Verslag participatietraject AZC
Tekst van het document
hun veiligheidsgevoel en de veiligheid in hun buurt is kennelijk ondergeschikt. De looproutes vanuit het AZC gaat door hun straten. Dit gaat soms gepaard met veel geschreeuw, harde muziek en rommel op straat. s'-Nachts wordt er bij bewoners op ramen gebonst, of aangebeld met vragen om geld of eten. Incident met bewoner AZC met mes, waarbij de politie hem met een stroomstootwapen heeft moeten uitschakelen. In het Zuiderpark en omliggende wijken wonen veel ouderen die hierdoor een onveilig gevoel aan overhouden. Veel bewoners hebben maatregelen genomen die hun gevoel van veiligheid moeten vergroten, zoals ophangen van camera's, plaatsen van hekken rond de tuinen, whatsapp-buurtpreventie. De achterdeuren moeten op slot gehouden worden. Fietsen worden gestolen. Vroeger was dit een open en veilige buurt. Dit gevoel is verdwenen. Het niet openbaar maken van de incidenten rond de aszielzoekers door de politie geeft ook te denken. 58
Bij een insluiping in een woning waarbij o.a. paspoorten, sieraden en oorbuds enz. werden gestolen, werden zaken gelokaliseerd dmv google in het AZC, doch de politie kon vervolgens niet optreden ivm het huisrecht. Dat tot op heden de zaken niet volledig uit de hand zijn gelopen is geen garantie dat dit in de toekomst ook zo zal gaan. Het zou verstandig zijn goed ten rade te gaan bij de inwoners en raad van Westerwolde en Nieuw Weerdinge. Het dieptepunt was een kortgeding dat de gemeente Westerwolde moest aanspannen tegen het COA ivm het voortdurend niet naleven van de voorwaarden. Een huilende geëmotioneerde burgemeester en een dwangsom tot gevolg. Met name de groep Veilige Landers zorgen daar voor permanente problemen en zijn door allerlei wettelijke beperkingen moeilijk aan te pakken. Deze groep zorgt voor zeer veel overlast in de omgeving voor bewoners, middenstand en voor reizigers en personeel van het openbaar vervoer. De treinreis Emmen-Zwolle is berucht. Het lijkt niet verstandig voor Assen om op deze wijze in het nieuws te komen. Bovendien is ook de kans op een terroristische aanslag zeer reëel door IS-sympathisanten die met de asielzoekers meereizen. Zie door problemen in o.m. Duitsland en de recente aanhouding van een Syriër in Nederland.
Verder zorgt de komst van grote hoeveelheden asielzoekers voor een nog grotere druk op de beschikbare sociale huurwoningen woningen in Assen en Drenthe. Hierbij wordt uit het oog verloren dat de eigen inwoners ook woningen nodig hebben en de wachtlijsten steeds langer worden. Kortom de bewoners van de omliggende wijken, de middenstand worden geconfronteerd met de negatieve gevolgen van het gemeentelijke beleid en het gemeentebestuur. Wij zijn niet tegen de komst van asielzoekers, maar vinden 1000 in het AZC-schepersmaat een te groot aantal in verhouding tot het aantal bewoners van het Zuiderpark. (340) Gespreksverslag 21 Meneer 1 benoemt de motivatie van de deelnemers aan het gesprek. Allen willen meepraten omdat je normaal alleen de stem van de schreeuwers hoort en nooit die van de nuance. Mevrouw 5 wil volgens hem graag dat de stem van de jongeren ook gehoord wordt. Meneer 2: "Ik heb in het verleden gewerkt voor Stichting Present in het AZC. Ik ben inmiddels gestopt, maar heb er veel leuke uren beleefd." Mevrouw 3: "Ik ben nog nooit op het AZC geweest. Soms kom ik bewoners van het AZC tegen in de straat of in de winkel. Ik maak dan wel eens een kort praatje met ze, maar ik ervaar geen overlast." Mevrouw 4: Het is goed dat de gemeente verantwoordelijkheid pakt. Het pand waar het AZC in zit, is goed verbouwd voor de bewoners.
Maar waarom staat er een hek omheen? Dat begrijp ik niet." Mevrouw 5: "Ik ben nog niet binnen geweest in het AZC, maar ik heb een vriend die er drie jaar heeft gewoond. Mevrouw 6: Ik ben positief. Ik ben wel op de open dag geweest. Ik woon zelf aan een doorgaande weg en bewoners van het AZC die ik op straat tegenkom, zijn verbaasd dat ze begroet worden. Ik ben hier namens meerdere bewoners van het complex waar ik woon. De boodschap die ik heb meegekregen, is dat iedereen alleen maar positief is." Meneer 1: "Ik vind het hek deprimerend. Daarnaast hebben de bewoners van het AZC niets te doen. De school die er is, is hartstikke goed. Daar zijn ze trots op en dat moet absoluut blijven."
59
Meneer 2: "Ik doe dingen vanuit geloofsovertuiging, vluchtelingen huisvesten hoort daarbij. Maar wel de echte vluchtelingen. De meeste mensen oordelen alleen op afstand. Ik vraag me af wie er nu eigenlijk wonen. Zijn het vooral gezinnen?" Mevrouw 3: "Het zou goed zijn als er een contactpersoon wordt aangesteld voor eventuele overlast." Meneer 2: "Zijn er signalen van overlast door de inwoners van het AZC? Ik ben in ieder geval van mening dat niet de hele groep veroordeeld moet worden voor een aantal raddraaiers." Mevrouw 3: "Kan het hek misschien mooier worden gemaakt? Kan er groen tegenaan worden geplaatst?" Mevrouw 5: "Is er ook gekeken naar een alternatieve locatie voor het AZC?" Of meerdere locaties? Mevrouw 4: "Voelen de overburen, die rechtstreeks aan de overkant van het AZC wonen, zich gehoord?" Mevrouw 6: "Hoeveel mensen mogen er maximaal wonen? Zijn dat er 1000?" De wethouder: "Het COA wilde eigenlijk 2000 mensen huisvesten en het pand is daar ook geschikt voor. Maar het college zet zich in om het aantal van 1000 te handhaven." Mevrouw 6: "Als het COA eigenaar wordt van het pand, wordt er dan permanente bewoning toegestaan? Wordt het dan een permanent AZC?" De wethouder: "Nee, dat gebeurt niet.
Er komt een bestuurlijke overeenkomst." Algemene vraag: "Waarom wordt niet eerder gestart met taalles?" Meneer 2: "Integreren in de Nederlandse cultuur zou eigenlijk al heel snel moeten starten." De algemene conclusie was dat er geen overlast wordt ervaren. De aanwezigen spraken hun steun uit voor het AZC, maar benadrukten dat er meer aandacht moet zijn voor integratie en het verbeteren van de leefbaarheid. Er werd gepleit voor meer contact tussen AZC-bewoners en de omgeving. De wethouder stelde voor dat het COA alle deelnemers van de keukentafelgesprekken uitnodigt voor een bezoek aan het AZC. De groep vond dit een goed voorstel. Gespreksverslag 22 Wat zijn uw positieve of negatieve ervaringen met het AZC in de afgelopen jaren? Kunt u concrete voorbeelden geven? Meneer en mevrouw vertellen dat zij overwegend positieve ervaringen hebben met asielzoekers. Zij staan ook niet negatief tegenover het AZC en het opvangen van vluchtelingen. Zij helpen twee kinderen met de Nederlandse taal. Het gezin is bij hun aan de deur geweest met de vraag of ze de kinderen wilden helpen. De positieve ervaringen worden sterk gekleurd door het persoonlijk contact met dit gezin, waardoor ook de inzichten in de asielproblematiek zijn verdiept. Daarnaast merken meneer en mevrouw wel dat er een AZC in de buurt is. In het tunneltje ligt veel afval, net als in de wijk.
In het tunneltje wordt ook drugs gedeald. Rond de bushalte en het trapje bij de bushalte liggen weleens wietzakjes. Ook is er een keer een spuit gevonden. Dat zou niet moeten in een wijk. Mevrouw vindt dat de gemeente daar beter op moeten letten, de vuilnisbakken vaker moet legen en de situatie vaker moet bekijken. Als het AZC permanent wordt, verwacht mevrouw wel dat de gemeente maatregelen treft. Ook vindt mevrouw het vervelend dat ze soms fietswrakken in de bosjes vindt. In januari heeft ze hier een melding van gemaakt bij de gemeente. Ze heeft recent een brief ontvangen dat het is afgehandeld, dat is rijkelijk laat. Ze heeft het gevoel als wijk in het verdomhoekje te zitten. Het is een optelsom, er zitten veel instellingen in de wijk. Zo heeft de Beilerstraat o.a. ook last van de Novo. Als ze de container aan de weg zet, ziet ze soms mensen die in de container op zoek gaan naar statiegeld. Wat nog vervelender is, is dat ze afval (lege verpakkingen) in de container of in de bosjes vindt van bijvoorbeeld een koptelefoon. Dan komt toch de vraag op of deze wel eerlijk gekocht is.
60
Een tijdje geleden stonden er ook auto’s in de wijk die vlees en andere Arabische spullen verkochten. En op vrijdagavond en zaterdagochtend stoppen er aan de lopende band busjes aan de Europaweg die mensen ophalen en afzetten om ergens (zwart) te werken. Volgens meneer is er ook wel eens geschreeuw in de wijk, met name in de avond en in de weekend en dan in het tunneltje en hij heeft gehoord dat meisjes en vrouwen soms nagefloten worden. Bij het museum en in de Rolderstraat zitten vaak jongeren op de bankjes. Dit voelt wat onaangenaam, zonder dat er daadwerkelijk iets gebeurt. Mevrouw vraagt zich af hoe je voorkomt dat het ‘Ter Apelse’ toestanden worden, niet alleen in de wijk, maar ook voor de winkeliers. Mevrouw vindt het positief dat de gemeente de keukentafelgesprekken voert. Als je gehoord wordt door de gemeente, verbetert ook het draagvlak. Ze vindt dit vooruitgang of voortschrijdende inzicht van gemeente. Bent u wel eens op het AZC geweest? Zijn er verbeterpunten voor wat betreft de opvang aan de Schepersmaat die volgens u doorgevoerd zouden moeten worden? Mevrouw is meerdere keren op het AZC geweest. Ze vindt het gebouw verschrikkelijk. Ze ziet mensen die niet bij elkaar passen samen een kamer delen en slapen in een stapelbed. Ze snapt dat mensen zich op het AZC gaan vervelen en dan op pad gaan. Ze vindt het AZC kleurloos en saai.
De wethouder geeft desgevraagd aan dat het gesprek op dit moment gaat over het verlengen van de opvang op de huidige locatie, Schepersmaat 4. Of de gemeente of het COA het pand gaat kopen of dat het COA het pand langer gaat huren is nog niet duidelijk. Het AZC wordt pertinent geen aanmeldcentrum en ook geen doorstroomlocatie. Mevrouw vraagt welke doelgroepen er dan gehuisvest worden. Met de huidige regering weet je niet waar je aan toe bent. De wethouder vertelt dat de bestuursovereenkomst die de gemeente met het COA afsluit leidend is voor wat betreft de doelgroep. Mevrouw vindt persoonlijk een mix van doelgroepen prima. Ze zou niet willen dat er slechts één doelgroep gehuisvest wordt. Kunt u concrete aandachtspunten benoemen voor uw wijk of buurt waar het college rekening mee moet houden als we de opvang van asielzoekers aan de Schepersmaat willen continueren? Mevrouw stelt voor om de mensen niet meer door het tunneltje te laten lopen maar een alternatieve route te creëren. Bij voorkeur langs het ziekenhuis, richting het centraal station. Dan hoef je niet per se door de wijk. Niet dat de mensen niet door de wijk mogen lopen, maar als er een alternatieve route is, scheelt dat wel in de overlast. Wat mevrouw betreft zou het tunneltje ook helemaal afgesloten mogen worden. Dit zou ook schelen in de drugsoverlast.
Je kunt ook over de weg heen lopen, want bij de bushalte is nu een oversteek gemaakt. Er is dus geen noodzaak om het tunneltje open te houden. Voor wat betreft de gebiedsagenda ZO Assen: Zuiderpark ligt midden in het zorggebied, meneer en mevrouw hebben niet het idee dat de gemeente daar rekening mee houdt. Meneer heeft zorgen over de term ‘zorgboulevard’ die in het stuk gebruikt wordt. De wethouder geeft aan dat het niet de bedoeling is dat er nog meer zorgbehoeftigen bij komen in de wijk. Mevrouw zegt dat het voor de wijk een optelsom is van het AZC en de zorgpartijen. Ze vraagt wat Actium gaat doen met het pand aan de Sparrenlaan, dat recent is aangekocht. De wethouder zegt dat zijn beeld is dat hier (goedkope) huurwoningen komen voor jongeren. Het is in ieder niet de bedoeling dat hier een zorgpartij in komt. Een van de redenen waar juist Actium het pand gekocht heeft, is om dat te voorkomen. Mevrouw zegt dat ze had gehoord dat hier AMV-ers geplaatst zouden worden. Dat is niet zo, aldus de wethouder. 61
Mevrouw vindt dat er vanuit de gemeente zeker aandacht mag zijn voor de concentratie van zorgpartijen in de wijk. Mevrouw vraagt of de gemeente de vergoeding die ontvangen wordt vanuit de Spreidingswet ingezet kan worden voor het opleuken van het AZC? En voor een deel besteed kan worden aan de wijk, ten behoeve van meer groen en veiligheid. Bijvoorbeeld een geluidswal of groen ter verfraaiing van de afsluiting? Mogelijk kan er ook meer toezicht komen in het centrum en ook in de wijk? Zij is overdag veel thuis, maar heeft de beveiligers van SBN nog nooit gezien. Er moet een goed plan komen om de Zuiderpark aantrekkelijk te houden, d.m.v. toezicht, preventief onderhoud, een geluidswal/betere scheiding (inclusief groenaanplant) van de Europaweg. Mevrouw is een voorstander van een dagprogramma voor asielzoekers dat moet zorgen voor vroegtijdige integratie. Zij denkt dat dit veel overlast door verveling kan voorkomen. Meneer meldt dat het kruispunt Port Natalweg-Overcingellaan erg onduidelijk is. Meneer is daar aangereden. De auto kwam uit de Port Natalweg, meneer kwam op de fiets van rechts. Mogelijk kunnen de oplichtende haaientanden die bij het station liggen ook hier gelegd worden. Die maken toch dat je als automobilist beter oplet. Gespreksverslag 23 Het overleg start met een voorstelronde. Meneer vertelt dat hij niets merkt van het AZC in Assen, hij ervaart geen overlast.
Als hij terugkomt van zijn werk ziet hij bij de bushaltes aan de Europaweg vaak asielzoekers staan. Hij is in september 2024 bij een open dag op het AZC geweest. Zelfs de grootste kamer deed nog klein aan. Ook op de school zag hij alleen maar ‘afdankertjes’. Dat vindt hij jammer. Mevrouw wil graag weten of het huidige AZC uitgebreid wordt, eventueel richting Diepstroeten? De wethouder legt uit dat er geen sprake is van uitbreiding en dat de inzet van het college gericht is op het continueren van de 1000 opvangplekken op de huidige locatie. Mevrouw vraagt of er in de Boshof ook asielzoekers komen. De wethouder legt uit dat aan de Boshof tijdelijk Oekraïners opgevangen gaan worden, in 20 woningen voor maximaal 4 personen. Mevrouw merkt op dat ze zich in het centrum niet meer veilig voelt. Ze zou daar niet graag alleen in het donker willen zijn. Daarvoor moet ze een drempel over. Ze weet niet of het asielzoekers zijn die in het centrum rondhangen en heeft ook geen negatieve ervaringen gehad. Bij/rond haar woning ervaart ze geen overlast. Een andere mevrouw wil graag weten wat er met de opvang in de Expohal gebeurt. De wethouder zegt dat het in principe de bedoeling is dat de opvang aan het eind van het jaar stopt. Weer een andere mevrouw vraagt waar de mensen dan naar toe moeten? De wethouder antwoordt dat dit aan het COA is.
Een meneer heeft opgezocht hoeveel mensen Assen volgens de Spreidingswet zou moeten opvangen en vraagt zich af hoe het aantal van 1000 opvangplekken zich verhoudt tot de 360 van de Spreidingswet. Hij vindt ook dat de kamers op het AZC best klein zijn. Hij ervaart op zich geen overlast van het AZC. Er lopen weleens mensen door de wijk, die groeten hem gewoon. Een tijdje was het wat grimmiger met mensen die in geparkeerde auto’s zaten, in tuinen slopen, etc. De laatste 1,5 jaar is dat beter geworden. Een aandachtspunt is wel het grote aantal asielzoekers dat op het AZC verblijft en met name de druk die dit legt op de wijk Zuiderpark. Dit komt, naast het AZC, ook door het aantal zorginstellingen in de wijk. 62
In het stadhuis zag hij de zin ‘Niet zeggen wat de klant wil, maar vragen wat de klant wil’. We zouden als gemeente bij het COA aan kunnen geven dat we kwaliteit van leven heel belangrijk vinden en daarover stelling nemen in het gesprek met het COA en hier het een en ander over op laten nemen in de bestuursovereenkomst. Hij vult aan dat Assen daarmee een voorbeeldgemeente kan worden voor andere gemeenten. Een mevrouw merkt in haar woonomgeving niks van het AZC. Zij werkt in het WZA, daar ziet ze veel meer asielzoekers (als patiënt) dan in haar woonomgeving. Ze heeft het idee dat de asielzoekers niet zo zichtbaar zijn in de straat. Een meneer herkent het beeld mbt het WZA van zijn vrouw, die ook in het ziekenhuis werkt. Mevrouw vraagt zich af wat het alternatief is voor de asielzoekers als het AZC gesloten wordt. Een meneer woont tegenover een speelplaatsje, daar spelen regelmatig kinderen uit het AZC. Ze spelen daar leuk, zonder vervelend te zijn. Soms zijn er oudere jongens, die schreeuwen soms. Een enkele keer is er iemand aan de deur geweest die een zielig verhaal vertelde en geld wilde. Waar hij en zijn vrouw zich het meeste zorgen over maken is de kwaliteit van de opvang. Ze zijn niet tegen het opvangen van asielzoekers, maar wel tegen het opvangen van acht personen op één kamer. Dit zou in Nederland niet moeten kunnen.
Het welbevinden van de asielzoeker is belangrijker dan het aantal opvangplekken en er moet voor gezorgd worden dat ze zich niet gaan vervelen. Mevrouw vult aan dat er in de wijk overlast is vanwege drugs, ook vanuit de Novo. Bij het tunneltje is ook sprake van drugsoverlast. De ene doelgroep trekt de andere aan, ze zijn gemakkelijk beïnvloedbaar. Volgens mevrouw lopen de meeste mensen via/langs het WZA naar de stad. Ze vindt dat asielzoekers zo snel mogelijk de verkeersregels moeten leren, COA moet hier zorg voor dragen. Daarna moeten de mensen een fatsoenlijke fiets krijgen waarmee ze veilig kunnen fietsen. Een tijdje terug was de overlast erger, toen waren er meer jongeren op het AZC die ook in de wijk rondhingen. Als de gemeente door wil gaan met het AZC, dan is zij voorstander van het opvangen van bepaalde doelgroepen die passen bij wat de gemeente wil (peuteropvang, basisschool). Mevrouw loopt hard, maar durfde een tijd lang niet langs kleine groepjes mannen. Deze ziet ze nu minder. Ze heeft net gehoord dat de gemeente ook nog Oekraïners op wil vangen in de wijk. Deze doelgroep kent ze vanuit haar werk, ook bij deze groep is er sprake van criminaliteit en overlast. Ze wil graag terug naar de aantallen van de Spreidingswet en vindt dat we kwalitatief goede opvang moeten bieden, met minder mensen op een kamer.
Ze vindt dat andere gemeenten ook een bijdrage moeten leveren en vraagt zich af of er een financiële prikkel is voor de gemeente om opvang te organiseren. De wethouder legt uit dat dit niet het geval is. Het AZC was er al voor de Spreidingswet. Het bedrag dat de gemeente ontvangt zou bijvoorbeeld ingezet kunnen worden voor participatieactiviteiten op het AZC. Meneer vindt 1000 asielzoekers op een inwoneraantal van 70.000 niet veel. Hij vindt dat we blij moeten zijn dat we in een land leven dat asielzoekers op kan vangen. Een mevrouw vindt ook dat de gemeente meer richting de Spreidingswet moet. Het gebied rond de Beilerstraat wordt onevenredig veel belast, zeker ook nu er Oekraïners in de Boshof komen. Een meneer denkt dat als er meer ingezet wordt op participatie, er ook minder hangjongeren in de wijk zullen zijn. Er is een tekort aan vrijwilligers bij verenigingen, o.a. de voetbalclub. Dit zou een win-win situatie kunnen zijn. Hij is daarom voorstander van het verspreiden van de asielzoekers over de stad. 1000 op een gebied van 6000 is best veel. Zelf ervaart hij weinig overlast, maar hij vindt dat we verder moeten kijken en een visie moeten hebben op de opvang van asielzoekers: ze moeten een doel hebben en we zouden ze op een nuttige manier in kunnen zetten op verschillende plekken in Assen.
Hij hoort geruchten dat het AZC een tweede Ter Apel zou worden als het COA het pand koopt. 63
De wethouder zegt dat dit pertinent niet het geval is. Meneer verzoek de gemeente om de plannen duidelijk te communiceren, om ruis te voorkomen. Over de AZC school verschillen de aanwezigen van mening. De een is van mening dat de school kan blijven als de gemeente alleen gezinnen opvangt, dan kan het aantal opvangplekken omlaag. Of er kunnen kinderen uit andere gemeenten aanhaken. Een ander wil de school graag behouden en vindt het huidige aantal van 1000 prima. Een mevrouw vindt het opvallend dat er de afgelopen jaren veel meer asielzoekers door de straat lopen. Ze zijn meestal vrolijk en groeten haar. Echter vindt ze 1500 mensen in een klein gebied te veel. Zij is voorstander van spreiding over de gemeente. Daarnaast vraagt ze zich af of dit grote aantal zorgt voor een onevenredig beroep op een aantal voorzieningen in de stad, zoals het ziekenhuis. Ook vindt ze dat we in het noorden al heel veel doen en dat andere gemeenten ook een bijdrage moeten leveren. Een meneer staat positief tegenover het opvangen van asielzoekers. De mensen die door de straat lopen zijn positief, groeten vriendelijk, de kinderen spelen in een speeltuintje, dat loopt prima. Hij vindt wel dat kwaliteit van de opvang boven kwantiteit gaat. Hij heeft het idee dat er vaak iets gebeurt op het AZC. De hulpdiensten rijden dan op zeer hoge snelheid door de Beilerstraat.
Verder is hij ook van mening dat het goed zou zijn als de gemeente duidelijk over haar plannen communiceert. Een andere meneer weet van de politie dat ze te weinig personeel hebben en teveel diensten, daardoor moeten ze snel aanrijden. Hij vraagt of de gemeente luistert als de meeste mensen zeggen dat er minder asielzoekers opgevangen moeten worden. De wethouder geeft aan de keukentafelgesprekken juist te voeren om input op te halen. Het is geen referendum, waarbij de meeste stemmen tellen, maar de opbrengst uit de gesprekken wordt meegenomen in de besluitvorming. Meneer roept op om te kijken naar de spreiding van asielzoekers over Assen. Nu is de opvang geconcentreerd op één punt. Wanneer de opvang kleiner en meer verspreid zou zijn, wordt de belasting op één plek weggehaald. Kwaliteit zou voor kwantiteit moeten gaan. Hij zegt dat allen aan tafel de asielopvang een warm hart toedragen. Ook een mevrouw concludeert dat niemand aan tafel zegt geen asielzoekers op te willen vangen of geen AZC te willen. Ze doet een oproep aan de wethouder om dan in ieder geval fatsoenlijke opvang te bieden. Ze vraagt wat er gebeurt als het kabinet van Assen een derde aanmeldcentrum wil maken? De wethouder geeft aan dat dat heel moeilijk wordt zonder bestuursovereenkomst tussen het COA en de gemeente, een aanmeldcentrum is absoluut niet de intentie van het college.
Ook kopen van het pand door het COA of langer huren maakt niet uit voor het type opvang, de duur van de opvang, etc. De afspraken over de opvang worden vastgelegd in de bestuursovereenkomst, deze is leidend. Mevrouw vraagt tot slot of het AZC permanent wordt of niet. De wethouder legt uit dat er een tijdelijke omgevingsvergunning afgegeven is, die niet verlengd kan worden. Deze moet nu omgezet worden in een permanente vergunning via een BOPA (buitenplanse omgevingsactiviteit). Daarnaast sluit de gemeente met het COA een bestuursovereenkomst af over het AZC. Deze kan voor 5 jaar, 10 jaar of langer of voor onbepaalde tijd zijn. Dat is nog een afweging die gemaakt moet worden. Gespreksverslag 24 Vanuit de groep wordt aangegeven dat er vooraf enige twijfel was om al dan niet aan te melden, want ze zijn niet tegen asielzoekers en hebben ook geen uitgesproken ja of nee mening over het voortzetten van het asielzoekerscentrum. Maar in onderlinge gesprekken bleken er wel gezamenlijke punten die ze toch graag mee willen geven. Vandaar als groep een gesprek aangevraagd.
64
Wat zijn uw positieve of negatieve ervaringen met het AZC de afgelopen jaren? Kunt u concrete voorbeelden geven? Een negatieve ervaring die door de aanwezige bewoners gedeeld wordt is de toename van troep langs de weg en in de sloten. Met name in het bosje bij het ziekenhuis (hoek Port Natalweg) ligt heel veel rommel en ook ontlasting. Mensen durven daar niet meer langs om bijvoorbeeld hun hondje uit te laten. Een andere ergernis, maar vooral ook een zorg is dat verkeersregels niet goed worden opgevolgd, fietsen tegen de richting in (zonder licht) en wandelen midden op de weg. Dit zorgt soms voor gevaarlijke situaties. Enige overlast wordt ervaren van groepen die ’s nachts met veel lawaai langstrekken (bellen in andere taal). Eén van de dames komt vanwege werk vaak ’s avonds laat thuis en voelt zich dan niet veilig. Zij heeft het gevoel dat ze ook wel eens is gevolgd. Andere dames geven aan dat ze zich ’s avonds ook niet veilig voelen op straat, maar op de vraag of dat ook zo zou zijn zonder AZC is het antwoord bevestigend. De meneer oppert om eventueel een avondklok in te voeren waarop ze binnen moeten zijn. Aanwezigen constateren zelf dat AZC geen gevangenis is en dat bewoners in principe vrij zijn om te gaan en te staan waar ze willen.
Bent u wel eens op het AZC geweest? Zijn er verbeterpunten voor wat betreft de opvang aan de Schepersmaat die volgens u doorgevoerd zouden moeten worden? Ongeveer de helft van de aanwezigen is wel eens in het AZC geweest. Als verbeterpunt wordt genoemd het bieden van een zinvolle dagbesteding, waarbij focus zou moeten zijn op het snel leren van de taal, de verkeersregels en de gebruiken in Nederland. Wethouder geeft een toelichting op hoe dat nu gaat en hoe dat wellicht in de toekomst verbeterd zou kunnen worden. Ook toelichting op pilot ‘Snellere start, sterkere toekomst’ om asielzoekers sneller aan werk te helpen. Kunt u concrete aandachtspunten benoemen voor uw wijk of buurt waar het college rekening mee moet houden als we de opvang van asielzoekers aan de Schepersmaat willen continueren? Hier wordt de suggestie gedaan om een bord neer te zetten op plekken waar mensen hun behoefte doen, waarop staat dat dit niet de bedoeling is. Een concreet idee is ook het instellen van een (telefonisch-) meldpunt voor overlast. Vanuit de groep wordt gevraagd om beter duidelijk te maken wat Assen en de Assenaren terugkrijgen voor de gastvrijheid die geboden wordt. De wethouder geeft een toelichting op de financiële vergoeding, maar maakt ook duidelijk dat dit niet de drijfveer is voor het college.
Ook wordt nog gewezen op wat we al van het COA hebben gekregen voor onze extra inzet op het gebied van opvang in de afgelopen jaren (bijvoorbeeld de flexwoningen op de Groene Dijk, die ook bestemd zijn voor jongeren uit Assen).
65
Gespreksverslag 25 Mevrouw geeft aan dat ze zich niet heeft aangemeld om een mening te geven over het al dan niet voortzetten van het AZC. Ze heeft niet het gevoel dat dit zou kunnen tegenhouden als ze dat al zou willen en dat is dan ook niet haar inzet. Haar motivatie om deel te nemen aan deze gespreksronde is het delen van een ervaring die veel heeft gedaan met het veiligheids- en rechtvaardigheidsgevoel van haar en haar gezin. Ze vindt het belangrijk om die ervaring te delen en hoopt dat er bij een vervolg meer rekening kan worden gehouden met het veiligheidsgevoel van Assenaren. Ongeveer anderhalf jaar geleden werd de telefoon gestolen van haar toen 15-jarige zoon door groepje Frans-sprekende jongens (naar later bleek waren dit Algerijnen). Via tracking hebben ze de telefoon tot op de kamer in het AZC nauwkeurig kunnen traceren. Ter plekke bij het AZC is aangifte gedaan bij de politie, maar die weigerde te komen. Ze gaven aan dat “ze ’s nachts niet naar het AZC gaan, omdat dat te riskant is.” Dit bevreemde de bewaker van het AZC ook. Als de telefoon ‘s ochtends nog steeds aangaf bij het AZC, moesten we bellen. Gedaan maar politie kwam weer niet. Dit is nu nog steeds niet uit te leggen aan de toen 15 jarige zoon van mevrouw. De bewaking van het AZC gaf aan overal wel heen te willen gaan, behalve naar die bewuste kamer. Dat zou te gevaarlijk zijn.
Het idee dat er geen bescherming is tegen dergelijke misstanden voelt bij mevrouw niet goed. Mevrouw toont zich bewust dat het door haar genoemde voorval niet representatief is voor het hele AZC en alle bewoners daarvan. In haar directe woonomgeving ervaart ze geen overlast van het AZC. Wel constateert ze dat de populatie van leerlingen op scholen in de buurt verandert. Zo zitten er een aantal Syrische jongens bij haar dochter in de klas. Dat zorgt niet voor problemen, maar er is wel een groepsvorming. Er hoeft bijvoorbeeld maar iets te gebeuren en dan staat er een stel broers erom heen die komen ‘helpen’. Mevrouw snapt goed dat het zo werkt, maar ervaart dat ook dit invloed heeft op het veiligheidsgevoel. Gespreksverslag 26 Als belangrijkste reden voor zijn aanmelding voor een gesprek noemt meneer dat er in de buurt geruchten gaan dat het AZC in Assen een aanmeldcentrum gaat worden, zoals Ter Apel. En dat ziet hij absoluut niet zitten. De wethouder geeft aan dat dit pertinent niet het geval is en licht toe wat de inzet van het college wel is. Wat zijn uw positieve of negatieve ervaringen met het AZC de afgelopen jaren? Kunt u concrete voorbeelden geven? Meneer ervaart zelf geen overlast van het AZC zoals het nu is. Vanuit zijn werk ziet meneer wel dat er stapeling is van overlast door ‘buitenlanders’. Daar gebeurt volgens hem te weinig aan.
Hij benoemt daarbij prostitutie in de binnenstad (pand naast Menotti), wat volgens hem niet wordt aangepakt. Bent u wel eens op het AZC geweest? Zijn er verbeterpunten voor wat betreft de opvang aan de Schepersmaat die volgens u doorgevoerd zouden moeten worden? Niet hier in Assen op AZC geweest, wel in Ter Apel. Beroepsmatig heeft meneer ook veel te maken met de HTL in Hoogeveen. Verkeersveiligheid is wat hem betreft wel een aandachtspunt. Meneer rijdt zelf regelmatig op Europaweg en zag daarop in de buurt van het AZC onlangs nog een kind op een step. 66
Ook vraagt hij aandacht voor het beter bijbrengen van onze normen en waarden. Met name voor afval dat soms zomaar op straat wordt gedumpt. Zijn ervaring is dat als je daar mensen op aanspreekt, je al snel wordt uitgemaakt voor racist. Dat is wat hem betreft helemaal niet aan de orde. Mensen moeten zich gewoon aan regels houden en ook Nederlandse pubers spreekt hij aan op gedrag. Kunt u concrete aandachtspunten benoemen voor uw wijk of buurt waar het college rekening mee moet houden als we de opvang van asielzoekers aan de Schepersmaat willen continueren? De verkeersveiligheid en de normen en waarden dus. Wat meneer betreft is er dan voldoende ruimte in Assen om het AZC zoals het is te behouden. Gespreksverslag 27 Beide dames wonen al jaren in Assen-Oost en hebben dit in de loop van de tijd zien veranderen. Deze ervaringen willen ze graag delen en daarom hebben ze zich aangemeld voor deze gespreksronde. Wat zijn uw positieve of negatieve ervaringen met het AZC de afgelopen jaren? Kunt u concrete voorbeelden geven? Met het AZC zelf hebben ze geen problemen. Daar ervaren ze ook geen directe overlast van, natuurlijk komen ze wel AZC-bewoners tegen in bijvoorbeeld het winkelcentrum. Ze ervaren vooral problemen met de jeugd. Als je bijvoorbeeld de stad in gaat zijn ze erg brutaal. Eén van de dames rijdt in een scootmobiel en ervaart dat daarmee weinig rekening gehouden wordt.
Ze durft niet iets te zeggen want weet dat ze dan heel snel een grote mond terugkrijgt. De dames weten niet of deze jeugdigen bewoners van het asielzoekerscentrum zijn. Wel constateren ze dat er een dreiging uitgaat van buitenlandse jongeren op bijvoorbeeld het Koopmansplein. De gastvrouw benadrukt dat ze in principe wel gastvrij wil zijn naar buitenlanders. Ze heeft in het verleden zelf een gezin uit Columbia geholpen, en daar heeft ze nog altijd contact mee. In de flat waar ze woont heeft ze ook wel eens een Syrisch jongetje aangesproken op zijn gedrag. Dat is prima gegaan en daar heeft ze nu geen problemen meer mee. Bent u wel eens op het AZC geweest? Zijn er verbeterpunten voor wat betreft de opvang aan de Schepersmaat die volgens u doorgevoerd zouden moeten worden? De dames kennen het AZC niet van binnen. Ze hebben er geen problemen mee dat mensen hier naartoe komen, maar die moeten zich wel aanpassen aan onze regels. Een concreet verbeterpunt is wat de dames betreft aandacht voor betere scholing en integratie. Vooral aanleren dat het niet normaal is om afval zomaar op straat te gooien Kunt u concrete aandachtspunten benoemen voor uw wijk of buurt waar het college rekening mee moet houden als we de opvang van asielzoekers aan de Schepersmaat willen continueren? De dames realiseren zich dat het heel lastig is om overlast aan te pakken.
Ze doen de suggestie om meer toezicht (BOA’s) in te zetten. Als voorbeeld verwijzen ze naar de controles die een jaar of twee geleden vaak bij de ingang van de markt waren op fietsen. Toen was het netjes. Nu die controles er niet meer zijn is het volgens hen vaak een chaos.
67
Gespreksverslag 28 Mevrouw zit ook in het Stadspanel en is heel positief over de manier waarop de gemeente Assen inwoners betrekt bij beleid. Ze woont inmiddels 15 jaar in Assen-Oost en wil graag haar bijdrage leveren. Wat zijn uw positieve of negatieve ervaringen met het AZC de afgelopen jaren? Kunt u concrete voorbeelden geven? Mevrouw heeft zelf geen negatieve ervaringen, en ze vindt ook dat het AZC kan blijven. Natuurlijk zie je bewoners van het AZC wel lopen en ook in het winkelcentrum kom je ze tegen. Daarbij ziet mevrouw natuurlijk ook wel eens bijzondere dingen die wie hier niet gewend zijn, maar dat zou ze niet direct overlast willen noemen. Bent u wel eens op het AZC geweest? Zijn er verbeterpunten voor wat betreft de opvang aan de Schepersmaat die volgens u doorgevoerd zouden moeten worden? Mevrouw is zelf nog niet op het AZC geweest en vindt dat jammer. Vorig jaar was er wel een open dag, maar toen was mevrouw verhinderd. Ze vind het ook jammer dat het terrein afgesloten is en je niet zomaar bij mensen op bezoek kunt gaan. Zo had ze vanuit vrijwilligerswerk wel contacten met een echtpaar in het AZC, waarmee ze de taal ging oefenen. Dat deed ze tijdens wandelingen in het Asserbos. Ze heeft het idee dat verveling een probleem is dat aangepakt zou moeten worden. Dat is volgens haar ook de voornaamste oorzaak van overlast in de omgeving en stad.
Kunt u concrete aandachtspunten benoemen voor uw wijk of buurt waar het college rekening mee moet houden als we de opvang van asielzoekers aan de Schepersmaat willen continueren? Vanuit haar ervaring als vrijwilliger bij onder meer het geven van taallessen, benoemt mevrouw dat het heel goed zijn om daar zo snel mogelijk mee te beginnen. Een aandachtspunt is zeker wel verkeer. Mevrouw heeft zelf al twee keer de politie gebeld omdat ze mensen heel dichtbij of zelfs op de grote weg zag lopen. Ook vindt ze dat er gewerkt moet worden aan over en weer meer begrip kweken voor elkaar. Bij asielzoekers over hoe het gaat in Nederland en bij Nederlanders over waarom asielzoekers sommige dingen doen zoals ze die doen. Het zou voor de verbinding volgens mevrouw heel mooi zijn om bewoners van het AZC ook meer in te zetten in de wijk, bijvoorbeeld in wijkcentra of binnen een initiatief als ‘Assen Bloeit’. Gespreksverslag 29 Ter voorbereiding op dit gesprek heeft meneer wat aantekeningen gemaakt met aandachtspunten. Deze heeft hij via e-mail gedeeld en deze aantekeningen zijn verwerkt in dit verslag. Meneer woont inmiddels 21 jaar in de Bomenbuurt. Hij heeft het AZC dus vanaf het begin meegemaakt. Hij geeft aan dat hij daar eigenlijk maar weinig van merkt. Ergens vindt hij dat wel jammer, want hij denkt we over en weer meer van elkaar zouden kunnen leren.
Hij ondersteunt de rol die de gemeente pakt in de zin van warm gastheerschap. Hij vindt dat asielzoekers een opvangplek geboden moet worden met een goede kwaliteit. Asielbeleid mag wat hem betreft streng maar rechtvaardig.
68
Om het draagvlak voor de opvang van asielzoekers te behouden: handhaving op met name rondhangende jongeren in het centrum (omschrijving van meneer: type donsjack, heuptasje en fatbike) moet wat hem betreft strenger en criminaliteit moet de kop worden ingedrukt. Wat zijn uw positieve of negatieve ervaringen met het AZC de afgelopen jaren? Kunt u concrete voorbeelden geven? Meneer is zelf slachtoffer geweest van inbraak. Bleek te gaan om Algerijnen uit het AZC. Meneer ziet dit niet als een negatieve ervaring met het AZC in het algemeen, maar met een specifieke bewoner ervan. Wel constateert hij een toename van overlastgevende ‘veiligelanders’ op fatbikes en dergelijke. Daarbij realiseert hij zich dat het daarbij niet per sé om AZC-bewoners gaat, maar dat dit ook in Nederland geboren en getogen jongeren kunnen zijn. Hoewel meneer er persoonlijk geen overlast van ervaart, kent hij de geluiden over verkeersveiligheid en vervuiling langs de route, bijvoorbeeld ook over mensen die behoefte doen in de bosjes. Bent u wel eens op het AZC geweest? Zijn er verbeterpunten voor wat betreft de opvang aan de Schepersmaat die volgens u doorgevoerd zouden moeten worden? Meneer ziet verbeterpunten op zowel het gebied van kwaliteit en integratie als op openbare ruimte en infrastructuur. Kwaliteit/integratie: Bied een opvangplek met een goede kwaliteit afgestemd op een “houdbaar” aantal.
Ga in gesprek wat hun behoeften zijn (met alle betrokkenen). Zorg voor een tijdsbesteding! Geef mogelijkheden en ruimte om te leren, te werken en te ontspannen (vooral de jeugd). Denk na over een “shared space” openbare ruimte bij het azc voor inwoners en asielzoekers (denk hierbij aan Spoorpark Tilburg). Openbare ruimte/infrastructuur: Verbeter de fiets/loopverbindingen AZC met centrum/winkels Assen. Pak de onveilige situatie bij de bushalte Schepersmaat en bijvoorbeeld de bocht in de Plataanweg aan. Voorkom vervuiling langs verbindingsroutes (o.a. bosje Port Natalweg). Kunt u concrete aandachtspunten benoemen voor uw wijk of buurt waar het college rekening mee moet houden als we de opvang van asielzoekers aan de Schepersmaat willen continueren? Weliswaar buiten de rol van de gemeente, denkt meneer dat een striktere omgang met uitgeprocedeerde asielzoekers zou kunnen bijdragen aan behoud van het draagvlak van de Assenaren. Gespreksverslag 30 De gastheer is positief over het organiseren van de keukentafelgesprekken. Wat hem betreft hadden deze mogen plaatsvinden voordat het college de inzet m.b.t. het AZC had aangegeven. Hij heeft de raadsvergadering van 12 december 2024 gevolgd. De complexe belangentegenstellingen kwamen wat hem betreft niet goed aan bod.
Hij had het gevoel dat er niet goed gekeken en geluisterd werd naar het gevoel van de omwonenden en dat de directe omwonenden te laat betrokken zijn. Het kwam op hem over alsof het een soort goed nieuws show was en dat er geen transparantie was. Zo mocht de politie bijvoorbeeld de cijfers m.b.t. het aantal incidenten niet geven. 69
Door het proces ontstaat het beeld dat het besluit over de verlenging van de opvang al genomen is. Meneer vindt dat de gemeente al veel gedaan heeft, tot schrijnende situaties aan toe (Expohal). Daar is Assen negatief mee in het nieuws gekomen. Wat hem betreft moet de gemeente zeker vluchtelingen opvangen, maar bij voorkeur worden maximaal de aantallen van de Spreidingswet aangehouden (360). Daarnaast heeft het zijn voorkeur om niet alle asielzoekers op één locatie op te vangen, maar te spreiden over de stad. Dit bevordert de integratie en vermindert het gevoel van onveiligheid. Een andere meneer herkent zich in dit verhaal. Participatie is mooi, maar als het besluit al genomen is, heeft dit weinig zin. Hij ervaart veel overlast: intimidatie, bedreiging, inbraak en diefstal. Meneer geeft aan zeker te weten dat het hier asielzoekers betreft. Zijn vrouw liep eind vorig jaar langs de Brink. Daar stonden drie jongens tegen een boom te plassen. Mevrouw ging het gesprek aan met deze jongens, maar er werd niet naar haar geluisterd. De jongens maakten een gebaar met hun hand langs hun keel. Ook is de politie opgeroepen om een keer iemand van het dak van de buren te halen wegens een poging tot inbraak. Volgens de politie betrof het hier een bewoner van de Expohal en heeft de politie veel last van deze locatie. Daarnaast is er veel ingebroken in auto’s.
Mevrouw kan voor de afgelopen vier tot vijf jaar zo twintig incidenten opnoemen. Meneer heeft de indruk dat er meer overlast in zijn buurt is door de bewoners van de Expohal dan van de bewoners van het AZC. Mevrouw is voorstander van het opvangen van mensen in nood, maar ziet ook dat er veel overlast is in het centrum. Zij durft ’s avonds niet meer alleen door het centrum te lopen. Een andere meneer geeft aan dat zijn moeder hetzelfde gevoel heeft. Niet duidelijk is of het hier altijd gaat om bewoners van het AZC, maar sinds de toename van het aantal plekken in Assen, is de overlast ook toegenomen. Mevrouw benoemt dat er in het Drostelaantje ook sprake is van drugsoverlast. Een andere mevrouw woont in Assen-Oost. Daar wonen veel mensen met een andere achtergrond. Zij is voor verlenging van de opvang. Ze geeft taalles aan asielzoekers en statushouders in de Adventskerk. Ze vindt het vreselijk dat er mensen in de Expohal opgevangen worden. Het is erg lawaaiig in de opvang, niemand krijgt voldoende slaap. Er staan wandjes met een gordijntje ervoor, zonder dak erboven. Ze begrijpt heel goed dat mensen met verschillende trauma’s op zo’n plek ontsporen. Dit moet een belangrijk aandachtspunt voor de gemeente zijn. De situatie op het AZC is ook niet ideaal.
Er verblijven soms teveel mensen uit verschillende landen op één kamer, ieder met hun eigen trauma, zorg over hun thuissituatie, etc. Logisch dat dan ruzies ontstaan. Dit ligt niet aan de mensen, maar aan de omstandigheden. Ze vraagt of het COA het deel van de Schepersmaat dat nu nog niet gehuurd wordt ook kan huren. Dan kunnen daar de mensen uit de Expohal misschien deels naar toe. Ze was een tijdje geleden op het station, waar ze een aantal jongeren wat hardhandig met elkaar om zag gaan. Ze heeft deze jongeren aangesproken en gezegd dat ze moesten stoppen, dat zouden ze doen. Ze vindt dat er te weinig activiteiten georganiseerd worden voor jongeren, daardoor gaan ze zich vervelen. Mevrouw zou het jammer vinden als het AZC zou sluiten. Er zijn veel vrijwilligers die zich inzetten voor deze doelgroep. Een andere mevrouw vertelt dat ze op de ISK werkt. De jongeren hebben over het algemeen respect voor haar. 30% van de leerlingen komt uit Assen, de overige leerlingen komen uit omliggende plaatsen. Volgens haar zijn er weinig incidenten op het AZC. Ze stond met een kraampje op de open dag in september 2024, ze was verrast door het grote aantal bezoekers. Het AZC biedt wat mevrouw betreft voordelen voor de gemeente: werkgelegenheid en mogelijkheden voor vrijwilligerswerk. Daarnaast voldoet Assen aan de Spreidingswet.
Met betrekking tot het Koopmansplein geeft mevrouw aan dat er een netwerk van zorg rondom deze jongeren is opgezet. Zij ervaart geen overlast van deze jongeren. Er wordt geen alcohol gedronken, wel soms gerookt. Ze ziet de jongeren chillen, zoals jongeren dat doen. Een meneer geeft aan dat het uit de verhalen van de dames lijkt alsof het gaat om een aparte groep mensen, die ook zo behandeld wordt. 70
Als je minder mensen opvangt op kleinere locaties, kun je ook meer inzetten op integratie. Hij ziet nooit gemengde groepen op het Koopmansplein. Door de asielzoekers meer te verdelen over de stad, kunnen ze meer contact hebben met Assenaren. Als je ze samen op één grote locatie zet, blijven ze daar en vormen ze daar groepjes. Als we ons in willen zetten voor integratie, moeten we ons ook inzetten voor gespreide opvang. Daarnaast vindt hij dat Assen genoeg gedaan heeft en dat andere gemeenten nu aan de beurt zijn. Mevrouw zegt dat in Assen-Oost de mensen niet kunnen integreren omdat de buren daar niet altijd open voor staan. Integreren in de maatschappij lukt alleen als Assenaren daar ook open voor staan. Dat gaat ook niet lukken als je de mensen verspreid over meerdere kleine locaties. Het is dan dus logisch dat mensen elkaar op blijven zoeken. Een meneer vraagt wat de Assenaar er aan heeft dat in de gemeente zoveel mensen worden opgevangen? De wethouder geeft aan dat we een verantwoordelijkheid hebben. Daarnaast is het gebouw er en is een grotere locatie beter beheersbaar en betaalbaar dan een aantal kleinere locaties. Er zijn veel Assenaren die voldoening halen uit hun vrijwilligerswerk. Een mevrouw bevestigt dit. Zij vindt het geven van taalles het leukste vrijwilligerswerk wat ze doet.
Een meneer vraagt zich af indien de aantallen omlaag gaan, of je dan alle vrijwilligers kwijt bent. Hij is benieuwd wat de gemeente kan doen aan de overlast die ervaren wordt. Het gaat hier om een klein percentage van alle asielzoekers. Een mevrouw ziet regelmatig de politie richting de Expohal rijden. Zij is benieuwd naar het aantal incidenten vergeleken met vier of vijf jaar geleden. Als je daar inzicht in hebt, kun je gericht actie ondernemen. Volgens haar zijn het met name mannen die voor overlast zorgen, niet de gezinnen. Een meneer vraagt in hoeverre het NAM gebouw, dat oorspronkelijk niet bedoeld is om in te wonen, zo in te richten is dat schrijnende situaties voorkomen worden? Hoe kun je daar 1000 mensen op een goede manier laten wonen? De wethouder geeft aan hierover met het COA in gesprek te zijn. Meneer vraagt wat er gaat gebeuren met de Oekraïne opvanglocaties als deze leegkomen? De wethouder geeft aan dat er nog geen zicht op is dat de Oekraïners teruggaan. Alle locaties, op één na, zijn bedoeld voor woningbouw. Een meneer heeft ook zorg over het aanbod van betaalbare woningen en of zijn kinderen nog een woning kunnen vinden later. Een echtpaar vult nog aan dat de overlast zorgt voor een onveilig gevoel. Hun kinderen werken bij de Spar en de Action in de stad en betrappen tientallen keren per dag asielzoekers die iets proberen te stelen.
Meneer weet zeker dat het hier om asielzoekers gaat. Hij geeft ook tennisles en rijles aan AZC bewoners, maar dat is niet de groep waar het nu over gaat. Er zit een aantal criminele bendes op het AZC, die weet dat ze hier niet kunnen blijven en ook niks te verliezen hebben. Mevrouw vindt het jammer dat deze groep het verpest voor de rest. Meneer vraagt of het mogelijk is om alleen gezinnen op te vangen. Hij vraagt zich af wat het college gaat doen als een meerderheid van de bewoners tegen het verlengen van de opvang is. De wethouder geeft aan dat het college geen stemming houdt onder de bewoners. Wel wegen ze alle input die geleverd is zorgvuldig en uiteindelijk leggen ze een voorstel voor aan de raad ter besluitvorming.
71
Gespreksverslag 31 Mevrouw werkt sinds negen jaar als vrijwilliger bij Stichting Present. Ze geeft Nederlandse les aan asielzoekers. Het doel hiervan is integratie. Ze ziet dat de mensen gemotiveerd zijn om Nederlands te leren. De meeste mensen zijn blij dat ze in Nederland zijn, omdat ze hier veilig zijn. De meeste mensen voelen zich ook welkom. Een andere mevrouw werkt als vrijwilliger bij Vluchtelingenwerk. Ze is lang maatschappelijk begeleider geweest en geeft nu taalles bij de mensen thuis. Mevrouw woont in Vreebergen, ze ervaart geen overlast van asielzoekers. Ze geeft aan dat het merendeel van de vluchtelingen uit slechte omstandigheden komt en wil deze mensen blijven opvangen. Mevrouw is een aantal keren op het AZC geweest. Ze vindt dat de voorzieningen redelijk zijn, maar er zijn ook mensen die er veel te lang zitten en daardoor de straat opgaan. Een meneer vindt het een mooi initiatief van de gemeente om de keukentafelgesprekken te organiseren. Hij werkt zelf als vrijwilliger bij Vlucht Voorwaarts. Hij ervaart geen overlast van asielzoekers. Een andere mevrouw woont aan de Tuinstraat, dichtbij het witte kerkje. Dit is één van de routes vanaf het AZC naar de stad. Ze vertelt dat veel jonge mannen samenkomen bij het kerkje. Haar kinderen speelden hier graag, maar zijn aangesproken in een vreemde taal en geïntimideerd. Daarna mochten ze niet meer bij het kerkje komen.
Mevrouw vindt dat we vluchtelingen moeten helpen, maar dat de gemeente ook kritisch moet kijken naar wie er opgevangen wordt en het aantal mensen dat opgevangen wordt. Kijk kritisch naar de doelgroep. Bij voorkeur vangen we in de gemeente alleen gezinnen op. Veiligelanders gedragen zich problematisch en zouden we moeten weren. De veiligheid van de inwoners moet voorop staan en is cruciaal. Ze heeft zelf een vervelende ervaring gehad waarbij ze omringd werd door vijf asielzoekers die ze aangesproken had op hun gedrag, terwijl Handhaving langsliep en niet ingegrepen heeft. Mevrouw heeft zich geïntimideerd en onveilig gevoeld. Een meneer geeft aan dat hij ook aan een doorlooproute woont. Er is in de wijk twee keer een incident geweest, voor zover bij hem bekend. Zijn autoruit is ingeslagen en bij de overbuurvrouw is geprobeerd om in te breken. Daarnaast weet hij dat er een incident is geweest bij mensen thuis die een menora voor het raam hadden staan. Hij vindt dat de gemeente zorg moet dragen voor de veiligheid van de inwoners en dat als inwoners zich niet veilig voelen, de gemeente daar iets mee moet. Hij denkt dat een kleine groep jonge jongens, die zich ook ophoudt in het Oosterhoutje en bij het station, zorgt voor de grootste problemen. Daardoor verschuift het draagvlak.
Hij zou graag zien dat asielzoekers eerder deel kunnen nemen aan de maatschappij, waardoor ze sneller integreren. Daar moeten we als samenleving meer op inzetten. Nu kunnen en mogen asielzoekers niks, ze weten jarenlang niet waar ze aan toe zijn. Meneer vindt dat we gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor het pakken van onze maatschappelijke rol, want als je vluchtelingen een rol geeft in de maatschappij, ga je verveling tegen en gaan ze zich anders gedragen. De wethouder noemt zijn wens om een dagprogramma voor asielzoekers te starten. Een mevrouw vindt dat hier ook professionele krachten voor ingezet moeten worden en dat het verzorgen van activiteiten niet alleen bij vrijwilligers neergelegd zouden moeten worden. Een andere mevrouw vindt dat de gemeente oog heeft voor haar inwoners. Zij merkt in de wijk weinig van het AZC. Door Vlucht Voorwaarts heeft zij steeds meer contact gekregen met asielzoekers. Zij vindt dat er te weinig aanbod is op dit moment voor participatie en integratie van de asielzoekers. We moeten heel goed nadenken over hoe we mensen een zinvol bestaan kunnen geven, aldus mevrouw.
72
Ze komt uit het onderwijs en vertelt dat als je kinderen niet vanuit hun behoefte benadert, zij zich gaan vervelen. Hetzelfde geldt voor vluchtelingen. Een andere mevrouw vertelt dat zij inmiddels dertig jaar aan de Beilerstraat woont, maar dat haar woongenot is afgenomen. Ze heeft gezien dat de samenstelling van de bewoners van het AZC veranderd is. In het verleden zag ze meer gezinnen, nu met name nog jongemannen. De asielzoekers lopen bij haar op de oprit, bellen soms aan, ze hebben haar zoon een aantal keren lastig gevallen. Mevrouw komt niet meer in het Asser bos, loopt niet meer langs het WZA en fietst ’s avonds niet meer in het donker: ze voelt zich niet meer veilig. Haar zoon is 27 en wil graag op zichzelf wonen, maar er is geen woning beschikbaar. Mevrouw vindt dat we mensen uit oorlogssituaties moeten helpen, maar de gemeente moet ook aan de Assenaren denken. Via scholen zou er meer ingezet kunnen worden op integratie. Een andere mevrouw bevestigt dat het aantal incidenten aan de Beilerstraat toeneemt. Zij werkt aan de Beilerstraat en vertelt dat meerdere van haar collega’s lastig gevallen zijn. Een andere mevrouw zegt dat de aantallen enorm toegenomen zijn. In Assen-Zuid is een concentratie van opvangplekken. Zij heeft met de politie gesproken over haar gevoel van onveiligheid. De politie adviseerde haar een hond te nemen. Ze voelt zich niet serieus genomen.
Laatst sprak een asielzoeker haar aan op haar oprit. Hij zei dat hij een krant en geld wilde, mevrouw denkt dat hij drugs wilde. Ze vindt dat de gemeente zich moet houden aan de opgave van de Spreidingswet. Een meneer heeft persoonlijk nooit problemen gehad met asielzoekers. Hij heeft een grote hond, dat scheelt een stuk. Hij denkt dat gemeente op moet letten dat de opvang beheersbaar blijft. Ook hij ziet de populatie veranderen, als hij door de stad loopt. Hij ziet nu met name alleenstaanden of groepen jongeren. Hij dacht dat het AZC alleen voor gezinnen was, maar ziet steeds minder gezinnen lopen. Het opvangen van alleen gezinnen is volgens meneer prima, dat helpt ook om de opvang beheersbaar te houden, zonder dat het uit de hand loopt. Een mevrouw noemt dat ze het triest vindt dat Handhaving gewoon doorgelopen is toen zij lastig gevallen is. Maar ook de politie heeft een personeelstekort. De aantallen nu zijn gewoon te groot. Met name groepen asielzoekers vindt zij intimiderend. Een andere mevrouw bevestigt dit. Meneer schetst het belang van integratie. Hij vindt dat de gemeente hier meer op in zou moeten zetten, o.a. via vrijwilligerswerk. Hij geeft aan dat het de vrijwilligers van Vluchtelingenwerk en Vlucht Voorwaarts bijvoorbeeld lukt om in contact te komen met de mensen en hij merkt dat de mensen die hij ontmoet heel gemotiveerd zijn om te integreren.
Als alle mensen een netwerk hebben en er in slagen om de taal te leren, is dat enorm waardevol. Door vluchtelingen eerder een kans te geven, zorgen we ervoor dat zij beter kunnen integreren en participeren. Als er een daginvulling is en de mensen daardoor meer te doen hebben, is er geen reden om rond te hangen. Dat geldt ook voor onze eigen jeugd. Door incidenten wordt je veiligheidsgevoel beïnvloed. In een stad als Amsterdam mengen Amsterdammers en nieuwkomers meer. Daar zijn ze veel meer gewend om met elkaar om te gaan en daardoor heb je ook meer begrip voor elkaar. In kleine gemeenschappen raakt de balans echter zoek. Dat pleit ervoor, aldus meneer, om meer in te zetten op integratie. Volgens een mevrouw moet echter eerst de basis op orde zijn. Eerst terug naar het opvangen van minder mensen, zodat je voor deze groep e.e.a. goed in kunt regelen. Een dagprogramma voor 1500 mensen is niet te realiseren.
73
Een meneer heeft zorgen over de Expohal, maar hij weet dat de gemeente ook met deze opvang in de maag zit. Volgens hem zou de angel voor een groot deel uit het hele opvangvraagstuk gehaald kunnen worden, als er voor de Expohal een betere oplossing komt. De gemeente moet het COA vragen te zorgen voor doorstroom. Twee dames vinden dat de gemeente minder mensen op moet vangen. De problemen die er op dit moment zijn, zijn reëel. Als er minder mensen zijn, zijn de problemen ook kleiner. Echte vluchtelingen moeten worden opgevangen, maar gelukszoekers moeten teruggestuurd worden. Het gaat nu over het gevoel van de inwoners van Assen. Ook zij geniet minder van haar woonomgeving (kerkje en park). Binnen Assen kan de veiligheid op dit moment niet gehandhaafd worden, dat haar collega’s lastig gevallen worden en van de fiets getrokken worden kunnen we niet toestaan. Een aantal inwoners van Assen mag niet de dupe worden van het opvangen van asielzoekers. Een meneer vindt dat er in Assen Zuid sprake is van een concentratie van instellingen, met o.a. ook de Novo en Van Boeijen. Een andere meneer oppert het idee dat als de gemeente minder mensen opvangt, een deel van deze mensen aangesteld kan worden om rond te lopen en andere asielzoekers aan te spreken op hun gedrag. Een soort ‘buurtvaders’ uit de eigen cultuur, zoals dit bijvoorbeeld in de Marokkaanse gemeenschap ook gebeurt.
Elkaar leren kennen is ook een belangrijke sleutel. Als je iemand bij naam kent, zorgt dat er ook voor dat het probleem kleiner wordt. Hij heeft het gevoel dat alle negatieve gevoelens nu op één groep geplakt worden. Hij zou het perspectief van de mensen graag willen kantelen: ze moeten niet van hot naar her gesleept worden en we moeten meer inzetten op integratie. Hij hoopt dat het beeld dan weer kantelt. Volgens een mevrouw zijn de aantallen op dit moment te groot om dit voor elkaar te krijgen. Eerst de aantallen op orde, daarna kun je toewerken naar dagbesteding, het betrekken van de bewoners bij het aanspreken van andere bewoners, etc. Veiligheid van de inwoners is op dit moment het belangrijkste. De groep is nu veel te groot. Mevrouw vraagt of de gemeente ook bereid is om minder mensen op te vangen? De wethouder geeft aan dat het besluit over de aantallen nog niet genomen is en dat de gemeente ook hier met het COA over in gesprek is. Een meneer oppert dat er voldoende werkgelegenheid is in Nederland. Kunnen de mensen niet aan het werk? Een mevrouw werkt in de zorg, ze krijgt regelmatig aanvragen voor werk van mensen uit het AZC. Het is lastig om deze mensen een dagbesteding te kunnen bieden. Taal is essentieel, zeker in de zorg heb je communicatieve vaardigheden nodig als je bijvoorbeeld werkt met mensen met een beperking of een hersenaandoening.
Er wordt gevraagd of het AZC een aanmeldcentrum wordt. Dat is pertinent niet het geval. Ook is de gemeente niet enthousiast over het creëren van aparte woonlocaties voor statushouders (doorstroomwoningen). Gespreksverslag 32 Mevrouw weet, dat de gemeente Assen heel veel opvangplekken biedt en nog steeds probeert te realiseren (Boshof voor statushouders uit Oekraïne) voor vluchtelingen en asielzoekers in verglijkging met veel andere gemeentes. Daarvoor dankt ze de gemeente hartelijk en heeft ze respect. Zij en haar vriendin wensen van ganser harte, dat het AZC aan de Schepersmaat ook na april 2026 blijft bestaan en de 1000 opvangplekken behoudt. Ze vraagt zich af waar de huidige (en toekomstige) bewoners anders heen moeten. Verkassen uit een "vertrouwende" omgeving vindt ze wrang, zeker voor de kinderen, zieken, gehandicapten en oudere bewoners. De mensen hebben al zowel meegemaakt. 74
1. Wat zijn uw positieve of negatieve ervaringen met het AZC de afgelopen jaren? Kunt u concrete voorbeelden geven? Mevrouw ervaart geen overlast van het AZC. Ze heeft in al die jaren ook geen overlast ervaren bij het winkelcentrum in Assen-Oost, waar ze drie tot vier keer per week komt. Ze ervaart meer overlast van brutale Nederlanders. Het laatste half jaar is ze zeker 18x in het AZC geweest, vaak ongeveer 8 uur per keer. Zij is daar nooit negatief benaderd. Ze las weleens in de Asser Courant of hoorde mensen praten over een gestolen fiets, dat asielzoekers door een voortuin liepen of dat iemand via de achtertuin bij iemand in de woning stond in Diepstroeten of Zuiderpark. Als je dan vraagt hoe diegene dat weet was het antwoord: ‘Dat heb ik gehoord’. Mevrouw ziet bij het AZC veel fietsen staan, maar niet één lijkt uit een van de omliggende wijken te komen. Daar zijn de fietsen toch wel van een andere kwaliteit. Wat mevrouw stoort is het feit dat direct met de vinger gewezen wordt naar bewoners van het AZC. Dat maakt haar verdrietig en ze kan zich er erg over opwinden. Als er in het verleden wel dingen zijn gebeurd met betrekking tot asielzoekers, moet dit uitgezocht worden en gekeken worden hoe dingen veranderd kunnen worden.
Ze hoort al langer dan 15 jaar dat ze (asielzoekers) huizen inpikken en eerder een woning krijgen dan Assenaren, dat ze alleen maar komen om te profiteren en niets willen doen en dat ze allemaal een mobiele telefoon hebben. Ze probeert dan uit te leggen dat het tekort aan (betaalbare) woningen andere oorzaken heeft. Ze kan zich voorstellen dat dit mensen in het verleden frustreerde, maar de voorkeursbehandelingen zijn er niet meer. De telefoon is vaak hun enige en belangrijkste bezit om met hun dierbaren in contact te kunnen blijven. Ook hoort ze dat ‘onze vrouwen en meisjes niet meer veilig zijn, met name in het donker’. Het valt haar op, dat mensen denken dat vluchtelingen en asielzoekers achterlijke mensen zijn, die nooit een school of universiteit van binnen hebben gezien of een goede opleiding gevolgd hebben. Of dat ze niet weten hoe ze hun handen uit de mouwen moeten steken. Ze vindt dit erg jammer en vervelend voor de mensen. Ze zou willen dat er meer mensen met empathie en medeleven waren, zonder vooroordelen. Want niemand besluit gemakkelijk om zijn land te verlaten, het is geen vakantiereis. Gelukkig zijn er ook veel mensen met empathie en medeleven, die zich sterk maken en zich inzetten om welke vorm van hulp dan ook te bieden aan mensen in nood en andere kwetsbare mensen in onze samenleving. 2.
Bent u wel eens op het AZC geweest? Zijn er verbeterpunten voor wat betreft de opvang aan de Schepersmaat die volgens u doorgevoerd zouden moeten worden? Mevrouw vindt 1000 personen op een locatie veel, maar ervaart dit niet als negatief. Ze deelde haar kamer met een keukenblok, douche en toilet met zeven vrouwen uit Syrië, haar slaapkamer met twee andere vrouwen. Ze vindt ook dat het COA haar best doet en hard werkt voor haar bewoners. Haar vriendin beaamt dit. Mevrouw ervaart veel stress, omdat ze lange tijd moet wachten op papieren en documenten, voordat ze herenigd kan worden met haar kinderen van 21, 15, 7 en 5. Ze hoopt de kinderen in de toekomst naar Nederland te kunnen halen. Daarna wil ze graag werken, bij voorkeur iets in de kunst, omdat ze drie jaar een kunstopleiding heeft gevolgd in Damascus. Als dat niet lukt, zou ze graag iets met kinderen doen. Ze ervaart geen overlast van jonge mannen op het AZC. Ook haar vriendin vindt dat er op het AZC teveel mensen bij elkaar op een kamer zitten. Zij is verschillende keren op het AZC geweest. 75