Programmabegroting_2026
Tekst van het document
5.4 We digitaliseren onze producten
Doel De gemeente is dichtbij, aanspreekbaar, betrouwbaar en voor iedereen toegankelijk.
5.4.a Digitaal versus persoonlijk MijnAssen Inwoners en ondernemers willen steeds vaker zaken regelen op hun eigen moment en vanaf elke locatie. MijnAssen maakt dit mogelijk door 24/7 inzicht te geven in de status en voortgang van aanvragen. Ook kan via deze weg makkelijk en snel contact met ons worden opgenomen. Het doel is om eind 2026 alle producten en diensten zichtbaar te hebben in MijnAssen. Digitale balie In 2025 zijn we gestart met een pilot voor de digitale balie. Via videobellen met schermdelen helpen we inwoners en ondernemers snel en persoonlijk. Zo maken we onze dienstverlening toegankelijker, klantgerichter en efficiënter. Bij positieve ervaringen breiden we deze vorm van digitaal contact in 2026 verder uit. Mijn Overheid Berichten Box (MOBB) We gaan verder met de digitalisering van onze communicatie via MijnOverheidBerichtenBox. Inwoners en ondernemers ontvangen alleen communicatie op deze manier wanneer zij zelf aangegeven hebben dat ze dit willen. Digitaal ondertekenen In 2025 zijn we gestart met een pilot digitaal ondertekenen binnen team Jeugd. Cliënten kunnen stukken digitaal ondertekenen en hoeven stukken niet meer te printen, met de hand te ondertekenen en weer retour te sturen. Er is actief feedback bij gebruikers opgehaald, waarbij de reacties heel positief zijn. In 2026 breiden we deze vorm van dienstverlening verder uit.
Overheidsbrede dienstverlening Sinds begin juni 2025 kunnen medewerkers van het buurtteam via directe professionallijnen contact opnemen met landelijke uitvoeringsorganisaties. In 2025 is er officieel gestart met de overheidsbrede dienstverlening bij buurtteam Lariks/Pittelo en bij team Armoede en Schulden in het Stadhuis. Inwoners kunnen hier rekenen op extra ondersteuning wanneer zij vastlopen bij overheidszaken. Bijvoorbeeld met organisaties zoals de Belastingdienst, UWV of DUO. Assen is de eerste gemeente in Drenthe die op deze manier aan de slag gaat binnen het landelijke programma van BZK. In 2026 breiden we stap voor stap uit naar de andere buurtteams in Assen. Fysieke dienstverlening De digitale mogelijkheden komen boven op de bestaande fysieke dienstverlening van de gemeente Assen. Inwoners en
Programmabegroting 2026
Pagina 52 van 144
ondernemers kunnen dus altijd nog terecht aan de balie in het stadhuis of bij de buurtteams. Zo zorgen we ervoor dat onze dienstverlening voor iedereen bereikbaar blijft. Wanneer doen we dat? 2026
(bedragen x € 1.000)
Middeleninzet (bedrag x € 1.000) Beleidsthema Saldo van baten en lasten voor bestemming Lasten Bestuur Regionale samenwerking Dienstverlening Baten Bestuur Regionale samenwerking Dienstverlening
Realisatie 2024 5.536
Begroting 2025 4.423
Begroting 2026 4.625
MJP 2027 4.383
MJP 2028 4.332
MJP 2029 4.407
7.076 5.401 626 1.049 -1.540 -24 0 -1.516 5.536
5.937 4.354 494 1.089 -1.514 0 0 -1.514 4.423
6.278 4.314 760 1.204 -1.653 0 0 -1.653 4.625
6.063 4.032 783 1.248 -1.680 0 0 -1.680 4.383
6.046 3.957 810 1.279 -1.714 0 0 -1.714 4.332
6.155 4.008 837 1.310 -1.748 0 0 -1.748 4.407
Ambitiemiddelen Dichtbij & Daadkrachtig 2022-2026 Uitvoering bestuursakkoord (bedragen x € 1.000) Onderwerp Bestuur Inwonersparticipatie
Begroting 2025 700 700 700
Begroting 2026 350 350 350
MJP 2027 0 0 0
MJP 2028 0 0 0
MJP 2029 0 0 0
Investeringen (bedragen x € 1.000) Omschrijving
Bestuur Bestuur Dienstverlening Publiek
Investeringskredieten t/m 2025 241 241 0 0 241
Investeringskrediet 2026
MJP 2027
MJP 2028
MJP 2029
152 152 86 86 238
50 50 0 0 50
90 90 0 0 90
0 0 0 0 0
Verbonden partijen die bijdragen aan het programma Niet van toepassing voor programma Samen werken aan Assen
Programmabegroting 2026
Pagina 53 van 144
In Programma Bedrijfsvoering leest u over beleid, financiën en ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening aan inwoners, wijkgericht werken, lobby, en eigen organisatie (personeel, administratieve processen, huisvesting en facilitaire zaken).
6. Bedrijfsvoering
Programmabegroting 2026
Pagina 54 van 144
6.1 Organisatieontwikkeling 2024 - 2028, het volgende hoofdstuk van het Verhaal van Assen
Doel Wij willen een organisatie zijn die van toegevoegde waarde is en blijft voor de inwoners. In een wereld die voortdurend verandert. Dat vraagt van ons dat we meebewegen met wat er om ons heen gebeurt. En daarbij inschatten wat we zelf kunnen doen en wat we vooral samen met anderen willen en moeten doen. Daarvoor zijn er voor de komende jaren vier organisatiedoelen vastgesteld. Deze doelen zijn bij de nieuwjaarsbijeenkomst gepresenteerd aan organisatie en bestuur: ✓ Inwoners kunnen altijd bij ons terecht voor uitstekende dienstverlening. ✓ We zijn de beste overheidswerkgever van het Noorden. ✓ We zijn betrouwbaar en werken samen. ✓ We zijn vooruitstrevend.
Om deze doelen te bereiken gaan we aan de slag in de vorm van een (regie)programma. We gaan werken vanuit de volgende programmalijnen: -
Sturing en versterken van ons strategisch vermogen Versterken van leiderschap Leren en ontwikkelen Versterken arbeidsmarktstrategie Informatieverhaal van Assen Dienstverlening
Per lijn is er een opdrachtgever vanuit het CMT en een opdrachtnemer uit de organisatie. De programmamanager zorgt voor samenhang, voortgang en kwaliteit. Per jaar stellen we een activiteitenplan op. En beoordelen we hoe ver we zijn gekomen met het bijdragen aan en bereiken van onze doelstellingen en wat dat betekent voor het plan van het volgende jaar. Zo monitoren we continu voortgang en opbrengst en zijn we in staat om steeds bij te stellen waar nodig. We vinden het belangrijk dat organisatieontwikkeling van iedere medewerker is. Het is dus vanzelfsprekend dat medewerkers betrokken worden, met initiatief komen en dat er stevige aandacht is voor communicatie vanuit de hele organisatie over de ontwikkelingen.
6.1a
Inwoners kunnen altijd bij ons terecht voor uitstekende dienstverlening Onze inwoners staan centraal in alles wat we doen. We bieden heldere, toegankelijke en efficiënte dienstverlening die overal en altijd beschikbaar is. De behoeften van inwoners zijn daarbij leidend. En onze ambitie is dat we daar altijd aan voldoen. We denken vooruit en nemen de tijd om te begrijpen wat nodig is, zodat we gericht en adequaat kunnen handelen. Onze aanpak is vraaggericht, transparant en betrouwbaar. Om altijd uitstekende dienstverlening te kunnen bieden aan onze inwoners, moeten en willen we als collega’s ook uitstekende dienstverlening bieden aan elkaar.
6.1b
We zijn de beste overheidswerkgever van het Noorden We creëren een werkomgeving waarin medewerkers zich gewaardeerd en ondersteund voelen. Duidelijke rollen en verantwoordelijkheden, ontwikkelmogelijkheden en een positieve werksfeer zorgen ervoor dat onze mensen met plezier werken en uitblinken in hun vak. We investeren in talent en stimuleren innovatie en samenwerking, zodat we gezamenlijk de beste resultaten behalen. We ervaren dat mensen daarom graag bij ons willen komen en blijven werken.
6.1c
We zijn betrouwbaar en werken samen We realiseren ons dat we ons werk niet meer in ons eentje kunnen en willen doen. Het is te veel, en het wordt ook steeds ingewikkelder. Dus hebben we regelmatig kennis en kunde van anderen nodig om goed werk te kunnen leveren. We bouwen aan duurzame relaties, zowel buiten als binnen onze organisatie. Samenwerking met andere overheden, maatschappelijke partners, inwoners en bedrijven is een vanzelfsprekendheid. We begrijpen elkaars cultuur en taal en maken heldere
Programmabegroting 2026
Pagina 55 van 144
afspraken die we nakomen. In onze samenwerking spreken we elkaar op een constructieve manier aan. Door ons sterke netwerk kunnen we sneller en beter inspelen op ontwikkelingen en effectiever werken aan gezamenlijke opgaven.
6.1d
We zijn vooruitstrevend Er is veel mogelijk als we met elkaar onze creativiteit gebruiken, ons laten inspireren door anderen en gebruikmaken van nieuwe technologieën. Wij willen vooruit! We zijn niet alleen vooruitstrevend in technologie, maar ook in aanpak en manieren van kijken. Hoe kan het anders of hoe kan het ook? We vragen daarom van onze medewerkers eigentijdse vaardigheden, die vandaag de dag écht het verschil maken. Deze hedendaagse vaardigheden zijn onder andere: creativiteit, kritisch denken, communiceren en samenwerken. We besteden aandacht aan het ontwikkelen hiervan. Daarnaast gaat het ook om het ontwikkelen van informatie- en ICT-vaardigheden. We willen jaarlijks een aantal innovaties doorvoeren in onze processen en onze dienstverlening. Hoe gaan we deze ontwikkeling volgen en meten? Bij ieder doel hebben we vastgesteld wat er merkbaar en zichtbaar is als we dat doel bereiken. En welke acties we daarvoor moeten inzetten. Dat volgen en meten we door te ‘tellen en vertellen’. Op sommige onderwerpen kunnen we feitelijk meten (‘tellen)’. Op andere onderwerpen vragen we aan collega’s, inwoners en partners hoe ze onze inzet hebben ervaren. Dit zullen we jaarlijks doen gekoppeld aan de activiteitenagenda van dat jaar. Zo kunnen we volgen en bijstellen, blijven we flexibel en in beweging en leren we al doende. Wanneer doen we dat? 2025 – 2028
6.2 Aantrekkelijke Werkgever
Doel We nemen extra maatregelen om een aantrekkelijk werkgever te blijven omdat de arbeidsmarkt nog steeds onder druk staat en de vooruitzichten op langere termijn verdere schaarste aangeven. Daartoe is een meerjarige arbeidsmarktaanpak vastgesteld. We maken helder en laten op verschillende manieren zien wat gemeente Assen tot een aantrekkelijke werkgever maakt. We zetten recruitment in voor het gerichter werven van moeilijk te vervullen vacatures. En met strategische personeelsplanning brengen we in beeld wat de komende jaren nodig is om de juiste persoon, op het juiste moment op de juiste functie te krijgen. Voor grotere opgaven en ontwikkelingen gaan we na in welke mate we deze zelf kunnen oppakken en wat ketenpartners kunnen betekenen in de realisatie. We trekken lering uit het medewerkersonderzoek en gebruiken de aandachtspunten uit dit onderzoek om acties te definiëren.
6.2a
We benadrukken waarin Assen onderscheidend is Met strategische personeelsplanning brengen we in kaart wat het aanbod aan vacatures is voor de komende 3 tot 5 jaar. Hiermee bepalen we de belangrijkste doelgroepen waarop we ons gaan richten. We benadrukken waar wij ons in onderscheiden van andere werkgevers. Dit brengen we naar buiten met gerichte campagnes via social media, evenementen en de website. We betrekken onze eigen medewerkers bij het aantrekken van nieuw talent. Het schrijven van testimonials en het inrichten van een proces voor het aanbevelen van potentiële kandidaten maakt hier deel van uit. Het introduceren en inwerken van nieuwe collega’s wordt meer op maat gemaakt en het ophalen van feedback maakt continue verbetering mogelijk. Daarnaast willen we meer ruimte creëren voor jonge instromers. Om dit mogelijk nemen we extra budget op om trainees aan te nemen. Zij kunnen bijdragen aan onze opgaven en maken tegelijk kennis met ons als lokale overheid. We onderzoeken ook de mogelijkheden om statushouders in te laten stromen als trainees. Daarnaast investeren we in talentbehoud door een werkomgeving te creëren waarin medewerkers zich gewaardeerd en ondersteund voelen. Dit doen we door middel van regelmatige erkenning van prestaties, het bieden van goede
Programmabegroting 2026
Pagina 56 van 144
arbeidsvoorwaarden en het faciliteren van een gezonde werk-privébalans. We bieden mogelijkheden voor interne mobiliteit, zodat medewerkers nieuwe uitdagingen kunnen aangaan zonder de organisatie te verlaten. Voor talentontwikkeling bieden we opleidingsprogramma’s en loopbaanbegeleiding aan. Medewerkers krijgen toegang tot workshops, trainingen en cursussen die hen helpen hun vaardigheden te verbeteren en hun carrière vooruit te helpen. We stellen samen met medewerkers persoonlijke ontwikkelplannen op, zodat zij duidelijke doelen hebben en weten welke stappen ze moeten nemen om die doelen te bereiken. Door te investeren in de groei en ontwikkeling van onze medewerkers, zorgen we ervoor dat zij gemotiveerd en betrokken blijven bij de organisatie. We zijn gestart met de pilot voor het inzetten van een studentenflexpool. De resultaten uit de pilot zullen we gebruiken voor best practices en verdere toepassing. Wanneer doen we dat? 2025 - 2026
6.3 Digitale daadkracht voor proactieve dienstverlening
Doel Met investeringen in ons digitale infrastructuur kan de gemeente proactieve dienstverlening aan inwoners en ondernemers mogelijk maken, haar eigen bedrijfsvoering efficiënter organiseren en voldoen aan wet - en regelgeving.
6.3a
We investeren in onze technologie, beleid, digitale vaardigheden en onze manier van werken Door investeringen in technologie, beleid, vaardigheden, trainingen en onze wijze van werken voldoen we aan de eisen en verwachtingen die aan een moderne gemeente gesteld worden. Dit draagt ook bij aan het werkplezier, de productiviteit en het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Resultaten - In 2026 beschikken alle medewerkers over een nieuwe, moderne, aantrekkelijke en gebruiksvriendelijke digitale werkomgeving (digitale werkplek en ondersteunende software). Alle medewerkers zijn getraind in het gebruik van de nieuwe digitale werkomgeving (Microsoft 365) en zijn in staat de mogelijkheden hiervan optimaal te benutten in het dagelijks werk en de samenwerking met anderen. - In 2026 is de vindbaarheid en toegankelijkheid van digitale informatie sterk toegenomen. - In 2026 brengen we in beeld waar de verbetering van de efficiëntie bijdraagt aan het besparen van kosten. Wanneer doen we dat? 2025 – 2027
Programmabegroting 2026
Pagina 57 van 144
(bedragen x € 1.000)
Middeleninzet (bedragen x € 1.000) Beleidsthema Saldo van baten en lasten voor bestemming Lasten Bedrijfsvoering Baten Bedrijfsvoering Reserve mutaties Baten Bedrijfsvoering
Realisatie 2024 72.391
Begroting 2025 76.835
Begroting 2026 78.515
MJP 2027 80.729
MJP 2028 83.776
MJP 2029
90.574 90.574 -18.183 -18.183 0 0 0 72.391
92.574 92.574 -15.739 -15.739 0 0 0 76.835
92.630 92.630 -14.115 -14.115 0 0 0 78.515
95.018 95.018 -14.288 -14.288 0 0 0 80.729
98.007 98.007 -14.231 -14.231 0 0 0 83.776
101.863 101.863 -14.730 -14.730 0 0 0 87.133
Begroting 2025
Begroting 2026
2.840 150 1.000 1.000
2.840 150 1.000 1.000
MJP 2027 2.840 150 1.000 1.000
MJP 2028 2.840 150 1.000 1.000
MJP 2029 2.840 150 1.000 1.000
650 40 2.840
650 40 2.840
650 40 2.840
650 40 2.840
650 40 2.840
87.133
Ambitiemiddelen Dichtbij & Daadkrachtig 2022-2026 Uitvoering bestuursakkoord (bedragen x € 1.000) Onderwerp Bedrijfsvoering Toezicht & handhaving Uitvoering Woonvisie Extra capaciteit voor uitvoering bestaand beleid Innovatie in de bedrijfsvoering Bestrijding exoten
Investeringen (bedragen x € 1.000) Omschrijving
Bedrijfsvoering ICT Kantoorinventaris Materieel Overig
Investeringskredieten t/m 2025 4.247 920 105 2.241 981 4.247
Investeringskrediet 2026
MJP 2027
MJP 2028
MJP 2029
6.452 2.597 64 3.653 138 6.452
2.066 1.247 343 464 12 2.066
3.379 501 173 2.240 466 3.379
1.333 397 0 910 26 1.333
Verbonden partijen die bijdragen aan het programma Niet van toepassing voor programma Bedrijfsvoering.
Programmabegroting 2026
Pagina 58 van 144
In Programma Vastgoed en grondbedrijf leest u over beleid, financiën en ontwikkelingen op het gebied van beheer, onderhoud en verduurzaming van vastgoed, grondbedrijf en het bouwen van nieuwe gemeentelijke voorzieningen.
7. Vastgoed en grondbedrijf
Programmabegroting 2026
Pagina 59 van 144
7.1 Verbouwen en verduurzamen scholen
Doel Onderstaande scholen worden verbouwd en geschikt gemaakt voor de onderwijskundige behoefte en verduurzaamd. Daardoor voldoen beide scholen aan het IKC (integraal kind centrum) model en ontstaan er de juiste faciliteiten voor goede scholing.
7.1.a Emmaschool De Emmaschool wordt uitgebreid, verbouwd en verduurzaamd. Onderdeel van het plan is om op de locatie van de voormalige kleuterschool “de Zonnebloem” een schoolplein te realiseren. Wanneer doen we dat? Naaste omwonenden hebben bezwaar gemaakt op het plan. Na afronding van bezwaren kan er gestart worden met de bouw.
7.1.b Theo Thijssenschool De voormalige Pabo aan de Zeemanstraat wordt voor de Theo Thijssenschool inclusief kinderopvang verbouwd samen met het inhuizen van het bestuurskantoor van Plateau Openbaar Onderwijs. Wanneer doen we dat? In 2026 start de verbouwing en inhuizen wordt gepland in 2027.
7.2 Verduurzamen gemeentelijk vastgoed
Doel We verduurzamen ons gemeentelijk vastgoed op een praktische manier en op natuurlijke momenten. Hierbij staat het terugdringen van de CO2-uitstoot voorop.
7.2.a Verbouwen en verduurzamen 'Huis van de Stad' Het Stadhuis wordt verbouwd tot een duurzaam en veilig gebouw dat bekend staat als het Huis van de Stad. Het verduurzamen bestaat uit zowel bouwkundige als installatietechnische maatregelen. Deze werkzaamheden worden gecombineerd met regulier onderhoud en het verbeteren van het binnenklimaat. Het gebouw wordt beter geïsoleerd door onder andere het glas te vervangen en de gevel na te isoleren en voor een deel worden ook de kozijnen vervangen. Daarnaast zijn verbeteringen nodig om energie te besparen, zoals het vervangen van de verlichting, het verwarmen van het tapwater voor de douches en de regeltechniek, ook wel het gebouwbeheersysteem genoemd. Wanneer doen we dat? 2026 en 2027
7.2.b Verduurzaming in uitvoering Vanuit het Uitvoeringsplan 2024–2027 zijn meerdere projecten in voorbereiding, waaronder Verduurzaming Buitensportlocaties van vv LEO, vv LTC, FC Assen en HVA en verder Podium Zuidhaege, het Stadhuis, SH Olympus/Quintus en MFA
Programmabegroting 2026
Pagina 60 van 144
Wethouder Bergerweg en het plaatsen van zonnepanelen op 5 grote locaties. Er wordt bij deze projecten ingezet op extra isolatie, aardgasvrije installaties in combinatie met slimme oplossingen in relatie tot de netcongestie en duurzame opwek. Er volgt in 2026 een herijking van het Masterplan, inclusief kosten, planning en CO₂-reductieprognoses. Wanneer doen we dat? 2026 en 2027
7.3 Asser Tunnelijsbaan en onderwijs-sportcampus
Doel Het realiseren van diverse multifunctionele en toekomstbestendige sportfaciliteiten in de gemeente Assen, bestaande uit een moderne ijsbaan, een toegankelijke zwemgelegenheid en een geïntegreerde onderwijs- en sportcampus.
7.3.a Technisch en financieel uitwerken van de voorkeursvariant(en) voor een zwemplek Baggelhuizerplas Bij positieve instemming van het versterken van de Baggelhuizerplas door de raad in 2025 kan er in 2026 worden gestart met het uitvoeren van de werkzaamheden. Wanneer doen we dat? Afhankelijk van de gemaakte keuzes kan er in 2026 worden gestart met realisatie.
7.3.b Realisatie Tunnelijsbaan De businesscase van de initiatiefnemers is herijkt en afhankelijk van politieke keuzes (provincie en gemeente) over een subsidiebijdrage in de onrendabele top wordt het proces verder uitgewerkt. Wanneer doen we dat? Afhankelijk van de positieve instemming kan er in 2026 worden gestart met het verder uitwerken van de planvorming voor het realiseren van de Tunnelijsbaan. De volgende zaken moeten nog verder worden uitgewerkt en in beeld worden gebracht: vergunningenprocedures, aanbesteding, stikstof, netcongestie, enzovoort.
7.3.c Realisatie onderwijs-sportcampus We zijn voornemens om een Onderwijs- en Sportcampus Stadsbroek in het gebied rond het Regionaal Wielercentrum Noord te realiseren. We gaan onderzoeken wat de investering is en wat dit betekent voor de totale exploitatie. Waaronder (huur)inkomsten, kapitaal- en onderhoudslasten, energie en personele lasten. Wanneer doen we dat? Afhankelijk van besluitvorming in de raad kan er in 2026 worden gestart met de voorbereiding om te komen tot de realisatie van een onderwijscampus.
Programmabegroting 2026
Pagina 61 van 144
7.4 Vastgoedontwikkelingen
Doel Het realiseren van een duurzame en toekomstgerichte herontwikkeling van verouderde bedrijfsgebouwen in de gemeente Assen, waaronder Buitenzorg, de Werf en het voormalig overlaadstation.
7.4.a Onderzoek Vervanging Buitenzorg, de Werf en voormalig overlaadstation Buitenzorg, de Werf en voormalig overlaadstation zijn gedateerd en deels aan het eind van de technische levensduur. Daarbij zijn de locaties niet ingericht voor de groei in personeel en eisen die aan huidige en toekomstige werkplekken worden gesteld, zoals laadpunten voor elektrische voertuigen en machines. We stellen daarom een onderzoek in naar het totale complex en brengen verschillende scenario's en mogelijkheden in beeld. Voor het onderzoek is € 175.000 beschikbaar dat voortvloeit uit een RI&E-onderzoek locatie Buitenzorg. Het risico-inventarisatie en evaluatieonderzoek is inmiddels afgerond. Wanneer doen we dat? 2026
7.5 Vervangen en renoveren bestaand vastgoed
Doel Vervanging en renovatie van bestaand vastgoed.
7.5.a Sloop / nieuwbouw sporthal De Timp Sporthal de Timp wordt meegenomen met verkenning naar de herontwikkeling van het centrumgebied Peelo (7.5b) Onderzoek naar gemeentelijke binnensportaccommodatie geeft richting aan mogelijke scenario’s. Beide sporthallen liggen in het noordwesten van Assen en uit inventarisatie van binnensportbehoefte moet blijken wat de beste oplossing is voor nieuwbouw en op welke locatie. Wanneer doen we dat? In 2026 ronden we de mogelijke scenario's af, waarna de raad een keuze kan maken.
7.5.b Herontwikkeling centrumgebied Peelo De wijk Peelo is ontwikkeld in de jaren '70 en '80 met voornamelijk grondgebonden woningen. In het centrumgebied bevinden zich naast de supermarkt en enkele winkels ook een huisartsenpraktijk, fysiotherapeut en een kerk. Aansluitend op en nabij het winkelcentrum is er gemeentelijk vastgoed. Naast de supermarkt liggen sporthal Peelo en wijkcentrum 't Markehuus. Ook zijn er twee basisscholen: de Scharmhof en de Veldkei. Het centrumgebied is gedateerd. Het gemeentelijk vastgoed in het centrumgebied is economisch, technisch en qua duurzaamheid aan het einde van de levensduur en is toe aan vervanging. Naast het vervangen van gemeentelijk vastgoed, is er een separaat proces om wijkaanpak in beeld te brengen. Beide processen worden op elkaar afgestemd. Er is een proces gestart om te komen tot een wijkaanpak. Er is een budget van € 420.000 beschikbaar gesteld als voorbereidingskrediet voor het uitwerken van een voorkeursscenario. Wanneer doen we dat? Vanaf 2026
Programmabegroting 2026
Pagina 62 van 144
7.5.c Uitbreiding kunstgrasvelden FC Assen Uit capaciteitsanalyse is gebleken dat voor FC Assen met name door de groei van Kloosterveen er meer behoefte is aan voetbalvelden. Op het huidige jeugdveld en korfbalvelden (in gebruik als tennisbanen) wordt een nieuw kunstgrasveld gerealiseerd en het hoofdveld wordt gerenoveerd. Verder wordt de bijbehorende parkeervoorziening (auto's en fietsen) uitgebreid en maken onderdeel uit van het totaalplan. Binnen de begroting en huidige project Rubber infill is nog gedeeltelijke dekking beschikbaar. Voor het resterende deel wordt een raadsvoorstel ingediend, ca. € 198.000. Wanneer doen we dat? De werkzaamheden worden uitgevoerd in 2025 en 2026.
7.5.d Kunstgrasveld Achilles Het ledenaantal groeit door een toename van jeugdleden en damesvoetbal. Om deze groei te kunnen opvangen wordt een natuurgrasveld vervangen door een kunstgrasveld. Hierdoor neemt de sportbelasting op hetzelfde complex toe en kan de groei worden opgevangen. Wanneer doen we dat? In 2026 starten we met de voorbereiding van de werkzaamheden, waarbij we met een raadsvoorstel komen. Realisatie vindt plaats in 2027.
7.6 Grondbeleid
Doel Met ons grondbedrijf dragen we via actief en faciliterend grondbeleid bij aan de ambitie om de woningbouw te versnellen en initiatieven van derden te faciliteren. Daarnaast zetten we onze bedrijventerreinen zo optimaal mogelijk in om werkgelegenheid te creëren.
7.6.a Versnellen woningbouw door actief grondbeleid Dit betreft onze lopende grondexploitaties (projecten waarbij de gemeente haar eigen grond ontwikkelt en verkoopt) Kloosterakker, Kloosterveste, De Klenckestraat en Oostergoo/Schakelterrein. Daarnaast overwegen we de inzet van actief grondbeleid (dit betekent dat de gemeente actief grond aankoopt en ontwikkelt) op diverse nieuwe locaties binnen het Stadskwartier. Meer informatie over woningbouwprojecten leest u in Programma Wonen in Assen. Wanneer doen we dat? 2026 en verder
7.6.b Gronduitgifte algemeen Beleidsmatig zetten we in op een duurzame, klimaat adaptieve en circulaire stad. We streven naar een stad die milieuvriendelijk is, bestand tegen klimaatveranderingen en waarin wordt ingezet op hergebruik van materialen. Waar gewenst onderzoeken we of ons gronduitgiftebeleid hier een bijdrage aan kan leveren. Wanneer doen we dat? 2026 en verder
7.6.c Uitgifte bedrijfskavels Op onze bedrijventerreinen Assen Zuid, Messchenveld I, Groene Dijk en Peelerpark, geven we kavels uit voor diverse doelgroepen. Voor Messchenveld werken we aan een betere ontsluiting van Hof van Parijs. Wanneer doen we dat?
Programmabegroting 2026
Pagina 63 van 144
2026 en verder
7.6.d Meerjarenperspectief Grondbedrijf (MPG) In het Meerjarenperspectief houden we rekening met toekomstige plannen en maken we ontwikkelingen financieel mogelijk. Bij een strategische aankoop1 zorgt het grondbedrijf ervoor dat er voldoende financiële middelen zijn om de locatie tot ontwikkeling te brengen en risico’s af te dekken. Na aankoop zullen we daarom een nieuwe financiële doorrekening maken voor de gehele ontwikkeling. De resultaten van deze berekening worden bij de eerstvolgende begroting opgenomen in het Meerjarenperspectief. Meer informatie over het Meerjarenperspectief leest u in de paragraaf grondbeleid. Wanneer doen we dat? 2026 en verder
(bedragen x € 1.000)
Middeleninzet (bedragen x € 1.000) Beleidsthema Saldo van baten en lasten voor bestemming Lasten Vastgoed Grondbedrijf Parkeren Baten Vastgoed Grondbedrijf Parkeren Reserve mutaties Lasten Vastgoed Grondbedrijf Baten Vastgoed Grondbedrijf Parkeren
Realisatie 2024 8.666
Begroting 2025 12.177
Begroting 2026 14.583
MJP 2027
MJP 2028
MJP 2029
15.211
16.219
15.970
47.095 29.169 12.784 5.143 -38.429 -13.301 -19.679 -5.449 6.120 9.355 235 9.120 -3.235 -483 -2.224 -528 14.785
39.891 27.413 8.160 4.318 -27.714 -13.615 -9.205 -4.894 652 2.213 73 2.140 -1.562 -465 -1.096 0 12.829
41.604 29.662 7.394 4.548 -27.021 -14.285 -7.393 -5.343 -1.432 798 73 725 -2.230 -1.504 -726 0 13.151
42.394 30.171 7.643 4.580 -27.183 -14.448 -7.393 -5.342 -1.684 429 73 357 -2.114 -1.507 -607 0 13.526
43.821 31.585 7.507 4.730 -27.602 -14.715 -7.393 -5.495 -1.812 1.538 73 1.465 -3.349 -1.770 -1.579 0 14.407
43.934 32.360 6.768 4.806 -27.964 -15.076 -7.393 -5.495 -1.073 809 73 736 -1.881 -1.770 -111 0 14.898
Ambitiemiddelen Dichtbij & Daadkrachtig 2022-2026 Niet van toepassing voor dit programma.
1
Strategische aankoop: een aankoop van een locatie met het doel om zelf die locatie tot ontwikkeling te brengen
Programmabegroting 2026
Pagina 64 van 144
Investeringen (bedragen x € 1.000) Omschrijving
Vastgoed Algemeen Bedrijfsvoering Binnensport Buitensport Cultuur Kinderboerderijen MFA's Onderwijs Overig Recreatieterreinen Strategische eigendommen Wijkwelzijn Parkeren Parkeren
Investeringskredieten t/m 2025 34.704 3.873 102 324 4.112 700 0 2.395 450 0 260 20.562
Investeringskrediet 2026
MJP 2027
MJP 2028
MJP 2029
11.424 2.632 0 82 1.646 588 0 5.376 1.100 0 0 0
38.104 2.500 15.992 182 43 0 0 12.959 6.428 0 0 0
12.863 0 0 121 0 0 55 0 11.815 872 0 0
26.143 0 0 0 1.113 0 0 130 24.900 0 0 0
1.925 1.062 1.062 35.766
0 0 0 11.424
0 75 75 38.179
0 235 235 13.098
0 0 0 26.143
Verbonden partijen die bijdragen aan het programma Niet van toepassing voor Vastgoed en Grondbedrijf.
Programmabegroting 2026
Pagina 65 van 144
In Programma Algemeen financieel beleid leest u over beleid, financiën en ontwikkelingen op het gebied van alle financiële processen om onze gemeente financieel gezond te houden, zoals: Gemeentefonds, reserves en voorzieningen, treasury (financiering leningen), administratie, risicobeheer, verzekeringen, invordering en belastingheffing.
8. Algemeen Financieel Beleid
Programmabegroting 2026
Pagina 66 van 144
8.1 Gemeente Assen blijvend financieel gezond
Doel De gemeente Assen blijvend financieel gezond houden. Een duurzaam evenwicht tussen lasten en baten waarbij de lasten op evenwichtige wijze gespreid worden over de huidige en toekomstige generaties.
8.1.a Uitvoering bestuursakkoord en financiële positie evalueren Naast de wettelijke kaders en de eigen beleidsregels vastgelegd in de eigen verordeningen en beleidsnota’s hebben we in het bestuursakkoord aanvullende spelregels afgesproken die ervoor moeten zorgen dat we nu en in de toekomst financieel gezond blijven. Mede in dat kader is een tussentijdse evaluatie uitgevoerd van het bestuursakkoord en de financiële positie beschouwd (midterm review). We hebben naar aanleiding van de midterm review de analyse ‘Scherper aan de wind zeilen’ gemaakt van de resultaten van de afgelopen jaarrekeningen. We gaan nu nog niet bezuinigen waarbij we bij nieuwe ontwikkelingen nog nadrukkelijker rekening houden met de gevolgen voor de begroting. Wel hebben we een plan van aanpak voor een bezuinigingsopgave beschikbaar. Wanneer doen we dat? Doorlopend
8.1.b Ontwikkelingen omtrent het gemeentefonds De ontwikkelingen omtrent het gemeentefonds blijven onze aandacht vragen. We ontvangen niet alleen te weinig middelen voor de medebewindstaken maar ook de wijze waarop de accresontwikkeling wordt bepaald heeft invloed op de groei van het fonds. Onlangs werd bekend dat het CPB de accresontwikkeling over 2024 en 2025 weer te laag heeft ingeschat. Het structureel nadeel voor de gemeenten bedraagt ruim € 800 miljoen in de compensatie voor lonen en prijzen. In de kaderbrief 2026 hebben we u geïnformeerd over de vervolgaanpak over de herziening van het gemeentefonds. Er zijn geen nieuwe ontwikkelingen op dit onderdeel. Zoals we hebben aangegeven in de Kaderbrief 2026 ontvangen we voor 2026 en 2027 middelen om de financiële druk op de jeugdzorg te verminderen. Met deze middelen verschuift het ravijnjaar van 2026 naar 2028. Dit betekent een blijvende onzekerheid, waardoor er druk ontstaat op het lange termijnbeleid, met name op het gebied van investeringen in de afzonderlijke domeinen. We blijven, samen met onze partners, ons inzetten om te komen tot een stabiele ontwikkeling van het gemeentefonds waarbij de taken en middelen in balans zijn en een adequate systematiek met betrekking tot de accresontwikkeling is ingevoerd. Met de val van het kabinet is het onzeker of en in welke mate er nog maatregelen worden genomen.
Wanneer doen we dat? Doorlopend
8.1.c Meerjareninvesteringsplan 2026-2031 (MIP 2026-2031) De groei van de bevolking, de uitbreiding van de bebouwing die is ingezet in de jaren 60 van de vorige eeuw zullen de komende jaren leiden tot het vervangen van toen gerealiseerde fysieke en sociale voorzieningen. Daarnaast is er de ambitie om verder te groeien. De verdere ontwikkeling van Kloosterveen en het programma Stadskwartier zijn de welbekende voorbeelden. Om al deze ontwikkelingen op te vangen zal de komende jaren fors moeten worden geïnvesteerd. In de kaderbrief 2026 hebben we een eerste beeld geschetst van een investeringsopgave. Verdere uitbouw en verbreding van deze opzet is noodzakelijk. Op basis van het geschetste beeld moet worden vastgesteld, dat de investeringen waar Assen de komende jaren voor staat financieel gezien van een zodanige schaal zijn, dat deze, zeker op korte termijn, de eigen financiële draagkracht te boven zullen gaan.
Programmabegroting 2026
Pagina 67 van 144
Het is van groot belang dat beleidsontwikkelingen op de diverse terreinen in onderlinge samenhang worden bezien en wel zodanig dat daaruit tevens een volwaardige investeringsprognose voor de komende jaren kan worden gedistilleerd. Een prognose die als basis kan gaan dienen voor de meerjarenplanning, het toekomstig financieel beleid en integrale afweging van toekomstige investeringen en middelen die we als gemeente in totaliteit beschikbaar hebben. Om in de toekomst beter voorbereid te zijn op ontwikkelingen gaan we verder werken aan de totstandkoming en het gebruik van lange en middellange termijnvisies met daarbij het verder ontwikkelen en gebruik van daaraan te koppelen meerjarige project- en investeringsplanningen. Hiermee kunnen de gevolgen beter financieel beheersbaar worden gemaakt en via de meerjarenprognoses en jaarbegrotingen worden samengebracht en onderdeel gaan vormen van het financieel beleid.
8.2 Belastingverhoging niet boventrendmatig
Doel De uitkering uit het gemeentefonds is een algemeen dekkingsmiddel en bestemd voor gemeentebrede kostendekking.
8.2.a Bij boventrendmatige verhoging volgen we de spelregels We verhogen de algemene belastingen alleen trendmatig. Mocht toch sprake zijn van een boventrendmatige verhoging, dan wordt dit ingezet voor lokale voorzieningen of in uitzonderlijke gevallen, waarbij de impact groot is en dus in verhouding staat tot de verhoging. Wanneer doen we dat? 2026
8.3 Gemeentefonds gemeentebrede kostendekking
Doel De uitkering uit het gemeentefonds is een algemeen dekkingsmiddel en bestemd voor gemeentebrede kostendekking.
8.3.a Rijkskortingen op specifieke uitkeringen opvangen binnen betreffende beleidsterrein Rijkskortingen op specifieke uitkeringen worden in principe opgevangen binnen het betreffende beleidsterrein. Wanneer doen we dat? 2026
Programmabegroting 2026
Pagina 68 van 144
(bedragen x € 1.000)
Middeleninzet (bedragen x € 1.000) Beleidsthema Saldo van baten en lasten voor bestemming Lasten Onvoorzien/incidenteel Belastingheffing Financiering/Belegging Gemeentefonds Heffing vennootschapsbelasting Overige algemene middelen Reserves en voorzieningen Baten Belastingheffing Financiering/Belegging Gemeentefonds Overige algemene middelen Reserves en voorzieningen Reserve mutaties Lasten Overige algemene middelen Reserves en voorzieningen Baten Reserves en voorzieningen
Realisatie 2024 -279.537
Begroting 2025 -263.902
Begroting 2026 -274.244
MJP 2027
MJP 2028
MJP 2029
-280.627
-293.240
-304.179
4.136 0 777 -1.739 4.188 15 739 155 -283.673 -25.429 -4.305 -236.692 -2.608 -14.639 -1.523 15.531 0 15.531 -17.053 -17.053 -281.060
14.396 364 578 -114 4.094 53 9.421 0 -278.298 -25.662 -4.485 -243.508 -4.643 0 -6.076 47.839 1.000 46.839 -53.915 -53.915 -269.977
17.037 100 622 -1.022 4.238 53 13.045 0 -291.281 -27.559 -4.588 -255.386 -3.748 0 -8.401 4.822 0 4.822 -13.223 -13.223 -282.645
14.507 100 632 -66 4.110 53 9.677 0 -295.133 -28.585 -4.237 -257.264 -5.047 0 -8.180 4.315 0 4.315 -12.495 -12.495 -288.807
11.883 100 642 113 3.924 55 7.049 0 -305.123 -29.397 -4.123 -256.982 -14.621 0 -3.207 1.841 0 1.841 -5.048 -5.048 -296.447
6.400 100 652 516 3.759 56 1.317 0 -310.579 -30.204 -3.935 -264.299 -12.141 0 1.279 1.827 0 1.827 -548 -548 -302.900
Ambitiemiddelen Dichtbij & Daadkrachtig 2022-2026 Niet van toepassing voor dit programma.
Investeringen (bedragen x € 1.000) Omschrijving
Financiering/Belegging Financiering en liquiditeit
Investeringskredieten t/m 2025 700 700 700
Investeringskrediet 2026
MJP 2027
MJP 2028
MJP 2029
200 200 200
200 200 200
200 200 200
200 200 200
Verbonden partijen die bijdragen aan het programma De volgende Verbonden Partijen worden ingezet om het doel van het programma Algemeen financieel beleid te realiseren: Bank Nederlandse Gemeenten (BNG),Waterleidingmaatschappij Drenthe (WMD) en Enexis Holding nv. De toelichting staat in de Paragraaf Verbonden Partijen.
Programmabegroting 2026
Pagina 69 van 144
Programmabegroting 2026
Pagina 70 van 144
Paragraaf 1. Lokale heffingen
Scope In de paragraaf lokale heffingen zijn de beleidsvoornemens en bijzonderheden over belastingen en heffingen opgenomen. Hier komen zowel de vrij besteedbare algemene belastingen, zoals de onroerendezaakbelastingen en toeristenbelasting aan bod, als de belastingen waarbij de opbrengst wordt gebruikt voor een specifiek doel. Daarbij kan het gaan om belastingen die worden gebruikt voor het uitvoeren van een gemeentelijke taak, zoals de afvalstoffenheffing, of om het verhalen van kosten, zoals het heffen van leges voor een legitimatiebewijs. In 2026 verwachten we in totaal € 49,1 miljoen aan belastinginkomsten te ontvangen. In de grafiek staat weergegeven hoeveel inkomsten we per onderdeel verwachten te ontvangen. In 2025 bedroegen de begrote inkomsten € 46,6 miljoen. Verdeling Belastinginkomsten totaal € 49,1 miljoen
6760
Onroerendezaakbelastingen
8599
Afvalstoffenheffing Rioolheffing
3595
Leges 725 612
1901
166
Toeristenbelasting Lijkbezorgingsrechten
104 22
Parkeerbelasting
89
Bedrijfsinvesteringszone (BIZ) Precariobelasting Marktgelden
26709
Programmabegroting 2026
Liggelden
Pagina 71 van 144
Afvalstoffenheffing Voor de afvalstoffenheffing zijn de tarieven omhoog gegaan met 2,1%. Dit zorgt voor kostendekkende tarieven. Afvalstoffenheffing
Tarief 2025 (€)
Tarief 2026 (€)
209,17 282,40
Eenpersoonshuishoudens Meerpersoonshuishoudens
Begrote opbrengst 2026 (x € 1.000) 2.606
Verschil (x € 1.000)
213,64
Begrote opbrengst 2025 (x € 1.000) 2.635
288,42
5.902
5.927
25
Begrote opbrengst 2026 (x € 1.000) 6.760
Verschil (x € 1.000)
-29
Rioolheffing Het tarief voor de rioolheffing is kostendekkend. Het tarief per perceel is met 5,6 % verhoogd. Rioolheffing
Tarief 2025 (€)
Tarief 2026 (€)
Rioolheffing
177,37
187,37
Begrote opbrengst 2025 (x € 1.000) 6.393
367
Leges Het uitgangspunt voor de leges is kostendekkende tarieven. De leges worden waar mogelijk verhoogd met de inflatie van 2,6 % (consumentenprijsindex). Daar waar de rijkstarieven van toepassing zijn, worden deze gehanteerd. Leges Algemene dienstverlening Fysieke leefomgeving Dienstverlening Europese richtlijn
Begrote opbrengst 2025 1.423 1.884 20
Begrote opbrengst 2026 1.687 1.888 20
Verschil 264 4 0
(Bedragen x € 1.000)
Parkeerbelastingen (Straatparkeren) De tarieven voor het parkeren worden in 2026 niet verhoogd. Een uitzondering daarop vormt het tarief voor de naheffingsaanslag parkeerbelastingen. Daarvoor geldt het maximale rijkstarief. Omschrijving Begrote opbrengst
2025 1.702
2026 1.901
Verschil 199
(Bedragen x € 1.000)
Toeristenbelasting Het tarief voor de toeristenbelasting wordt verhoogd met € 0,05 tot een bedrag van € 1,60 per persoon, per overnachting. In de dagen voorafgaand en tijdens de TT geldt het verhoogde tarief van € 3. De tarieven zijn bij de behandeling van de Kaderbrief 2026 vastgesteld. Omschrijving Begrote opbrengst
2025 700
2026 725
Verschil 25
(Bedragen x € 1.000)
Programmabegroting 2026
Pagina 72 van 144
Lijkbezorgingsrechten De lijkbezorgingsrechten worden verhoogd met de inflatie van 2,6 %. Lijkbezorgingsrechten Begrote opbrengst
2025 611
2026 612
Verschil 1
(Bedragen x € 1.000)
Marktgelden De marktgelden worden verhoogd met de inflatie van 2,6 %. Marktgelden Begrote opbrengst
2025 89
2026 89
Verschil 0
2025 103
2026 104
Verschil 1
2025 21
2026 22
Verschil 1
(Bedragen x € 1.000)
Precariobelasting De precariobelasting wordt verhoogd met de inflatie van 2,6 %. Precariobelasting Begrote opbrengst (Bedragen x € 1.000)
Liggelden De liggelden worden verhoogd met de inflatie van 2,6 %. Liggelden Begrote opbrengst (Bedragen x € 1.000)
Bedrijfs Investerings Zone (BIZ) Sinds 2023 betalen eigenaren en gebruikers van niet-woonruimten in de binnenstad mee aan de Bedrijfsinvesteringszone (BIZ). Met de opbrengst worden activiteiten in de openbare ruimte en op het internet gerealiseerd. Dat versterkt de binnenstad. De BIZ loopt tot 2027. Een eventuele verlenging kan in 2026 worden onderzocht. De gemeente keert de opbrengst uit aan de uitvoeringsorganisatie. Tarief BIZ 0,10% WOZ-waarde
Begrote opbrengst 2025 172
Begrote opbrengst 2026 166
Verschil -6
(Bedragen x € 1.000) Het tarief van de BIZ bedraagt 0,10% van de WOZ-waarde per 1 januari 2023 (normjaar) met een minimum van € 200 en een maximum van € 400. De opbrengst wordt jaarlijks geïndexeerd met 3%. De reden dat de opbrengst 2026 lager is begroot dan de opbrengst 2025 heeft te maken met het feit dat er minder belastbare objecten zijn.
Programmabegroting 2026
Pagina 73 van 144
Scope In onderstaande tabellen staat wat de woonlasten voor gebruikers en eigenaren van woningen in de gemeente Assen zijn. Gebruikers betalen afvalstoffenheffing en rioolheffing. Voor de eigenaren komt daar de onroerendezaakbelasting bij. Er is onderscheid gemaakt tussen huishoudens bestaande uit één persoon en meerdere personen. Tabel Woonlasten gebruikers woningen heffing Afvalstoffenheffing Rioolheffing
eenpersoonshuishouden 2025 209 177
meerpersoonshuishouden 2025 282 177
eenpersoons-huishouden 2026 214 187
meerpersoons-huishouden 2026 288 187
[Bedragen x € 1, afgerond op hele €]
Tabel Woonlasten eigenaren woning Belastingsoort Onroerendezaakbelasting Totale woonlasten Eenpersoonshuishouden Totale woonlasten Meerpersoonshuishouden [Bedragen x € 1, afgerond op hele €]
€ 200.000 260 661 736
€ 293.000 381 782 857
€ 500.000 651 1.052 1.127
€ 1 miljoen 1.302 1.703 1.778
Gemiddelde WOZ-waarde In 2025 is de gemiddelde WOZ-waarde van een woning in de gemeente Assen € 293.000. Dit was in 2024 € 284.000.
Kwijtscheldingsbeleid De gemeente Assen verleent kwijtschelding voor afvalstoffenheffing, rioolheffing en in sommige gevallen voor de onroerendezaakbelastingen. De bijstandsnorm is vastgesteld op honderd procent. Aanvragers op bijstandsniveau kunnen kwijtschelding krijgen, tenzij hun vermogen daarvoor te hoog is. De vermogensnormen die we gebruiken, zijn: -
€ 1.500 voor alleenstaanden € 1.800 voor alleenstaanden met een kind € 2.000 voor echtparen en samenwonenden
In bepaalde gevallen komen ook ondernemers die op bijstandsniveau leven voor kwijtschelding in aanmerking. Tabel Kwijtschelding 2026 heffing Onroerendezaakbelastingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing
kwijtschelding 0 403 350
(Bedragen x € 1.000)
Programmabegroting 2026
Pagina 74 van 144
Tabel kostendekkendheid heffingen Omschrijving
A. Kosten (x € 1.000) Kosten taakveld Overig Inkomensverdeling Inkomsten taakveld Toe te rekenen overhead Toe te rekenen btw B. Inkomsten (x € 1.000) Opbrengst heffingen C. Kostendekkendheid (in %) Dekkingspercentage
Programmabegroting 2026
R1
R2
R3
Marktgelden
Liggelden
Lijkbezorgingsrechten
Afvalstoffenheffing
Rioolheffing
771 654 0 0 324 19
103 1.244 0 0 510 30
0 28 0 0 11 1
78 116 0 0 48 3
2 17 0 0 1 0
114 633 0 0 313 18
4.070 3.281 403 -907 1.061 625
4.892 1.655 350 -1.247 583 527
1.565
1.755
17
97
17
614
8.533
6.760
89
93
43
40
84
57
100
100
Pagina 75 van 144
Paragraaf 2. Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Doel Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre we gemeentelijke risico’s kunnen afdekken door de beschikbare weerstandscapaciteit. Voldoende weerstandsvermogen voorkomt dat een financiële tegenvaller ons direct dwingt tot bezuinigen. Het weerstandsvermogen is voldoende als we financiële tegenvallers goed kunnen opgevangen. Daarvoor zetten we weerstandscapaciteit en risico’s tegen elkaar af.
Risicobeheersing Onze organisatie werkt volgens het principe van integraal management. Hierbij zijn de manager, budgethouder of projectleider verantwoordelijk voor de risicobeheersing op respectievelijk hun beleidsterrein, afdeling of project. Zij maken risicoanalyses en organiseren risicosessies als ze dat nodig vinden om de risico’s te beheersen. Bij nieuwe of gewijzigde risico’s met forse gevolgen informeren zij het college en de raad. In het kader van de P&C-cyclus inventariseren we tweemaal per jaar gemeentebreed de risico’s per beleidsprogramma en drukken deze in geld uit. Vervolgens wordt de benodigde weerstandscapaciteit voor het afdekken van de risico’s gerelateerd aan de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst nemen we op in de jaarlijkse begroting en jaarrekening. In de kadernota Weerstandsvermogen en risicomanagement 2020 leest u meer over uitgangspunten, methodiek en werkwijze.
Bestemmingsplan Binnenstad Noordoost Met dit bestemmingsplan worden de ruime bouw- en gebruiksmogelijkheden van de huidige beheersverordening aangepast. Dit kan planschade tot gevolg hebben. Of er nadeelcompensatie ontstaat, hangt af van het feit of een ontwikkeling op een perceel plaatsvindt en wat er dan gerealiseerd wordt. Op dat moment kunnen we beoordelen of de planschade vergoed moet worden en hoe hoog die vergoeding is. Met inachtneming van vele afhankelijkheden en onzekerheden is een risico-inschatting gemaakt.
Ontwikkeling uitkeringen – baten Het rijksbudget voor uitkeringen onder de Participatiewet blijft wisselvallig en vaak ontoereikend. Het BUIG-macrobudget wordt via een verdeelmodel over gemeenten verdeeld, dat jaarlijks wordt herijkt op basis van bijstandsprognoses. Daardoor blijft het budget onzeker. Assen was in het verleden vaak een nadeelgemeente. In 2024 kreeg Assen door een aangepast verdeelmodel een groter aandeel in het rijksbudget. In 2025 is dat aandeel weer verlaagd. De onzekerheid over toekomstige budgetten blijft, waardoor we het op tekorten – zij het afgezwakt – blijven opnemen in het weerstandsvermogen.
Ontwikkeling uitkeringen-lasten Voor 2026 verwacht het CPB een stabiel uitkeringsniveau, gevolgd door een lichte daling. Economische of geopolitieke ontwikkelingen kunnen tussentijds invloed hebben op de bijstandspopulatie.
Budget ontwikkeling Wsw baten en lasten Na jaren van tekorten is sinds 2020 meer balans tussen Wsw-baten en uitgaven. Vanaf 2025 rekenen we in de meerjarenbegroting op een klein jaarlijks overschot. Door stabielere inkomsten verschuiven de ’s van baten naar lasten. Hoge loonen prijsontwikkelingen én de maatschappelijke wens om lage inkomens te beschermen beïnvloeden de cao-onderhandelingen. Er is een trend van terugstroom vanuit andere vormen van begeleid werk naar SW-arbeidsovereenkomsten.
Bedrijfsvoering WPDA Binnen het WPDA zien we steeds meer ’s in de bedrijfsvoering. Dit komt onder andere door: -
Moeilijkheden om voldoende personeel te vinden, door krapte op de arbeidsmarkt.
Programmabegroting 2026
Pagina 76 van 144
- Toenemende complexiteit in IT-beheer en informatiehuishouding. - Onzekerheid over de hoogte van subsidies en andere externe financiering. - De overgang naar een nieuwe manier van werken via het Centrum voor Werk, Inkomen en Ontwikkeling. Tegelijkertijd moeten de kosten van de bedrijfsvoering beheersbaar blijven, zeker gezien de financiële situatie van gemeenten vanaf 2026. Dit betekent dat er scherpe keuzes moeten worden gemaakt. Vooral investeringen in extra personeel en verbetering van de IT-structuur worden voorlopig beperkt. Daarom is de begroting voor 2026 en volgende jaren bijgesteld. Wel wordt er op gewezen dat het risico op overschrijding van het bedrijfsvoeringsbudget hierdoor toeneemt.
Huishoudelijke hulp zonder regie Door dubbele vergrijzing wordt een stijging van de kosten voor huishoudelijke hulp verwacht. Hierdoor zien wij een risico op het stijgen van de kosten voor huishoudelijke hulp. Daarnaast neemt het risico toe op stijging van de Pgb-kosten. Zie hiervoor de tekstuele toelichting bij Uitvoering jeugdwet en Wmo. Op dit moment is de vraag naar huishoudelijke hulp groter dan de aanbieders kunnen leveren. Op het moment dat aanbieders meer personeel in kunnen zetten resulteert dit direct in extra kosten.
Uitvoering Jeugdwet en Wmo We zien dat het aantal jongeren met mentale problemen toeneemt. De wachtlijsten in de Jeugd GGZ zijn een indicatie voor toenemende zorgkosten. Daarnaast geven zorgaanbieders aan te schrikken van de mentale gezondheid van jongeren en bijbehorende problematiek. Het is belangrijk om te blijven zorgen dat de capaciteit bij de zorgverleners past bij de zorgvraag. Verder zien we bij Jeugd Verblijf een toename van complexe gevallen, waarbij aanbieders moeite hebben de benodigde zorg te bieden. Dit heeft tot gevolg dat er addenda zijn afgesloten voor extra zware zorg en er steeds vaker individuele overeenkomsten worden afgesloten tegen hoge tarieven. Om de jongeren een plek te geven binnen het gecontracteerde aanbod worden verschillende maatregelen genomen. Door de nieuwe inkoop die ingaat per 1 januari 2026 moet het aantal individuele overeenkomsten afnemen. Daarnaast is de Jeugdhulpregio Drenthe gestart met een regionaal expertiseteam (RET) en een regionaal specialistisch team (RST). Deze teams hebben als doel aanbieders te ondersteunen bij zware casuïstiek, zodat jongeren binnen het gecontracteerde aanbod geholpen kunnen worden. De ambitie is met deze maatregelen de jongeren de nodige zorg te geven binnen de ingekochte zorg met als resultaat een afname van de kosten in plaats van een stijging zoals we die in 2025 zien.
Het risico dat een dergelijke stijging zich wel voordoet in 2026 blijft aanwezig. Door de maatregelen is de kans dat dit zich voordoet wel lager. Daarnaast heeft de Centrale Raad van Beroep twee belangrijke uitspraken gedaan over het Pgb-uurtarief voor hulp bij huishouden en individuele begeleiding. De Centrale Raad van Beroep heeft geoordeeld dat het Pgb-uurtarief te laag is om voldoende ondersteuning te kunnen bieden. Dit heeft als risico dat onze Pgb-kosten stijgen. Ook zien we de kosten Wmo begeleiding trendmatig stijgen. We laten een onderzoek uitvoeren op de kenmerken van de inwoners met een hulpvraag. We nemen maatregelen om de groei te dempen en het aantal cliënten terug te brengen. Het risico bestaat dat dit niet volledig lukt. We verwachten dat met de maatregelen het aantal cliënten vanaf januari 2026 niet verder toeneemt. Er is een beperkt risico dat dit, ondanks de maatregelen, niet lukt. De wachtlijsten voor de volwassenen GGZ (Zorgverzekeringswet) worden langer en de Wmo-kosten nemen toe. Door dubbele vergrijzing (verder: vergrijzing) verwachten we dat meer ouderen aanspraak maken op zorg. Voor de extramuralisering (langer thuis wonen) van de GGZ is een landelijk hoofdlijnenakkoord afgesloten tussen de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).
Het Rijk heeft de bezuiniging verlaagd en gemeenten krijgen meer geld. We weten niet of dat voldoende zal zijn om alle kosten te betalen wanneer meer GGZ-cliënten in de wijk gaan wonen.
Hervormingsagenda Jeugd Het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers), professionals en de VNG werken samen aan de Hervormingsagenda Jeugd 2022-2028. Het doel van deze zogenoemde vijfhoek is hulpverlening verbeteren en meer grip op het jeugdstelsel. Als onderdeel van de uitspraak van de Commissie van Wijzen over de extra middelen jeugdhulp, is ook een Hervormingsagenda voorzien waarin maatregelen zijn opgenomen die moeten leiden tot een kwaliteitsverbetering en lagere kosten.
Programmabegroting 2026
Pagina 77 van 144
Op 30 januari 2025 heeft de Onafhankelijke deskundigencommissie-Van Ark een advies aan het kabinet uitgebracht over de haalbaarheid en houdbaarheid van het meerjarig financieel kader 2025 tot en met 2027. Eind april heeft het kabinet via de Voorjaarsnota 2025 besloten om de hoogte van de besparingsopgave tijdelijk te dempen. Met ingang van 2028 gaat het kabinet ervan uit dat de oorspronkelijke besparingen wel financieel haalbaar moet zijn. In de al eerder genoemde afspraken omtrent de nieuwe stelpost jeugd is het volgende aangegeven: “Uit de Hervormingsagenda volgt een combinatie van een set van maatregelen en een financieel kader waarmee een structureel houdbaarder jeugdstelsel wordt gerealiseerd. De aanpassingen van de ramingen vormen geen budgettaire garantie”. Gezien de omvang van de Hervormingsagenda en het mogelijke financiële effect voor de Asser begroting en meerjarenraming, is het noodzakelijk om direct na vaststelling van de Hervormingsagenda deze te vertalen naar de Asser situatie waarbij de haalbaarheid van deze Hervormingsagenda in kaart wordt gebracht.
Gemeentelijke Kredietbank (GKB) financieel en organisatorisch Vanaf 1 januari 2026 wordt de exploitatie van de GKB ondergebracht in een stichting. De drie voormalige GR-gemeenten storten gezamenlijk € 1.573.500 in het vermogen van de nieuwe stichting. Het aandeel van Assen bedraagt € 676.605 (43%) en wordt opgenomen in de gemeentelijke jaarrekening 2025. Dankzij deze storting is de stichting financieel robuust genoeg om interne risico’s zelf op te vangen. Het risico dat gemeenten exploitatieverliezen moeten aanvullen vervalt daarmee vanaf begrotingsjaar 2026. De GR GKB wordt per 1 januari 2026 formeel opgeheven (“in liquidatie”). De afwikkeling van de GR zal naar verwachting enkele jaren duren. De (meerjaren)begroting van de GR in liquidatie wordt eind oktober 2025 vastgesteld, maar is nu nog niet beschikbaar. Wel is duidelijk dat de afwikkeling jaarlijks tot tekorten zal leiden. Omdat de exacte lasten nog niet bekend zijn, is in de begroting 2026 geen stelpost opgenomen. In het risicoprofiel houden we rekening met jaarlijkse tekorten tot maximaal € 400.000 voor Assen. De kans dat dit risico zich daadwerkelijk voordoet, is gemiddeld tot hoog.
Financiële risico’s Beschermd Wonen Assen verzorgt als centrumgemeente de uitvoering voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Het nieuwe verdeelmodel voor Beschermd Wonen was bekend, maar is door het uitstellen van het woonplaatsbeginsel aan verandering onderhevig. Op 12 september 2023 is de Wet Woonplaatsbeginsel en het bijbehorende objectief verdeelmodel controversieel verklaard. De kans is erg klein dat de invoering hiervan voor 2028 gaat plaatsvinden. We gaan over een periode van 10 jaar van historische naar objectieve verdeling. We verwachten dat we in die 10 jaar toegaan naar een licht nadeel. In hoeverre dit nadeel werkelijkheid wordt, hangt af van de zorgvraag. Er zijn meer klanten over gegaan van BW naar de WLZ. Hoe het Rijk dit gaat afrekenen uit de integratie-uitkering weten we nog niet exact maar er is een risico op een extra uitname. Zodra dit duidelijk is, informeren wij u hierover. Ook wordt de onzekerheid veroorzaakt door de instroom van voornamelijk jongvolwassenen en de doorstroom binnen de BW indicatie in verband met de beschikbaarheid van passende woonruimten.
Overige financiële risico’s zorgkosten en relatie met rijksmiddelen Wij kunnen afwijkingen van de zorgkosten in absolute zin niet uitsluiten. De totale zorgkosten binnen de gemeente Assen, inclusief regionale middelen voor Beschermd Wonen, bedragen in 2026 ruim €100 miljoen. Een afwijking van 1% van de begroting is dus al €1 miljoen.
Nieuwe ontwikkeling van loonkosten binnen welzijn We zien bij veel subsidie partijen en inkooprelaties dat de kosten significant toenemen als gevolg van nieuw afgesloten cao’s. Bij het vernieuwen van deze subsidies en/of afspraken is de kans groot dat de kosten stijgen zonder dat wij hier volledig voor worden gecompenseerd. Dit heeft ook zijn uitwerking op de projecten binnen het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Dit betekent dat bij het stijgen van de kosten deze middelen wellicht ontoereikend zijn, ondanks een indexatie van de budgetten vanuit het ministerie van VWS. Daarnaast worden vanaf 2025 een groot aantal nieuwe aanbestedingen gedaan met zorgaanbieders, waarbij een groot risico bestaat dat de kosten toenemen en dat compensatie hiervan uit het gemeentefonds niet toereikend zal zijn.
Programmabegroting 2026
Pagina 78 van 144
Inkooptrajecten Wmo en Jeugdzorg Een groot deel van de producten binnen de Wmo en Jeugdzorg wordt opnieuw ingekocht. De trajecten zijn nog niet afgerond. De tarieven zijn nog niet definitief. De extra kosten als gevolg van de nieuwe inkoop zijn daardoor nog onzeker. Daarnaast verandert de bekostigingssystematiek bij een aantal producten. Er was sprake van resultaatbekostiging en dit wordt bekostiging per uur. Het omzetten van de lopende indicaties zal een financieel effect hebben. Het is nog onduidelijk wat het effect hiervan gaat zijn. Tot slot zijn er aanpassingen in de producten die worden ingekocht. Soms worden all-in producten uit elkaar getrokken tot meerdere losse producten en er komen extra producten bij. Ook hiervan weten we nog niet precies wat het effect hiervan gaat zijn.
GGD In de risicoparagraaf van de GGD-begroting 2026 zijn de actuele risico’s in beeld gebracht. De belangrijkste risico’s zijn: - Tekorten op de arbeidsmarkt - Niet (volledig) voldoen aan de privacywetgeving (AVG) en eisen rond informatiebeveiliging - Digitale verstoringen en risico’s op cybercrime Omdat de GGD zelf geen weerstandsvermogen heeft, is het totaalbedrag van deze risico’s verdeeld over de deelnemende gemeenten. Elke gemeente neemt haar aandeel op in de eigen paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing. Een uitgebreide toelichting op de risico’s is te vinden in de GGD-begroting 2026.
Bedrijfsvoering Veiligheidsregio Drenthe (VRD) In onderdelen van de bedrijfsvoering van de VRD zijn 's geïnventariseerd. De VRD heeft geen eigen weerstandscapaciteit om mogelijke 's op te vangen. Naast financieel algemene 's (loon- en prijsontwikkeling boven compensatie) zijn er ook 's over ICT en informatievoorziening (digitale verstoring/cybercrime) geïnventariseerd. Ook zijn er 's met betrekking tot personeel en organisatie (o.a. arbeidsmarktproblematiek). Daarnaast worden algemene 's onderscheiden, zoals de ontwikkeling van energietarieven en klimaateffecten die invloed hebben op de primaire processen van de brandweer.
Voorziening pensioenverplichtingen(oud-) wethouders Het pensioen voor wethouders is geregeld in de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Wet Appa). We hebben een voorziening waaruit we de pensioenuitkeringen betalen. Jaarlijks berekent PROambt de bedragen aan de hand van rente, leeftijd en sterftekansen van de verzekerden. Verandering van de rentestand is een risico. Als de rente daalt moeten we meer geld in de voorziening storten. En als de rente hoger wordt, neemt het af.
Grondexploitaties Risico's op grondexploitaties vangen we op binnen de reserves grondbedrijf. Jaarlijks analyseren we bij de begroting per exploitatiegebied kosten, opbrengsten en risico's. Risico's die vallen onder onvoorzien dekken we in de weerstandsreserve van het grondbedrijf. Het bedrag bepalen we op basis van de IFLO-norm (Inspectie Financiën Lagere Overheden) en onderbouwen we met risicoanalyses.
Emmaschool Door bezwaren in 2024 van enkele omwonenden op de verleende omgevingsvergunning is het bouwproces van de Emmaschool vertraagd. Om de financiële impact van deze vertraging te beperken heeft op 18 maart 2025 het College ingestemd met het advies om de bouwprocessen van de Emmaschool en de MFA Zee-manstraat om te draaien. De projecten van de Emmaschool en MFA Zeemanstraat (ten behoeve van KC Theo Thijssen en het bestuurskantoor van Plateau) zijn afhankelijk van elkaar. Door het omdraaien van de bouwprocessen kan er wel doorgang vinden in de bouwplanning en worden de meerkosten beperkt.
Programmabegroting 2026
Pagina 79 van 144
De financiële meerkosten (minimumvariant) die we op dit moment kunnen overzien, zijn verwerkt in de Kaderbrief en Begroting 2026. De kosten boven de minimumvariant vormen een financieel risico.
Gemeentefonds - Afnemende ruimte onder Btw-compensatiefonds-plafond De omvang van het BTW-compensatiefonds is sinds een aantal jaren gemaximeerd. Onder en overschrijdingen van dat maximum worden verrekend met het gemeentefonds. Op basis van de meicirculaire 2025 is de verwachting dat een onderschrijding zal ontstaan van € 332 miljoen. Of dit beeld ook werkelijk uitkomt wordt duidelijk bij de meicirculaire 2026. De kans en hoogte van het effect kunnen we niet voorspellen.
Rentebeleid Europese Centrale Bank (ECB) De ontwikkelingen van de rente op de geld en kapitaalmarkt hebben zich de afgelopen periode gestabiliseerd. Het huidige ECB rentepeil halverwege 2025 was 2%. De verwachting is niet dat deze zal dalen gezien de ontwikkeling van de Europese inflatie. Geopolitieke ontwikkelingen zijn echter ook van invloed op de ontwikkeling van de rentetarieven.
'Ravijn' - niet taakgebonden kortingen door het Rijk In het overhedenoverleg van 16 april 2025 heeft het kabinet de zorgen van gemeenten m.b.t. de niet taakgebonden kortingen serieus genomen. Via de Voorjaarsnota 2025 komt er t/m 2027 cumulatief € 3 miljard beschikbaar voor gemeenten. Dit extra geld helpt om onder andere de jeugdzorguitgaven te dekken en de terugval in het gemeentefonds vanaf 2026 deels te dempen. Met ingang van 2028 gaat het kabinet ervan uit dat de oorspronkelijke besparingen wel financieel haalbaar moeten zijn.
Doel en Toelichting De tabellen met kengetallen geven inzicht in de ontwikkeling van de financiële vermogenspositie. Weerstandscapaciteit Voor het bepalen van de weerstandscapaciteit is een aantal componenten als pro memorie meegenomen. De feitelijke weerstandscapaciteit is nog iets hoger. Uitleg over weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit leest u hier: https://www.nvrr.nl/wiki/9198/weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen: 4,1 [A/B] De gemeente Assen streeft naar een structurele ratio van minimaal 1,0 (ondergrens voldoende). De ratio voor het weerstandsvermogen bedraagt 4,1. De ratio is uitstekend. Uitleg over kengetallen leest u hier: https://www.kennisopenbaarbestuur.nl/themas/financien-decentrale-overheden