Bijlage 2 - Kadernota 2026

Bedrag

I/S

3.5 Beiaard en beiaardier (15)

20.000 vanaf 2027

S

Culturele evenementen waar ambtelijke organisatie voor gevraagd wordt zoals de beiaard/beiaardier behoren niet tot de wettelijke taken van de gemeente maar geven vorm aan de identiteit van de gemeente Asten. Het afstoten hiervan kan zorgen voor verarming van de cultuur binnen Asten. Onderzoeken of de beiaard ondergebracht kan worden in een cultuurfonds/bijzondere beroepen kan een overweging zijn. Afstoten is een optie voor de financiële basis/wettelijke taak van Asten. Impact: Beiaardier en inwoners 3.6 Indexering samenwerkingspartners (16)

40.000 vanaf 2027

S

Het opleggen van een taakstelling aan professionele subsidiepartijen (Museum, VVV, Bibliotheek Helmond-Peel, LEV Groep, Mee de Meent Groep, Onis Welzijn, Stichting Slachtofferhulp en Stichting Zelfhulp) door in 2026 geen indexering toe te passen op de subsidiebedragen. Een aantal van deze partijen maken deel uit van het Sociaal Team Asten. 28

Deze draaiknop heeft grote impact. Hierdoor zijn er minder financiële middelen beschikbaar voor uitvoering van activiteiten. Dit heeft directe gevolgen voor de dienstverlening en dus voor inwoners. Grote impact want minder aanbod van dienstverlening/diensten, minder ondersteuning aan inwoners. Het in stand houden en versterken van de sociale basis en het voorliggend veld wordt als essentieel beschouwd voor versterken eigen regie en bevorderen welzijn en participatie van inwoners. Risico voor hogere kosten vanwege toename beschikkingen. Impact: Verbonden partijen 3.7 Inkomensafhankelijke Wmo (17) 96.000 vanaf 2027 S Vanaf 2027 wordt naar verwachting de vaste eigen bijdrage in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) vervangen door een inkomens- en vermogensafhankelijke bijdrage. Dit betekent dat mensen met een hoger inkomen en vermogen meer gaan betalen voor Wmovoorzieningen, terwijl lagere inkomens minder bijdragen. Gemeenten zullen hierdoor minder kosten maken voor Wmo-voorzieningen. Bij inwoners bestaat er de kans op zorgmijding vanwege onduidelijkheid over nieuwe regels maar ook omdat men het bijvoorbeeld niet kan betalen. Gemeenten kunnen zelf bepalen of bepaalde groepen worden vrijgesteld van de bijdrage, wat flexibiliteit biedt in het beleid.

Impact: Inwoners 3.8 Gezins- en jongerencoaches (18) 80.000 vanaf 2027 S Meer capaciteit inzetten om te voorkomen dat cliënten doorverwezen worden naar duurdere, specialistische zorgtrajecten. Door 1,5 FTE extra in te zetten binnen het gebiedsteam, kan de gemeente Asten de zorg efficiënter inzetten, wachttijden verkorten en mogelijk kosten besparen door minder te beschikken en minder zorginzet van externe zorgaanbieders. De wachttijden voor de jeugdzorg in de gemeente Asten kunnen aanzienlijk worden verkort, met als gevolg een snellere ondersteuning voor inwoners. Door de preventieve inzet van de gezins- en jongerencoaches kunnen cliënten eerder geholpen worden, wat mogelijk voorkomt dat zij in zwaardere zorgtrajecten terechtkomen. Dit kan bijdragen aan betere resultaten voor de betrokken gezinnen en jongeren. Het genoemde bedrag betreft het “netto voordeel”. De verwachte afname van zorgkosten minus de kosten voor extra gezin- en jongerencoaches. Impact: Inwoners 3.9 Leerlingenvervoer (19) 10.000 vanaf 2027 S Overstappen van individueel leerlingenvervoer naar collectief vervoer met midi-bussen en centrale opstapplaatsen, met als doel kostenbesparing, duurzaamheid en meer zelfstandigheid voor leerlingen binnen de gemeente Asten. Impact organisatie: beleidswijziging vereist aanpassing van processen, communicatie en mogelijk herziening van contracten met vervoerders.

Impact inwoners (ouders/leerlingen): directe impact op dagelijkse routine. Kan weerstand oproepen bij ouders die bezorgd zijn over veiligheid en gemak. Ervaringen van andere gemeenten is dat er veel weerstand is. Impact: Inwoners 3.10 Subsidies verenigingen (20) 30.000 S Subsidies aan verenigingen bestaan uit doelgroepsubsidie en accommodatiesubsidie en zijn gerelateerd aan de volgende onderdelen (bedragen in 1.000 euro): • Sport (14 verenigingen, 39 k) • Toneel (1 vereniging, 0,5 k) • Volksfeesten (3 verenigingen, 4 k) • Muziekverenigingen inclusief HAFA onderwijs (4 verenigingen, 101 k) • Openbaar groen (1 vereniging, 1 k) • Samenlevingsopbouw (15 verenigingen, 21 k) • Dorpsraden (2 stichtingen, 7 k) 29

• Algemene voorzieningen WMO (2 dagbestedingen, 8 k) • Lokaal gezondheidsbeleid (3 vereniging/stichtingen, 28 k) • Veteranenstichting (1 stichting, 0,5 k) • Incidentele participatiesubsidie: 30 k Er is een relatie naar bezetting / exploitatie van de gemeenschapshuizen (structurele huur vanuit bijvoorbeeld de muziekverenigingen in ’t Kwartier). De focus van deze draaiknop ligt op incidentele participatiesubsidie en er wordt gekeken naar een wijziging van de subsidieverordening over de omvang van reserves bij verenigingen. Uit de participatiefase van Asten in balans kwam naar voren dat inzet van vrijwilligers, mede vanuit verenigingen Asten maakt wat het is en dat men hier bij voorkeur niet op bezuinigt. Het is wel een draaiknop omdat het wel mogelijkheden geeft voor minder uitgaven vanuit de gemeente. Impact: Verenigingen, inwoners 3.11 Afbouw voorzieningen (21) 50.000 vanaf 2027 S Herijken of afbouwen van subsidies aan professionele partijen.

Deze budgetsubsidies zijn als volgt (bedragen in 1.000 euro): • VVV (exploitatie 29 k en huisvesting 13 k) • Museum (exploitatie 270 k en huisvesting 30 k) • Bibliotheek (exploitatie 274 k en huisvesting 107 k) • MEE (59 k) • LEV (230 k) • Slachtofferhulp (6 k) • Stichting zelfhulp netwerk ZO Brabant (4 k) • ONIS (exploitatie 726 k en huisvesting 105 k) • Accommodatiesubsidie gemeenschapshuizen (162k) Onduidelijk of dit ook (toekomstige) positieve effecten dempt en in welke mate. Tevens is er een relatie naar investeren in het voorliggend veld om zorgkosten sociaal domein te voorkomen, en is er een relatie naar bezetting / exploitatie van gemeenschapshuis ’t Kwartier (structurele huur vanuit VVV, bibliotheek en ONIS). Uit de participatiefase van Asten in balans kwam naar voren dat inzet van vele vrijwilligers, mede gerelateerd aan de aard van de werkzaamheden vanuit deze professionele partijen Asten maakt wat het is en dat men hier bij voorkeur niet op bezuinigt. Het is wel een draaiknop omdat het wel mogelijkheden geeft voor minder uitgaven vanuit de gemeente. Er is een relatie met draaiknop 3.6 (nummer 16) omdat het daar gaat om alleen het onderdeel indexering. Van belang niet dubbel in te zetten. Deze draaiknop 21 gaat nog verder. Impact: Professionele partijen, inwoners, vrijwilligers, mantelzorgers

3.12 Gebruik Wmo (22)

NTB

S

We gaan mogelijkheden onderzoeken om inwoners nog meer te helpen via oplossingen die beschikbaar zijn via eigen kracht, algemene voorzieningen, voorliggende voorzieningen of het netwerk. Het afgeven van een indicatie is het laatste middel om ondersteuning te bieden. Ook al zou iemand ‘recht hebben op’, worden eerst nog alternatieven aangedragen, voordat daadwerkelijk geïndiceerde Wmo-zorg ingezet wordt. Als een inwoner in aanmerking komt voor een indicatie, wordt minimale ondersteuning ingezet. De voorziening blijft dus zeker voor handen, maar wel in mindere mate zoals uren Huishoudelijke Ondersteuning (HO) of begeleiding. Zo blijven geïndiceerde voorzieningen betaalbaar én beschikbaar voor wie het echt niet op eigen kracht redt. Nog meer dan nu al gedaan wordt, wordt gekeken welke mogelijkheden er zijn binnen het sociale netwerk, andere wetgeving (Zorgverzekeringswet (Zvw), Wet langdurige zorg (Wlz)) of de

30

voorliggende voorzieningen in Asten. Indien er geen alternatieven voor handen zijn wordt minimale inzet geïndiceerd. Er wordt geen onnodige zorg ingezet. Impact organisatie: de Wmo consulenten moeten meer vanuit krapte en nut en noodzaak gaan indiceren. Wmo-consulenten zijn al uitgerust met richtlijnen van Peelgemeenten. Vanuit Asten krijgen zij de opdracht om scherper te beoordelen welke hulp écht nodig is. Ruime indicaties zijn al verleden tijd en met deze maatregel ga je het nog meer inperken. Impact inwoners: Er is een kans op weerstand en klachten. Iedere inwoner kan merken dat minder geïndiceerde hulp voorhanden is en er meer gevraagd wordt van het netwerk of deelname aan collectief aanbod. Mogelijk dat er meer gebruik gemaakt wordt van diensten omdat geïndiceerde hulp minder voor handen is. Hier moet je dan als Asten wel op ingericht zijn/worden. Impact: Inwoners 3.13 Kosten jeugdhulp (23) NTB S Binnen de gemeente Asten zijn de 10 duurste jeugdcliënten verantwoordelijk voor ongeveer 35% van de totale kosten aan jeugdzorg (ca. € 1,85 miljoen van de € 5,3 miljoen). In andere gemeenten blijkt dat een kleine groep cliënten met complexe, langdurige en/of specialistische zorgtrajecten een groot deel van het budget opslokt. Door gericht in te zetten op deze groep kunnen inhoudelijke verbeteringen én besparingen worden gerealiseerd.

Hierbij moet wel worden opgemerkt dat wij weinig tot geen invloed hebben indien het directe verwijzingen vanuit het gedwongen kader (bv. Rechtbank, Gecertificeerde Instellingen). Impact: Inwoners

3.14 Collectief zorgaanbod (24)

NTB

S

31

De gemeente Asten ziet relatief hoge uitgaven aan zorg binnen de Wmo (€ 4 miljoen) en de Jeugdwet (€ 5 miljoen). Binnen beide domeinen wordt veel gebruikgemaakt van individuele voorzieningen met een beschikking (bijv. begeleiding individueel, dagbesteding, logeeropvang, vervoersvoorzieningen). De inzet van collectieve voorzieningen (bijv. groepsaanbod, voorliggende ondersteuning, algemene voorzieningen) blijft hierbij achter. Er liggen kansen om de instroom in maatwerkvoorzieningen te verlagen door het aanbod laagdrempeliger, groepsgericht en preventiever te organiseren. Door meer gebruik te maken van collectieve voorzieningen, kunnen de kosten per deelnemer aanzienlijk dalen. Bij voldoende deelname en aantrekkelijk aanbod kunnen substantiële besparingen gerealiseerd worden, zoals eerder geïllustreerd: tot € 5.000,= per overstapper in de Wmo en tot € 8.000,= per overstapper binnen de Jeugdwet. Tegelijkertijd zijn investeringen nodig om het collectieve aanbod te ontwikkelen, organiseren en borgen. Impact: Inwoners worden meer gestimuleerd tot participatie, ontmoeten anderen en versterken hun sociale netwerk. Dit draagt bij aan het verminderen van eenzaamheid, het bevorderen van zelfredzaamheid en het vergroten van de maatschappelijke betrokkenheid. Een sterker collectief aanbod draagt bovendien bij aan een preventieve aanpak, waardoor zwaardere zorg mogelijk wordt voorkomen.

Impact: Inwoners 3.15 Sluiting zwembad (25) 507.000 vanaf 2027 S Dit betreft de lasten die op dit moment in begroting zijn toe te rekenen aan het zwembad (exploitatie). Als we het zwembad zouden sluiten dan vallen deze lasten in principe vrij. Deze keuze heeft ook een relatie naar de bestuursopdracht binnensport Asten waarin onderzocht wordt op welke wijze binnensport in de toekomst in Asten te organiseren. Sport en bewegen draagt in hoge mate bij aan de gezondheid van onze inwoners en het voorkomen van stijging in zorgkosten. Een groot aantal doelgroepen maakt gebruik van het zwembad. De exploitatie van het zwembad gebeurd door team de Schop van de gemeente Asten, dus in eigen beheer. Impact: Inwoners, verenigingen, organisatie (team de Schop)

32

Wat mag het kosten Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2025 naar de nieuwe stand in de Kadernota 2026 weer. Nadelen worden weergegeven met een -

bedragen x € 1.000 Originele begroting Raadsbesluiten januari t/m juni 2025 Tussentijdse rapportage voorjaar 2025 Saldo na 1e Tussenrapportage 2025 Kadernota 2026 Ontwikkelingen 3.1 Zorgkosten WMO en Jeugd 3.2 Hervormingsagenda Jeugd 3.3 GR vorming Een 10 voor de Jeugd 24 3.4 Toezicht en handhaving kinderopvang Draaiknoppen 3.6 Indexering samenwerkingspartners (16) 3.7 Inkomensafhankelijke Wmo (17) 3.8 Gezins- en jongerencoaches (18) 3.9 Leerlingenvervoer (19) 3.10 Subsidies verenigingen (20) 3.12 Gebruik Wmo (22) 3.14 Collectief zorgaanbod (24) Mutaties kadernota Saldo na Kadernota 2026

Begroting 2026 -19.963 -11 -195 -20.169

Meerjarenbegroting 2027 2028 2029 -20.084 -20.362 -20.619 -11 -11 -195 -195 -195 -20.290 -20.568 -20.642

-33 P.M. 0 -24 -9

-33 P.M. 0 -24 -9

-33 P.M. NTB -24 -9

-33 P.M. NTB -24 -9

0 0 0 0 0 0 0 0

256 40 96 80 10 30 NTB NTB

256 40 96 80 10 30 NTB NTB

256 40 96 80 10 30 NTB NTB

-33 -20.202

223 -20.067

223 -20.345

223 -20.591

33

Programma 4 Financiën, Control en Economie Visie

We zijn een aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgemeente. We stimuleren en faciliteren economische initiatieven en bieden naar vermogen vestigingsmogelijkheden voor onze bestaande en nieuwe bedrijven. We zorgen voor een goed ondernemersklimaat en een levendig en economisch vitaal centrum van Asten. We geven ondernemers de ruimte die kwaliteit aan onze gemeente toevoegen en bijdragen aan het behalen van de opgaven zoals opgenomen in onze Toekomstagenda Asten 2030. We voeren een actief recreatiebeleid waarbij we flexibel meedenken met onze inwoners en ondernemers en ons richten op de (lokale) recreatiebehoefte. Het moet bijdragen aan meer overnachtingen en meer bestedingen door toeristen en dagrecreanten. We willen financieel gezond blijven. Dit betekent een reële en structureel sluitende meerjarenbegroting. We blijven primair kritisch op de uitgaven en op de inkomsten, om onnodige lastenverzwaringen te voorkomen. We monitoren daarbij ook uitdrukkelijk de landelijke en Rijksontwikkelingen op financieel gebied. Samen met onderwijs en bedrijfsleven sturen we vanuit het Regionaal arbeidsmarktplan Helmond-De Peel 2023-2027 op een duurzame en gebalanceerde arbeidsmarkt als randvoorwaarde voor brede welvaartsgroei in de regio.

Onze gezamenlijke ambities voor de middellange termijn zijn: een inclusieve arbeidsmarkt, een leven lang ontwikkelen, aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, het aantrekken van talent, het versterken van human capital van werkgevers en meer integrale en ontschotte dienstverlening.

Portefeuillehouder

Wethouder L. van de Moosdijk Wethouder J. Spoor (Arbeidsmarktregio, Museum)

1. Sterke lokale economie en mobiliteit Wat willen we bereiken De lokale economie willen wij verder versterken. Wij hebben vertrouwen in de kracht van onze ondernemers en we realiseren ons dat ze na een pittige Coronatijd ons als gemeente extra nodig hebben door hen te faciliteren met een ondernemingsvriendelijk klimaat. Wij geven ondernemers dan ook de ruimte, hanteren alleen regels waar het nodig is en investeren meer in de relatie met bedrijven. We denken mee met het midden- en kleinbedrijf als banenmotor van de gemeente. Waar dat kan kopen wij tevens zoveel mogelijk lokaal. Samen met ondernemers en onderwijs zetten wij ons voortdurend in om de aansluiting tussen onderwijs en banenmarkt te verbeteren. Dat doen we zowel op lokaal niveau, als in de Peel en binnen onze Brainportregio. Onze inwoners, bezoekers en het bedrijfsleven hebben daarnaast baat bij een bereikbaar en veilig verkeersnetwerk voor alle vervoerswijzen in en rondom onze gemeente. Nu de regio groeit vanwege de sterke economie moeten er passende investeringen worden gedaan op het gebied van het bewustzijn, verkeersgedrag en veilige verkeersdeelname, het openbaar vervoer, provinciale- en rijkswegen. Ook lokaal moeten wij blijven investeren in verkeerseducatie en het verbeteren van de infrastructuur.

34

2. Bruisende en aantrekkelijke kernen Wat willen we bereiken Een aantrekkelijke gemeente is er op de eerste plaats voor onze inwoners, maar ook de recreatieve en toeristische sector heeft daar baat bij. Asten als toeristische parel in de Peel: er liggen nog volop kansen. Denk je aan De Peel, dan denk je aan natuur, weidse landschappen, gezellige cafés, gastvrijheid, karakteristieke dorpen, een uitnodigend en sterk centrum en goede voorzieningen. De Peel en de gemeente Asten verdienen het om gezien te worden en dat geldt zeker niet alleen voor het verleden ervan. Wij willen het recreatieve en toeristische potentieel van Asten, Heusden en Ommel de komende jaren zo optimaal mogelijk benutten. Tevens bestrijden we leegstand zoveel mogelijk en stimuleren we ontwikkelingen die het winkelaanbod op peil houden.

3. Veilige buurt en thuis Wat willen we bereiken Het is belangrijk dat we ons veilig voelen in onze eigen buurt en thuis. Zonder veiligheid geen vrijheid. Wij willen dat iedereen in Asten veilig kan wonen, verblijven, werken en ondernemen. Een betrouwbare overheid zorgt voor een veilige woon-, werk- en leefomgeving vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en ondernemers.

4. Financieel gezond Wat willen we bereiken Het nationaal en internationaal financieel en economisch klimaat verandert voortdurend. De nationale en internationale politieke ontwikkelingen hebben ook lokaal hun effect. We hebben de afgelopen jaren veel economische en financiële klappen op moeten vangen. Wij zijn voor de komende jaren in grote mate afhankelijk van de duidelijkheid vanuit het Rijk over de aanvullende maatregelen die zij gaan nemen. Wij rekenen erop dat het toegezegde extra geld vanuit de Rijksoverheid komt, maar wij rekenen ook met negatievere scenario’s. Wij willen immers een structurele gezonde en solide gemeentelijke financiële huishouding. Kortom, wij investeren gedurfd, doen dat op grond van een solide basis en met meerdere scenario’s. Niet alleen voor deze bestuursperiode, maar met het oog op de toekomst. Ontwikkelingen Toelichting activiteit

Bedrag

I/S

4.1 Opschonen – heroverwegen kredieten

65.000

S

In de raad van 3 juni 2025 is een voorstel behandeld over het opschonen en heroverwegen van kredieten. Dit levert een structureel voordeel op. 4.2 Professionalisering acties 1 loket (website, opstellen uitgifteprotocol) 5.000 - 500 S Er is een uitgifteprotocol in het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) dat als basis gaat dienen, maar dit behoeft nog aanpassingen. Een website voor een ondernemersloket is nodig voor verdere professionalisering. Draaiknoppen Toelichting en impact draaiknop (26 t/m 33)

Bedrag

I/S

4.3 Afschrijvingstermijnen (26)

181.000 – 186.000

S

35

De afschrijvingstermijn van School Loverbosch, Kindcentrum De Ontdekking, BS Voordeldonk, Gemeenschapshuis 't Kwartier, Basisschool 't Talent (incl. uitbreiding) en Antoniusschool wordt verlengd van 40 naar 50 jaar. De impact is nihil omdat 50 jaar een reële levensduur is voor gebouwen. Zowel bij een levensduur van 40 als 50 jaar moet een keer tussentijds gerenoveerd worden (na 15 tot 25 jaar). Impact: NVT 4.4 Planmatiger investeren (27) 300.000 in 2026 I Bij investeringen wordt in het jaar na in gebruik name gestart met afschrijven. In 2026 is rekening gehouden met de kapitaallasten van een aantal investeringen (zoals school en omgeving Loverbosch, Park 't Loverveld en revitalisering locatie Venbergweg). De verwachting is dat de realisatie van deze projecten in 2025 nog niet gereed is. Daarom worden de kapitaallasten doorgeschoven naar 2027. De impact is nihil. De dekking van de lasten van de investeringen blijft geregeld. De lasten worden alleen pas een jaar later voorzien op basis van een aangepaste inschatting. Impact: NVT 4.5 Algemene reserve (28) 772.000 in 2026, S daarna NTB Het is mogelijk om jaarlijks 10% van de algemene reserve, die niet nodig is voor het afdekken van risico's, in te zetten. Dit mag structureel meegenomen worden maar vooralsnog is dit alleen voor 2026 opgenomen.

Voor een gezonde financiële huishouding is een structureel sluitende begroting (zonder inzet van de algemene reserve) wenselijk. Impact: NVT 4.6 OZB niet-woningen (29) 616.000 S Bovenop de reguliere verhoging van de OZB (indexering) kan er een extra verhoging worden doorgevoerd. De OZB niet-woningen raakt bedrijven, verenigingen en instellingen. Afhankelijk van hoe deze lasten worden doorberekend aan de klant, kan het ook onze inwoners raken. Bij een WOZ waarde van € 1.000.000,= betekent dit een stijging van € 730,= per jaar (€ 61,= per maand) voor eigenaren en voor gebruikers een stijging van € 608,25 per jaar (€ 51,= per maand). OZB nietwoningen %

Opbrengst (S)

5 10 20 25 30 40 50

€ 123.200 € 246.400 € 492.799 € 615.999 € 739.199 € 985.598 € 1.231.998

WOZ 1 miljoen Stijging eigenaar (per jaar) € 146 € 292 € 584 € 730 € 876 € 1.168 € 1.460

WOZ 1 miljoen Stijging gebruikers (per jaar) € 122 € 243 € 478 € 608 € 730 € 973 € 1.217

Impact: Bedrijven, verenigingen en instellingen. 4.7 OZB Woningen (30)

WOZ 1 miljoen Stijging eigenaar (per maand) € 12 € 24 € 49 € 61 € 73 € 97 € 122

WOZ 1 miljoen Stijging gebruikers (per maand) € 10 € 20 € 41 € 51 € 61 € 81 € 101

848.000

S

Bovenop de reguliere verhoging van de OZB (indexering) kan er een extra verhoging worden doorgevoerd. 36

De OZB woningen raakt inwoners met een koopwoning, maar ook verhuurders van woningen. Afhankelijk van hoe deze lasten door verhuurders worden doorberekend aan de klant, kan het ook onze inwoners raken. Bij een WOZ waarde van € 400.000,= betekent dit voor een huishouden een stijging van €105,= per jaar (€ 9,= per maand). OZB woningen % 5 10 20 25 30 40 50

Opbrengst (S) € € € € € € €

169.624 339.248 678.496 848.121 1.017.745 1.356.993 1.696.241

Impact: Inwoners 4.8 Verblijfsbelasting truckparking (31)

WOZ 400.000 Stijging eigenaar (per/jaar) € 21 € 42 € 84 € 105 € 126 € 168 € 210

€ € € € € € €

WOZ 400.000 Stijging eigenaar (per/maand) 2 4 7 9 11 14 18

25.000

S

Er bestaat de mogelijkheid om de truck parking Truck Inn in de heffing verblijfsbelasting te betrekken. Het is niet uit te sluiten dat truckers hun keuze om in Asten te overnachten zullen heroverwegen. Inwoners worden niet geraakt door deze maatregel. Impact: Ondernemers 4.9 Verblijfsbelasting verhogen (32) 47.500 S Er bestaat de mogelijkheid om de verblijfsbelasting naast de reguliere verhoging door indexering extra te verhogen. Een verhoging van 10% leidt tot genoemde extra opbrengst. Inwoners worden niet geraakt door deze maatregel. Ondernemers in recreatie en toerisme kunnen te maken krijgen met klachten en/of verminderde vraag. Impact: Toeristen en ondernemers 4.10 Efficiency samenwerkingspartners (33) NTB S Tijdens de Balansdag op 3 april 2025 zijn er diverse efficiency maatregelen met de samenwerkingspartners besproken. Er kan met name ingezet worden op harmonisatie. Hierdoor worden kosten bespaard. Impact: Samenwerkingspartners en eigen bestuur / organisatie (meer loslaten en overlaten aan verbonden partij)

37

Wat mag het kosten Onderstaande tabel geeft de ontwikkeling van de Begroting 2025 naar de nieuwe stand in de Kadernota 2026 weer. Nadelen worden weergegeven met een -

bedragen x € 1.000 Originele begroting Raadsbesluiten januari t/m juni 2025 Decembercirculaire 2024 Prognose meicirculaire (voorjaarsnota Rijk) Tussentijdse rapportage voorjaar 2025 Saldo na 1e Tussenrapportage 2025 Kadernota 2026 Ontwikkelingen 4.1 Opschonen – heroverwegen kredieten 4.2 Professionaliseringsacties 1 loket Draaiknoppen 4.3 Afschrijvingstermijnen (26) 4.4 Planmatiger investeren (27) 4.6. OZB niet-woningen 25% (29) 4.7 Verhoging OZB woningen 25% (30) 4.8 Verblijfsbelasting truckparking (31) 4.9 Verblijfsbelasting (32) 4.10 Efficiency verbonden partijen (33) Mutaties kadernota Saldo na Kadernota 2026

Begroting 2026 35.211 11 183 1.159 -17 36.547

Meerjarenbegroting 2027 2028 2029 35.347 35.755 36.241 11 11 236 287 366 1.181 -72 -40 -17 -17 -17 36.758 35.964 36.550

60 65 -5 2.018 181 300 616 848 25 48 0

60 65 -5 1.723 186 0 616 848 25 48 NTB

64 65 -1 1.723 186 0 616 848 25 48 NTB

64 65 -1 1.723 186 0 616 848 25 48 NTB

2.078 38.625

1.783 38.541

1.787 37.751

1.787 38.337

38

Bijlage Niet opgenomen wensen Toelichting activiteit

Bedrag

I/S

46.000

S

Programma 1 W1.1 Extra formatie griffie

In de formatie c.q. SWOT-analyse 2023 is voor de basis op orde en een toekomstbestendige griffieorganisatie voor de ondersteuning van de raad extra benodigde formatie ingeschat op 1,5-2 fte. In 2024 is gestart met 1 extra fte voor een raadsadviseur/commissiegriffier. Een verdere ontwikkeling wordt voorzien om de positie van de raad structureel op orde te houden en te versterken W1.2 Extra formatie SWOT organisatie

NTB

S

Gewenste extra formatie organisatie naar aanleiding van traject 'basis op orde' vanuit het SWOT traject dat met Wagenaar Hoes is doorlopen. W1.3 Werk- en vergaderfaciliteiten 10.000 S Updaten en uitbreiden van de werk- en vergaderfaciliteiten zowel op het gemeentehuis als voor thuiswerken. W1.4 Optimalisatie HR managementinformatie in AFAS 4.500 S Vanuit P&O leeft de wens om beter gebruik te maken van AFAS zodat er betere managementinformatie beschikbaar is voor verdere doorontwikkeling en sturing. W1.5 Conditioneren archiefruimte 4.000

S

De archiefruimte voldoet niet aan de eisen. Betreft klimaat installatie. W1.6 Verzwaren elektra aansluiting gemeentewerf

1.200

S

In verband met de verduurzaming van het pand en het wagenpark moet de elektra aansluiting verzwaard worden. Hierbij zijn we afhankelijk van Enexis. W1.7 Peelmanager / Peelsamenwerking 56.000 vanaf 2027 Dit budget is momenteel tot 2026 begroot voor inzet Peelsamenwerking voor de inhoudelijke programma’s en de regionale arbeidsmarktstrategie de Peel, samen met de collega Peelgemeenten. De wens betreft verlenging omdat dit ons als Asten op Peelniveau sterker maakt binnen de MRE / brainportregio. W1.8 ICT informatisering 23.000 S Releasemanagement bij updates. Dit verbetert de kwaliteit van de informatievoorziening, maar de jaarlijkse kosten zijn hoger. Een hogere frequentie van de locatiedienst van ICT NML. En overige zaken zoals doorontwikkeling telefonie, software zoals Teams calling MS, Smartdocuments, terugbelverzoeken combineren met Djuma, M365 etc.

39

Programma 2 W2.1 Reconstructie gedeelte Vlosbergweg

1.920

S

Bij deze asfaltweg is uit onderzoek gebleken dat de restlevensduur van de asfaltconstructie (incl. fundering) 0 jaar is. Ze zijn dus afgeschreven. Deze weg zou daarom gereconstrueerd moeten worden. Het doodlopende gedeelte van de Vlosbergweg (tussen Smientweg en N297) is opgebouwd uit meerdere slijtlagen die door de jaren heen over een onbekende funderingslaag zijn gedraaid. Doordat deze weg niet degelijk is opgebouwd zit er een permanente spoorvorming in waarin water blijft staan. Om dit gedeelte van de Vlosbergweg te voorzien van een toekomstbestendige wegconstructie dient de huidige constructie volledig te worden verwijderd en dient er een nieuwe constructie te worden aangebracht. Er is een raming opgesteld om inzichtelijk te krijgen wat de reconstructie zou kosten. De reconstructie is geraamd op € 96.000,=. De constructie heeft een afschrijvingstermijn van 50 jaar waarmee er jaarlijks € 1.920,= wordt afgeschreven. W2.2 Reconstructie Waardjesweg 46.400 vanaf 2028 S In 2023 heeft onderzoeksbureau Kiwa KOAC een verhardingsonderzoek uitgevoerd naar de structurele en functionele kwaliteit van de Waardjesweg. Op basis van de onderzoekgegevens is ook een verhardingsadvies opgesteld voor het benodigde structurele onderhoud. Uit het onderzoek is gebleken dat de wegconstructie geen structurele restlevensduur meer heeft. Er wordt een reconstructiemaatregel geadviseerd.

Op basis van het advies is een raming opgesteld om inzichtelijk te krijgen wat de reconstructie zou kosten. De reconstructie is geraamd op € 2.320.000,=. De constructie heeft een afschrijvingstermijn van 50 jaar waarmee er jaarlijks € 46.400,= wordt afgeschreven. In 2026 wordt gestart met de voorbereiding en in 2027 met de uitvoering. De afschrijvingstermijn start vanaf 2028. W2.3 Reconstructie Venbergweg 9.600 S In 2023 heeft onderzoeksbureau Kiwa KOAC een verhardingsonderzoek uitgevoerd naar de structurele en functionele kwaliteit van de Venbergweg (kruising Brand tot wegversmalling na Legro). Op basis van de onderzoekgegevens is ook een verhardingsadvies opgesteld voor het benodigde structurele onderhoud. Uit het onderzoek is gebleken dat de wegconstructie geen structurele restlevensduur meer heeft. Er wordt een reconstructiemaatregel geadviseerd. Op basis van het advies is een raming opgesteld om inzichtelijk te krijgen wat de reconstructie zou kosten. De reconstructie is geraamd op € 480.000,=. De constructie heeft een afschrijvingstermijn van 50 jaar waarmee er jaarlijks € 9.600,= wordt afgeschreven.

40

W2.4 Reconstructie Meijelseweg

76.000 vanaf 2027 S

In 2023 heeft onderzoeksbureau Kiwa KOAC een verhardingsonderzoek uitgevoerd naar de structurele en functionele kwaliteit van de Meijelseweg. Op basis van de onderzoekgegevens is ook een verhardingsadvies opgesteld voor het benodigde structurele onderhoud. Uit het onderzoek is gebleken dat de wegconstructie geen structurele restlevensduur meer heeft. Er wordt een reconstructiemaatregel geadviseerd. Op basis van het advies is een raming opgesteld om inzichtelijk te krijgen wat de reconstructie zou kosten. De reconstructie is geraamd op € 3.800.000,=. De constructie heeft een afschrijvingstermijn van 50 jaar waarmee er jaarlijks € 76.000,= wordt afgeschreven. W2.5 Opstellen bomenrenovatieplan

10.000 in 2026, S daarna NTB Het voorgaande bomenrenovatieplan met bijhorend uitvoeringsbudget/plan loopt in 2025 af. Wat betekent dat we in 2026 weer de voorbereidingen willen gaan starten voor de komende 5 jaar. In 2026 zou het dan gaan om een budget om het plan op te stellen. In de jaren daarna zal het gaan om uitvoeringsbudget. Programma 3 W3.1 Vervangen kunstgrasvelden Olympia Boys en ONDO

32.109 en vanaf S 2027 65.637 Vervanging toplaag en sporttechnische laag kunstgrasvelden Olympia Boys en ONDO. Betreft de extra kosten bovenop de kosten die zijn opgenomen in de privatiseringsovereenkomst. Bij het opstellen van de privatiseringsovereenkomst zijn er geen afspraken gemaakt over de sporttechnische laag. W3.2 Behoud cursusaanbod versterken basisvaardigheden inwoners

16.896

S

De landelijke gelden vanuit de Wet educatie en beroepsonderwijs worden vanaf 2025 minder. Om het bestaande cursusaanbod in Asten en Someren in stand te kunnen houden in het kader van preventie is daarom naar verwachting een lokale investering nodig. Financieel gezien zou de aanpak van deze problemen de gemeente potentieel veel meer kunnen kosten dan het preventief inzetten op het versterken van basisvaardigheden. Het gaat hier om een autonome ontwikkeling, namelijk de vermindering van rijksgelden voor het cursusaanbod voor het versterken van basisvaardigheden. W3.3 Nieuwbouw binnensport Asten

893.000

S

Sport- en zwembadcomplex de Schop, de gymzaal aan de Schoolstraat en die van het Varendonck College zijn verouderd. We realiseren een passende binnensportaccommodatie inclusief overdekt zwembad in de kern Asten die weer minimaal 40 jaar meegaat. De opdracht wordt in 3 fasen uitgevoerd: fase 1 van vooronderzoek, fase 2 van locatie- en scenariokeuze en fase 3 van realisatie.

W3.4 Subsidie verenigingen ter compensatie van OZB

20.000

S

41

In het coalitieakkoord is opgenomen dat we een lastenverlichting willen bereiken voor verenigingen met een eigen accommodatie. Zij betalen op dit moment een hoger OZB tarief dan een particulier. Dit is mogelijk door het verlenen van een subsidie. Om in aanmerking te komen voor deze subsidie moet voldaan worden aan nader op te stellen voorwaarden. Er is een inschatting gemaakt van het totaal toe te kennen subsidiebedrag. W3.5 Overeenkomst Uniek sporten de Peel voortzetten 14.500 S Gemeente Asten participeert sinds 2019 in Uniek Sporten de Peel. Concreet betekent dit dat we een financiële bijdrage leveren en ambtelijk deelnemen in de stuurgroep. De samenwerkingsovereenkomst loopt dit jaar af. Om in Uniek Sporten de Peel te kunnen blijven participeren is een structureel budget nodig waarmee we het gevraagde activiteitenbudget en de uren van de Uniek Sporten buurtsportcoach en regiocoördinator kunnen realiseren. De duur van de nieuwe samenwerkingsovereenkomst is nog niet bekend, daarnaast zijn we nog in gesprek met de betrokken gemeenten over de exacte jaarlijkse bijdrage. Voorlopig kan worden uitgegaan van een structureel bedrag van € 14.311,=. W3.6 JOGG aanpak 35.000 S De gemeente Asten werkt met de JOGG-aanpak om een gezonde leefstijl onder jongeren te bevorderen. Dit gebeurt via een integrale samenwerking tussen scholen, sport, zorg, ouders, ondernemers en gemeente.

De fysieke en mentale gezondheid van jongeren verbetert door een omgeving die gezonde keuzes makkelijk en aantrekkelijk maakt. Dit draagt bij aan het voorkomen van overgewicht, bevordert gelijke kansen en verlaagt de druk op zorg en ondersteuning. Op dit moment worden deze kosten gedekt uit incidentele rijksgelden vanuit het Gezond en actief Levenakkoord (GALA). Deze middelen zijn beschikbaar t/m 2026. Als er geen vervolg komt op deze regeling vervalt na 2026 deze ondersteuning voor onze inwoners. W3.7 Het Bewegend Kind 25.000 S We zetten het programma Het Bewegend Kind in op alle basisscholen en kinderdagverblijven in de gemeente Asten. Het programma stimuleert structureel meer bewegen in de dagelijkse routines van kinderen. Scholen en kinderopvangorganisaties co-financieren mee, wat de gezamenlijke betrokkenheid versterkt. Kinderen bewegen meer en ontwikkelen zich daardoor fysiek, sociaal en cognitief beter. Dit bevordert hun gezondheid, concentratie en welbevinden, en draagt op termijn bij aan het voorkomen van zorgvragen en gezondheidsproblematiek. Op dit moment worden deze kosten gedekt uit incidentele rijksgelden vanuit het Gezond en actief Levenakkoord (GALA). Deze middelen zijn beschikbaar t/m 2026. Als er geen vervolg komt op deze regeling vervalt na 2026 deze ondersteuning voor onze inwoners.

W3.8 Sport- en cultuurvoucher voor volwassenen 8.000 S De gemeente Asten biedt sport- en cultuurvouchers aan voor volwassenen met een laag inkomen. Hiermee kunnen zij deelnemen aan sportieve of culturele activiteiten bij lokale aanbieders. Deelnemers worden gestimuleerd om actief deel te nemen aan de samenleving, wat bijdraagt aan fysieke en mentale gezondheid, sociale verbinding en het voorkomen van eenzaamheid en isolement Op dit moment worden deze kosten gedekt uit incidentele rijksgelden vanuit het Gezond en actief Levenakkoord (GALA). Deze middelen zijn beschikbaar t/m 2026. Als er geen vervolg komt op deze regeling vervalt na 2026 deze ondersteuning voor onze inwoners.

W3.9 Jeugdeducatiefonds

10.000

S

42

De gemeente Asten zet het Jeugdeducatiefonds in op basisscholen Het Talent en De Ontdekking. Via dit fonds krijgen kinderen die opgroeien in armoede extra ondersteuning, bijvoorbeeld met schoolspullen, sportkleding of deelname aan activiteiten. Kinderen krijgen gelijke kansen om zich te ontwikkelen, mee te doen en hun talenten te benutten. Dit voorkomt achterstanden en vergroot hun toekomstperspectief, wat ook op de lange termijn bijdraagt aan sociale veerkracht en gelijke kansen. Op dit moment worden deze kosten gedekt uit incidentele rijksgelden vanuit het Gezond en actief Levenakkoord (GALA). Deze middelen zijn beschikbaar t/m 2026. Als er geen vervolg komt op deze regeling vervalt na 2026 deze ondersteuning voor onze inwoners. W3.10 Kledingbank Deurne 3.000 S Via een proef werken het Sociaal Team, Onis Welzijn en Stichting Leergeld samen om inwoners van Asten met beperkte financiële middelen gericht te kunnen doorverwijzen naar de Kledingbank Deurne. Inwoners die het financieel moeilijk hebben, krijgen toegang tot passende en nette kleding, wat hun eigenwaarde en participatie vergroot. Op dit moment worden deze kosten gedekt uit incidentele rijksgelden vanuit het Gezond en actief Levenakkoord (GALA). Deze middelen zijn beschikbaar t/m 2026. Als er geen vervolg komt op deze regeling vervalt na 2026 deze ondersteuning voor onze inwoners.

W3.11 Groeiplan taal 10.000 S Gemeente Asten 2025- 2027 heeft als doel om ervoor te zorgen dat alle kinderen op het juiste taalniveau aan de basisschool beginnen. Daarbij richten we ons al op aanstaande ouders, zodat het belang van taalverwerving en taalontwikkeling vroeg wordt meegegeven. Op dit moment wordt het plan gefinancierd uit incidentele middelen, en middelen afkomstig van de SPUK gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid en de lokale coalitie kansrijke start. Deze financieringsbronnen bieden echter geen garantie voor continuïteit. Voor een duurzame borging van het plan zijn structurele middelen noodzakelijk. W3.12 Structurele uitbreiding gedragswetenschapper 67.736 vanaf 2027 S In 2024 hebben we in samenwerking met de Peelgemeenten een berekening laten maken wat er minimaal aan uren nodig is als gedragswetenschapper voor STA. Dit is gedaan in vergelijking met de 5 Peelgemeenten en in verhouding tot de opdracht en taken die de gemeente bij de gedragswetenschapper (wil) belegt. Dit kwam voort uit duidelijke en serieuze signalen dat de huidige uren structureel te weinig waren voor dat wat er nodig was (ook vanwege de toename van complexe en hoeveelheid casuïstiek). Op basis van deze formatie berekening werd duidelijk dat de gemeente Asten fors lager zat qua ingekochte uren voor de gedragswetenschapper en dat uitbreiding van uren noodzakelijk is.

Voor de begroting 2025 is er toen de keuze gemaakt om de uitbreiding van uren in eerste instantie voor twee jaar te verhogen en deze vanuit incidente middelen te bekostigen. Nu een jaar verder is duidelijk dat de uren waarmee de formatie gedragswetenschapper is opgehoogd, de minimale uren zijn in verhouding tot de taak die er ligt. Daarnaast ligt er voor de gedragswetenschapper een hoop uitdagingen. Waarbij we graag deze continuïteit willen voorzetten, door deze uren structureel te maken en daarmee de uitdagingen ook kunnen gaan oppakken en voorzetten. De uitdagingen die er liggen: - Inhoudelijk verantwoordelijk voor de steeds complexere casuïstiek - Doel gericht sturen op inhoud. - Doorontwikkeling op preventief en voorliggend veld, expertise en rolverdeling. Programma 4 W4.1 Invoering/inrichting ondernemersfonds

20.000

S

Op dit moment heffen we reclamebelasting in het centrum. Er wordt bekeken of we dit instrument kunnen vervangen door een ondernemersfonds, dat gemeentebreed wordt ingevoerd. Vanuit dit fonds kunnen bijdragen worden geleverd aan uit te voeren projecten binnen de gemeente (bijv. in 43

het centrum, buitengebied, of op het bedrijventerrein). Omdat deze belasting wordt geheven op niet-woningen, moeten we voor onze gemeentelijke panden een financiële bijdrage betalen. W4.2 CRM professionalisering t.b.v. 1 loket 3.000 S CRM als samenwerkingsinstrument tussen de Peelgemeenten, als instrument om vraag en aanbod van bedrijfskavels onderling af te stemmen. Hoeksteen van een professionalisering van de samenwerking tussen de EZ en grondzaken binnen de Peel. Borging en planning van contactmomenten en afspraken met bedrijven. W4.3 Voortzetting inhuur professionele centrummanager 14.400 S Er wordt momenteel een centrummanager ingehuurd voor de duur april – 31 december 2025. De gemeente en het CMA delen de inhuurkosten (50%-50%). Doel van deze nieuwe wens is om de professionele centrummanager ook na 31 december 2025 in te kunnen huren. Hiervoor is het noodzakelijk dat de gemeente structureel € 14.400,= bijdraagt. De overige 50% wordt afgedekt door het CMA.

44