Bijlage 2 - Programma Centrumontwikkeling – Toekomstbeeld 2040

PROGRAMMA CENTRUMONTWIKKELING

Asten in beweging Toekomstbeeld 2040

Leeswijzer

Inhoud 1. Inleiding

1

Een nog aantrekkelijker centrum

1

Doelstelling

2

Afbakening Programma Centrumontwikkeling

2

Bouwstenen onderzoek

3

2. Toekomstbeeld Centrum Asten 2040

4

Ambitie

5

Vijf kernkwaliteiten

6

3. Aan de slag in het centrum als geheel

9

4. Aan de slag in de deelgebieden

16

5. Ontwikkellocaties en transformatiegebieden 6. Brug naar uitvoering

40

7. Bijlagen

43

Centrum Asten nu

45

Trends en ontwikkelingen

46

Beleid

53

Bouwstenen

59 62

Voor u ligt het Programma Centrumontwikkeling 2024. Het programma is als volgt opgebouwd: In hoofdstuk 1 worden de aanleiding en doelstelling van het onderzoek belicht. Hierbij komen ook de afbakening van het onderzoeksgebied en de stappen in het actieve participatieproces aan bod. Hoofdstuk 2 richt zich op de toekomst en beantwoordt de vragen: Hoe moet het centrum van Asten er in 2040 uitzien? Welke kernkwaliteiten zijn vereist om deze ambitie te realiseren? In hoofdstukken 3 en 4 worden de kernkwaliteiten verder uitgewerkt. Hoofdstuk 3 behandelt deze kwaliteiten voor het gehele centrum, terwijl hoofdstuk 4 zich richt op de verschillende deelgebieden. Per deelgebied zijn sfeer- of referentiebeelden voor 2040 opgenomen, evenals een overzicht van de noodzakelijke acties om het gewenste beeld in 2040 te realiseren. Hoofdstuk 5 bespreekt de diverse ontwikkellocaties en transformatiegebieden binnen het centrum van Asten. Hoofdstuk 6 legt de verbinding tussen theorie en praktijk door het besluitvormingstraject van het Programma Centrumontwikkeling te schetsen. Het verduidelijkt met welke samenwerkingspartners de gemeente de uitvoering vormgeeft. Ten slotte zijn er aan het einde van het programma bijlagen toegevoegd.

Deze bijlagen bevatten een beschrijving van het centrum van Asten in 2024, belangrijke trends en ontwikkelingen, beleid, en de bouwstenen die tijdens het onderzoek zijn opgesteld.

1

Inleiding

Een nog aantrekkelijker centrum De gemeente Asten zet zich in om haar centrum nog aantrekkelijker te maken voor wonen, werken, recreëren en ontmoeten. Ondanks de huidige waardering voor de voorzieningen door bewoners, ondernemers en bezoekers, ziet de gemeente ruimte voor verbetering en vernieuwing om het centrum nog toekomstbestendiger te maken. De huidige centrumvisie dateert uit 2007 en is dringend aan een update toe. Het centrum vervult een belangrijke rol voor het dorp en de gemeenschap. Het is de plek waar mensen wonen, ondernemen, elkaar ontmoeten en verblijven. Het centrum is het visitekaartje van de gemeente, het fungeert als centrale ontmoetingsplaats en wordt ook wel de huiskamer van de gemeente genoemd.

1

Verschillende maatschappelijke trends, zoals vergrijzing, verstening, de stijging van online winkelen en leegstand, beïnvloeden het functioneren van het centrum van Asten. De gevolgen van de Covid19-pandemie en de stijgende kosten voor energie, grondstoffen en het tekort aan personeel hebben deze trends verder versneld. Bovendien krijgen duurzaamheid, reductie van hittestress, inclusie en brede welvaart steeds meer gewicht. Deze factoren dienen in de nieuwe visie te worden geïntegreerd. Daarnaast kent Asten specifieke uitdagingen die aandacht vereisen in het Programma Centrumontwikkeling. Dit omvat onder andere het benutten van braakliggende terreinen, het verbeteren van de verbinding tussen de twee winkelcentra, het terugdringen van leegstand, grootschalige renovaties en de discussie over de keuze voor een autovrij of autoluw centrum.

Doelstelling Het is tijd om de centrumvisie van Asten te herzien en vooruit te kijken naar 2040. Het nieuwe Programma Centrumontwikkeling biedt duidelijke kaders voor de korte, middellange en lange termijn om het centrum leefbaar, aantrekkelijk en economisch vitaal te houden. Dit programma fungeert als een overkoepelend kader voor de verschillende deelgebieden en projecten in het centrum van Asten, en bevordert de onderlinge samenhang en kwaliteit. Het Programma Centrumontwikkeling is geen vaststaand document; het biedt richtlijnen en kaders, maar ook ruimte voor nieuwe ontwikkelingen en kansen. Het is een inspiratiedocument dat initiatiefnemers aanspoort tot actie en vernieuwing in het centrum van Asten.

Afbakening Programma Centrumontwikkeling Het onderzoeksgebied wordt begrensd door de verkeerswegen rondom het centrum van Asten, bekend als de centrumring van Asten. Binnen deze ring bevindt zich het kernwinkelgebied met de diverse deelgebieden en aanloopstraten. Ontwikkelingen buiten dit gebied, die invloed hebben op het centrum, worden zoveel mogelijk meegenomen in het programma. Denk hierbij aan de verplaatsing van de Aldi naar het Floraplein.

Deelgebieden Winkelcentra ‘t Kompas en de Midas De Markt en de Emmastraat Het Koningsplein De Prins Bernhardstraat en de Remery Passage Het Eeuwig Levenplein Het Burgemeester Ploegmakerspark

2

Bouwstenen onderzoek Op diverse manieren, is op meerdere momenten, met inzet van meerdere methodieken informatie verzameld en konden o.a. bewoners, bedrijfsleven en (maatschappelijke) organisaties meedenken over het centrum van Asten in 2040. Onderstaand de bouwstenen van dit interactieve participatieproces:

Deskresearch mei 2023

Samenstelling Centrummakers en doorlopende afstemmingaugustus 2023 - juli 2024

Bezoek aan Varendonck college en Savant de Lisse maart 2024

3

SWOT analyse, centrum algemeen en deelgebieden juni 2023

Krachtenveldanalyse juni 2023

Friettent onderzoek juni 2023

Informatieve raadsbijeenkomst juli 2023

Placemaking: Test 1, 2, 3 voor een nieuwe Centrumvisie 14 - 22 oktober 2023

Parkeeronderzoek door bureau Kragten november 2023

Interactieve informatieavond: praat mee over ons centrum 11 december 2023

Online enquête februari 2024

Afstemming beleidsadviseurs en wethouder doorlopend

Wensbeelden door bureau Overlant maart 2024

Definitieve Centrum- en Uitvoeringsagenda juli 2024

Startbijeenkomst uitvoering & samenwerkingsovereenkomst oktober 2024

2

Toekomstbeeld Centrum Asten 2040

4

Ambitie Dorpscentra zijn van oudsher vitale knooppunten waar het sociale leven en economische bedrijvigheid elkaar ontmoeten. Voor zowel de kern als de gehele gemeente Asten is het centrum een belangrijk knooppunt van functies en activiteiten, een onmisbare schakel voor Astense gemeenschap. Met de eerder genoemde uitdagingen in gedachten, is het tijd om vooruit te kijken richting 2040.

In 2040 is het centrum van Asten een levendige en veerkrachtige plek waar inwoners en ondernemers trots op zijn en bezoekers graag verblijven. Het is een aantrekkelijke omgeving waar wonen, werken en recreëren naadloos op elkaar aansluiten. De leegstand is minimaal, Asten is een aantrekkelijk evenementendorp, klaar voor de toekomst. De nadruk ligt op het creëren van een dynamische en duurzame leef- en werkomgeving waar iedereen zich thuis voelt en waar ruimte is voor groei en innovatie. In het hart van Asten klopt de ziel van de gemeenschap. Het centrum is niet alleen een ontmoetingsplaats voor bewoners, maar ook een gastvrije bestemming voor bezoekers uit de omliggende gemeenten en daarbuiten. Het is een levendige plek waar mensen samenkomen, nieuwe ervaringen opdoen en zich thuis voelen. Of ze nu komen om te winkelen, te genieten van de vele horecagelegenheden, om deel te nemen aan evenementen, of om gewoon om te genieten van de sfeer.

Het toekomstbeeld omvat een centrum dat niet alleen draait om consumptie, maar vooral om ervaring en beleving. Winkelen wordt aangevuld met een rijke mix aan horeca, culturele evenementen, recreatieve activiteiten en maatschappelijke voorzieningen. Juist deze veelzijdigheid vormt de kracht van het centrum en maakt het tot een aantrekkelijke omgeving om te wonen, te ondernemen, te recreëren en te werken. Asten profiteert van de groeiende toeristische belangstelling voor het natuurgebied De Peel. Museum Klok & Peel en Nationaal Park De Groote Peel zijn bekende toeristische trekpleisters, maar Asten heeft nog veel meer te bieden. Met gezellige pleinen, een mix van lokale winkels en filiaalbedrijven, sfeervolle horecagelegenheden en een groene omgeving is het centrum nu en in de toekomst een geliefde bestemming voor zowel inwoners als bezoekers.

Om de ambitie te verwezenlijken, zijn de volgende vijf kernkwaliteiten van essentieel belang: Economisch vitaal Leefbaar en gastvrij Verbinding tussen deelgebieden Toekomstbestendig en duurzaam Ons unieke DNA Deze vijf kernkwaliteiten worden in de volgende paragraaf verder uitgewerkt.

5

Vijf kernkwaliteiten 1. Economisch vitaal In 2040 is het centrum van Asten een dynamische plek waar diversiteit in functies centraal staat. Naast traditionele winkels en horecagelegenheden vind je hier maatschappelijke instellingen, ambachtelijke ateliers en co-workingruimtes. De commerciële ruimten op de begane grond (de plinten) zijn actief ingevuld. Dit draagt bij aan een levendig straatbeeld. Het centrum is compact ingericht wat zorgt voor minimale loopafstanden. Structurele en goede samenwerking tussen ondernemers, vastgoedeigenaren en de gemeente zorgt voor een economisch vitaal centrum.

2. Leefbaar en gastvrij In 2040 is de auto te gast in het centrum van Asten. De inrichting van het kernwinkelgebied is vooral afgestemd op de voetganger en er is ruimte voor de fietser. Het kernwinkelgebied is alleen toegankelijk voor bestemmingsverkeer: laden en lossen, pakketdiensten, taxi's, bewoners van het kernwinkelgebied en mensen met een beperking. Parkeren vindt plaats op de grote parkeerterreinen gelegen aan de rand van het kernwinkelgebied. Goed begaanbare en duidelijke looproutes en gemarkeerde fietsparkeermogelijkheden zorgen voor gebruiksgemak en toegankelijkheid. Deze aanpassingen dragen bij aan een hogere verkeersveiligheid en leefbaarheid. Groene ruimtes, duidelijke bewegwijzering, kunstwerken en zit- en sportelementen maken het centrum aantrekkelijk voor zowel inwoners als bezoekers en versterken de sociale cohesie. 6

3. Verbinding tussen deelgebieden In het centrum van Asten zijn verschillende deelgebieden te onderscheiden. In 2040 zijn deze herkenbaar met elkaar verbonden, met behoud van eigen identiteit. Dit draagt bij aan de aantrekkingskracht van het gehele centrum. Aantrekkelijke entrees en groene verbindingsroutes zorgen voor een samenhangend en toegankelijk geheel. De Remery Passage en de Prins Bernhardstraat zijn belangrijke verbindingen voor de horeca- en winkelas.

4. Toekomstbestendig en duurzaam Het centrum van Asten is in 2040 klimaatbestendig en aangenaam om te verblijven en te ontmoeten. Bomen, gevelgroen en daktuinen verminderen hittestress en verbeteren de luchtkwaliteit. Het doorgaande autoverkeer is beperkt om zo een veiligere en prettigere omgeving voor voetgangers en fietsers te creëren. Alle groene maatregelen samen, maken het centrum tot een duurzame, energiezuinige, circulaire en toekomstbestendige leef- en werkomgeving.

7

5. Ons unieke DNA In 2040 is Asten een bruisend en aantrekkelijk evenementendorp met een authentiek karakter. Evenementen zoals de kermis, carnaval, braderie, Fiets3daagse en Pompoendagen dragen bij aan de levendigheid en regionale bekendheid. Effectieve marketing en samenwerking met lokale en regionale partners positioneren Asten en De Peel als aantrekkelijke toeristische bestemmingen. Thematische routes en verbeterde bewegwijzering dragen bij aan een herkenbare en gewaardeerde identiteit. Het dorpse karakter is duidelijk herkenbaar en prominent aanwezig in de openbare ruimte. De “klok” speelt een belangrijke rol bij de herkenbaarheid van Asten als geheel.

“Samenwerking tussen gemeente, inwoners, ondernemers en vastgoedpartijen is de belangrijkste succesfactor voor een leefbaar en economisch gezond centrum. Dat betekent investeren in de samenwerking en samen een plan maken. Op die manier krijg je meer draagvlak, kom je sneller tot uitvoering en ervaar je minder conflicten”

8

3 Aan de slag in het centrum

9

Uitwerking vijf kernkwaliteiten voor het centrum Voor het gehele centrum zijn de vijf kernkwaliteiten verder uitgewerkt. Deze uitwerkingen kunnen vervolgens als basis dienen voor concrete acties in de uitvoeringsagenda. Na de uitwerking voor het gehele centrum wordt in hoofdstuk 4 gekeken naar de uitwerking per deelgebied.

1. Economisch vitaal Een aantrekkelijke en uitnodigende invulling van de commerciële ruimtes op de begane grond bevordert de economische vitaliteit van het centrum. Het bundelen van complementaire functies en voorzieningen versterkt de onderlinge samenwerking en aantrekkingskracht. Experimentele zones bieden ruimte voor innovatieve en creatieve concepten en verhogen de aantrekkelijkheid van het centrum. Samenwerkingsverbanden tussen publieke en private partijen bevorderen de realisatie van gemeenschappelijke doelen en ondersteunen de ontwikkeling en promotie van het centrum. Een proactieve houding stimuleert een resultaatgerichte aanpak van centrumontwikkeling en helpt leegstand te verminderen. Ook tijdens grote herontwikkelingen in het centrum moet het centrum aantrekkelijk en toegankelijk zijn voor inwoners en bezoekers. Goede communicatie en gezamenlijke activiteiten gedurende de bouwperiode, beperken zoveel mogelijk de impact van bouwwerkzaamheden.

2. Leefbaar en gastvrij De basis van het centrum is op orde. Dit betekent een schoon, heel, veilig en bereikbaar centrum. Het benadrukken van de cultuurhistorische waarde van belangrijke rijks- en gemeentelijke monumenten eert de rijke geschiedenis van Asten en creëert extra toeristische aantrekkingskracht. Meer (duurzaam) groen verbetert de luchtkwaliteit, is van belang voor de leefbaarheid en creëert een aangenamere sfeer, waardoor bezoekers zich welkom voelen en het centrum hoog scoort op gastvrijheid.

10

3. Verbinding tussen deelgebieden Duidelijk gemarkeerde entrees naar het centrum geven de overgang van de woonwijken naar het kernwinkelgebied weer. Er zijn vijf mogelijke locaties voor dergelijke entrees aangegeven op het kaartje. Groene lopers door het centrum verbinden de deelgebieden met elkaar. Bij ruime straten, pleinen en parken gaat het zoveel mogelijk om duurzaam groen (plantvakken met bomen, etc.), bij beperkte ruimtes kan gevelgroen de oplossing zijn. Eenheid in uitstraling en straatmeubilair vergroot het onderscheidend vermogen van het centrum. Het creëren van een unieke look and feel versterkt de herkenbaarheid van het centrum. De (her)inrichting van de openbare ruimte is onderscheidend en herkenbaar voor het centrum en alle deelgebieden samen.

4. Toekomstbestendig en duurzaam

Entrees Verstevigen op aantrekkelijk groen

11

Vergroening is essentieel voor het aanpakken van klimaatuitdagingen, het verminderen van hittestress en het bevorderen van biodiversiteit. Actieve samenwerking in het centrum bevordert de aanleg van collectief openbaar groen en stimuleert nieuwe groeninnovaties en- toepassingen. Het verminderen van autoverkeer creëert een veilige en aangename omgeving voor voetgangers en fietsers en nodigt uit voor spontane wandelingen.

5. Ons unieke DNA Asten is een bruisend centrum met talrijke activiteiten en een aantrekkelijke mix aan functies, met de Markt als centraal punt. Het versterken van het imago als groen evenementendorp verhoogt de aantrekkingskracht voor zowel inwoners als bezoekers. De ‘klok’ is een beeldbepalend element dat frequent wordt gebruikt in communicatie-uitingen. Landmarks - kenmerkende objecten in de openbare ruimte vergroten de herkenbaarheid en vindbaarheid van het centrum. Inwoners en bezoekers kunnen gemakkelijk informatie vinden over evenementen en activiteiten in het centrum van Asten. De Markt, het Eeuwig Levenplein en het Koningsplein zijn aangewezen voor grootschalige evenementen. Het Burgemeester Ruttenplein en het Burgemeester Ploegmakerspark zijn juist beschikbaar voor de organisatie van kleinschalige evenementen, zie bijgevoegde kaart.

Grote en kleinschalige evenementen Kleinschalige evenementen

12

Centrum Asten 2040 in één oogopslag

13

Centrum Asten 2040: verbonden, groen, toegankelijk en autoluw In 2040 zijn alle deelgebieden verbonden door herkenbare groene routes. Grijs maakt plaats voor groen, met volop ruimte voor ontmoeting en beleving. In de volgende paragrafen wordt nader ingegaan op de autoluwe en functionele invulling van het centrum in 2040 en de wijze waarop de kernkwaliteiten voor het centrum worden ingevuld.

Een autoluw kernwinkelgebied

P P P P

P

In 2040 is het centrumgebied een plek waar verblijfskwaliteit centraal staat, met aantrekkelijk groen ingerichte ruimtes. Voetgangers en fietsers krijgen de ruimte. De toegankelijkheid voor mensen met een beperking en oudere bezoekers is gewaarborgd. Auto's zijn slechts 'te gast' en hebben een directe bestemming in het gebied. Dit betekent dat het kernwinkelgebied - zie kaart - enkel bereikbaar is voor bestemmingsverkeer: laden & lossen, pakketdiensten, taxi’s, bewoners en mensen met een beperking. Bezoekers parkeren hun auto's hoofdzakelijk op centrale parkeerplaatsen aan de randen van het kernwinkelgebied. Vanaf deze parkeerplaatsen lopen bezoekers via duidelijk bewegwijzerde routes naar het winkel- en horecagebied. De ambitie is om parkeervakken in het kernwinkelgebied te verwijderen en de vrijkomende ruimte aantrekkelijk en groen in te richten. Een goed bereikbaar centrum vraagt om versterking en verduidelijking van herkenbare looproutes en bewegwijzering van en naar het kernwinkelgebied.

14

Functionele indeling centrum Asten 2040 Wonen (als hoofdfunctie) Functiemix: detailhandel, diensten, ambachten, (dag)horeca en wonen op verdieping Aanloopstraat: diensten, ambachten, (dag)horeca en wonen (ook op de begane grond) Maatschappelijk/cultureel Functies die al bestaan en niet binnen deze indeling vallen, kunnen behouden blijven.

15

4 Aan de slag in de deelgebieden

16

De Markt in 2040: het kloppende hart van Asten In 2040 is de Markt het kloppende hart van Asten. De functies ontmoeten, verblijven en verbinden komen op deze plek samen. De Markt kent een dynamische mix van horeca, retail, dienstverlening en wonen op de verdieping. De Markt is één van de horecaconcentratiegebieden in het centrum van Asten. Deze centrale plek in het centrum is ideaal voor spelen en grootschalige (sport)evenementen die door Stichting Centrummanagement Asten en andere initiatiefnemers worden georganiseerd. In de zomer verandert de Markt in één groot terras, tot groot genoegen van zowel de Astenaren als de bezoekers. ’s Winters vinden op de Markt winterse activiteiten plaats.

Foto: Den Haag FM

Wonen boven winkels waarborgt een sociaal en veilig centrum, ook na sluitingstijd. Een groen ingerichte omgeving verhoogt de verblijfskwaliteit en de waardering van zowel de eigen inwoner als de bezoeker. De Markt is een belangrijke schakel in de groene loopstructuur. Ruimte voor fietsparkeren en oplaadpunten voor e-bikes verbeteren de veiligheid en verblijfskwaliteit. Meer groen en minder verharding maken de Markt aantrekkelijk en klimaatbestendig. Inclusie en een goede toegankelijkheid zorgen ervoor dat iedereen van de Markt en alle georganiseerde activiteiten kan genieten.

17

Foto

: St

ads hag en

Sfeerbeeld Markt Asten 2040 in de zomer 18

Uitwerking kernkwaliteiten Economisch vitaal De Markt is een concentratiegebied voor winkels, horeca en dienstverlening met een baliefunctie. Op de begane grond zijn geen woningen of solitaire kantoren toegestaan, enkel op de verdiepingen. Een gevarieerde mix van functies is van vitaal belang voor de continuïteit en economische vitaliteit van de Markt. De Marktstraat als verlengde van de Markt, ruimte aan creatieve, vernieuwende concepten en pop-up winkels.

Leefbaar en gastvrij De Markt heeft een duidelijke ontmoetings- en verblijfsfunctie, met extra aandacht voor vergroening, zitgelegenheden en fietsvoorzieningen. Gastvrijheid en een goede toegankelijkheid zijn van essentieel belang voor de Markt. Speelvoorzieningen maken de Markt aantrekkelijk voor gezinnen met kinderen. De Markt speelt een belangrijke rol als “evenemententerrein” bij het versterken van Asten als evenementendorp.

Verbinding tussen deelgebieden De Markt fungeert als het hart van het centrum, is een (historisch) kruispunt van wegen. Een prominente en herkenbare groenstructuur verbindt de deelgebieden met de Markt als centraal begin- en eindpunt. 19

Toekomsbestendig en duurzaam Voorzieningen en een veilige, duidelijke infrastructuur stimuleren voor duurzame vormen van mobiliteit zoals wandelen en fietsen. Schaduwgevend groen vermindert hittestress, draagt bij aan biodiversiteit en ecologische veerkracht op de Markt. Bestemmingsverkeer moet stapvoets rijden of alternatieve routes kiezen. Duurzaamheid, energiebesparing, afvalreductie en duurzame innovaties zijn belangrijk bij de organisatie van evenementen.

Ons unieke DNA De Markt vormt het centrum van kenmerkende evenementen zoals de kermis, carnaval, de Pompoendagen en KunstKlinkt. Jaarlijks vinden er diverse activiteiten plaats georganiseerd door en voor ondernemers. De Markt trekt bezoekers, ondernemers en investeerders die passend zijn bij de Astense identiteit. Landmarks en straatmeubilair versterken de fysieke zichtbaarheid van onze identiteit. De Markt zet in op het versterken en behouden van historische panden en structuren. Er is een balans tussen verduurzaming en behoud van historische bebouwing én het dorpse karakter. De openbare ruimte is aantrekkelijk en uitnodigend. Asten kent gastvrije en klantgerichte ondernemers.

Sfeerbeeld Markt Asten 2040 in de winter

20

Foto: SteenbreekGouda

Foto: Nieuw Rhijnzicht in Oegstgeest aan de Rijn

Foto: Acrchitectenweb

De Emmastraat in 2040: een levendige toegang tot het centrum De Emmastraat is een groene en levendige entree naar het hernieuwde centrum. Met een nadruk op vergroening en functioneel ontwerp biedt de straat ruimte voor fietsparkeren, groenelementen en gezellige zitgelegenheden. Het vernieuwde winkelcentrum Midas beschikt over een aantrekkelijke en levendig ingevulde plint, waar lokale detailhandel, diensten, ambachten en daghoreca samenkomen. Wonen is voornamelijk op de verdieping, tenzij een pand volledig is getransformeerd naar wonen en de grens van het kernwinkelgebied is opgeschoven. De ontwikkeling van de Midas draagt aan de zijde van de Emmastraat bij aan een aantrekkelijke invulling van de winkelruimte op de begane grond. Hierdoor ontstaat tweezijdige bewinkeling, wat bijdraagt aan een prettige winkelervaring. 21

‘’Bezoekers, ondernemers en bewoners, moeten zich welkom voelen in het centrum en zich er thuisvoelen. Men moet het gevoel krijgen: hier kom ik zeker vaker terug.’’

Sfeerbeeld Emmastraat 2040

22

Uitwerking kernkwaliteiten Economisch vitaal De Emmastraat (tot aan huisnummer 16) heeft een gevarieerd aanbod met detailhandel, diensten, ambachten, (dag)horeca en bovenwoningen. De Emmastraat 18 t/m 34 is gekenmerkt als aanloopstraat: diensten, ambachten en wonen (ook op de begane grond). De vernieuwde Midas kent een aantrekkelijke invulling van de winkelplint op de begane grond aan de zijde van de Emmastraat. De Emmastraat biedt ruimte aan creatieve, vernieuwende concepten en pop-up winkels.

Leefbaar en gastvrij In de Emmastraat is extra aandacht voor vergroening, ontmoeten en zitgelegenheden. De Emmastraat biedt ruimte voor veilige fietsenstallingen en oplaadpunten. In de Emmastraat zijn enkele parkeerplaatsen voor mensen met een beperking ingericht.

23

Verbinding tussen deelgebieden De Emmastraat vervult vanaf de Tuinstraat een essentiële rol als entree tot het centrum. De entree van de Midas aan de Markt/Emmastraat zorgt voor een directe verbinding met het Burgemeester Ploegmakerspark. De Emmastraat maakt onderdeel uit van de groene loper en van de winkelas Midas - Remery Passage - ‘t Kompas.

Toekomsbestendig en duurzaam De inrichting van de Emmastraat stimuleert het gebruik van de fiets en vermindert hittestress door vergroening.

Ons unieke DNA De Emmastraat trekt bezoekers, ondernemers en investeerders aan die passen bij onze identiteit. De fysieke zichtbaarheid van de Emmastraat versterkt onze identiteit. De Emmastraat zet in op het versterken en behouden van historische panden en structuren. De openbare ruimte is aantrekkelijk en uitnodigend. Asten kent gastvrije en klantgerichte ondernemers.

Burgemeester Ploegmakerspark in 2040: groene oase en verbindende schakel Inspiratiebeelden Het Burgemeester Ploegmakerspark heeft een kwaliteitsimpuls gekregen, wordt optimaal benut en is aantrekkelijk en toegankelijk voor iedereen. Het park kent enkele uitnodigende entrees en biedt een diversiteit aan ontspanningsmogelijkheden en ruimte voor kleinschalige evenementen en culturele activiteiten. Hierdoor trekt het park een breed publiek aan en vervult het een centrale, sociale en recreatieve functie voor zowel inwoners als bezoekers. Door de centrale ligging en de vele voetpaden verbindt het park de omliggende woonwijken met het centrum, maar ook de winkels op het Floraplein met de andere deelgebieden van het centrum. Het park vormt een groene entree van het kernwinkelgebied van Asten. Het is een belangrijke schakel in de groene loper en staat in verbinding met de andere deelgebieden. Het park is een toegankelijke en verkoelende plek in het warme dorpscentrum. Het vangt water op tijdens hevige regenval en biedt ruimte voor biodiversiteit, wat essentieel is voor de lokale flora en fauna.

24

Uitwerking kernkwaliteiten Economisch vitaal Het Burgemeester Ploegmakerspark vervult zijn rol als ontmoetingsplaats, is geschikt voor kleinschalige evenementen en culturele- en openlucht (sport)activiteiten. Het park combineert de functies ontspanning, vermaak en ontmoeting.

Leefbaar en gastvrij Een kwaliteitsimpuls zorgt ervoor dat het Burgemeester Ploegmakerspark optimaal wordt gebruikt. Recreatieve en sportieve voorzieningen maken het park aantrekkelijker voor een breed publiek. Het veiligheidsgevoel in het Burgemeester Ploegmakerspark is verhoogd, onder andere door het toevoegen van permanente sfeerverlichting. Het park biedt voldoende ontspanning en verkoeling op hete dagen en is daardoor belangrijk voor de leefbaarheid.

Verbinding tussen deelgebieden Het park is een belangrijk groenelement in het centrum en heeft een sterke verbindende functie. De entrees van het park zijn duidelijk en herkenbaar gemarkeerd. Het park is onderdeel van de groene loopverbinding: Burgemeester Frenckenstraat – parkeerdek – Burgemeester Ploegmakerspark – Floraplein. En aan de andere zijde richting Eeuwig Levenplein.

25

Toekomsbestendig en duurzaam Klimaatadaptieve maatregelen zorgen ervoor dat het park beter bestand is tegen extreme weersomstandigheden. Met divers en duurzaam groenbeheer levert het Burgemeester Ploegmakerspark een bijdrage aan de biodiversiteit en de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente Asten. Samenwerking en co-creatie in het onderhoud en de aankleding van het park stimuleert sociale betrokkenheid bij het park.

Ons unieke DNA Het park vormt hét groene hart van het centrum van Asten en is dé plek voor ontspanning, sportactiviteiten, recreatie en kleinschalige evenementen.

‘t Kompas in 2040: een groen en levendig winkelcentrum In 2040 heeft 't Kompas een groene en uitnodigende uitstraling. Het levendige Burgemeester Ruttenplein met comfortabele zitgelegenheden en een klein waterelement nodigt mensen uit om elkaar te ontmoeten en even te pauzeren. Op het parkeerterrein achter 't Kompas aan de Frits de Bruijnstraat en die aan het Burgemeester Ruttenplein zijn groene accenten aangebracht. De parkeerplaatsen worden nog steeds intensief gebruikt. Er is speciale aandacht voor gehandicaptenparkeerplaatsen. 't Kompas biedt een dynamische mix van detailhandel, ambachten, daghoreca en woningen op de verdieping. Naast hit-and-run bezoekers ligt de nadruk op sociale interactie, verblijven, sfeer en beleving. In overleg met en op verzoek van de ondernemers van de weekmarkt is de weekmarkt verplaatst van de Markt naar het Burgemeester Ruttenplein. De verbinding met de Midas is sterk verbeterd door een aantrekkelijk ingerichte Remery Passage.

‘’Onze wens is dat de doorgang van de Midas naar het Kompas uitnodigend wordt; met sfeerrijke, vrolijke, verrassende en eigentijdse aankleding en natuurlijk toevoeging van groen.’’

26

Sfeerbeeld ‘t Kompas 2040 27

Uitwerking kernkwaliteiten Economisch vitaal ‘t Kompas is onderdeel van de winkelas, is een concentratiegebied voor doelgericht winkelen, hit & run en daghoreca. Wonen is enkel toegestaan op de verdieping. Actief leegstandsbeheer zorgt voor een minimaal aantal leegstaande units en een aantrekkelijke mix van retail en daghoreca. Goede samenwerking tussen ondernemers, Stichting Centrummanagement Asten en de vastgoedeigenaar zorgt voor krachtenbundeling en een gezamenlijke belangenbehartiging. De weekmarkt heeft zijn plek gevonden op het Burgemeester Ruttenplein.

Leefbaar en gastvrij Het Burgemeester Ruttenplein is door meer en ook beter gesitueerde gehandicaptenparkeerplaatsen inclusiever en toegankelijk voor mensen met een fysieke beperking. ‘t Kompas heeft voldoende fietsparkeervoorzieningen met oplaadpunten voor e-bikes. Aan het Burgemeester Ruttenplein is ruimte gecreëerd voor sfeervolle elementen, zitgelegenheden en groen- en gastvrije voorzieningen. Dit zorgt voor een aantrekkelijker centrum en meer winkelbeleving. Het Burgemeester Ruttenplein zelf blijft een belangrijke parkeerfunctie vervullen voor ‘t Kompas. Dit geldt ook voor het parkeerterrein achter ‘t Kompas aan de Frits de Bruijnstraat.

Verbinding tussen deelgebieden De Remery Passage is door de aantrekkelijke aankleding en invulling een uitnodigende looproute tussen ’t Kompas en de Midas. Dit stimuleert combinatiebezoek tussen ‘t Kompas en de Midas. Een goede routing en bewegwijzering zorgt voor een betere verbinding met de Midas en overige deelgebieden.

Toekomsbestendig en duurzaam Het parkeerterrein aan de Frits de Bruijnstraat behoudt zijn functie, kent meer groen accenten en beschikt over een verbeterde laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen. Duurzame energieoplossingen zoals zonnepanelen en ledverlichting en collectieve groenvoorzieningen (verticaal groen en geveltuintjes) worden gestimuleerd.

Ons unieke DNA ‘t Kompas trekt bezoekers, ondernemers en investeerders aan die passen bij onze identiteit. De fysieke zichtbaarheid van ‘t Kompas versterkt onze identiteit. De openbare ruimte is aantrekkelijk en uitnodigend. Asten kent gastvrije en klantgerichte ondernemers. De verbinding met andere deelgebieden is van betekenis.

28

De Midas in 2040: een nieuw tijdperk van winkelbeleving De Midas heeft een kwaliteitsimpuls ondergaan. De vernieuwde uitstraling en de verbeterde faciliteiten verrijken de sfeer en de winkelervaring. Het winkelcentrum is bereikbaar via verschillende entrees. Het winkelcentrum verbindt het kernwinkelgebied van Asten met het Burgemeester Ploegmakerspark. Aan de zijde van de Emmastraat zorgt een attractieve invulling van de winkelruimte op de begane grond voor tweezijdige bewinkeling en een aantrekkelijke winkelomgeving voor bezoekers en inwoners. Naast het behoud van 'hit and run'bezoeken, nodigt de Midas uit tot funshoppen, daghoreca en diverse belevings- en recreatieve activiteiten. De Midas heeft een sterke woonfunctie op de verdieping en maakt deel uit van de winkelverbindingsas Midas, Remery Passage en 't Kompas. Dit maakt de Midas tot een dynamisch en aantrekkelijk winkel- en woongebied.

Foto: de Volkskrant

29 Foto: Winkelcentrum Bisonspoor

Uitwerking kernkwaliteiten Economisch vitaal De Midas is onderdeel van de winkelas, is een concentratiegebied voor doelgericht, hit & run aankopen en funshoppen in combinatie met daghoreca. Wonen is enkel toegestaan op de verdieping. De Midas is bereikbaar via diverse entrees, heeft levendige en attractief ingevulde commerciële ruimtes op de begane grond en stimuleert daarmee de loop en de verbinding met de andere deelgebieden. Nauwe samenwerking tussen ondernemers, Stichting Centrummanagement Asten en de vastgoedeigenaar zorgt voor krachtenbundeling en gezamenlijke belangenbehartiging. Actief leegstandsbeheer zorgt voor een minimaal aantal leegstaande units en een aantrekkelijke mix van retail en daghoreca.

Leefbaar en gastvrij De winkelbeleving en de totale uitstraling van het winkelcentrum is verbeterd door toevoeging van nieuwe faciliteiten, gastvrije voorzieningen en nieuwe winkelformules.

Verbinding tussen deelgebieden De Remery Passage is door de aantrekkelijke aankleding en invulling een uitnodigende looproute tussen ’t Kompas en de Midas. De oversteekplaats van de Midas richting Remery Passage is veilig en duidelijk herkenbaar vormgegeven. Een goede routing en bewegwijzering zorgt voor een betere verbinding met ‘t Kompas en de overige centrumgebieden. Het zorgt ook voor een duidelijke wandelroute van het parkeerterrein gelegen achter de Midas naar de rest van het centrum.

Toekomstbestendig en duurzaam Duurzame energieoplossingen zoals zonnepanelen en ledverlichting en collectieve groenvoorzieningen (verticaal groen en geveltuintjes) worden gestimuleerd.

Ons unieke DNA De Midas biedt een unieke beleving in het centrum van Asten en sluit aan bij de sfeer en kwaliteit die we in het centrum van Asten willen uitstralen. Een unieke ervaring midden in ons dorp. De Midas behoud het rijke aanbod aan evenementen. De Midas trekt bezoekers, ondernemers en investeerders aan die passen bij onze identiteit. De fysieke zichtbaarheid van De Midas versterkt onze identiteit. De openbare ruimte is aantrekkelijk en uitnodigend. De Midas kent gastvrije en klantgerichte ondernemers. De verbinding met andere deelgebieden is van betekenis.

30

Foto: Wijchen=

Foto: Martijn al landschapsarchitect

Het Eeuwig Levenplein in 2040: ruimte voor horeca en evenementen

31

In 2040 heeft het Eeuwig Levenplein zijn levendige karakter als horecaconcentratiegebied versterkt. Het aantal parkeerplaatsen is verminderd ten gunste van groen, de voetganger en de fietser. Er is meer ruimte gecreëerd voor evenementen, terrassen en overige activiteiten, waardoor het plein nog aantrekkelijker is als ontmoetingsplaats. Horecaondernemers aan de Logtenstraat de Lindestraat en aan het Eeuwig Levenplein participeren waar mogelijk in de te organiseren activiteiten. Auto's blijven welkom, maar zijn meer te gast door de herinrichting van het Eeuwig Levenplein. De Prins Bernhardstraat vormt een groene verbinding van het Eeuwig Levenplein naar de Markt. Vrachtverkeer heeft nog steeds een route over het Eeuwig levenplein in verband met de bevoorrading van centrumvoorzieningen binnen het Midas complex. Het plein is een prominente en groen ingerichte entree naar het centrum.

‘’De plannen voor 2040 zijn veelbelovend, vooral de focus op duurzaamheid en het verminderen van autoverkeer. Ik kijk uit naar de groenere ruimtes en de levendige evenementen."

Sfeerbeeld Eeuwig Levenplein 2040 32

Uitwerking kernkwaliteiten Economisch vitaal Het Eeuwig Levenplein heeft een functiemix van detailhandel, ambachten en horeca. Als een van de horecaconcentratiegebieden biedt het Eeuwig Levenplein ruimte aan terrassen en evenementen. De samenwerking met de horecaondernemers aan het Eeuwig Levenplein, de Lindestraat en de Logtenstraat is geïntensiveerd. Het Eeuwig Levenplein maakt samen met de Markt deel uit van de horeca-as. Het aantal parkeerplaatsen op het Eeuwig Levenplein is gereduceerd ten gunste van meer ruimte voor vergroening, ontmoeten, recreëren en verblijven.

Leefbaar en gastvrij Het Eeuwig Levenplein heeft een duidelijke ontmoetings- en verblijfsfunctie. Sfeer en beleving zijn versterkt door toevoeging van meer groenen zitelementen. Overzichtelijke verkeerssituaties dragen bij aan de verkeersveiligheid.

33

Verbinding tussen deelgebieden Het plein heeft een essentiële rol als duidelijk herkenbare entree van het centrum. Een groene loper verbindt het Eeuwig Levenplein met andere deelgebieden in het centrum.

Toekomstbestendig en duurzaam Klimaatadaptieve maatregelen zorgen ervoor dat het plein beter bestand is tegen waterproblematiek bij hevige regenbuien. Groenvoorzieningen en schaduwplekken zorgen voor hittestressreductie.

Ons unieke DNA Er is meer aandacht voor de cultuurhistorie van Asten. Belangrijke historische monumenten op en aan het plein zijn beter zichtbaar en bekend gemaakt. Het Eeuwig Levenplein staat in Asten en in de regio bekend als gezellig horeca- en evenemententerrein. Het Eeuwig Levenplein trekt bezoekers, ondernemers en investeerders aan die passen bij onze identiteit. De fysieke zichtbaarheid van het Eeuwig Levenplein versterkt onze identiteit. De openbare ruimte is aantrekkelijk en uitnodigend. Asten kent gastvrije en klantgerichte ondernemers.

Het Koningsplein in 2040: een entree en historisch knooppunt Inspiratiebeelden Het Koningsplein in Asten is een belangrijk parkeerterrein inclusief parkeervoorzieningen voor mensen met een beperking, fungeert als entree naar het centrum met veilige oversteekplaatsen. Het plein kenmerkt zich door een verhoogde aanwezigheid van groen, zoals bomen en plantenbakken. Dit draagt bij aan de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van het plein. Het Koningsplein is drager van het historische en culturele erfgoed van Asten. Het is niet alleen een entree van het centrum, maar ook een belangrijk historisch knooppunt en onderdeel van de Astense identiteit en DNA. Daarnaast biedt het plein ruimte voor (grootschalige) evenementen en heeft het een focus op maatschappelijkeen zakelijke dienstverlening. Koningsplein 12 is herontwikkeld en sluit qua invulling en stedenbouwkundige uitstraling naadloos aan op de bestaande bebouwing.

34

Uitwerking kernkwaliteiten Economisch vitaal Het Koningsplein is een concentratiegebied voor maatschappelijke en zakelijke dienstverlening in combinatie met wonen. De cultuurhistorische kenmerken zijn duidelijk zichtbaar, worden gekoesterd en geëtaleerd. Het plein biedt ruimte aan (grootschalige) evenementen. Het Koningsplein is aangewezen als aanloopstraat: een mix van diensten, ambachten en wonen. Het plein behoudt zijn hoofdfunctie als parkeergelegenheid, is groen en aantrekkelijk ingericht, kent een minder versteende uitstraling.

Verbinding tussen deelgebieden Het plein heeft een essentiële rol als entree tot het centrum en is ook als zodanig ingericht. Een groene loper verbindt het het Koningsplein met ’t Kwartier en de Marktstraat. De verbeterde routing en bewegwijzering vergroten de toegankelijkheid van en naar het centrum. Duidelijk aangegeven en ingerichte oversteekplaatsen verbinden het Koningsplein met andere deelgebieden.

Toekomstbestendig en duurzaam Leefbaar en gastvrij Overzichtelijke verkeerssituaties dragen bij aan de verkeersveiligheid van het deelgebied. Sfeer- en zitelementen en groenvoorzieningen verhogen de uitstraling en beleving van het Koningsplein. In de Marktstraat als verlengde van het Koningsplein is meer ruimte voor de fiets en vergroening.

35

Groenvoorzieningen zorgen voor een minder versteende uitstraling van het plein. Duurzaamheid is een kernwaarde bij de organisatie van evenementen.

Ons unieke DNA Cultuurhistorie van en op het plein is duidelijk zichtbaar en wordt sterk uitgedragen. De Groene Boog en het beeld van Jan de Smet maken integraal onderdeel uit van het Koningsplein en de cultuurhistorische waarde ervan. Inwoners en bezoekers kennen en waarderen de cultuurhistorische waarde van het plein. Het Koningsplein zet in op het versterken en behouden van historische panden en structuren.

De Remery Passage en de Prins Bernhardstraat in 2040: groene verbindingsstraten In 2040 zijn de Remery Passage en de Prins Bernhardstraat levendige, groene verbindingsstraten in het centrum van Asten. De Remery Passage heeft zich ontwikkeld tot een aantrekkelijke, sfeervolle straat met boetiekjes, bomen, plantenbakken, straatmeubilair en kunstwerken, waardoor bezoekers aangemoedigd worden om langer te blijven. Het pand aan Prins Bernhardstraat 1 is herontwikkeld. De Remery Passage is een belangrijke winkel-verbindings-as tussen de Middas en 't Kompas.

Foto:Nederlands Dagblad

De Prins Bernhardstraat is een belangrijke horecaverbindings-as tussen het Eeuwig Levenplein en de Markt, met een goede doorstroming voor voetgangers en fietsers en een nadruk op een uitnodigende, groene verblijfsruimte. De herontwikkeling van Prins Bernhardstraat 1 t/m 21a heeft zowel de Remery Passage als de Prins Bernhardstraat een kwaliteitsimpuls gegeven. Dit heeft geresulteerd in een aantrekkelijke mix van detailhandel, diensten, horeca en wonen op de bovenverdieping.

36 Foto: Indebuurt Middelburg

Sfeerbeeld Remery Passage 2040 37

Uitwerking kernkwaliteiten Economisch vitaal De Remery Passage en de Prins Bernhardstraat zijn gebieden met de nadruk op verbinding, ontwikkeling en transformatie. De gebieden zijn aangewezen als functiemix voor detailhandel, diensten, ambachten, (dag)horeca en wonen op de verdieping. Samen met vastgoedeigenaren en overige organisaties is een impuls gegeven aan transformatie- en ontwikkelmogelijkheden en daarmee aan de economische vitaliteit van beide straten. De Prins Bernhardstraat biedt ruimte aan creatieve, vernieuwende concepten en pop-up winkels. Leegstaande panden in de Prins Bernhardstraat zijn (tijdelijk) op een attractieve manier ingevuld.

Leefbaar en gastvrij Sfeerelementen, zitgelegenheden, groenvoorzieningen en kleurrijke elementen creëren fun en dragen bij aan de aantrekkelijkheid en beleving van beide straten. Parkeerplekken in de Prins Bernhardstraat zijn opgeheven. Er is meer ruimte voor zit- en speelelementen, vergroening, fietsparkeren en oplaadpunten voor e-bikes.

Verbinding tussen deelgebieden Verbeterde routing en bewegwijzering vergroten de toegankelijkheid. Een veilige oversteekplaats tussen de Midas en de Remery Passage draagt bij aan de veiligheid. Een groene loper verbindt het Eeuwig Levenplein, via de Prins Bernhardstraat met de Markt. Prins Bernhardstraat 1 is een belangrijke publiekstrekker voor de Remery Passage en een belangrijk schakel- en verbindingspunt tussen de Remery Passage, de Midas en de Prins Bernhardstraat.

Toekomstbestendig en duurzaam Groenvoorzieningen zorgen voor een minder versteende uitstraling. Klimaatadaptieve maatregelen en vergroening zorgen ervoor dat de Remery Pasage beter bestand is tegen hittestress.

Ons unieke DNA De Social Sofa - betonnen bank, voorzien van glasmozaïek, ontworpen en gemaakt door en voor Astenaren - is behouden. Maakt onderdeel uit van een aantrekkelijk vormgegeven entree van de Remery Passage. Het Astense DNA en identiteit komt terug in verschillende aspecten en elementen in beide straten. Er worden kleinschalige activiteiten georganiseerd die bijdragen aan het Astense DNA.

38

Sfeerbeeld Prins Bernhardstraat 2040 39

5

Aan de slag met

ontwikkellocaties en transformatiegebieden

40

Ontwikkellocaties en transformatiegebieden Ontwikkellocaties Het centrum van Asten bevindt zich in een dynamische fase van ontwikkeling en vernieuwing. Verschillende locaties bieden ruimte voor verdere groei en transformatie. Deze paragraaf belicht de meest veelbelovende ontwikkellocaties en transformatiegebieden die een sleutelrol spelen in de toekomstige ontwikkeling van het centrum van Asten.

In dit programma definiëren we een ontwikkellocatie als een gebied of een gebouw dat wordt gezien als (potentiële) locatie voor een nieuwe ontwikkeling of nieuwbouw. Dit houdt in dat bestaande gebouwen en/of infrastructuur op deze locatie worden aangepast of gerenoveerd. In dit programma definiëren we een transformatiegebied als een bestaand gebied of perceel dat wordt getransformeerd of herbestemd. Het gebied of gebouw krijgt dus een andere functie/bestemming. Dit kan bijvoorbeeld gaan om winkelunits, kantoorlocaties of woongebieden. Van enkele locaties is al bekend dat er een ontwikkeling of impuls zal plaatsvinden, terwijl er voor andere locaties nog geen concrete plannen zijn. De redenen om deze locaties te ontwikkelen zijn onder andere veroudering, nabijgelegen ontwikkelingen en de behoefte aan een kwaliteitsimpuls. Op de bijgevoegde kaart zijn de ontwikkellocaties en de transformatiegebieden aangegeven. De volgende locaties zijn ontwikkellocaties: Floraplein Remery Passage Winkelcentrum De Midas Prins Bernhardstraat

Ontwikkellocaties Transformatiegebieden

41

Transformatiegebieden De volgende locaties zijn potentiële transformatiegebieden, zie ook bijgevoegde kaart: Koningsplein 12: van detailhandel naar wonen en/of dienstverlening Julianastraat 50: transformatie naar wonen Prins Bernhardstraat 5 Emmastraat 10 en 12: hiervoor geldt dat dit zowel een ontwikkellocatie kan zijn, als de kavels worden ingevuld met detailhandel en/of horeca of dienstverlening. Maar het kan ook een transformatielocatie zijn voor wonen. Emmastraat 14 t/m 34 Burgemeester Frenckenstraat 69/Tuinstraat 27, 29, 31 Voor deze gebieden geldt dat de bestemming van het huidige gebied op termijn gewijzigd kan worden. Dit kan betekenen een stapsgewijze transformatie van detailhandel naar wonen in de aanloopstraten. Of en wanneer dit gebeurt is sterk afhankelijk van andere ontwikkelingen in het centrum (o.a. herinvulling van De Midas) en trends en ontwikkelingen in de retail en horeca algemeen. Deze bepalen gezamenlijk de behoefte aan m² retail en horeca in het centrum van Asten. En daarmee de grootte en de afbakening van het kernwinkelgebied. Daarbij is er ruimte ontstaan voor nieuwe functies en activiteiten die beter aansluiten bij de hedendaagse behoeften van het centrum. Deze transformaties zijn bedoeld om de leefbaarheid en economische vitaliteit te verhogen.

Door verouderde en ongebruikte ruimtes om te vormen, wordt een aantrekkelijker en functioneler centrum gecreëerd.

Ontwikkellocaties Transformatiegebieden

42

6 De brug naar uitvoering

43

De brug naar uitvoering Het toekomstbeeld voor het centrum van Asten in 2040 is geformuleerd, uitgewerkt voor het centrum als geheel, maar ook voor de deelgebieden afzonderlijk. Voor ieder deelgebied zijn de kernkwaliteiten beschreven en sfeer- en impressiebeelden ontworpen. In navolging op het interactieve proces om tot het toekomstbeeld te komen, wordt in samenwerking met belanghebbenden een uitvoeringsagenda opgesteld. In de uitvoeringsagenda worden plannen, initiatieven en ideeën samengebracht; van majeure ontwikkelingen met een lange doorlooptijd tot quick wins die op korte termijn kunnen worden gerealiseerd. Tevens schetst de uitvoeringsagenda welke partijen en samenwerkingsverbanden verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de verschillende acties. Stappen richting uitvoering:

Stap 1: gemeentelijke besluitvorming Het Programma Centrumontwikkeling 'Asten in beweging, Toekomstbeeld 2040' wordt in het najaar van 2024 voorgelegd aan het college van B&W van gemeente Asten. Vervolgens wordt het programma ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Na vaststelling van het programma door de gemeenteraad volgt stap twee.

Stap 2: opstellen uitvoeringsagenda In stap 2 wordt het toekomstbeeld vertaald in een concrete uitvoeringsagenda met daarin alle te nemen acties. De acties zijn weergegeven per termijn (kort, middellang en lang), voor het gehele centrum en/of voor specifiek deelgebied. Ook wordt er per actie een inschatting gemaakt van de wijze van financiering en de partijen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van het actiepunt. Soms is dit de gemeente Asten, vaak is het ook een combinatie van meerdere partijen. Te denken valt aan Stichting Centrummanagement Asten, VVV Asten, vastgoedeigenaren, maatschappelijke en culturele organisaties, alle overige deelnemers van de Centrummakersgroep, etc.

Stap 3: samenwerking verder vormgeven Partijen, organisaties en vertegenwoordigers van sociaalmaatschappelijke instellingen die als Centrummaker betrokken waren (zie bijlage 4) bij de ontwikkeling van het nieuwe Programma Centrumontwikkeling, worden ook actief betrokken bij de realisatie van de uitvoeringsagenda. Daarnaast kunnen ook andere relevante betrokkenen hierbij een rol spelen. Er wordt een aftrapbijeenkomst georganiseerd zodra de uitvoeringsagenda klaar is. Alle partijen wordt gevraagd commitment te geven aan dit programma. Dit gebeurt door het gezamenlijk ondertekenen van een samenwerkingsconvenant. Hierin spreekt elke partij de bereidheid uit om mee te werken aan de uitvoering van het programma.

Stap 4: periodiek evalueren Periodiek evalueren van de stand van zaken van de uitvoeringsagenda. Loopt de uitvoering nog op schema, moet er bijgesteld worden, kloppen de acties nog met de ambities? Gemeente Asten is regievoerder voor deze jaarlijkse evaluatie.

44

Bijlagen 1 2 3 4

45

Asten centrum Trends en ontwikkelingen Beleid Bouwstenen

Bijlage 1: Asten centrum nu

Ontstaansgeschiedenis Asten ontstond op een hoger gelegen zandrug langs de rivier de Aa, beschermd tegen overstromingen. De oorspronkelijke doorgangsroute van Helmond naar het Peelmoeras, cruciaal voor turftransport, leidde tot de eerste nederzettingen. Het dorp groeide snel rond de afslag naar Ommel, met smederijen, kroegen en handel in levensmiddelen en textiel. Naast landbouw speelde kleinschalige turfwinning een belangrijke rol in de economie. Vanaf 1890 verschenen langs de routes naar Lierop, Heusden (nu Burgemeester Wijnenstraat, Emmastraat) en Asten naar Ommel (nu Emmastraat, Prins Bernhardstraat) de eerste kloosters. De vraag naar turf nam toe in de 19e eeuw door de Zuid-Willemsvaart en ontginningen van Griendtsveen, waardoor Asten sterk groeide.

Tegen het jaar 1900 ontstond een structuur rond een kruispunt van twee belangrijke wegen met daaraan gelegen woningen, bedrijven, monumentale directeurswoningen en openbare functies. Verdichting van de kern vond plaats tussen hoofdroutes en achterpaden zoals Lindestraat, Burgemeester Frenckenstraat, Mgr. den Dubbeldenstraat en de Kerkstraat (Centrumvisie 2007). In de volgende paragrafen wordt nader ingegaan op: De ruimtelijke structuur De functionele structuur en de diverse functies Verkeer, bereikbaarheid en parkeren

46

Ruimtelijke structuur De geschiedenis van Asten weerspiegelt zich in het huidige bebouwingspatroon met de Markt als centraal punt, omringd door lintbebouwing die nog grotendeels intact is. De straten volgen vaak het bochtige patroon van de oude routes, met uitzondering van de rechte Burgemeester Wijnenstraat en de Wilhelminastraat. De Prins Bernhardstraat, de Markt, het Koningsplein en de Wilhelminastraat vormen samen een oude verbindingsroute met markante, historische gebouwen zoals 't Lievenhuis. Op strategische knooppunten, zoals bij de R.K. Kerk in het zuiden en bij de Logtenstraat in het noorden komen vijf wegen samen, is de bebouwing gesloten en bevinden zich prominente maatschappelijke functies zoals kerken. Het centrum kent meerdere inbreidingen en herstructureringen. Hierdoor is een mix ontstaan van de oude historische structuur uit 1900 met vooroorlogse bebouwing. Herkenbare structuren zijn onder andere die van de Logtenstraat, Langstraat, Monseigneur den Dubbeldenstraat en Kerkstraat, waar ook Klokkengieterij Koninklijke Eijsbouts gevestigd is. Asten herbergt diverse rijks- en gemeentelijke monumenten, geconcentreerd rondom het Koningsplein, de Wilhelminastraat, de Markt en de Emmastraat. Opvallende gebouwen zijn de R.K.

Kerk, 't Lievenhuis, het voormalige postkantoor, Café de Waag, autobusbedrijf van Asten, en de monumenten in de Julianastraat en Kleine Marktstraat zoals villa's en historische winkelpanden met woningen en stallen.

47

Rijksmonument

Beeldbepalend pand

Gemeentelijk monument

Historische wegenstructuur

Functionele structuur Het centrum van Asten vormt het kloppende hart van de gemeente, met een veelzijdige mix aan functies die bijdraagt aan de aantrekkingskracht en levendigheid van het gebied. De structuur van het centrum is divers en biedt een breed scala aan voorzieningen, waaronder detailhandel, horeca, diensten, en culturele activiteiten. Deze variëteit maakt het centrum tot een aantrekkelijke bestemming voor zowel inwoners als bezoekers.

Het plan draagt bij aan een levendige en functionele kern voor zowel inwoners als bezoekers. Wonen op de begane grond is niet uitgesloten. Dit biedt mogelijkheden voor woonfuncties binnen het kernwinkelgebied. Functies Asten Centrum 2024

Het kernwinkelgebied van Asten strekt zich uit van de Burgemeester Wijnenstraat tot de Emmastraat, inclusief winkelcentrum ’t Kompas, de Markt en winkelcentrum de Midas. Er zijn drie winkelcentra: twee binnen het kernwinkelgebied (‘t Kompas en de Midas) en één daarbuiten, namelijk het Floraplein, waar de Aldi zich zal vestigen. Horecagelegenheden bevinden zich vooral aan de westzijde van de Markt en rond het Eeuwig Levenplein, met verspreid over het centrum diverse cafés en restaurants. Maatschappelijke voorzieningen zijn geconcentreerd rond het Koningsplein, met onder andere de R.K. Kerk, het gemeentehuis en gemeenschapshuis ‘t Kwartier. Kantoren en dienstverlening zijn klein en verspreid door het centrum, met een concentratie aan de Markt. Wonen is een belangrijke functie in het centrum, met woningen en appartementencomplexen verspreid over verschillende straten. Recente ontwikkelingen omvatten onder andere het appartementencomplex ‘t Lievenhuis en seniorenwoningen in het Bartholomeushof. Het bestemmingsplan Asten Centrumgebied 2012 reguleert detailhandel, horeca, dienstverlening, kantoren, bedrijvigheid, wonen, cultuur, ontspanning en maatschappelijke voorzieningen.

56

Detailhandel

Wonen (incl. bedrijf/beroep aan huis)

Horeca

Maatschappelijk

Dienstverlening (o.a. kapper)

Overige

Dienstverlening (kantoor)

Leegstand

Cultuur

48

Functies in het centrum Functies in het centrum In vergelijking met 2021, laat het centrum van Asten een gemengd beeld zien. Er zijn verschuivingen in de balans tussen verschillende functies. En er is een duidelijke behoefte aan verdere optimalisatie en herontwikkeling van bepaalde gebieden om leegstand tegen te gaan en nieuwe kansen te benutten.

Leegstand Leegstand blijft een aandachtspunt. Er was sprake van een stijging van het aantal leegstaande panden, van 10 in 2021 naar 15 in 2024. Het verkoopvloeroppervlak in leegstaande panden daalde echter van 268 m² naar 255 m², wat kan duiden op een meer efficiënte benutting van beschikbare ruimtes.

Detailhandel De detailhandel in het centrum van Asten omvat een scala aan winkels, van dagelijkse benodigdheden tot mode en luxe artikelen. In de afgelopen jaren is er een lichte afname geweest in het aantal verkooppunten in de categorieën: Dagelijkse goederen: Het aantal verkooppunten daalde van 20 in 2021 naar 17 in 2024, met een bijbehorende afname in verkoopvloeroppervlak van 2.472 m² naar 1.921 m². Mode en luxe: Hier was een daling te zien van 28 naar 25 verkooppunten. Het verkoopvloeroppervlak daarentegen steeg van 285 m² naar 350 m², wat wijst op een mogelijke herpositionering naar grotere winkels.

Diensten en overige functies Diensten zoals banken, kapsalons en andere faciliteiten vormen een integraal onderdeel van het centrum. Het aantal dienstverlenende verkooppunten daalde licht van 13 naar 12, met een bijbehorende daling in verkoopvloeroppervlak van 300 m² naar 267 m². Andere sectoren zoals cultuur en ontspanning vertoonden een daling in zowel het aantal verkooppunten als het aantal m2 vloeroppervlak (Locatus, juli 2024).

Horeca De horecasector vertoont een lichte groei, met een toename van 20 naar 21 verkooppunten tussen 2021 en 2024. Dit suggereert een toenemende vraag naar eet- en drinkgelegenheden, die een belangrijke rol spelen in de aantrekkelijkheid en het sociale karakter van het centrum.

49

Voor een overzicht van de functies in het centrum, zie onderstaande kaart.

Verkeer, bereikbaarheid en parkeren De belangrijkste toegangswegen naar het centrum van Asten zijn de Floralaan, de Tuinstraat, de Logtenstraat en de Burgemeester Wijnenstraat. Binnen het centrum zijn de Prins Bernhardstraat, de Burgemeester Frenckenstraat en de Burgemeester Wijnenstraat cruciale verbindingsroutes. De inrichting en het gebruik van deze straten hebben directe invloed op de bereikbaarheid en uitstraling van het centrum en worden daarom nauwlettend gemonitord bij verkeers- en leefbaarheidsplannen. Onderstaande kaart geeft inzage in o.a. parkeren (blauwe zone, lang parkeren) verkeers- en wandelroutes.

50

Parkeren Parkeren in het centrum van Asten gebeurt voornamelijk met behulp van parkeerschijven, waarbij vrijwel het hele centrum is aangewezen als blauwe zone parkeergebied met beperkingen voor maximaal twee uur op bepaalde dagen en tijden. Er zijn meerdere grote parkeerterreinen. Bij de winkelcentra Het Kompas en de Midas zijn twee grote parkeerterreinen: een aan de Frits de Bruijnstraat en een aan de achterzijde van de Midas. Bij ‘t Kompas wordt ook geparkeerd op het intensief benutte Burgemeester Ruttenplein. Het Floraplein en het Koningsplein (belangrijke entrees naar en van het centrum) fungeren voornamelijk als parkeergebieden en kunnen een groot aantal auto’s herbergen. Het verschil tussen de twee terreinen is de parkeerduur. Op het Floraplein geldt lang parkeren, terwijl op het Koningsplein maximaal twee uur geparkeerd mag worden. Daarnaast is er veel parkeerruimte bij openbare functies, zoals bij het gemeentehuis en gemeenschapshuis ’t Kwartier. Opvallend is dat parkeren zeer verspreid plaatsvindt en dat het centrum een gebrek heeft aan duidelijke routing en bewegwijzering. Bovendien is een aantal parkeerterreinen gesitueerd op binnenterreinen. De hoeveelheid parkeermogelijkheden zorgt ervoor, dat de auto dominant aanwezig is in het centrum.

Parkeeronderzoek blauwe zone Asten Het parkeeronderzoek uitgevoerd door bureau Kragten in juni/juli 2023 biedt waardevolle inzichten over het functioneren van de blauwe zone in Asten. Over het algemeen blijkt de huidige parkeerdruk geen grote zorgen op te leveren. Met een hoogst gemeten bezettingsgraad van 65% op zaterdagochtend blijft dit beneden de maximale acceptabele bezettingsgraad van 85%. Toch ervaren bepaalde gebieden, zoals het Burgemeester Ruttenplein en het parkeerterrein achter winkelcentrum ‘t Kompas, op piekmomenten zoals zaterdag soms hogere druk. Dit geldt ook voor het omliggende schilgebied, met pieken bijvoorbeeld in de Wilhelminastraat en de omgeving van gemeenschapshuis ’t Kwartier. Het onderzoek toont aan dat de blauwe zone niet optimaal functioneert. Er parkeren veel langparkeerders binnen de blauwe zone zonder over een bijbehorende ontheffing te beschikken. Dit benadrukt de uitdaging van het handhaven van parkeerregels en een duidelijke, kleinere afbakening van de blauwe zone. De loopafstanden nemen hierdoor toe, maar blijven binnen de gemeentelijke norm van maximaal 200 meter in het centrumgebied. Voor de toekomst zijn verbeteringen van het ontheffingensysteem en optimalisatie van gehandicaptenparkeerplaatsen en laadpunten voor elektrische voertuigen van belang.

In 2024/2025 wordt gewerkt aan een nieuw Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan (GVVP) waarbij ook een nieuwe Nota Parkeernormen wordt opgesteld.

51

Overzicht parkeerlocaties

52

Bijlage 2: Trends en ontwikkelingen Van koopplek naar levendige ontmoetingsplek Traditionele winkel- en dorpscentra veranderen landelijk naar plekken die meer bieden dan alleen transacties. Bezoekers willen winkelen, ontspannen, sociale contacten onderhouden en culturele ervaringen opdoen. Dit vereist herziening van de ruimtelijke ordening en het ontwerp van winkelgebieden om ruimte te maken voor ontmoetingen en evenementen. Ook in Asten transformeert het winkelcentrum naar een levendige ontmoetingsplaats door de groeiende behoefte aan sociale interactie en ervaringsgerichte omgevingen (INretail, 2022). Het veranderende belang van detailhandel biedt kansen voor innovatie, zoals hybride concepten, mengvormen (blurring) en omnichannelverkoop. De afname van fysieke winkelruimtes opent de deur voor nieuwe mogelijkheden op het gebied van cultuur, wonen, recreatie, werken, verblijf en diverse dienstverlening (INretail, INretail, sd). Het is van essentieel belang dat de gemeente, ondernemers en vastgoedeigenaren hierin meebewegen door gemengd gebruik te stimuleren en zich in te spannen om de juiste formules aan te trekken en een passend aanbod te creëren. Het vinden van een balans tussen lokaal ondernemerschap en nationale ketens, en tussen een bruisend avondleven en een prettige woonomgeving in het centrum, blijft een voortdurende prioriteit.