BU21.04.04C Rapport deel 1 - onderzoek voorliggend veld.pdf

Toegevoegde waarde van preventie en het voorliggend veld in Asten Deel 1 - Huidige activiteiten en Resultaatgebieden

Marc Vos - Bas van den Biggelaar

Vraagstelling “Hoe kunnen we toegevoegde waarde van preventie en het voorliggend veld kwantitatief onderbouwen, inclusief het effect op het welbevinden van de klant?” 1. Wat zijn de effecten van preventie? 2. Wat zijn de belangrijkste resultaatgebieden? 3. Hoe signaleren en begeleiden we vragen? 4. Wat zijn de besparingen op vermeden 1e lijns voorzieningen en 2e lijns zorg? 5. Wat is het potentieel, waar liggen kansen door combinaties de inwoner te helpen? 6. Wat wordt er geregistreerd?

2

Aanpak • Interviews • Huidige werkwijze • Preventie / signaleren / vermeden zorg • Potentieel door samenwerking • Registratie nu en straks • Model • Vaststellen model • Caseberekening op vermeden kosten • Rapportage • Uitkomsten berekening • Samenvatting en aanbevelingen • Quick wins • Inzicht bespreken

3

Beeld uit de interviews

Marc Vos - Bas van den Biggelaar 4

Wat ervaren inwoners van ons werk? Gehoord worden ◦ Gemakkelijk contact ◦ Mijn verhaal kwijt kunnen in vertrouwen ◦ Gezien worden Antwoorden vinden ◦ Wie helpt me echt ◦ Wat is mijn eigenlijke vraag ◦ Wat kan ik zelf ◦ Samen werken aan een oplossing Zelfstandigheid vergroten of herstellen ◦ Dingen anders (in)zien, durven en doen ◦ Contact met ouders, vrienden, familie, school, buren, maatjes ◦ Zelf dingen oppakken en ontdekken, meedoen ◦ Meer zelfvertrouwen, geluk en zelfinzicht ◦ Gezonder leven Voorkomen van uitval ◦ Langer thuis wonen ◦ Rust in je hoofd, in de relatie met anderen ◦ School afmaken / beroep kiezen ◦ Gemakkelijk contact bij terugval

5

Wat zijn de belangrijkste resultaatgebieden? Preventieve aanpak ◦ Gemakkelijk je vraag kunnen stellen ◦ Vroegtijdig signaleren & snel oplossen ◦ Voorkomen van vervolg-effecten ◦ Inzicht geven in gedrag/keuzes Leefbaarheid ◦ Buren kennen elkaar ◦ Meer onderlinge contacten ◦ Minder overlast op straat ◦ Je betrokken voelen bij de buurt ◦ Minder sociale verwaarlozing ◦ Grotere zelfredzaamheid Iets mogelijk maken & opstarten ◦ Initiatieven komen van de grond ◦ Talent inzetten - sturen op wederkerigheid ◦ Voldoende aanbod en voorzieningen in de wijk ◦ Vrijwilligers dragen activiteiten zelfstandig verder

6

Hoe signaleren en begeleiden we vragen? Contact houden met de doelgroep ◦ Inloop in de Beiaard ◦ Zichtbaar en aanwezig zijn op vindplaatsen ◦ In gesprek gaan in de buurt, op straat, bij evenement Zien/horen als het niet goed gaat ◦ Vindbaar & benaderbaar zijn ◦ Mensen gericht opzoeken ◦ Signalen krijgen van partners Samenwerken in het netwerk ◦ Snel contact binnen Sociaal Team ◦ Casus bespreken ◦ Met Kernteam oppakken ◦ Doorverwijzen naar partners Themagerichte aanpak ◦ Projecten voor een specifieke doelgroep

7

Wat zijn de effecten, wat bereiken we? Voorkomen of verminderen van ◦ Uitval van werk en inkomen, school ◦ Schulden, uithuiszetting ◦ Ongewenst gedrag, overlast, huiselijk geweld ◦ Eenzaamheid / sociale verwaarlozing ◦ Onvoldoende respect voor jezelf ◦ Verslavingen, criminaliteit

Nog verder uitwerken: besparing 1e/2e lijn en vervolgeffecten - middels case berekening

Minder inzet professionals ◦ Huisarts, psycholoog ◦ Politie, woningstichting ◦ Individuele begeleiding ◦ Langer thuis kunnen wonen ◦ Schuldsanering, uitkeringen Meer welbevinden ◦ Rust en overzicht ◦ Minder depressieve gevoelens ◦ Minder schaamte of schuldgevoel ◦ Verbonden en gezien voelen ◦ Activering, talenten ontdekken ◦ Fijne buurt om te wonen

8

Potentieel & samenwerking Steunpunt & voorportaal ◦ Met psychologen, bejaardentehuizen, ouderenorganisaties ◦ Samenwerken in het nieuwe gemeenschapshuis Dorpen en wijken ◦ Digitale vaardigheden en netwerk ouderen - zelfredzaamheid ◦ Vroegsignalering samen met Wmo consulent ◦ Samenwerken met huisartsen, zorginstellingen en buurtbemiddeling ◦ Vinger aan de pols houden kwetsbare bewoners Buurtsportwerk & vrijwilligers ◦ Vrijwilligers inzetten en ondersteunen ◦ Gebruik maken van thema “Jaar van de vrijwilliger 2021” Jongerenwerk ◦ Met Wmo consulent aandacht voor omgaan met schulden ◦ Afschaling of gezamenlijke inzet met Gezins- en Jongerencoaches ◦ Jeugdsoos opzetten, en meer meidenwerk Leerplicht ◦ Met jongerenwerker snel oplossingen en hulp bieden (loopt al) ◦ Eerder in beeld komen bij verzuim op lagere scholen ◦ Samen met de participatiecoach het de kinderen en ouders begeleiden Werk en participatie ◦ Met bepaalde bedrijven initiatieven opzetten, gericht op diversiteit ◦ Specifieke doelgroepen laten zien dat het anders kan

9

Hoe onderbouwen we nieuwe activiteiten en initiatieven? Initiatieven van inwoners, jongeren ◦ In gesprek gaan en draagvlak vergroten, mogelijk maken ◦ Initiatief ondersteunen en verbinden met de juiste partners Door ons gesignaleerde behoeften - problematieken ◦ Bespreken in Sociaal Team ◦ Bespreken in Kernteam Thema’s die belangrijk zijn ◦ Vanuit beleidsprioriteit gemeente initiatief oppakken ◦ Ontwikkeltafels met mensen uit het veld en vrijwilligers

10

Wat wordt er vastgelegd? Registratie ◦ Wijze van registratie is afhankelijk van bij wie je werkt en wat het betreft ◦ Registratie is over het algemeen beknopt en wat vereist is Vooral afspraken en gespreksverslag ◦ Verschillende systemen ◦ In ZorgNed, V-Office of Adonis ◦ Ik houd zelf een Excel bestand bij ◦ In de Wmo app ◦ In het JVS systeem (leerplicht) ◦ In eigen systeem van Senzer

11

Observaties algemeen Registratie en inzicht ◦ Niet in elkaars systeem kunnen kijken wie betrokken is Tenzij je bij dezelfde organisatie werkt ◦ Horen van de inwoner dat al iemand meewerkt, of van collega ◦ ◦ Er is geen eenduidige vastlegging Daardoor zijn trends vooral te ontdekken door inbreng medewerkers zelf ◦ in overleg Signalering ◦ Laagdrempelig contact via inloop, of in de buurt, school ◦ Bij jongerenwerk behoefte om minder aan voorlichting en meer aan groepsactiviteiten te gaan doen, ook meer afschaling vanuit GJC ◦ Verzuim op basisscholen blijft wellicht te lang buiten beeld Samenwerking is goed te noemen ◦ Teamleden ervaren korte lijnen en kunnen snel schakelen ◦ Werken met elkaar en partners om oplossingen te bereiken ◦ Cliëntondersteuning blijft belangrijke rol om intern door te pakken ◦ We zien ook wel veel potentieel om meer samen te werken ◦ Netwerk hangt samen met hoe lang je het werk al doet Beschikbare tijd ◦ Kritisch omgaan met overleg - moet ik er bij zijn? ◦ Tijd ten opzichte van taken wel in verhouding ◦ Activiteiten voor risicogroepen daar is meer aandacht voor gewenst ◦ Aanwezigheid bij activiteiten en evenementen - daar is beperkt tijd voor

12

Bijlage - Beeld per werkgebied

Werkgebieden ◦ Steunpunt & voorportaal (p. 14) ◦ Dorpen en wijken (p. 19) ◦ Buurtsportwerk & vrijwilligers (p. 24) ◦ Jongerenwerk (p. 28) ◦ Leerplicht (p. 37) ◦ Werk en participatie (p. 42) Onderwerpen per werkgebied 1. Activiteiten 2. Wat het betekent voor de inwoner 3. Preventie - werkwijze 4. Preventie - wat het voorkomt 5. Potentieel - welke vraagstukken zou je graag oppakken? 6. Opstart van nieuwe activiteiten 7. Registratie nu en straks

13

Steunpunt & voorportaal In het steunpunt - ofwel voorportaal - werken 3 cliëntondersteuners en 2 maatschappelijk werkers Welke activiteiten zijn er? ◦ Telefonische en balie ontvangst van burgervragen (voorportaal) ◦ Huisbezoek en brede uitvraag ◦ Advisering en doorverwijzing of overdracht ◦ Kortdurende begeleiding Wat betekent het voor de inwoner? ◦ Laagdrempelig contact - gewoon in gesprek kunnen gaan ◦ Gehoord worden, erkend worden Mijn echte vraag wordt duidelijker voor me ◦ Gevoel van rust en ruimte krijgen ◦ Dat ik een antwoord krijg en dat er wordt meegedacht hoe ◦ problemen op te lossen Dat ik weet waar ik gebruik van kan maken ◦ Je me in contact brengt met degene die mij goed kan helpen - ik ◦ hoef mijn verhaal niet telkens opnieuw te vertellen Weten wat ik zelf kan doen ◦ Zodat: ◦ Ik mijn vaardigheden kan opbouwen en versterken ◦ We de oplossingen ook realiseren, daar ben ik blij om Er goed contact komt met partner, familie, buren, of vrijwilligers ◦ en praktische hulp Ik langer thuis kan wonen ◦ Ik weer mee kan doen aan de samenleving, ik kan weer op pad ◦ ◦ Ik je kan bellen als het minder goed met mij gaat

14

Steunpunt & voorportaal Preventie - werkwijze Vindplaatsen ◦ Telefoon, email en inloop bij het Sociaal Team in de Beiaard ◦ Doorverwijzingen van huisarts, Onis Welzijn, MEE, Politie Werkwijze ◦ Bij een huisbezoek zien we wat er nog meer nodig is Het totaalplaatje wordt helder ◦ Stapeling van problemen wordt voorkomen ◦ ◦ Praktische ondersteuning die nodig is, wordt geregeld ◦ Goede overdracht - indien nodig samen naar een hulpverlener toe ◦ De juiste persoon vinden in het sociale netwerk die kan begeleiden ◦ Oplossingen (alternatieven) vinden met familie, buren, vrijwilligers, initiatieven in de wijk en voorliggende voorzieningen ◦ Zaken komen weer op de rit, er is overzicht, we leggen de nodige contacten Over het doorleiden van vragen ◦ We doen een brede uitvraag en voorwerk voor de Wmo aanvraag ◦ Er zijn hele korte lijnen binnen het sociaal team ◦ Fijn dat we snel kunnen sparren met collega’s bij vragen ◦ We schakelen tijdig met de huisarts, Veilig Thuis, Politie, Woningbouw, Onis schulddienstverlening of welzijn, MEE ambulante begeleiding ◦ Soms krijgen we vanuit Wmo, dorpsondersteuners, MEE of GGZ de vraag of we iets kunnen betekenen

15

Steunpunt & voorportaal Preventie - en wat het voorkomt ◦ Dat men niet in duurdere zorg of hulpverlening terechtkomt - het zelf kan ◦ Voorkomen van escalatie van relatieproblemen - anders kunnen kijken naar je relatie ◦ Dat mensen inzien dat ze ook anders kunnen leven, nadenken en hun gedrag aanpassen ◦ Meer veiligheid in het gezin, kinderen ontwikkelen zich beter ◦ Beter om kunnen gaan met agressie of verlegenheid ◦ Accepteren en verwerken van verlies of beperking: bij ouder worden, ziekte, overlijden Welke signalen zouden zijn gemist zonder het Sociaal Team? ◦ Mensen weten de weg dan niet meer naar een oplossing, bij wie ze moeten zijn. Meer frustratie en verwarring ◦ Mensen wachten af en gaan naar de huisarts, de gemeente of hulpverleners Er komen dan meer Wmo (en GGZ) aanvragen - nu kan ik ◦ een goed alternatief zoeken ◦ Meer escalaties in relaties, of ontspoord gedrag ◦ Meer depressieve gevoelens, hoger risico op suïcide ◦ Financiële problemen blijven liggen, opbouw achterstanden Vermeden zorg door inzet van cliëntondersteuners en maatschappelijk werkers ◦ Minder inzet POH GGZ door onze eigen begeleiding 16

Steunpunt & voorportaal Over potentieel - waar liggen kansen? Potentieel ◦ Meer in contact zijn met psychologen, bejaardenhuizen, ouderenverenigingen of we iets kunnen betekenen ◦ Nog meer insteken op eigen kracht en netwerk - doorontwikkelen met het team ◦ In het nieuwe gemeenschapshuis, dan zouden we alles bij elkaar hebben Welke vraagstukken zou je graag willen oppakken? ◦ Wij zouden nog meer eenvoudige vragen kunnen oppakken. Je helpt mensen dan sneller, en voorkomt druk op Wmo ◦ Het echtscheidingsspreekuur meer onder de aandacht brengen, locaties zijn prima Wat zou kunnen vervallen/overgedragen worden? ◦ Liever wat minder overleg als dat kan Hoe nieuwe activiteiten en initiatieven opstarten Vragen van inwoners of wijken bespreken we in het team en we • bekijken of er voldoende draagvlak is Ook wel op verzoek van de Gemeente Asten zoals • echtscheidingsspreekuur

17

Steunpunt & voorportaal Registratie ◦ In de Wmo app, ZorgNed, V-Office en Adonis: ◦ Afhankelijk van bij wie je werkt en wat het betreft ◦ Afspraken en gespreksverslag Nazorg: ik neem na 5-6 weken contact op als het nodig is ◦ ◦ Bij vluchtelingenwerk volg je een gezin / persoon langere tijd “Ik vind het belangrijkste dat mensen geholpen worden. Registratie is niet zo belangrijk voor mij, maar we moeten onszelf niet tekort doen”

18

Dorpen & wijken 3 Dorps- en wijkondersteuners zijn actief in de verschillende kernen en wijken van gemeente Asten Welke activiteiten zijn er? ◦ Ophalen van vragen van bewoners uit de wijk, woningbouw, gemeente ◦ Uitzetten bij degene die het kan afhandelen ◦ Mensen activeren en verbinden ◦ Signaleren en in beeld houden van leefbaarheid in de wijk ◦ In gesprek gaan met bewoners die niet goed voor zichzelf zorgen of overlast veroorzaken ◦ Aandacht voor ouderen en mantelzorgers (dorpen) ◦ Alles wat rondom een plek of buurt speelt Wat betekent de dorps- / wijkondersteuner voor de inwoner? ◦ Ik kan mijn vraag kwijt bij iemand die er iets mee doet, die helpt ◦ Ik word gehoord, krijg een duidelijk antwoord ◦ Ik durf en kan in vertrouwen mijn vraag stellen, er wordt niet over mij gepraat ◦ Als ik me zorgen maak om iemand kan ik dat doorgeven ◦ Als ik een idee heb voor de buurt dan denkt de wijkondersteuner met me mee hoe dat met anderen op te pakken ◦ Ik kom in contact met mensen in mijn buurt die ik nog niet kende ook tijdens corona ◦ Meer vertrouwen krijgen dat ik het zelf kan ◦ Dat ik langer thuis kan wonen en minder eenzaam ben

19

Dorpen & wijken Preventie - werkwijze Vindplaatsen ◦ Door zelf door de buurt te lopen en te signaleren, met bewoners te praten ◦ In het dorpshuis, de supermarkt, bij verenigingen, seniorenbond ◦ Signalen uit de wijk, buren en familie ◦ Signalen vanuit het sociaal team, gemeente, politie ◦ Vaste contactpersonen per wijk die signaleren Werkwijze ◦ Ik leg contact, soms na meerdere pogingen - open gesprek, niets hoeft ◦ Mensen met een initiatief - meedenken en idee versterken en in beweging krijgen ◦ Dezelfde dag inschakelen van partij(en) die ik nodig heb om een vraag over te pakken en op te lossen ◦ Bij een zorgvraag samen met mantelzorger en casemanager oplossingen vinden dichtbij huis ◦ Veel netwerken, binnenlopen bij partners en gemeentehuis ◦ Betrokken blijven en regelmatig even kijken of er voortgang is ◦ Mensen helpen om hun sociale netwerk te vergroten ◦ Vrij werken aan oplossingen, zonder protocollen Over het door leiden van vragen ◦ De juiste partijen zoeken om de vraag op te pakken binnen sociaal team en bij partners ◦ Bemiddelen bij burenruzies, of buurtbemiddeling inschakelen

20

Dorpen & wijken Preventie - en wat het voorkomt ◦ Kijken wat er speelt in de wijk bij personen ◦ Vinger aan de pols houden ◦ Voorkomen van duurdere zorg door de stapeling van problemen voor te zijn ◦ Situatie laten verbeteren in plaats van verslechteren ◦ Zoeken naar oplossingen om zorgmijders of ouderen te begeleiden (maatje, vrijwilliger, huishoudelijke ondersteuning) ◦ Actief betrekken van familie of vrijwilligers om schulden, uithuiszetting te voorkomen Welke signalen zouden zijn gemist zonder een dorps- of wijkondersteuner? ◦ Eenzaamheid en vervuiling (thuis) zouden niet op tijd gezien worden ◦ Vragen over relatie of kinderen, verslaving, huiselijk geweld ◦ Vragen van ouderen later in beeld, omvallen van mantelzorgers ◦ Mensen zouden ontevreden worden over de gemeente als er niet naar ze wordt geluisterd, of niet direct een duidelijk antwoord is Vermeden zorg door inzet van een dorps- en wijkondersteuner ◦ We kunnen best wat huisuitzettingen, vervuiling en energie afsluitingen voorkomen

21

Dorpen & wijken Over potentieel - waar liggen kansen? Potentieel ◦ Zelfredzaamheid bij ouderen vergroten - eenzaamheid, digitale vaardigheden, niet afhankelijk zijn van anderen ◦ Er is een grote behoefte aan betaalbare huisvesting voor jongeren als ze langer thuiswonen gaan er problemen ontstaan - ze kunnen niet beginnen aan hun eigen leven Welke vraagstukken zou je graag willen oppakken? ◦ Waar mensen tussen wal en schip dreigen te vallen, maar waar hulp nog niet gestart kan worden - samen met Wmo signaleren ◦ Eerder bij mensen de vinger aan de pols houden (waakvlam aan de voorkant) ◦ Wat meer tijd om bij meer groepsactiviteiten zichtbaar aanwezig te kunnen zijn Wat zou kunnen vervallen/overgedragen worden? ◦ Nee niet direct, in Asten zijn deze zaken nu goed geregeld ◦ Ik moet wel scherp zijn op overleggen, deelnemen als het relevant is

22

Dorpen & wijken Hoe nieuwe activiteiten en initiatieven opstarten? ◦ Afhankelijk van de vraag van de bewoners, de dorpsraad of seniorenverenigingen ga ik in gesprek en zorg voor draagvlak en eigen initiatief ◦ Burgerinitiatieven opstarten gaat wel makkelijk en snel op een dorp ◦ Als er financiering bij nodig is, kost het veel meer tijd om te regelen ◦ Overlastmeldingen of klachten in de wijk komen via de gemeente of woningbouw bij mij en die pak ik op ◦ Ik kan goed gebruik maken van mijn netwerk om vragen op te pakken ◦ Ik zou mijn netwerk verder willen uitbreiden naar huisartsen, zorginstellingen, buurtbemiddeling Registratie ◦ Ik registreer bij Onis dat ik met een persoon in gesprek ben en de voortgang daarvan ◦ Collega’s van Onis kunnen zien dat ik betrokken ben bij een persoon. ◦ Ik kan gebruik maken van de Wmo app om een aanvraag op te starten

23

Buurtsportwerk & vrijwilligers Een coördinator voor Bewegen & Vrijwilligerscentrale zet zich vanuit het Sociaal Team in voor de inwoners Welke activiteiten zijn er? ◦ Organiseren van cursussen, samen met Leef (partner) om bewegen te stimuleren bij vluchtelingen en ouderen ◦ Weerbaarheidstrainingen voor ouderen (babbeltruc) ◦ Verenigingen helpen overweg te kunnen met leden met dementie ◦ Praatje met een maatje, voor mensen die eenzaam zijn. Wat betekent het voor de inwoner? ◦ Laten zien dat je door beweging binnen het dorp een plek in de maatschappij kunt krijgen Zeker bij vluchtelingen zien we het effect ◦ Zorgen dat men weer blij en gelukkig wordt ◦ Dat men er toe doet, erkenning en waardering krijgt ◦

24

Buurtsportwerk & vrijwilligers Preventie - werkwijze Vindplaatsen ◦ Lokale huis-aan-huis bladen ◦ Via de lokale omroep ◦ KBO blad ◦ Via de nieuwsbrief ◦ Soms via Senzer ◦ Ik ben constant aan het zoeken, in gesprek blijven met collega’s en verengingen. ◦ Probeer me overal te laten zien Werkwijze ◦ Samen op gesprek om ze over bepaalde drempels te helpen, dat kan leiden tot betaalde baan. ◦ We vragen waar de persoon juist blij van wordt als vrijwilliger. Dus opzoek naar gepast aanbod in plaats van een vraag om inzet zomaar invullen ◦ Belangrijk dat er intrinsieke motivatie is bij een vrijwilliger, en je moet ze ook best eens over drempel helpen

25

Buurtsportwerk & vrijwilligers Preventie - en wat het voorkomt Welke signalen zouden zijn gemist ? ◦ Mensen komen dan als vrijwilliger niet op de juiste plek en haken daardoor af ◦ Mensen maken soms de verkeerde keuzes als ze via internet gaan zoeken. Ze missen dan de juiste begeleiding Vermeden zorg ◦ Door valpreventie, voorkom je vallen en daarbij thuiszorg ◦ Door vrijwilligerswerk probeer ik hen een doel te geven in hun leven, daar voorkom je depressiviteit mee ◦ Voorkomen van steeds meer zorgverlening, als welbevinden minder wordt Samenwerking met Sociaal Team Asten ◦ Vaak mondeling, even een kort belletje ◦ Ze weten me te vinden voor het aanmelden voor cursussen, ook vanuit Senzer

26

Buurtsportwerk & vrijwilligers Potentieel - waar liggen kansen? Welke vraagstukken zou je graag willen oppakken? ◦ Door corona kennen ze mij nog niet zo goed, ik ben nu een jaar bij Onis. ◦ Ik zou graag veel tijd willen investeren om met veel mensen kennis te maken. Hoe nieuwe activiteiten en initiatieven opstarten? ◦ Volgend jaar is het Jaar van de Vrijwilliger, dan komt er een landelijk programma. Daar gaan we regionaal op inzetten en ik probeer daar de samenwerking in op te zoeken. ◦ In huidige tijd (corona) is het heel lastig en merk je dat alles een beetje doodbloedt

Registratie ◦ Ik houd zelf een Excel bestand bij ◦ Individuele klanten registreer ik in Adonis (Onis) ◦ Ik wil geen administratiedruk zoals in de zorg, “vertrouw ons een beetje op onze blauwe ogen”

27

Jongerenwerk 4 Jongerenwerkers zijn actief in de verschillende kernen en wijken van gemeente Asten

We spelen in op de vraag van de jongeren ◦ Organiseren van groepsactiviteiten over thema’s die jongeren niet vinden bij reguliere mogelijkheden zoals sporten en hun vrienden ◦ Praktische ondersteuning zoals: ◦ Bij het zoeken van een baantje een CV schrijven, ◦ Helpen met vragen over financiën, een uitkering aanvragen ◦ Je werkt vanuit het perspectief van de jongere, vanuit hun belevingswereld, echt vanuit de relatie: ◦ Je loopt een tijdje mee gedurende een periode van het leven van de jongere ◦ Ondersteuning bieden als ze dreigen vast te lopen ◦ Match-mentor trajecten inzetten ◦ Makkelijk een vraag kunnen stellen, zonder dat we een BSNnummer vragen of een dossier aanmaken ◦ We zijn er ook voor hen mochten ze een keer in de fout gaat, onvoorwaardelijk Jongerenwerk wordt belangrijker als problematieken groter worden. We bevorderen de zelfredzaamheid van jongeren, zorgen dat ze op een volwaardige manier kunnen meedraaien in de maatschappij.

28

Jongerenwerk Activiteiten Voorlichting geven op scholen ◦ Voorlichting over alcohol, drugs, sexualiteit, wat betekent puber zijn. ◦ Laagdrempelig werken, het gevoel geven dat je er elk moment van de dag voor ze bent Aanwezig zijn bij evenementen en contact leggen Organiseren van groepsactiviteiten ◦ Aansluiten op de leefwereld van de jongere, anders gaan ze er niet mee aan de slag Huiselijke sfeer creëren: geen diensten aanbieden, een relatie ◦ opbouwen met vertrouwen Zorgen dat je ze op hun gemak stelt, zoek vaak naar iets wat de ◦ jongeren passioneert Voorlichten en bewustwording creëren. ◦ Spiegelen van gedrag, laten inzien wat hun gedrag teweeg brengt ◦ Individuele begeleiding ◦ Jongere koppelen aan een vrijwilliger die als rolmodel fungeert, samen doelen bepalen ◦ Gesprekken met individuele oefeningen in gedrag ◦ Soms huisbezoek, bijvoorbeeld over pubergedrag en wat je daar aan kunt doen. Het gesprek open houden ◦ Ouders helpen met het stellen van kaders rondom drankgebruik, gamen en mobiele telefoon

29

Jongerenwerk Wat betekent de jongerenwerker voor de jongere? Individuele jongere ◦ Blij zijn dat iemand helpt en er voor ze is: Vrijblijvend zonder wederzijdse verplichting ◦ Ze zijn blij om ons te zien, we zijn een soort van rolmodel ◦ Bouwen aan een vertrouwensrelatie, dat ze je zien als grote broer of ◦ zus Ze krijgen meer zelfvertrouwen: ◦ Daardoor worden ze meer zelfredzaam ◦ Je activeert hen, zodat ze niet de hele dag op de bank hangen ◦ ◦ Ze krijgen rust: Doordat ze steun krijgen en we samen op zoek gaan naar een ◦ oplossing Door ze te helpen en een toekomst te bieden ◦ ◦ Ze lopen stuk op reguliere hulpverlening, ze hebben niks met de systeemwereld: ◦ Ze ervaren nu dat iemand naast ze staat die ze als gelijkwaardige ziet; in plaats van dat iemand hen wel even vertelt wat ze moeten doen ◦ Ze worden gezien, ik veroordeel ze niet, ook als ze het een keer ‘verkloten’ Onderling effect in de groep ◦ Weerbaarder maken tegen groepsdruk ◦ Zorgen dat ze (even) hun grenzen verleggen: Daarmee leggen ze contacten en krijgen ze vrienden vanuit een veilige omgeving

30

Jongerenwerk Preventie & Interventie - werkwijze Welke vindplaatsen gebruiken we? Scholen en het schoolplein Op straat in de wijk Verenigingen Evenementen ◦ Kermissen ◦ Festivals 18- (in kader van alcoholpreventie) ◦ Social media: Instagram, Facebook, Internet, TikTok, vlogs maken ◦ Via partners ◦ Netwerkpartners ◦ Gemeente ◦ Politie ◦ Bij eenzaamheid nemen ouders contact op ◦ ◦ ◦ ◦

Welke zouden we beter willen benutten? ◦ ◦ ◦ ◦

Via gamen, dat laten we nu de stagiaires doen Huisartsen of praktijkondersteuners Bij de ‘drankketen’ komen we bijna niet binnen Opzetten van Jongerensoos met Jong Nederland en Scouting zou wellicht ook kunnen

31

Jongerenwerk Preventie & Interventie - effect Talenten ontdekken ◦ ◦ ◦ ◦ ◦

Jongeren maken de juiste schoolkeuze of beroepskeuze Ze gaan weer graag naar school en maken school af Ze gaan weer genieten van hun eigen dagelijkse leven Dat ze zich gezien voelen, wanneer ze een baantje hebben Dat ze actief worden, nadenken welke stappen ze zelf kunnen nemen

Gedrag

◦ Zorgen dat ze sociale contacten opdoen Ze leven echt op, gaan een sociaal netwerk opbouwen ◦ ◦ Proberen ze weerbaarder te maken, zelfvertrouwen te versterken Voorkomen dat ze vast, in de knoop komen te zitten ◦ Meer voor zichzelf opkomen, verhogen assertiviteit ◦ Bewuster worden voor de verleidingen die er zijn ◦ (bewustwording) Meisjes gaan andere keuzes maken in relaties ◦ ◦ Problemen proberen te voorkomen Wat zijn de gevolgen van (je) gedrag ◦ Uitleggen wat het effect van iets is (zoals sexting) ◦

Overlast

◦ Dat anderen of zichzelf ellende aan doen ◦ Minder pesten en daardoor minder eenzaamheid

32

Jongerenwerk Welke signalen zouden zijn gemist zonder jongerenwerk? ◦ ◦ ◦ ◦

Depressieve gevoelens Schooluitval Overlast door hangjongeren Relaties - tienermoeders

Vermeden zorg door inzet jongerenwerkers Zingeving en praktische hulp: ◦ Voorkomen van depressiviteit ◦ Voorkomen van GGZ problematieken ◦ We brengen schulden in orde, dus minder schuldsanering ◦ We werken met jongeren - niet met casussen Bewustwording en gedrag: ◦ Voorkomen van tienermoeders, minder in de bijstand ◦ Voorkomen van verslaving zoals aan alcohol of lachgas ◦ Voorkomen van uithuisplaatsing ◦ Voorkomen dat ze gaan dealen en in de criminaliteit terecht komen ◦ Verminderen van overlast samen met de politie. Het lawaai kan heftig zijn en zorgt voor veel angst bij inwoners

33

Jongerenwerk Samenwerking binnen Sociaal Team Asten ◦ Als we het zelf niet kunnen verhelpen, als er thuis ook meer aan de hand is. Bij depressieve klachten bijvoorbeeld, of bij gescheiden ouders ◦ Onderlinge samenwerking gaat heel goed. Er is structureel overleg over casussen ◦ We schakelen heel snel met elkaar, het netwerk zit sterk in elkaar in Asten ◦ In de Beiaard komt iedereen bij elkaar, je ziet elkaar veel en dat stimuleert de onderlinge band ◦ Ze weten ons ook te vinden en wat wij kunnen betekenen. Dat gebeurt met regelmaat We schalen op bij ◦ Geweld, suïcidaal risico, verslavingen of schulden Meest voorkomende interventies ◦ ◦ ◦ ◦ ◦ ◦ ◦

Weerbaarheid vergroten Seksueel overschrijdend gedrag Eenzaamheid Pesten, er niet bij horen vooral bij meisjes Schooluitval Drugsgebruik Geweld of agressie

34

Jongerenwerk Over potentieel - waar liggen kansen? ◦ Meer aan de slag met omgaan met schulden onder jongeren, zeker als ze 18 worden. Dit wordt onderkent door Wmo- consulent ◦ We hebben te weinig groepsactiviteiten, maar daar ligt ook niet de prioriteit bij de gemeente ◦ Er zou veel meer overgedragen kunnen worden aan het jongerenwerk van wat niet thuis hoort in 1e of 2e lijns zorg. Ook minder snel inzet van Gezins- en Jongeren coaches Welke vraagstukken zou je graag willen oppakken? ◦ Lastig om risicojeugd aan ons te binden, daar bouwen we moeilijk een relatie mee op. Ik zou graag activiteiten in een Jeugdsoos willen organiseren om criminaliteit te voorkomen ◦ Community building, samen kickboksen ◦ Het meidenwerk zou uitgebreid moeten worden. Zij zitten in kritieke fase van hun jeugd, dan moet je aanwezig zijn. Wat zou kunnen vervallen/overgedragen worden? ◦ Voorlichting op basisscholen is minder leuk en wellicht ook te vroeg. Deze tijd investeren in de middelbare scholen ◦ Voorlichting zou wel wat minder mogen

Hoe start je nieuwe initiatieven? ◦ Heel divers geen vast patroon, we bespreken het via maandelijks teamoverleg ◦ We krijgen veel ruimte om nieuwe dingen te bedenken en op te pakken. Irma faciliteert en geeft advies ◦ Samenspel tussen gemeente en ons. Vanuit beleid worden projectgroepen (alcohol, drugs, sexting, mediawijsheid) opgezet, daar zijn we dan met diverse partijen bij betrokken 35

Jongerenwerk Registratie ◦ ◦ ◦ ◦

Vooral basisgegevens in Adonis + voortgang maar niet in detail Ik registreer eigenlijk niets, dat doen mijn collega’s Bij doorzetten hulpverlening leggen we dat vast. Ik houd contact via Whatsapp met de jongere hoe het gaat

Wat zou anders kunnen? ◦ Zou graag willen weten of er hulpverlening is gestart bij iemand anders. Nu moeten we daar achter komen via de jongere zelf ◦ Dit is al intens, we moeten ons werk kunnen doen, dus liefst zo min mogelijk vastleggen

36

Leerplicht 2 Leerplichtambtenaren werken nauw samen met de scholen en jongerenwerkers in Asten Welke activiteiten zijn er? ◦ Controleren of er sprake is van verzuim bij kinderen en jongeren ◦ In gesprek gaan met jongere of ouders en onderzoeken wat de reden van verzuim is ◦ Voorlichting aan eerste en vierde klassen op school ◦ Samen naar oplossingen zoeken, zonodig samen met hulpverlener of jongerenwerker ◦ Indien medewerking ontbreekt van ouders waar nodig handhaven met sancties Wat betekent het voor de ouders / jongere? ◦ Er wordt meegedacht over de reden van het spijbelen, wat de oorzaak is ◦ We kijken samen naar oplossingen voor zowel kind/jongere als ouders ◦ We zijn heel duidelijk over de consequenties, zodat inzicht en gedragsverandering ontstaat ◦ Weer een dagritme krijgen, gevoel van nuttig zijn in de maatschappij ◦ Geholpen worden om patroon te doorbreken ◦ Herstellen van communicatie met school, ouders, jongere ◦ Dat we ze helpen met het welzijn van hun kind, niet alleen terecht wijzen

37

Leerplicht Preventie - werkwijze Vindplaatsen ◦ Spijbel- en verzuimmeldingen via school vanuit interne begeleiders, mentoren, directie ◦ Dagelijkse contacten met scholen en hulpverleners, jongerenwerkers ◦ Peuterspeelzaal, speelplaats, verenigingen, vrijwilligers ◦ Voorlichting aan leraren (preventief) Werkwijze ◦ Selectie maken met school van kinderen/jongeren die in aanmerking komen voor gesprek. ◦ Gesprek aangaan met kind/ouders of jongere ◦ Het zijn preventieve gesprekken (spijbelspreekuur) of formele verzuimgesprekken Afspraken maken met de ouders en/of jongere ◦ Afstemmen met mentor en - indien betrokken - de hulpverlener ◦ Jongerenwerker snel betrekken bij jongere (of gezin indien nodig) ◦ Indien conflict - overleg met directie of docent, gesprek met ouders ◦ Voortgangsgesprekken om te volgen indien nodig ◦ Over het door leiden van vragen ◦ Naar de jongerenwerker - dat kan dezelfde dag ◦ Via aanmelding kernteam naar hulpverlening, of naar Veilig Thuis, Halt ◦ Groepsgerichte aanpak opstarten met Jongerenwerk, Veiligheid bij ‘boefjes’ ◦ Bij 18 worden, samen met Wmo consulent in gesprek gaan ◦ Ondersteunen van hulpverlener in gesprekken met ouders ◦ Zoeken naar passende onderwijsvorm (bijzonder onderwijs) ◦ Ouders begeleiden in relatie tot school ◦ Indien nodig sanctie opleggen (rechter, jeugdreclassering)

38

Leerplicht Preventie - en wat het voorkomt ◦ Via spijbelspreekuur kunnen we preventief bijsturen en meer verzuim voorkomen ◦ Door korte lijnen met jongerenwerker kan ik snel schakelen: Ze bieden leerling een helpende hand, lossen zo samen iets op ◦ Voorkomt dat hulpverlening uiteindelijk wordt ingezet ◦ ◦ Dat leerlingen thuis komen te zitten en uitvallen uit het onderwijs ◦ Dat ook ouders mentaal of qua werk in de knel komen doordat het kind thuis zit ◦ Dat deze leerlingen moeilijker deelnemen aan de arbeidsmarkt, opleiding, sociale contacten missen ◦ Dat sommige leerlingen in criminele situaties terecht komen Welke signalen zouden zijn gemist zonder leerplichtambtenaar? ◦ Scholen signaleren zelf het verzuim. Veel meer leerlingen zouden dan thuis komen zitten. ◦ We zouden voorlopende, vroege signalen missen, waar we nu op kunnen acteren - ook richting ouders ◦ Er is sprake van zorgmijding bij ouders en soms ook bij (lagere) scholen Vermeden zorg door inzet van voorliggende voorzieningen ◦ Niet behalen van schooldiploma, niet kunnen starten met vervolgopleiding ◦ Waar nodig speciaal onderwijs bespreekbaar maken, dat scheelt vaak veel jeugdzorg ◦ Voorkomen van inzet van dure hulpverlening, doordat we er tijdig bij zijn 39

Leerplicht Over potentieel - waar liggen kansen? Potentieel ◦ Eerder in beeld komen bij verzuim op lagere scholen ◦ We denken out-of-the box, durven dingen te doen - wachten niet af ◦ Samen kijken met Senzer of we iets voor het gezin kunnen betekenen. Ik zie de kinderen en het gezin; de participatiecoach werkt met de partner aan passend werk. De context die ik ophaal kan de participatiecoach helpen. Welke vraagstukken zou je graag willen oppakken? ◦ Zichtbaar zijn voor de lagere scholen, voorlichten, samenwerking organiseren ◦ Daarbij ook hulpverlening tijdig inschakelen Wat zou kunnen vervallen/overgedragen worden? ◦ Niet bij alle overleggen aanwezig zijn (indien langdurige begeleiding) - dat scheelt tijd ◦ Duidelijk afbakenen wat wij kunnen betekenen voor ouders - de juiste partner inschakelen Hoe nieuwe activiteiten en initiatieven opstarten? ◦ Meewerken aan projecten zoals Jongeren in Beeld ◦ Aansluiten bij Jongerenwerkers om vragen op te halen ◦ Afstemming met GGD artsen en hulpverleners ◦ Gebruik maken van ons netwerk in Asten

40

Leerplicht Registratie

◦ Regionaal systeem JVS om leerlingen te volgen en voortgang verzuimmeldingen te noteren. ◦ Het is een beperkte registratie, niet alles in detail ◦ Scholen maken verzuim meldingen aan die krijgen we door via DUO veelal al telefonisch met ons afgestemd ◦ Verzuim melding afsluiten indien afgerond

41

Werk en participatie De participatiecoach werkt nauw samen met het kernteam in Asten Welke activiteiten zijn er? ◦ We verzorgen uitkeringen als gevolg van de bijstand. We hebben de verplichting om mensen aan het werk te krijgen ◦ Jonge mensen die aandacht behoeven maar geen uitkering hebben, helpen om weer naar school te gaan of een voorliggende voorziening voor hen in te zetten Wat betekent het voor de inwoner? ◦ Als er een goede basismotivatie is, dan kan het mensen echt helpen, dat is fantastisch ◦ Weer financieel perspectief krijgen en een zinvolle dagbesteding ◦ Dat ze hun weg vinden op de arbeidsmarkt en dus volwaardig mee kunnen doen. Met daarbij verbetering van de privésituatie ◦ Werken loont, altijd, zowel financieel maar ook vooral geestelijk

42

Werk en participatie Preventie - werkwijze Vindplaatsen ◦ Mensen kunnen zich spontaan melden bij het Sociaal Team Asten ◦ Mensen komen via het kernteam van de gemeente ◦ Via Senzer zelf of rechtstreeks naar ons ◦ Bij niet uitkeringsgerechtigden is dat wettelijk verplicht Werkwijze ◦ Individueel contact en begeleiding naar een baan. De begeleiding op het werk is belangrijk ◦ Met mensen het gesprek aan gaan en eerlijk tegen ze zijn. De mogelijkheden en onmogelijkheden aangeven. ◦ We helpen ze met solliciteren, plaatsing bij bedrijven, job-coaching, subsidies aanvragen voor de bedrijven Samenwerking binnen Sociaal Team Asten ◦ We worden vooral betrokken bij multiproblem gezinnen, daarin zijn we vaak het sluitstuk ◦ Doorverwijzing gaat goed, ik werk alleen, maar we weten elkaar prima te vinden ◦ We zitten nu een jaar bij elkaar en dat is heel belangrijk, alle disciplines bij elkaar dat werkt heel goed ◦ 1 x per week gezamenlijk overleg en tussentijds onderling contact

43

Werk en participatie Preventie - wat het voorkomt ◦ Dat is heel goed in te schatten, want hulpvragen zijn bij ons heel duidelijk evenals de stappen die ondernomen moeten worden ◦ Zorgen dat mensen uit de uitkering stromen ◦ Bij anderen: voorkomen dat ze instromen ◦ Motivatie is heel belangrijk, maar als het niet kan (door beperkingen) dan kan het niet en dan moet je mensen helpen. Effecten ◦ Een tegenprestatie als vrijwilliger voor de uitkering, kan positief werken aan 2 kanten: ook goed voor de gemeenschap ◦ Als je perspectief kan bieden aan één iemand van het gezin, dan zie je daarna een positief effect bij de anderen. Je activeert vaak meerderen.

44

Werk en participatie Over potentieel - waar liggen kansen? Welke vraagstukken zou je graag willen oppakken? ◦ Nog meer aandacht voor hele specifieke groepen in de samenleving, laten zien dat het anders kan, dan wat in hun cultuur is ingebed ◦ Ik zou nog meer met bepaalde bedrijven aan de slag willen, om te zorgen dat er meer banen komen, voor een grote diversiteit aan mensen. Iedereen moet de eindstreep kunnen halen, daar moeten we met z’n allen voor zorgen Hoe nieuwe activiteiten en initiatieven opstarten? ◦ Er is een formulier dat je kunt invullen en dan wordt het besproken in het kernteam. Ook wel eens via een regiegroep ◦ Er zijn ook ‘ontwikkeltafels’ waar mensen uit het veld in Asten en vrijwilligers gezamenlijk initiatieven aandragen en oppakken ◦ Alles gaat in overleg, er worden ons geen zaken opgelegd door de gemeente

Registratie •

In eigen systeem van Senzer en daar maken we rapportages mee

45