Beantwoording technische vragen D66 - Buurtkracht (3 oktober)
Tekst van het document
TECHNISCHE RAADSVRAGEN ONDERWERP: TECHNISCHE VERDUIDELIJKING JURIDISCHE INRICHTING BUURTKRACHT DATUM: 3 OKTOBER 2026 INGEDIEND DOOR: ROOS BENTUM (D66) VRAAG Met oog op de voorbereiding van de feitelijke start van Buurtkracht, ontvang ik graag een toelichting op de onderstaande punten over de afbakening tussen algemene voorzieningen (fase 3) en maatwerkvoorzieningen (fase 4) vanuit de wettelijke kantelingsmethode. 1. Kunt u een lijst overhandigen van de voorzieningen, die vanuit fase 4 wordt overgeheveld naar fase 3? 2. Hoe borgt buurtkracht de overgang juridisch? Voorzieningen uit fase 4, worden nu naar algemene voorzieningen overgebracht. Waardoor het keuzerecht van de client komt te vervallen. 3. De cliënten die op dit moment gebruik maken van het keuzerecht en de PGB hebben ingezet voor de voorzieningen, blijven deze cliënten de mogelijkheid behouden, of wordt dit bij de start van buurtkracht opnieuw beoordeeld? 4. Welke specifieke afbaken criteria gebruikt de gemeente in de voorbereiding van de start van Buurtkracht om te bepalen, wanneer een hulpvraag de grens van een algemene buurtvoorziening overschrijdt en verplicht moet worden overgeheveld naar een maatwerkvoorziening (fase 4) 5.
Welk juridisch en operationeel veiligheidsventiel is voorzien voor de situatie waarin buurtkracht te maken krijgt met capaciteitstekorten of wachttijden, om te voorkomen dat de zorgplicht van de gemeente geschonden wordt. 6. Heeft buurtkracht contact met Per Saldo, de belangenvereniging van PGB-houders, om te toetsen of het keuzerecht niet in het gedrang komt, bij de overheveling van voorzieningen naar fase 3. 7. Worden cliënten bij de voordeur geïnformeerd op het recht van een beschikking, waardoor bezwaar en beroep kan worden ingediend? Zonder beschikking is dit echter niet mogelijk. ANTWOORD: 1. Kunt u een lijst overhandigen van de voorzieningen, die vanuit fase 4 wordt overgeheveld naar fase 3? De kantelingsmethode/ gedachte wordt toegepast binnen zowel de Wmo als de Jeugdwet, met dien verstande dat binnen de Jeugdwet het ontwikkelingsbelang en de veiligheid van 2 de jeugdige leidend zijn. We doen dit door in Buurtkracht eerst te kijken naar wat iemand zelf, met het netwerk, in de buurt of wijk of met algemene voorzieningen kan oplossen, en vervolgens te beoordelen of individuele ondersteuning of meer specialistische hulp nodig is. Ook individuele ondersteuning kan worden ingezet als algemene voorziening. Met deze bril hebben we de scope van Buurtkracht bepaald.
Hiervoor is het fundament gelegd in het BMC-rapport Regelarme Stad (2024) en het rapport Regelarme Stad vertaald in Buurtkracht Assen (2025). De scope is uitgewerkt in de marktconsultaties met de diverse aanbieders en komt overeen met landelijk beleid, onder andere de Wet Verbetering Beschikbaarheid Jeugdzorg. De definitieve scope treft u aan in hoofdstuk 3.4 van de Inkoopstrategie Buurtkracht. Uitgebreidere informatie rond afbakening van basis- en Specialistische Jeugdhulp is opgenomen in bijlage 2. 2. Hoe borgt Buurtkracht de overgang juridisch? Voorzieningen uit fase 4, worden nu naar algemene voorzieningen overgebracht. Waardoor het keuzerecht van de client komt te vervallen. Met de start van Buurtkracht treedt een nieuwe overeenkomst in werking. Cliënten gaan daarbij over naar de nieuwe contractpartij, die samen met gecontracteerde onderaannemers verantwoordelijk is voor een dekkend en passend ondersteuningsaanbod. De gemeente en de opdrachtnemer dragen gezamenlijk zorg voor een zorgvuldige overgang van huidige cliënten. De exacte inrichting van deze overgang wordt in de dialoogfase nader uitgewerkt. Daarbij wordt samen met de inschrijvers verkend hoe de overgang zorgvuldig en uitvoerbaar kan worden vormgegeven. De wijze van overgang wordt daarom niet volledig vooraf vastgelegd, maar in samenspraak met de geselecteerde opdrachtnemer nader geconcretiseerd.
Heldere en tijdige communicatie richting inwoners, zorgaanbieders en verwijzers is daarbij essentieel. Uitgangspunt is dat cliënten die overgaan naar Buurtkracht gedurende een overgangsperiode hun huidige ondersteuning kunnen blijven ontvangen. Wanneer een indicatie gedurende deze periode afloopt, wordt in overleg met de cliënt beoordeeld welke vervolgondersteuning binnen de contractpartij passend is. Keuzevrijheid voor de inwoners om een aanbieder te kiezen In de nieuwe werkwijze werkt de gemeente langdurig samen met een beperkt(er) aantal aanbieders. Dit kan ertoe leiden dat inwoners minder keuze hebben uit zorgaanbieders. Voor inwoners met een specifieke levensovertuiging of culturele achtergrond vraagt dit extra aandacht, zodat passende ondersteuning beschikbaar blijft. Om hier invulling aan te geven, wordt van de opdrachtnemer verwacht dat deze, waar nodig, onderaannemers contracteert die aansluiten bij de diversiteit aan levensovertuigingen en culturele achtergronden die er zijn in Assen. De opdrachtnemer biedt een breed en toegankelijk 3 ondersteuningsaanbod. Daarbij staat een goede match tussen inwoner en professional centraal. De ondersteuning sluit niet alleen aan op de hulpvraag, maar houdt ook rekening met de achtergrond, overtuigingen en persoonlijke voorkeuren van de inwoner. Hierdoor blijft passende ondersteuning voor een diverse groep inwoners geborgd.
Keuzevrijheid in verstrekkingsvorm wordt beantwoord bij vraag 3. 3. De cliënten die op dit moment gebruik maken van het keuzerecht en de PGB hebben ingezet voor de voorzieningen, blijven deze cliënten de mogelijkheid behouden, of wordt dit bij de start van buurtkracht opnieuw beoordeeld? Alle bestaande cliënten zullen op enig moment (als de zorgbehoefte na afloop van het traject nog voortduurt) na afloop van hun indicatie of eerder als zij dat wensen opnieuw beoordeeld worden door het Buurtteam/ de aanbieder van Buurtkracht. Hierbij is goed te bedenken dat het PGB een verstrekkingsvorm is. De vraag welke ondersteuning passend is gaat vóór de vraag welke verstrekkingsvorm een inwoner wenst. De vraag over welke verstrekkingsvorm gewenst is, is alleen van toepassing als het gaat om een voorziening in de vorm van een maatwerkvoorziening. In de nieuwe werkwijze zetten we in op een algemene voorziening als eerste stap. Deze gaat vooraf aan een maatwerkvoorziening en sluit een pgb uit. Alleen als de hulpvraag niet opgelost kan worden via eigen kracht, het netwerk of een algemene voorziening, wordt een maatwerkvoorziening toegekend. Bij toekenning van een individuele maatwerkvoorziening kan de inwoner wel kiezen tussen zorg in natura of een PGB. Bij de overgang naar Buurtkracht zal met de inwoner zijn ondersteuningsvraag opnieuw worden onderzocht.
Als deze vraag met eigen netwerk of een algemene voorziening die binnen Buurtkracht geboden wordt kan worden verzorgd, kan de inwoner niet van een PGB gebruik maken. Als de inwoner niet tevreden is met aangeboden oplossing, kan hij of zij vragen om het opstellen van een ondersteuningsplan, dat de basis vormt voor de beschikking die de gemeente afgeeft. Als dit een beschikking tot een maatwerkvoorziening is, komt daarmee een PGB mogelijk in beeld, als aan de voorwaarden voor een PGB wordt voldaan. 4. Welke specifieke afbaken criteria gebruikt de gemeente in de voorbereiding van de start van Buurtkracht om te bepalen, wanneer een hulpvraag de grens van een algemene buurtvoorziening overschrijdt en verplicht moet worden overgeheveld naar een maatwerkvoorziening (fase 4) In principe zijn het overgrote deel van de ondersteuningsvragen die binnen de scope van Buurtkracht vallen uit te voeren via een algemene voorziening. Ook extern juridisch advies bevestigt dit. Zie ook bijgevoegd schema: 4 5. Welk juridisch en operationeel veiligheidsventiel is voorzien voor de situatie waarin buurtkracht te maken krijgt met capaciteitstekorten of wachttijden, om te voorkomen dat de zorgplicht van de gemeente geschonden wordt. Buurtkracht is verantwoordelijk voor het tijdig organiseren van passende ondersteuning binnen de overeengekomen kaders.
Om te voorkomen dat capaciteitstekorten of wachttijden leiden tot een schending van de gemeentelijke zorgplicht, zijn in de contractuele afspraken verschillende sturingsmaatregelen opgenomen. Deze bestaan uit structurele monitoring van vraag, aanbod en wachttijden, periodieke rapportages en escalatieafspraken tussen gemeente en Buurtkracht. Zo kan de gemeente bijsturen wanneer de continuïteit of tijdigheid van ondersteuning onder druk komt te staan. Bijlage Beschikkingsproces bij Buurtkracht Client Algemene voorziening (col- lectief of individueel) Geen beschikking Niet eens: Uitgebreid on- derzoek (obv het stappen- plan) Hierbij krijg je een beschikking Maatwerk voorziening PGB Beschikking naar Algemene voorziening Beschikking naar Maatwerk voorziening Hiertegen kan bewaar worden gemaakt 5 6. Heeft Buurtkracht contact met Per Saldo, de belangenvereniging van PGB-houders, om te toetsen of het keuzerecht niet in het gedrang komt, bij de overheveling van voorzieningen naar fase 3. We hebben nog geen contact gehad met Per Saldo hierover. In de implementatieperiode lijkt dit goed om te doen. 7. Worden cliënten bij de voordeur geïnformeerd op het recht van een beschikking, waardoor bezwaar en beroep kan worden ingediend? Zonder beschikking is dit echter niet mogelijk.
Cliënten worden geïnformeerd over de mogelijkheid van een beschikking als ze aangeven niet tevreden te zijn met de aangeboden oplossing in eigen netwerk of met de algemene voorziening. Ook wordt dit aangeboden als het Buurtteam de indruk heeft dat de inwoner niet tevreden is, maar dit niet zo duidelijk (kunnen) verwoorden. We verplichten de aanbieder van Buurtkracht hier open over te zijn. Ook moet dit in algemene zin worden gecommuniceerd, op de site bijvoorbeeld. Daarnaast moet de aanbieders van Buurtkracht inwoners steeds wijzen op het aanbod van onafhankelijke cliëntondersteuning.