2022-10,13 THEMA RAAD Presentatie duurzaamheid.pdf

Thema avond duurzaamheid: grondstoffen

Deze avond: 1. Opening 2. Presentatie duurzaamheid: grondstoffen 3. Discussie reikwijdte duurzaamheidsbeleid 4. Presentatie van afval naar grondstof 5. Pauze 6. Workshop 7. Stellingen voor verkenning van onze koers 8. Vervolg 9. Afsluiting

Programma tot nu toe met 2 delen: Aandeel in opwarming beperken • Besparen op energie • Opwekken van elektriciteit • Opwekken van warmte

Programma tot nu toe met 2 delen: Aandeel in opwarming beperken

Omgaan met gevolgen

• Besparen op energie

• Droogte

• Opwekken van elektriciteit

• Piekbuien

• Opwekken van warmte

• Hitte

Komt er een ‘poot’ bij? Aandeel in opwarming beperken

Omgaan met gevolgen

Aandeel uitputten grondstoffen verkleinen

• Besparen op energie

• Droogte

• Minder gebruik

• Opwekken van elektriciteit

• Piekbuien

• Minder nieuw gebruik

• Opwekken van warmte

• Hitte

• Meer hergebruik

Belang van zuinig omgaan met grondstoffen / circulariteit: • Schaarste aan materialen • Kosten van nieuwe materialen • Kosten van afgedankte materialen • Link met andere thema’s

Belang van zuinig omgaan met grondstoffen / circulariteit: • Schaarste aan materialen • Kosten nieuwe materialen

• Kosten afgedankte materialen • Link andere thema’s Kortom: duurzaamheid zonder circulariteit bestaat niet

In een circulaire economie bestaat geen afval en worden producten en grondstoffen steeds opnieuw gebruikt.

Invloed gemeente

Voorbeeldfunctie Inkoper

Verkoper

Aanjager

Gemeente als inkoper

stelling 1

We kopen niet meer in op basis van kosten maar op waarde tot voorbij de levensduur.

Gemeente als verkoper

stelling 2

Uit alles wat we niet meer nodig hebben halen we de hoogst mogelijke

gebruikswaarde.

Gemeente als aanjager

stelling 3

Als aanjager zijn we te klein. Die rol nemen we niet.

Voorbeeldfunctie gemeente Asten wordt het voorbeeld als: • Inkoper? • Verkoper? • Aanjager?

Even een kopje koffie

van afval naar grondstof… voor een circulaire economie

Circulaire economie geeft méér waarde omgerekend voor Asten: - 48 banen

- 6,4 miljoen euro

NL-strategie: de R-ladder voorkom onnodig gebruik

Refuse, Reduce, Redesign Re-use, Repair, Refurbish, Remanufacture, Repurpose Recycle, Recover bespaar op gebruik

www.duurzaamheid.nl

maak circulaire producten hergebruik producten

onderhoud producten herstel producten

ander doel/functie recycle grondstoffen verbrand

huidige taak toekomstige taak

opbouw bevolking naar leeftijd 1992-2022

Asten: demografie • In 30 jaar is het aantal mensen ouder dan 50 jaar verdubbeld. • In 20 jaar is het aantal een- en tweepersoonshuishoudens met 14% gegroeid naar 68%.

Asten: besparen op restafval is winstpakker 28 33 16 50 89 2013

26 71

28 87

29 98

49

kilogram per inwoner

114

PMD

33 121

228 94

restafval aan huis

137 62

58

57

63

58

2017

2018

2019

2020

2021

GFT

28 NL NL top10 mediaan

Asten: overmaat aan grondstoffen in het restafval

Asten: 21% huishoudens maakt 48% restafval

Milieustraat A-S: 80% gewicht door 3 stromen

Milieustraat A-S: restafval is grootste kostenpost 54%

33%

53%

29% 19% -3%

(o a

KC A,

lu ie r

s, …

-4%

ig

ve r

volume

9%

ov er

en gs m

(r es ta fv al )

du ct st ro m

tr oo m

en

-13%

en gr o

1% pa kk in ge n

8%

pr o

bo uw pr od u

ct en /…

12%

kosten

Samenvatting • EU en NL zetten in op een circulaire economie • Een circulaire economie schept 48 extra banen en 6,4 miljoen euro in Asten

Asten: • Gemeenschap vergrijst en leeft in kleinere huishoudens • Restafval scoort goed, maar is een winstpakker vanwege de grondstoffen • 21% huishoudens maakt 48% van al het restafval (matige afvalscheiding) • 80% van het gewicht ontstaat bij 4 restafval, groen, hout en puin bij de milieustraat • Grof restafval veroorzaakt 53% van alle afzetkosten bij de milieustraat

Asten vergrijst…

doe-sessie • Klimaatbestendig, energieneutraal en circulair Asten?

bouw het ideale retoursysteem

Focus op restafval geeft restafval  5.000 producten in ± 30 deelstromen, waarvan nu 7 stromen aan/nabij huis worden opgehaald  daarvan is 35 kg/p/j of 210 ltr/p/j onvermijdbaar restafval  maar de vuilniswagen komt 26 maal langs voor 140 ltr = 3.640 ltr én de inworptrommel van de stortkoker is onbeperkt toegankelijk… vb hoogbouw: 35 stortingen in Stein

1

verborgen verspilling bij hoogbouw van Stein

1 2 34

35

28 2

Voedselresten (GF), PMD en Restafval zijn dé kantelstromen lt r / in w / w k GF INCO/luiers Plastics Metalen Drankkarton Glas RESTa fva l Papier/Karton Spullen KCA Kringloop Bouwafval Tuinafval

2,7 25,0 25,0 1,3 0,5 2,1 0 ,5 18,8 2,1 0,01 veel veel veel

w aar

w a nn e e r

pr oble e m

keuken badkamer/wc keuken keuken keuken keuken badkamer/wc huis huis huis huis huis tuin

dagelijks dagelijks dagelijks regelmatig regelmatig regelmatig incidenteel incidenteel incidenteel incidenteel incidenteel incidenteel incidenteel

snel stank snel stank, ruimte stank, ruimte stank stank ruimte hygiëne ruimte ruimte “ongewoon” ruimte, zwaar ruimte, zwaar ruimte, zwaar 29 2

Nóg een paar belangrijke aandachtspunten 1) Iedereen heeft zijn eigen gewoonte met geen tot veel afvalscheiding 2) Communicatie: afval is voor de doorsnee mens gaan aandachtspunt

3) Gedragsbeïnvloeding is daarom de belangrijkste factor !!! 4) Bronscheiding waar het kan, nascheiding waar noodzakelijk • Bronscheiding geeft de meeste grondstoffen • Bronscheiding geeft de hoogste kwaliteit • Na bronscheiding volgt altijd nascheiding voor GFT, glas, PMD, papier, etc.)

5) Elke inzamelmethode heeft voor- en nadelen (o.a. waterbedeffect)

Hoe halen we onze inwoners uit hun ‘groef’? 2

30

Bouw samen dé ideale inzamelservice voor grondstoffen 1 GFT of GF en T apart ? 2 Welke inzamelmiddelen

GFT of GFT+T, PMD en REST kies je voor hoogen laagbouw ?

3 Hoe vaak mag iets worden

aangeboden ? En wat wil je met financiële prikkels ?

4 Welk soort voertuig zet je in voor welke grondstof(fen) ?

5

Welke toepassing(en) wil je uit de grondstof halen?

31 2

Bouw samen dé ideale inzamelservice voor grondstoffen 1 GFT of GF en T apart ? 2 Welke inzamelmiddelen

GFT of GFT+T, PMD en REST kies je voor hoogen laagbouw ?

3 Hoe vaak mag iets worden

aangeboden ? En wat wil je met financiële prikkels ?

4 Welk soort voertuig zet je in voor welke grondstof(fen) ?

5

Welke toepassing(en) wil je uit de grondstof halen?

32 2

Bevindingen inzake het ideale retoursysteem

dialoog voor koersbepaling beleid

Ik vind dat we vanavond doelen (wat) van middelen (hoe) moeten scheiden.

1. JA (inclusief ja, mits, etc.) 2. Nee (inclusief nee, tenzij, etc.)

Dit is een ’opwarmertje’ ter introductie

1

Het Rijk wil minder verspilling door o.a. minder restafval Het Rijksbeleid heeft kwantitatieve als kwalitatieve ambities: • Maximaal 30 kg/p/j restafval in 2025.

• Zo hoog mogelijke kwaliteit grondstoffen. Veel gemeenten richten zich vrijwel volledig op GFT, PMD en restafval.

waarde: € 5 per computer

waarde creatie

Maar je kunt afval ook inzetten als middel voor werkgelegenheid. We krijgen nu 10 ct/kg voor ingeleverde elektronica. Dat kan 50 ct/kg zijn als we dit ‘zelf’ ontmantelen met sociaal werk. Textiel kunnen we ook lokaal laten sorteren op kringloop en recycling.

demontagewaarde: € 50 per computer

Wat vindt u het belangrijkste? 1. NATIONALE AMBITIES volgen voor afval 2. LOKALE KANSEN SCHEPPEN met afval

1

Wat is het milieu u waard? Ons restafval bevat 80-90% grondstoffen. Dat blijft zo met onze huidige aanpak…

Onze aanpak moet veranderen als we 43 kg/p meer grondstoffen willen en dito minder restafval (zie grafiek 2021). Voor verandering moeten we investeren in bewustwording en andere aspecten.

Een aanpak voor zo min mogelijk restafval is daarom waarschijnlijk duurder. Tot heden hebben we gestuurd op zo laag mogelijke kosten…

Wat vindt u het belangrijkste? 1. MILIEU (wat is duurzaamheid u waard?) 2. KOSTEN

1

Wat is service u waard? Ons restafval bevat 80-90% grondstoffen. Dat blijft zo met onze huidige aanpak…

Meer service kost extra geld, maar geeft meer gemak. Maar minder service kan ook extra geld kosten als gevolg van extra restafval, lagere kwaliteit grondstoffen of rommel in de openbare ruimte.

Een voorbeeld van extra service: Wekelijks inzamelen van PMD geeft minder stank en ruimteverlies in/rondom huis. Deze extra service verhoogt de afvalstoffenheffing met circa € 15.

Wat vindt u het belangrijkste? 1. SERVICE 2. KOSTEN

1

Icoonproject van het Rijk: Circulair Ambachtscentrum

Recycling & Nuttige toepassing

Reparatie & Kringloop

Ambacht & Onderwijs

Sociale cohesie & Werkvoorziening www.vang-hha.nl/circulairambachtscentrum

Samen aan de slag voor reuse, repair, refurbish en repurpose: 1. Milieustraat 2. Recyclingbedrijven 3. Kringloop 4. Repair café 5. Maakbedrijven 6. Onderwijs 7. Dagbesteding 8. Werkvoorziening

Wat voor milieustraat wenst u? 1. Kostenefficiënte stortlocatie 2. Circulair Ambachtscentrum ‘op eigen schaal’ (wat kan én wil de gemeenschap?)

1

kosten stijgen sterk als we niets doen

rs wo

Ons restafval wordt extra fiscaal belast vanaf 2025. Nieuwe afzetcontracten worden ook duurder.

€ 190

€ 183

Minder restafval is minder kosten. Daarvoor moeten we investeren. Kosten gaan voor de baat.

€ 155

se a c t-

se a c t bes

€ 223

€ 205

2028: nieuwe verwerkingscontracten

€ 163

2025: invoering progressieve CO2-heffing

€ 130 Euro per huishouden 2021 2021

2022 2022

2023 2023

2024 2024

2025 2025

2026 2026

2027 2027

2028 2028

2029 2029

2030 2030

5) Zijn we bereid “nu” te investeren om “later” te oogsten? a) ja b) nee c) ja, mits de verwachte terugverdientijd een horizon heeft van maximaal 10 jaar