Bijlage 4 - Participatiebijlage Asten in balans 2025

Participatiebijlage Asten in balans 2025

0

Het beeld van Asten

Op 3 april 2025 hebben wij inwoners, verenigingen, ondernemers, professionele organisaties en verbonden partijen uitgenodigd mee te praten en te denken over oplossingen. De diverse bijeenkomsten zijn goed bezocht en hebben veel nuttige informatie opgeleverd. Wat vooral opviel is het belang van de sociale samenhang en vrijwilligerswerk in Asten. Wat je afbreekt is niet 1,2,3, weer opnieuw opgebouwd.

Inwoners, ondernemers en verenigingen

Avondblok, ongeveer 50 aanwezigen. (Reacties zijn waar mogelijk gebundeld.) Wat moet Asten echt behouden? ✓ Asten zelf, en twee mooie kerkdorpen Heusden en Ommel; ✓ Dorpskarakter van het dorp op de Markt behouden; ✓ De basisvoorzieningen en de sociale leefbaarheid; ✓ Gezond verenigingsleven, blijf het verenigingsleven ondersteunen, zodat de vrijwilligers behouden blijven en naar de toekomst verjongen; ✓ (Gezonde) verenigingen en activiteiten van en voor jong en oud, sport, muziek en ontspanning, erg belangrijk om onze bevolking gezond te houden; ✓ De Schop; ✓ Cultuur basisonderwijs en voortgezet onderwijs; ✓ Goed wegennet/bereikbaarheid; ✓ Zorg voor goede exploitatie grondbedrijf / meer woningen, dan ook meer OZB; ✓ Goed evenwicht dus balans tussen goede duurzame ondernemingen en voldoende woningen, ook in de sociale huur; ✓ Doorgaan met bouwen diversiteit van woningen; ✓ Natuurbehoud, behouden en versterken van natuur en biodiversiteit; ✓ Samen werken (samen gaan) met andere gemeentes; ✓ Vrijwilligers ondersteunen.

Impact van bezuinigen op u? ✓ Voor veel mensen zal het beperkt zijn, oplossing zelfredzaamheid; ✓ Hogere OZB aanslag; ✓ Te kleine personele bezetting oftewel een tekort aan handjes leidt tot trage besluitvorming voor de ondernemersplannen; ✓ Bespreek welke mogelijkheden een vereniging zelf heeft; ✓ Dan kunnen wij geen kinderen uit gezinnen met weinig financiële middelen meer helpen om mee te doen en erbij te horen (Stichting Leergeld); ✓ Bezuinigen zouden direct effect hebben op onze leden contributie om gezond te blijven als vereniging, risico dat leden het niet meer kunnen betalen en stoppen; ✓ Aantal verenigingen zal dan dalen. En verenigingen zijn van belang voor de groei van je inwoners, kan niet zonder subsidie; ✓ Contributie verhoging, activiteiten / opleidingen / aanbod staken, onderhoud gemeentelijk sportpark komt in gedrang (vergrijzing vrijwilligers), stoppen van vrijwilligers door financiële druk / verplichtingen; ✓ Als een vereniging geen subsidie meer krijgt moet de vereniging zelf alternatieve inkomsten zoeken (sponsors, contributieverhoging, acties) of door activiteiten aanpassen / verschuiven.

Zijn er activiteiten die u als vereniging tegen een vergoeding zou willen overnemen? ✓ Werkzaamheden zoals SAS doet, opruimen bij activiteiten, plantsoenonderhoud; ✓ Wijkraden/buurtschappen in activiteiten en onderhoud laten helpen, gemeente helpt bij opzetten/contact; ✓ Accommodatie kunnen verhuren voor (gemeentelijke) activiteiten; 1

✓ Per wijk klein onderhoud doen door bewoners te organiseren tegen kleine vergoeding of BBQ in de wijk. Tevens meer samenhang in wijk/straat; ✓ Als IVN meer onderzoek/inventarisatie door deskundige vrijwilligers tegen kleine vergoeding, bijv. IVN inschakelen bij ecologisch onderzoek i.p.v. commercieel bureau; ✓ Repaircafé en voedselbank al aanwezig. Meer mogelijkheden als de tijd en ruimte beschikbaar is. Oplossingen / kansen? ✓ Flexibel wonen voor ouderen, voor jongeren stimuleren; ✓ Leegstand gemeentelijk bezit oplossen; ✓ Betere coördinatie bij uitvoering taken o.a. jeugdzorg. Mensen veel meer beslissingsbevoegdheid en verantwoording geven. Minder overleg; ✓ Personeel aannemen voor meerdere gemeenten, taken delen; ✓ Proces starten gemeentelijke samenvoeging bijv. Someren en/of Deurne; ✓ Zijn er nog meer processen die samen met andere gemeente kunnen / efficiency in processen verhogen / maak meer gebruik van vaste krachten en minder van dure inhuur; ✓ Betrek bedrijven bij de financiële mogelijkheden d.m.v. bijdragen/sponsoring bij gemeentelijke gebouwen en activiteiten; ✓ Haal de financiële mensen uit alle verenigingen bij elkaar om zaken uit te wisselen: bijv. hoe vraag je subsidies aan; ✓ We mogen samen wel een stukje welvaart inleveren; ✓ Expats van ASML krijgen een royale expatregeling. Als ze in Asten komen wonen, expats belasten.

In de regio regelen; ✓ Is er een andere verdeelsleutel voor bijdrage MRE? ✓ Zwembad met “giften” sponsoring door bedrijven; ✓ Inkomsten toeristenbelasting weer terug / vakantiepark; ✓ Collectiever aanpakken van bv de jeugdzorg; ✓ Verenigingen samenvoegen en accommodaties delen; ✓ Ruimere mogelijkheden om zichtbaar sponsoren te bedanken / sponsorpot van (grote) Astense ondernemers t.b.v. subsidie verenigingen aanvullen; ✓ Beloon verenigingen die heel actief zijn door ze op een positieve manier in het zonnetje te zetten, verenigingen zijn het kloppend hart van Asten en moeten gestimuleerd worden.

Gesubsidieerde partners

Middagblok: Bibliotheek, Centrummanagement, MEE, Korein, Museum, Onis, SIRIS, VVV, WoCom en Bergopwaarts. (Reacties zijn waar mogelijk gebundeld.) Impact als subsidie fors vermindert? ✓ Bezuinigingen op welzijn komen terug als een boemerang; ✓ Kijk naar ambities, wat kun je afschalen of uitsmeren / uitstellen; ✓ Gaan er groepen onder de radar verdwijnen?; ✓ Koester je vrijwilligerkrachten; ✓ Een centrum is trekkend, behoud winkelaanbod; ✓ Er zijn veel vragen waar de bibliotheek bij ondersteunt; ✓ In 2028 valt de subsidie van de gemeente aan omroepen weg; Oplossingen? ✓ Kansen in samenwerking op onderdelen, efficiency (voor Asten en Someren hetzelfde doen); ✓ Collectief aanbod creëren; ✓ Kan Onis in voorliggend veld juiste meer doen?; ✓ Cofinanciering, samen met ondernemers / partijen naar andere inkomsten kijken; ✓ Beethoven, bijdrage van gemeenten maar ook kansen; 2

✓ Projectfasering aanpassen aan de beschikbare middelen; Kansen? ✓ Ondergrens / behoud, als vereniging naar je ambities kijken; ✓ Verdere inhoudelijke analyse op onderdelen; ✓ Juist investeren in voorliggend veld, vasthouden aan beleid; ✓ Grenzen van regionale samenwerking bekijken, soms juist opschalen in de regio; ✓ Wat wil de huidige vrijwilliger: flexibiliteit!; ✓ Benutten sociale cohesie; ✓ Actief opzoeken bedrijfsleven, bijv. afdeling community (ASML); ✓ Belastingsystematiek onder de loep nemen.

Verbonden partijen

Middagblok: alle verbonden partijen aanwezig, Blink, BSOB, GGD, ICT NML, MRE, ODZOB, Peelgemeenten, Senzer, Veiligheidsregio VRBZO (wat uniek was in die samenstelling, en zeker voor herhaling vatbaar vanuit delen van kennis en inzichten). (Reacties zijn waar mogelijk gebundeld.) Impact als bijdrage niet wordt verhoogd komende 2 jaar? ✓ Vanuit inhoud bezien waar je risico wilt lopen; ✓ Snijden op een taakveld heeft effect op andere taakvelden (langdurig); ✓ Welke indicatoren kies je? GR’en zijn heel verschillend; ✓ Raak het de dienstverlening aan onze inwoners. Oplossingen? ✓ Stap naar voren zetten, met gemeenten ophalen, samen in dialoog; ✓ Verantwoordelijkheid van GR om het in het bestuur en MT / organisatie te agenderen en de kar te trekken naar oplossingen; ✓ Gezamenlijk proces ‘ontdubbelen’; ✓ Efficiency, harmonisering (standaardiseren raakt invloed raad, maar levert heel veel op), minder verantwoorden (niet meer op zaakniveau); ✓ Financiële strategie, businesscases uitwerken; ✓ Gezamenlijk ophalen papier via Blink?; ✓ Naar de lange termijn kijken. Kansen? ✓ Sterke gemeenten en sterke GR’en, ieder voor de eigen taken, over je grenzen heen kijken en gericht zijn op regionale samenwerking, elkaar versterken; ✓ Benchmark, leren van elkaar als GR’en; ✓ Investeren in werk rendeert altijd; ✓ Kanteling / doorpakken; ✓ Synergie; ✓ Ophalen van Rijksgelden.

Organisatie

In twee blokken en via een enquête uitgevraagd in de eigen organisatie. (Reacties zijn waar mogelijk gebundeld.) Oplossingen / kansen? 3

✓ Blijf kritisch in je eigen handelen, alle beetjes helpen; ✓ Kritisch zijn naar inhuur; ✓ Blijven doorontwikkelen en kijken naar efficiency mogelijkheden, ook als het gaat om actueel en efficiënt beleid; ✓ Werken o.b.v. risico inschattingen, daar waar kans en effect klein zijn, niet tot in detail willen regelen; ✓ Temporiseren toekomstige investeringen; ✓ Dienstverlening overwegen, bijv. niet meer anoniem kunnen melden in de buiten-beterapp of vrijdagochtend gemeentehuis sluiten of minder budget voor burgerinitiatief; ✓ Efficiënt gebruik gebouwen, multifunctionaliteit; ✓ Ook verbonden partijen moeten meehelpen in de oplossing, niet alleen gemeente Asten zelf; ✓ Ontdubbelen taken in de regio; ✓ Samenwerking binnen verenigingen; ✓ Meer samenwerking met omliggende gemeenten tot mogelijk fuseren toe. Ook als het gaat om maatschappelijke voorzieningen (delen van bijv. cultuur, sport faciliteiten) over gemeenten heen.

4

Wat wil je de raad meegeven? (Reacties zijn waar mogelijk gebundeld.)

Inwoners, ondernemers, verenigingen ✓ De lange termijn doelstelling goed in beeld houden; ✓ Hou de burgers goed op de hoogte zodat inwoners en verenigingen rekening kunnen houden met eventuele tegenslagen;

✓ Denk aan de mensen die al jaren vrijwillig hun best doen voor de gemeente Asten; ✓ Beloon de goede of actieve initiatieven met een schouderklopje bijv. in Peelbelang; ✓ Minder uitgeven, belastingen verhogen, slimmer samenwerken; ✓

Bezuinig op advieskosten;

✓ Proces samenvoegen gemeenten opstarten (Someren/Deurne); ✓ Toon lef, ben transparant; ✓ Vergeet de kerkdorpen niet, Ommel en Heusden. Ommel vooral woningbouw, veiligheid, samenhang sociaal gebeuren; ✓ Toeristenbelasting weer op peil krijgen; ✓ Zorg dat er voldoende industriegrond beschikbaar blijft om de werkgelegenheid in hand te houden; ✓ Door te bezuinigen bij stichtingen en verenigingen los je het probleem vooraan op maar ontstaat er aan de achterkant een probleem, kijk goed naar gevolgen van het eventuele korten op subsidies.

Gesubsidieerde partners ✓ Bezuinig niet op de basis die je over jaren dan voor dubbel zoveel geld moet opbouwen, duurzaamheid in oplossingen; ✓ Maak keuzes o.b.v. een lange termijn visie. Hoe ziet Asten er uit in 2040 en wat betekent dat voor de keuzes van vandaag; ✓ Houdt vast aan visie en blijf investeren in voorliggende voorzieningen en welzijn (dit draait op veel vrijwilligers) om daarmee duurdere zorg te voorkomen; ✓ Kijk naar mogelijkheden, niet alleen naar problemen; ✓ Probeer uit te smeren, daar waar het kan; ✓ Uitstellen grote investeringen, stel prioriteiten in wat echt belangrijk is en dus op korte termijn noodzakelijk, en wat kan wachten; ✓ Denk aan vrijwilligersorganisaties, het hart van Asten waar we sterk in zijn; ✓ Houdt het DNA van Asten nauw in het vizier; ✓ Meer partneren met Someren; ✓ Meer inwoners / bedrijven is meer belasting inkomsten, houdt jongeren in het dorp; ✓ Ben eerlijk en realistisch over wat kan en moet; ✓ Blijf delen met partners. Verbonden partijen ✓ Kijk vanuit inhoud; ✓ Kijk naar lange termijn effecten, ontwikkelingen, kansen en risico’s; ✓ Veel wordt politiek gemaakt, zeker de komende tijd.

Probeer samen over die schaduw te stappen en pragmatisch naar zaken te kijken; ✓ Synergie in uitvoering en beleid in je regio is voordelig voor je inwoners, ook al moet je dan meer loslaten, doe dat ten gunste van synergievoordelen; ✓ Denk lange termijn, er wordt in de regio gewerkt vanuit een gezamenlijke koers, bijv. versteviging gebiedsteams sociaal domein, deze ontwikkeling draagt bij aan minder (meer) kosten op lange termijn; ✓ Wees duidelijk in wat gemeente eigen moeten zijn / blijven en waar efficiency en schaalgrootte / uniformering kansen biedt; ✓ Kwaliteit mag wat kosten, kijk ook naar de inkomstenkant; 5

✓ Kijk (ook) naar juist wel investeren en wat dit op de langere termijn oplevert; ✓ Scheer alle GR-en niet over één kam, ze zijn verschillend, beoordeel elke GR op zijn eigen gronden en mogelijkheden; ✓ Gezamenlijk optrekken om te ontdubbelen; ✓ Blijf ons als verbonden partijen betrekken. Organisatie ✓ Kies voor lange termijn denken o.b.v. visie en deze vasthouden (koersvastheid); ✓ Durf evengoed in te zetten op projecten; ✓ Doe het samen; ✓ Niet alleen een afweging op harde cijfers, maar ook de zachte aspecten en de gevolgen van een keuze laten meewegen; ✓ Altijd blijven doorontwikkelen en kijken naar efficiency in processen; ✓ Schakel een partij in die namens de gemeente actief naar subsidies zoekt; ✓ Blijven samenwerken en ook mogelijkheden tot vergaande samenwerking onderzoeken; ✓ Rekening houden met werkdruk, luister goed naar medewerkers en ben er zuinig op, waardering blijft belangrijk; ✓ Wees zuinig op behulpzame inwoners; ✓ Behoud de open cultuur maar neem ook lastige beslissingen; ✓ Ook extra OZB kan een oplossing zijn als de inwoners er dat voor over hebben om zaken te kunnen behouden die ze waarderen; ✓ Blijf je Astense identiteit waarborgen, we zijn aantrekkelijk in onze omgeving en men komt van buiten naar hier, zorg dat inwoners en personeel blijven en niet gaan; ✓ Wat wegbezuinigd wordt komt nooit meer terug, probeer daar heel goed mee om te gaan; ✓ Vergeet het

personeel niet, de meeste zijn flexibel maar vraag niet het onmogelijke en eigenlijk geldt hetzelfde voor inwoners, verenigingen en ondernemers, door alle partijen goed mee te nemen in het proces heb je al veel gewonnen; ✓ Blijf positief in de communicatie, open houding, duidelijk blijven communiceren over het verloop van de plannen.

6