20240508 raadsledenbijeenkomst-algemene-presentatie

Bijeenkomst Gemeenteraden Helmond, Deurne, Asten & Someren

Woensdag 8 mei | Huis voor de Samenleving – Deurne

Agenda 17.30-18.00 uur: Inloop & welkom 18.00-18.20 uur: Beleidsmatige en financiële ontwikkelingen door Robin Verleisdonk (directeur-bestuurder) Welke ontwikkelingen maakt de bibliotheek door, wat zijn de doelstellingen en hoe verhouden deze zich tot de maatschappelijke opgaven en welke financiële positie is er nodig om deze opgaven het hoofd te bieden? 18.20-19.00 uur: Kijkje in de Maatschappelijke Bibliotheek De bibliotheek is vandaag de dag veel meer dan een plek waar boeken worden uitgeleend. Denk aan activiteiten om mensen (digi)taalvaardiger te maken, het faciliteren van (anderstalige) communities en een inspirerende programmering voor jong en oud. 19.00-19.10 uur: Pauze 19.10-19.50 uur: Kijkje in de Educatieve Bibliotheek De bibliotheek draagt bij aan het stimuleren van leesplezier en een goede (digi)taalvaardigheid bij alle kinderen van 018 jaar. Samenwerking met het educatieve veld (van kinderopvang tot voortgezet onderwijs) is cruciaal. We presenteren de visie van de Educatieve bibliotheek en er is aandacht voor het programma 'Van Alle Talen Thuis'. 19.50-20.00 uur: Vragen en afronding

Bibliotheek in ontwikkeling Motor van een vaardige samenleving

Woensdag 8 mei | Huis voor de Samenleving – Deurne

De noodzaak van ons werk -

Tweedeling in Brainport

-

Digitale kloof (voor zowel jong en oud)

-

Regio met relatief grote groep laaggeletterden (16%)

-

Teruglopende leesmotivatie en daarmee teruglopende leesvaardigheid

-

Het verdwijnen van openbare ontmoetingsplekken

-

Een plek waar iedereen welkom is

-

Een terugtrekkende overheid

-

Steeds meer mensen met een kleine beurs

-

Minder aandacht voor cultuur

De motor van een vaardige samenleving De Bibliotheek Helmond – Peel werkt aan een goede (digi-)taal en leesvaardigheid van de inwoners van Helmond. We bieden een verbindende plek waar mensen kennis kunnen vergaren en delen, waardoor zij kunnen (blijven) meedoen in de maatschappij. We focussen ons op: •

(Digi-)Taalontwikkeling

•

Kennisdeling & Ontmoeting

Ons doel is dat alle inwoners van :

1.

zichzelf persoonlijk kunnen ontwikkelen en

2.

mee kunnen doen in de samenleving

Bibliotheek Helmond-Peel | vandaag de dag - 4 bibliotheeklocaties in Asten, Deurne, Helmond & Someren - 50 Bibliotheken op School, ruim 7 op de 10 kinderen is lid van de bibliotheek - Werkgebied van ca. 165.000 inwoners (groei van inwonertal) - Arbeidsmarktregio Helmond-Peel - 4 gemeenten hebben convenantafspraken en bestuursovereenkomst over Bibliotheekwerk - Samenwerking in Brainportregio

De ‘High Five’ van de Bibliotheek Helmond-Peel

1. Groter bereik

2. Hogere kwaliteit 3. Meer verbinding

4. Meer uitnodigend 5. Beter zichtbaar

Bibliotheek Helmond-Peel | in cijfers

Rijksoverheid Bibliotheekwet & convenant

Zorgplicht vanaf 2026

Een wettelijke zorgplicht voor bibliotheken Wettelijke zorgplicht gemeenten voor genoeg volwaardige bibliotheken • De zorgplicht voor gemeenten en provincies wordt met de wetswijziging in 2026 van kracht. • De Tweede Kamer vroeg in 2022 om voor iedereen een volwaardige bibliotheek te garanderen in een motie van Kamerlid Mohandis. • Vanaf 2025 krijgen gemeenten jaarlijks € 58,7 miljoen van de Rijksoverheid voor bibliotheken. Ter voorbereiding op de zorgplicht • Met een wettelijke zorgplicht geeft kabinet uitvoering aan de motie Mohandis c.s. van 7 juli 2022, waarmee de Tweede Kamer de regering heeft verzocht ‘te komen tot een wetswijziging die de toegang tot een volwaardige bibliotheek voor elke inwoner van Nederland garandeert’. • Voor het versterken en repareren van het bibliotheeknetwerk en voor een blijvende toegang voor iedereen tot de openbare bibliotheek via een zorgplicht zet het kabinet een bedrag in dat oploopt van circa € 19 miljoen in 2023 naar circa € 54 miljoen in 2025. Dit in aanvulling op de circa € 440 miljoen die gemeenten bijdragen. Bron: Kamerbrief voormalig staatssecretaris Uslu over herziening bibliotheekwet en versterking bibliotheekstelsel

Een wettelijke zorgplicht voor bibliotheken - Normenkader voor wet in ontwikkeling (samenwerking VOB/VNG). Denk hierbij aan: minimale normbijdrage per inwoner, inzet van professionals, minimale openingstijden en afstandsgrens: hoeveel bibliotheken per hoeveelheid inwoners? - SPUK-gelden als opmaat naar structurele versterking. - Vanaf 2025 structurele rijksbijdrage via gemeentefonds, deze gelden liggen al vast:

Om ervoor te zorgen dat gemeenten zich goed kunnen voorbereiden op de zorgplicht is de inzet om een overgangsregeling in te stellen in 2025 en 2026. Staatssecretaris Fleur Gräper: ,,Ik denk aan een basisbedrag per gemeente en kijk naar mogelijkheden om ook kleinere gemeenten in staat te stellen zich voor te bereiden op de zorgplicht.’’

Peelgemeenten Helmond, Deurne, Asten en Someren

Peelconvenant + Bestuursovereenkomst

Bibliotheekwerk in de Peel - Met convenant zijn er afspraken over basisniveau bibliotheekwerk: inhoudelijk en financieel. - Basisbijdragen van gemeenten door convenant beter in balans en ondergrens is vastgesteld. • Aantal diensten kunnen enkel bestaan met Plus-financiering, zoals: • de Bibliotheek op School • Taalhuis • Informatiepunt Digitale Overheid • Boekstart in de Kinderopvang en consultatiebureau

(door gemeente, onderwijs, fondsen, bedrijven etc.) - Genereren van eigen financiering door abonnementenstructuur scholen en samenwerking met ASML.

Gemeentelijke financiering blijft uitdaging - In 2023 was er sprake van onder-indexering van de subsidiebijdrage. - Kostenstijgingen in 2023 voor bibliotheek met ca. 8-10%: CAOstijging, stijging inkoop boeken en contracten automatisering en andere leveranciers. - 2023 afgesloten met tekort van 140.000 euro, alle gemeenten draaien verlies m.u.v. Deurne (uitbreiding dienstverlening door ophoging subsidie kost tijd). - De reservepositie van de bibliotheek is zeer kwetsbaar en verkeert in de HOGE risicocategorie. • 2,17% van de totale beheerslast • 10% is gewenst conform ‘haringmaat’ • Gemeente Helmond en Asten hebben een negatieve reserve

Negatieve algemene reserve Algemene reserve BHP

Jaar

Algemene reserve BHP

200.000

2015

- 311.320

150.000

2016

- 13.695

100.000

2017

9.025

50.000

2018

34.623

0

2019

57.109

-50.000

2020

96.382

-100.000

2021

135.420

-150.000

2022

95.864

2023

- 28.426

2015

2016

2017

2018

2019

2020

-200.000

-250.000 -300.000 -350.000 Algemene reserve BHP

2021

2022

2023

Gemeentelijke bijdrage t.o.v. landelijk gemiddelde

Gemeenten

Subsidiebijdrage per inwoner excl. huisvesting

Exploitatiesubsidie per inwoner excl. huisvesting in 2024

26

Helmond

€ 18,40

Deurne

€ 15,50

Asten

€ 15,85

Someren

€ 15,70

Landelijk gemiddelde in 2022

€ 26

18,4

Helmond

15,5

15,85

15,7

Deurne

Asten

Someren

Landelijk

Structurele impuls noodzakelijk - Regionale opgaven bovengemiddeld hoog: - Bovengemiddeld veel laaggeletterden - Bovengemiddeld veel achterstanden op het gebied van basisvaardigheden - Bovengemiddelde groei van inwonertal door regionale groei - Bovengemiddeld veel nationaliteiten en daarmee anderstaligen - Financiering bibliotheekwerk onder-gemiddeld t.o.v. landelijk - Structurele rijksbijdrage van 3 euro per inwoner is vanaf 2025 nodig om als bibliotheek de maatschappelijke opgaven en groei van de regio het hoofd te bieden. Gemeenten verantwoordelijk voor toekenning via gemeentefonds.

Zijn er nog vragen?