaar door de coronacrisis extra zien toenemen.

Dit is echter niet voor iedereen vanzelfsprekend, waardoor extra maatregelen en begeleiding noodzakelijk blijven, ook tijdens de loopbaan. Wat gaan we doen? Jongeren en met name kwetsbare jongeren leiden we zo goed mogelijk toe van onderwijs naar arbeidsmarkt. En eenmaal op de arbeidsmarkt blijven we hen waar nodig begeleiden, zodat zij kunnen blijven deelnemen aan het arbeidsproces. Dit alles doen we door: • Regionaal uitvoering geven aan het ‘RMC3 uitvoeringsplan 2021 en 2022’. • Bevorderen van de samenwerking tussen de gemeente, het Samenwerkingsverband passend onderwijs en het Varendonck-College om te voorkomen dat kwetsbare jongeren in het voortgezet onderwijs uitvallen. Gedacht kan worden aan bijv. het creëren van een ‘tussenvoorziening’ voor kwetsbare jongeren om schooluitval te voorkomen of professionalisering van de leerkrachten. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de bestaande structuur en de kaders van het Nationaal Programma Onderwijs4.

Ondersteuning & voorzieningen

Samen met elkaar

• Versterken van de samenwerking tussen partijen op het terrein van onderwijs en arbeidsmarkt, onder aansturing van de regionale Regiegroep Onderwijs-Arbeidsmarkt. Het principe van een leven lang ontwikkelen wordt hierbij door alle betrokken partijen breed uitgedragen. Initiatieven worden (door)ontwikkeld en afgestemd op reeds bestaande activiteiten en maatregelen. • Samen met onze regiogemeenten en partners het Regionaal Mobiliteitsteam Arbeidsmarktregio Helmond-De Peel (RMT) verder door ontwikkelen, zodat de (extra) ondersteuning die ondernemers, werkenden en werkzoekenden nodig hebben als gevolg van de coronacrisis eenduidig, samenhangend, vindbaar, dichtbij en duurzaam plaatsvindt. Deze (extra) ondersteuning vindt plaats door middel van de inzet van bestaande dienstverlening en producten van betrokken partners. Indien wenselijk wordt aanvullende dienstverlening in gezamenlijkheid ontwikkeld. • De positionering van de Regiegroep Onderwijs-Arbeidsmarkt wordt in samenhang met andere gremia (o.a. het RMT) opnieuw bezien.

Resultaat

• In 2022 is regionaal uitvoering gegeven aan de actiepunten uit het ‘RMC uitvoeringsplan 2021 en 2022’. • Tussen de gemeente, het Samenwerkingsverband passend onderwijs en het Varendonck-­ College zijn afspraken gemaakt voor de aanpak en integrale ondersteuning van kwetsbare jongeren in het voortgezet onderwijs. •  Samenwerking tussen de partners op het terrein van onderwijs en arbeidsmarkt is versterkt, waarbij de nadruk ligt op meer integraliteit en betere afstemming. • Een vindbare en toegankelijke plek is gerealiseerd waar ondernemers, werkenden en werkzoekenden terecht kunnen voor (extra) ondersteuning en aanvullende crisisdienstverlening als gevolg van corona.

Wanneer

Hele jaar 2022

3 RMC staat voor Regionaal meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten. 4 Het Nationaal Programma Onderwijs is een landelijk programma om de onderwijsvertragingen die jongeren hebben opgelopen als gevolg van de Corona-pandemie in te halen. Hiervoor zijn aan de scholen en gemeenten voor 2 schooljaren middelen beschikbaar gesteld vanuit het Rijk.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

17

Sterke, Kansen sociale voor omgeving iedereen

Ondersteuning & voorzieningen

Samen met elkaar

Kosten

• Ureninzet beleidsmedewerkers. •  De uitvoering van het ‘RMC uitvoeringsplan 2021 en 2022’ wordt bekostigd uit de RMC Rijksmiddelen. De gemeente Helmond ontvangt deze middelen als centrumgemeente. • De aanpak en integrale ondersteuning van kwetsbare jongeren in het voortgezet onderwijs kan worden gefinancierd uit het budget Nationaal Programma Onderwijs. Hierbij zal gestuurd worden op cofinanciering vanuit het Samenwerkingsverband passend onderwijs en het Varendonck-College. • De bekostiging van activiteiten vanuit de Regiegroep Onderwijs en Arbeidsmarkt vindt vanuit diverse subsidiebronnen plaats, waaronder ESF en Perspectief op Werk. Wanneer aanvullende financiering door partners noodzakelijk is, wordt dit middels een separaat voorstel voorgelegd. • De inrichting van het RMT wordt bekostigd uit middelen die het Ministerie van SZW beschikbaar stelt. De bekostiging van activiteiten vindt vanuit reguliere middelen plaats. Wanneer aanvullende activiteiten noodzakelijk zijn, wordt voor de bekostiging hiervan vanuit de stuurgroep RMT een voorstel aan alle partners gedaan.

Medewerkers

• Beleidsmedewerker Sociaal Domein (Onderwijs) • Beleidsmedewerker Sociaal Domein (Participatie)

Samenwerkingspartners

RMC-coördinatoren, leerplichtambtenaren, Samenwerkingsverband passend onderwijs voortgezet onderwijs, Varendonck-College, Senzer, werkgeversorganisaties, vakbonden, UWV, ROC Ter AA, SBB (Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven).

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

18

10. Jongerenparticipatie

Ondersteuning Sterke, sociale & voorzieningen omgeving

Toelichting

De gemeente Asten betrekt haar inwoners actief bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid. Jongeren zijn hierbij geen uitzondering. Dit is ook nadrukkelijk een speerpunt in de toekomstagenda Asten 2030 (Vitale Democratie). Uit de praktijk blijkt dat het een uitdaging is om de jongeren actief te betrekken. Hier willen we dan ook extra aandacht aan besteden. Er is een notitie opgesteld waarin aangegeven wordt wat we als gemeente Asten verstaan onder jongerenparticipatie en hoe we dit de komende jaren (2022-2027) binnen het sociaal domein verder op gaan pakken. Wat gaan we doen? • In samenwerking met het jongerenwerk wordt 1x per jaar een Speak & Eat sessie georganiseerd voor jongeren. De wethouder en beleidsmedewerkers sluiten aan bij een bestaande groep jongeren, maar ook andere jongeren zijn welkom. We gaan in gesprek over thema’s als alcohol en drugs, jeugdhulp, onderwijs e.d. • De beleidsmedewerkers hebben 1x per jaar overleg met de leerlingenraad van het Varendonck College over bepaalde beleidsthemas. • Er wordt naar gestreefd om de kinderraad van Prodas 1x per jaar in te schakelen bij een vraagstuk m.b.t. het Sociaal Domein. • Maatschappelijke Stage (MAS) • Alle leerlingen van het Varendonck College Asten-Someren moeten een maatschappelijke stage afronden.

Ze maken tijdens deze stageperiode kennis met een kant van de maatschappij waar ze anders misschien niet mee in aanraking zouden komen. Ze verbreden hun horizon en werken aan burgerschapsvaardigheden. Ze zetten zich in voor anderen en leveren een zinvolle bijdrage aan de samenleving. Een maatschappelijke stage verschilt van andere stages. Waar reguliere stages gericht zijn op de beroepsvorming van leerlingen, richt de maatschappelijke stage zich vooral op de betrokkenheid van jongeren bij de maatschappij. De ondersteuning van deze maatschappelijke stages vindt plaats via Onis Welzijn. • Beleidsmedewerkers gaan actief naar jongeren toe om ze vragen te stellen over een bepaald thema. Concreet wordt dit gedaan bij het evenement zeskamp, dat altijd in juni plaatsvindt in Asten. • TipAsten voor jongeren. TipAsten is een raadgevend gemeenschapspanel in de gemeente Asten waar alle inwoners van 16 jaar en ouder aan deel kunnen nemen. Onbekend is wat de mogelijkheden zijn om een dergelijk panel op te zetten specifiek gericht op jongeren.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

Samen met elkaar

Resultaat

• Door in te zetten op jongerenparticipatie krijgen we als gemeente meer zicht op wat jongeren in onze gemeente bezig houdt door minimaal 4 concrete acties die genoemd staan in 2022 uit te voeren.

Wanneer Heel 2022

Kosten

• De genoemde acties worden binnen de beschikbare budgetten uitgevoerd. Voor de Kinderraad van Prodas is een bedrag van € 1.000,- beschikbaar, voor Speak & Eat een bedrag van € 250,- en voor de MAS een bedrag van € 11.800,-. • De kosten voor het opzetten en ontwikkelen van een raadgevend gemeenschapspanel specifiek gericht op jongeren zijn op dit moment nog niet bekend.

Medewerkers

• Beleidsmedewerkers Sociaal Domein

Samenwerkingspartners

Onis Welzijn, basisscholen, voortgezet onderwijs.

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

19

11. Nieuwe taken en veranderingen vanuit het Rijk

Toelichting

Elke gemeente draagt individueel de wettelijke verantwoordelijkheid voor hulp en ondersteuning aan eigen inwoners. Per 1 januari 2022 verandert de wetgeving rondom Beschermd wonen en de Wet inburgering. Tot 1 januari 2022 vallen de diensten Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang onder de constructie van een centrumgemeente  eschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang B Tot 1 januari 2022 vallen de diensten Beschermd wonen onder de constructie van een centrumgemeente. De gemeente Helmond ontvangt daarvoor middelen van het rijk om deze taken uit te voeren voor de gemeenten in de Peelregio, waaronder de gemeente Asten. Vanaf 1 januari vallen deze diensten niet meer onder de constructie van een centrumgemeente. In juni 2020 hebben de 6 gemeenten met het vaststellen van het regioplan ‘Doorontwikkeling Beschermd wonen in de Peelregio: Inclusie Centraal’ afgesproken dat we samen willen werken aan de doorontwikkeling van Beschermd wonen en Beschermd thuis. Binnen onze regio willen we een verregaande samenwerking organiseren gebaseerd op solidariteit en vertrouwen. Dit vraagt om transparantie op alle aspecten die raken aan Beschermd wonen, o.a. zorginkoop, de voortgang zorgtrajecten, maar ook een financiële verantwoording op de gezamenlijke middelen die we hiervoor ontvangen van het Rijk.

Daarom vormen we per 1 januari 2022 één regio en geven met elkaar inhoud aan de opdracht en verantwoordelijkheid om de zorg en de ondersteuning rondom Beschermd wonen voor onze inwoners zo optimaal mogelijk te organiseren. Zo creëren we een structuur die de samenwerking verder helpt en invulling geeft aan de randvoorwaarden die noodzakelijk zijn om de beweging van Beschermd wonen naar Beschermd thuis te realiseren, met sociale inclusie als ultieme ambitie. Dit vraagt om een sterke verbinding met de lokale ondersteuningsmogelijkheden. Sociale inclusie, oftewel ‘Thuis in de wijk’ betekent: • Fijn en veilig wonen; • Zinvolle dagbesteding/dag invulling; • Gezonde financiële situatie; • Ondersteuning op maat en passend bij de hulpvraag; • Prettig leefklimaat voor en met iedereen.

Sterke, sociale omgeving

Ondersteuning & voorzieningen

Samen met elkaar

Nieuwe Wet Inburgering Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering in werking. Een van de belangrijkste wijzigingen is dat gemeenten de regie krijgen op inburgering, vanaf het moment van koppeling door het COA van de inburgeringsplichtige aan de gemeente. Het doel van de nieuwe wet is dat statushouders beter en sneller integreren en mee kunnen doen in de samenleving, het liefst via werk. Hiervoor is het nodig dat uitvoeringsorganisaties beter samenwerken en afstemmen met elkaar. Het is aan de trajectregisseur om dit te bewaken, het inburgeringstraject te volgen en daar waar nodig bij te stellen. Het inburgeringstraject start nadat de statushouder is gekoppeld aan de gemeente. Na huisvesting moet er binnen 10 weken een Persoonlijk Integratie Plan (PIP) worden opgeleverd, met daarin opgenomen de leerroute, aanvullende activiteiten en overige afspraken. Het totale inburgeringstraject moet tot slot binnen 3 jaar zijn afgerond. Het bovenstaande vraagt om een andere werkwijze en duidelijke coördinatie gedurende het hele inburgeringsproces. De gemeenten in de arbeidsmarktregio gaan deze taak invullen door het inzetten van een trajectregisseur binnen de eigen organisatie. Gezien de schaalgrootte van de 5 Peelgemeenten is ervoor gekozen deze te positioneren bij één gemeente, te weten de gemeente Laarbeek.

De zeven gemeenten in de arbeidsmarktregio bereiden de nieuwe wet samen voor. Met onze partners maken we gezamenlijke afspraken op hoofdlijnen, die lokaal kunnen worden aangevuld. Dit proces wordt eind 2021 afgerond, zodat we per 1 januari 2022 samen van start kunnen gaan. Om tot een goede voorbereiding te komen is er een projectorganisatie ingericht, bestaande uit een stuurgroep, diverse werkgroepen en een projectleider. Ondersteuning vindt vanuit Divosa plaats. Tot wanneer deze projectorganisatie in 2022 zal doorlopen is op dit moment nog niet duidelijk.

De financiële decentralisatie treedt pas per 1 januari 2023 in werking. Dit wordt vooralsnog door de GR Peelgemeenten voorbereid.

min 9 mnd - 4 jaar

4 - 18 jaar

18 - 27 jaar

27 - 55 jaar

55 - 70 jaar

70 jaar en ouder

20

Sterke, sociale omgeving

Wat gaan we doen? Samen met de regio dragen we zorg voor een tijdige implementatie van nieuwe wetgeving, versterken we de samenwerking in de regio en leggen we nadrukkelijk verbinding met het lokale veld. • Beschermd wonen: Het grootste gedeelte van de uitvoering van de decentralisatie wordt gedaan door de GR Peelgemeenten. Hieronder worden enkel de taken genoemd waarbij de lokale beleidsmedewerker de GR Peelgemeenten ondersteunt in 2022: Het in beeld brengen (en waar nodig organiseren) van cliëntvertegenwoordiging. • Het maken van een lokale analyse van initiatieven rondom meedoen en ontmoeten in relatie tot de doelgroep Beschermd wonen/’Thuis in de wijk’. • Het stimuleren van lokale initiatieven om samenwerking met zorgaanbieders Beschermd Wonen/’Thuis in de wijk’ aan te gaan. • Het inventariseren van bestaande afspraken met betrekking tot specifieke doelgroepen en beschikbare wooninitiatieven. • Het organiseren van een woonagenda Beschermd wonen/’Thuis in de wijk’ m.b.t. woningaanbod, urgentie, procedure etc. • Samenwerking met schulddienstverlening onderzoeken en organiseren. • Wet Inburgering: Per 1 januari 2022: • Starten we met de uitvoering van de nieuwe Inburgeringswet en voldoen we aan de wettelijke vereisten.

• Voeren we regie op het totale inburgeringsproces, waarbij de vijf Peelgemeenten tezamen 1 trajectregisseur hebben aangesteld, onder juridisch werkgeverschap van de gemeente Laarbeek. • Zetten we in de regio een dienstverlening op basisniveau neer. De ervaringen die in de loop van 2022 worden opgedaan worden gebruikt om de dienstverlening verder uit te bouwen, afhankelijk van beschikbare middelen. • Verbeteren we de samenwerking tussen partners die betrokken zijn gedurende het inburgeringstraject.