Brief B&W - Afwijkingen begroting 2026 t.b.v. Raad
Tekst van het document
Contactpersoon W. Stollenga Telefoon 14 0592 Bezoekadres Noordersingel 33 Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk 59287-2026 Bijlagen Datum 1 juli 2026 Verzenddatum 1/7
Leden van de raad
Onderwerp: Afwijkingen op de begroting 2026
Beste leden van de raad, Zoals aangekondigd informeren wij u gedurende het jaar tussentijds over belangrijke afwijkingen in de beleidsuitvoering en de financiële ontwikkelingen. Deze brief gaat in op de belangrijkste verwachte afwijkingen op de begroting 2026, op basis van de eerste vier maanden. Hierbij hanteren wij een signaleringsgrens van € 0,5 miljoen. Bedragen zijn afgerond weergegeven. De afwijkingen in het financiële beeld over de eerste maanden van 2026 worden met name bepaald door lagere opbrengsten bouwleges en hogere kosten voor groenonderhoud, de uitvoering van de Participatiewet en door kostenontwikkelingen binnen de Wmo en de Jeugdwet. Voor verschillende onderdelen zijn de prognoses nog onzeker. Dat komt onder meer door een gewijzigde bekostigingssystematiek en doordat nog niet alle declaraties binnen zijn. Afwijkingen in de beleidsuitvoering begroting 2026 Per saldo leiden de in deze brief opgenomen afwijkingen momenteel tot een verwacht nadeel van ongeveer € 4,1 miljoen. De totale gemelde nadelen bedragen ongeveer € 6,6 miljoen en de totale gemelde onderschrijdingen ongeveer € 2,5 miljoen. Onderstaand is de afwijking per programma, rekening houdend met de vaststelling van de 9e begrotingswijziging in een tabel opgenomen (bedragen x € 1.000) Begrotingsprogramma
Wonen in Assen Werken in Assen Meedoen in Assen Aantrekkelijk Assen Samen werken aan Assen Bedrijfsvoering Vastgoed en Grondbedrijf Algemeen Financieel Beleid
Begroting na vaststelling 9e wijziging (zomerwijziging) 6.877 33.180 133.481 20.847 4.875 80.848 12.857 -288.270
Gerapporteerde afwijking in €
1.100 1.400 1.600 0 0 0 0 0
Procentuele afwijking
16% 4% 1% 0% 0% 0% 0% 0%
Programma Wonen Bouwleges Er wordt een lagere opbrengst uit bouwleges verwacht van ongeveer € 0,5 miljoen. De oorzaak hiervan ligt in een lager aantal vergunningsaanvragen dan waarmee bij de begroting rekening is gehouden.
Openbare ruimte Binnen Groenbeheer ontstaat een tekort door een hogere inzet van externe aannemers als gevolg van personeelstekorten bij Werkpunt. Daarnaast vallen Europese aanbestedingen voor onderhoudswerkzaamheden hoger uit dan begroot. Ook leiden niet begrote werkzaamheden voor roekenbeheer tot extra kosten. Totaal zorgt dit voor een nadeel van € 0,6 miljoen. Programma Werken Uitvoering Participatiewet Binnen het programma Werken in Assen hebben de BUIG-risico’s zoals opgenomen in de risicoparagraaf bij de jaarrekening 2025 zich voorgedaan. Per saldo wordt momenteel een nadeel van ongeveer € 1,9 miljoen verwacht op de Participatiewet. Dit bestaat uit hogere lasten binnen de Participatiewet van ongeveer € 4,9 miljoen, deels gecompenseerd door een hogere rijksbijdrage van ongeveer € 3,0 miljoen. Daarnaast wordt binnen de bedrijfsvoering van het WPDA een voordeel verwacht van ongeveer € 0,5 miljoen. Dit voordeel wordt voornamelijk veroorzaakt door het verschuiven van investeringen in de tijd, vertraagde invulling van vacatures en lager uitgevallen cao-stijgingen dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Programma Meedoen Uitvoering jeugdzorg Binnen de jeugdzorg verwachten we op dit moment een overschrijding van ongeveer € 2,0 miljoen. Het grootste deel ongeveer € 1,7 miljoen wordt veroorzaakt door hogere kosten voor jeugdhulp.
We zien een daling in het aantal cliënten, maar een stijging in de kosten per cliënt. Eén van de oorzaken voor de stijging in kosten per cliënt, is dat er een aantal jongeren verblijven met een één op één of twee op één begeleiding. Dit is een landelijke beweging, door het gebrek aan passende verblijfsplekken. In samenwerking met de Jeugdhulpregio Drenthe (JHRD) onderzoeken we hoe we deze plaatsingen kunnen voorkomen en beter passende hulp kunnen bieden. Daarnaast is de bijdrage aan de jeugdhulpregio hoger dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. De begroting van de gemeente Assen wordt eerder vastgesteld dan de begroting van de jeugdhulpregio, waardoor nog niet alle kosten gedekt zijn in de gemeentelijke begroting. Er zijn in 2026 extra kosten met betrekking tot inkooptrajecten, beschikbaarheidsfinanciering voor belangrijke voorzieningen en een bijdrage aan Jeugdbescherming Noord waar in onze gemeentelijke begroting nog geen rekening mee was gehouden (hierover bent u geïnformeerd met een raadsbrief). Vanaf 2027 start de nieuwe GR voor de jeugdhulpregio en worden de planning en control cycli op elkaar afgestemd. Uitvoering beschermd wonen Voor Beschermd Wonen, dat Assen als centrumgemeente voor de negen Drentse gemeenten uitvoert, verwachten we een overschrijding van ongeveer 2,9 miljoen, het Asser aandeel is € 1,6 miljoen.
Sinds 1 januari 2026 kopen we in met een lichte en een intensieve variant. De intensieve variant blijkt vaker ingezet dan verwacht. Bij het aflopen van indicaties beoordelen we opnieuw welke ondersteuning past; we onderzoeken of we dit versneld kunnen doen. Uitvoering Wmo Binnen de Wmo verwachten we juist een onderschrijding van ongeveer € 2,0 miljoen. De bekostiging van ambulante begeleiding en dagbesteding is gewijzigd van resultaat- naar inspanningsgericht, aanbieders krijgen nu enkel betaald voor de zorg die zij hebben ingezet. Aanbieders declareren minder uren dan toegekend; de oorzaken onderzoeken we met NMD Samenwerking. Daarnaast werpt de taskforce, actief sinds najaar 2025, de eerste vruchten af: het aantal inwoners met ambulante begeleiding neemt af. De taskforce versterkt de uitvoering van de Wmo door beter te indiceren, slimmer gebruik te maken van voorzieningen en te sturen op passende, kostenefficiënte ondersteuning. Dit leidt tot minder inwoners met ambulante begeleiding, een ontwikkeling die naar verwachting doorzet.
Tot slot De prognose is nog met onzekerheden omgeven, doordat nieuwe contracten, gewijzigde bekostiging en het declaratiepatroon nog in ontwikkeling zijn. De overschrijdingen bij jeugdzorg en Beschermd Wonen blijven onze aandacht vragen, terwijl de Wmo en de taskforce de eerste positieve resultaten laten zien. We gaan de taskforce voortzetten, sturen waar nodig bij en informeren u via de reguliere planning- en control cyclus. Naar verwachting ontstaat later dit jaar een betrouwbaarder beeld van de structurele effecten. Programma Algemeen financieel beleid Gemeentefonds De eerste oplevering van de meicirculaire 2026 bleek onjuist, waarna het ministerie de bestanden heeft ingetrokken. De gecorrigeerde meicirculaire is inmiddels verwerkt in de Zomerwijziging. Dit leidt niet tot afwijkingen voor deze brief. Wij blijven de ontwikkelingen gedurende het jaar volgen en informeren u opnieuw wanneer zich nieuwe relevante afwijkingen voordoen of wanneer prognoses significant wijzigen. We gaan er van uit u voldoende te hebben geïnformeerd.
Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,
burgemeester M.L.J. Out
gemeentesecretaris T. Dijkstra