9. (OUDE VERSIE)Asser aanpak armoede en schulden
Tekst van het document
Asser Aanpak Armoede en Schulden
Inhoud
Voorwoord3 1
Inleiding
4
2
Bouwstenen voor beleid
6
3
Werkwijze
10
4
Drie thema’s
12
Thema 1
Genoeg geld om van te leven en mee te doen
12
Thema 2
Grip op geld
15
Thema 3
Betere toekomst
17
5
De nieuwe aanpak
20
6
Financiën
22
7
De lat nog hoger
23
Bijlage 1
2
Voorbeeldberekening Maatschappelijk Meedoenbudget
24
Voorwoord
In de aanloop naar het schrijven van deze Asser aanpak
We zien dat het met veel mensen in Assen heel goed
armoede en schulden hebben we ons op meerdere manieren
gaat. Dat is mooi, maar het vergroot ook de kloof tussen
laten inspireren. Om te beginnen hebben we geëvalueerd
mensen met en zonder geld. Begrip en verbinding zijn niet
wat er al is en hoe we mensen die het nodig hebben, weten
vanzelfsprekend. Daarom is het belangrijk dat we elkaar
te bereiken. We hebben met heel veel betrokkenen in het
blijven zien en dat we naar elkaar omzien. Dat we solidair
werkveld van armoedebestrijding en schuldhulpverlening
zijn en ons oordeel temperen. We mogen niet accepteren dat
gesproken en ervaringen gedeeld. Natuurlijk hebben we
mensen niet kunnen meedoen, zeker niet als het om kinderen
ook de gemeenteraad om input gevraagd. We hebben
gaat. Ieder kind verdient een stevige basis, een kans op een
de Participatieraad en de Raad voor Cliëntenparticipatie
leven waarin dromen kunnen uitkomen.
Assen aan de voorkant om advies gevraagd. En we hebben ervaringsdeskundigen gehoord en actief betrokken bij het
In deze brede aanpak van armoede en schulden zetten we in
schrijven van dit stuk.
op maatwerk en perspectief. We doen wat nodig is, sluiten aan bij wat mensen zelf nodig hebben, en bouwen samen
Maar het meest indrukwekkend was misschien nog wel het
aan een fundament waarop wél stappen gezet kunnen
optreden van Tim ’S Jongers, schrijver van onder andere
worden. Want alleen samen kunnen we zorgen dat niemand
‘Armoede uitgelegd aan mensen met geld’ in De Nieuwe Kolk.
achterblijft.
Hij confronteert de lezer van zijn boek en bezoeker van zijn gelijknamige theatercollege met de vele vooroordelen die er zijn over armoede.
Cor Staal Wethouder
Zijn belangrijkste boodschap is dat armoede veel meer is dan een tekort aan geld. Het is een tekort aan rust, aan ruimte om keuzes te maken, aan perspectief. Financiële stress grijpt diep in op het dagelijks leven van mensen. Wie voor langere tijd leeft in armoede, leeft vaak in overlevingsstand. Voor kinderen die hun eerste 1000 dagen beginnen in armoede, is de impact levenslang voelbaar. Armoede nestelt zich in hun vezels, kleurt hun toekomst en zet hun sociale ladder op drijfzand. Wie niet genoeg heeft, kan ook met alle goedbedoelde hulp niet altijd doen wat nodig is om eruit te komen. Dat is de harde realiteit. Daarmee is een nog hardere realiteit dat armoede niet iets is dat we zomaar even kunnen oplossen door er flink wat geld in te pompen en dan te verwachten dat het allemaal wel goed komt. We moeten mensen helpen, maar daarbij wel realiseren dat onze verwachtingen niet altijd overeenkomen met hun verwachtingen.
Asser Aanpak
3
1 Inleiding
Nieuw beleid voor schulden en armoede
Schulden en armoede vormen een hardnekkig probleem.
voor de komende vier jaar. Daarvoor kijken
Het is een probleem dat veel inwoners van Assen treft.
we achterom en vooruit. Wat had succes in de afgelopen vier jaar en willen we daarom behouden? En ook, wat zien we aan nieuwe ontwikkelingen en vragen waarvoor we oplossingen moeten bedenken? In deze beleidsnota brengen we dat bij elkaar tot een aanpak. Deze omvat bestaande en nieuwe maatregelen die bijdragen aan het verminderen van armoede en schulden. De huidige collegeperiode loopt ten einde. Dat maakt dat we geen grote aanpassingen zullen voorstellen. Tegelijkertijd laten we wel zien met welke maatregelen we de lat hoger kunnen leggen als we kiezen voor een hoger ambitieniveau.
Ze hebben te weinig geld om rond te komen. Maar de gevolgen gaan verder. Want bij inwoners die met schulden en armoede te maken hebben spelen vaak meerdere problemen. Bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid, opleiding, sociale contacten en het gevoel een zinvol leven te hebben. Er is gelukkig steeds meer bekend over wat schulden en armoede met mensen doen. En wat het gevolg is van stress op het maken van keuzes. Kinderen die opgroeien met armoede en schulden beginnen hun leven met een stevige achterstand. Het is moeilijk om deze achterstand weer in te halen. En velen lukt dit dan ook niet. Sterker nog, als volwassenen geven ze ongewild hun armoede weer door aan hun kinderen. Des te meer reden om ervoor te zorgen dat meer kinderen en jongeren in Assen gelijke kansen krijgen. Er zijn inwoners met schulden die een goed inkomen hebben. Maar in de meeste gevallen gaan armoede en schulden samen. Daarom besloot de gemeente Assen vier jaar geleden te starten met de brede aanpak armoede en schulden. Deze aanpak neemt de samenhang tussen armoede en schulden als vertrekpunt. Hierdoor is het mogelijk om betere resultaten te boeken. In 2024 is onderzoek gedaan naar de effecten van ons beleid op het gebied van armoede en schulden. De evaluatie van de brede aanpak levert inzichten op over beleid, middelen en maatregelen die goed werken en waar we de komende vier jaar mee willen doorgaan.
Ook zijn er middelen en maatregelen die we kunnen verbeteren. Ook de regelingen voor minima hebben we onderzocht. Wat werkt goed en wat werkt minder? Al deze inzichten zijn bouwstenen voor ons nieuwe beleid. Voor het nieuwe beleid gebruiken we meer bouwstenen. Zo heeft in de Koersbijeenkomst de gemeenteraad richtingen meegegeven die de raad belangrijk vindt voor de komende vier jaar. Daar halen we een aantal rode draden uit die we hebben verwerkt in ons nieuwe beleid. De rekenkamercommissie deed in 2024 onderzoek naar
4
de inzet van de gemeente tegen armoede en sociale ongelijkheid in Assen. De resultaten en aanbevelingen vormen ook bouwstenen voor het nieuwe beleid. Het gaat dan met name om de middelen die we inzetten en de manier waarop we onze aanpak organiseren. Jongeren, inwoners en maatschappelijke organisaties hebben in gesprekken ervaringen en ideeën met ons gedeeld. Dit heeft waardevolle inzichten uit de praktijk opgeleverd. Een aantal van hun uitspraken is verwerkt in de tekst van de nota. Bij het uitwerken van de aanpak hebben we goed rekening gehouden met beleid dat al eerder op papier is gezet. Het gaat dan vooral om de kadernota Werk, Inkomen en Ontwikkeling en het programma Sociale Stad. Tot slot maken we gebruik van onderzoek naar landelijke trends en cijfers op het gebied van armoede en schulden. In het eerste hoofdstuk van deze aanpak beschrijven we kort de verschillende bouwstenen. De diverse bouwstenen geven ook waardevolle informatie over hoe we onze aanpak armoede en schulden gaan uitvoeren. Dit beschrijven we in het hoofdstuk werkwijze. Het gaat om manieren waarop we onze inwoners helpen, zoals het werken met rolmodellen en ervaringsdeskundigen en onze actieve benadering van inwoners. We vervolgen met de drie thema’s die tezamen de nieuwe brede aanpak armoede en schulden vormen. Het gaat om: Genoeg geld om van te leven en mee te doen, Grip op geld en Betere toekomst.
Per thema geven we aan wat we eronder
‘Ik heb jarenlang geen hulp durven vragen. Bij mensen om mij heen ging het wel goed, dus ik voelde mij steeds meer een loser dat het bij mij niet goed ging. Over geldgebrek praten deed ik niet want ik vond dat niemand dit stukje van mij hoefde te weten.’
verstaan, wat we willen bereiken en welke maatregelen we daarvoor inzetten. En waarom we denken dat deze goed gaan werken. Het gaat om een combinatie van bestaande en nieuwe maatregelen. Bij de nieuwe maatregelen geven we met sterren aan welke volgens ons het beste werken voor inwoners. In het laatste hoofdstuk gaan we in op het geld dat we nodig hebben voor onze aanpak. Hiervoor maken we € 530.000 extra vrij. Ook schetsen we hier een aantal maatregelen die we nu (nog) niet kunnen inzetten in onze aanpak.
Asser Aanpak
5
2 Bouwstenen voor beleid
Programma Sociale Stad
De kadernota gaat uit van de vier pijlers rond het begrip
Het Programma Sociale Stad wil dat de zorg voor inwoners
bestaanszekerheid. Naast de eerste levensbehoeften gaat
beschikbaar en betaalbaar blijft. We investeren daarom in
dat om aspecten als sociale contacten, gezondheid en een
de gezondheid van onze inwoners. Het CBS laat zien dat
zinvol bestaan. De eerste pijler gaat over voldoende en een
mensen met een laag inkomen gemiddeld 8 jaar korter leven
stabiel inkomen en de mogelijkheid een buffer op te bouwen.
dan mensen met een hoger inkomen. Zij ervaren ook meer
De tweede werkt aan de ontwikkeling van vaardigheden
gezondheidsklachten. Een gebrek aan bestaanszekerheid
bij de inwoner. Persoonlijk en beroepsmatig. Via de derde
is een belangrijke oorzaak hiervoor. We werken binnen het
pijler wil de gemeente de inwoner zinvolle dagbesteding
Programma Sociale Stad aan de bestaanszekerheid van
bieden. Betaald of vrijwillig. De vierde pijler ten slotte gaat
onze inwoners zodat iedereen mee kan doen en zich kan
over toegang tot zorg en een dak boven je hoofd. De brede
ontwikkelen. Het gaat erom dat niemand problemen met
opvatting van bestaanszekerheid sluit aan bij de ideeën van
geld heeft, iedereen zekerheid heeft over wonen en inkomen.
de gemeente. Het gaat niet alleen om geld. Je helpt inwoners
En toegang tot betaalbare zorg. Dit doen we onder andere
vooral met een duurzaam perspectief op een betere toekomst.
met deze nieuwe armoede-en schuldenaanpak.
Kadernota Inkomen, Ontwikkeling en Werk 2025 – 2028
Evaluatie brede aanpak Bij de evaluatie is gekeken naar middelen die de gemeente de afgelopen vier jaar heeft ingezet voor de bestrijding
Deze kadernota beschrijft hoe de gemeente via Werkplein
van armoede en schulden. De maatwerkregeling is de
Drentsche Aa (WPDA) inwoners ondersteunt die niet genoeg
opvolger van de witgoedregeling. Met deze regeling kunnen
geld hebben om rond te komen. De inzet is erop gericht
inwoners met een inkomen tot 140% van het bijstandsniveau
dat de inwoners zich ontwikkelen en als het lukt na verloop
diverse gebruiksgoederen krijgen als zij daar geen geld
van tijd een betaalde baan vinden. Een betaalde baan geeft
voor hebben en daar niet voor konden sparen. Dat varieert
namelijk nog altijd de beste kans om uit armoede te komen.
van huishoudelijke apparatuur tot fietsen. Het gebruik
Ook draagt een betaalde baan bij aan de mentale gezondheid
van de regeling is de afgelopen jaren behoorlijk gestegen.
van inwoners.
Daarmee voorziet ze duidelijk in een behoefte. Wel zijn er mogelijkheden de regels verder te verduidelijken.
6
Via het Kindpakket kunnen kinderen en jongeren
het bestrijden ervan. Signalen van armoede en schulden
ondersteuning krijgen om mee te doen op school of met
moeten zo snel mogelijk opgepakt worden zodat problemen
sport of cultuur. Met een bereik van 95% is dit Kindpakket een
beheersbaar blijven. Het bestrijden van problemen moet
succes. Voor inwoners is het een belangrijk voordeel dat er één
ertoe leiden dat inwoners blijvend uit de armoede komen.
toegang is voor alle regelingen voor kinderen en jongeren.
Dit voorkomt dat ouders hun financiële problemen aan hun kinderen doorgeven. De raad wil de overdracht van armoede
Vroegsignalering blijkt veel signalen op te leveren. Belangrijk want het aanpakken van schulden in een vroeg
van ouder op kind tegengaan.
stadium is het meest effectief. Maar tot nu toe krijgen de
In gesprek met inwoners en organisaties
signalen nog onvoldoende opvolging. Uit de evaluatie
Inwoners en maatschappelijke organisaties hebben
komen meerdere mogelijkheden naar voren om het bereik
meegedacht over het nieuwe beleid. In interviews vertelden
te vergroten.
25 inwoners over hun ervaringen met de ondersteuning. Ook studenten van het MBO deelden hun ideeën. Uit alle
Uit een proef met het opkopen van schulden van jongeren
gesprekken kwam een aantal rode draden naar voren.
blijkt dat het belangrijk is om de drempel voor hulp te verlagen. Veel jongeren durven de stap naar de schuldhulp
Veel inwoners ervaren drempels om hulp te vragen voor hun
niet te zetten uit angst dat zij niet meer genoeg geld hebben
problemen met geld. Bijvoorbeeld door schaamte, angst of
om ook prettig te kunnen leven. Het opkopen van schulden
onduidelijkheid waar ze terecht kunnen. Het zorgen voor een
kan een goede oplossing zijn als jongeren niet kunnen
eenvoudige toegang tot hulp en ondersteuning en de inzet
aflossen omdat zij niet genoeg inkomen hebben. Dit blijven
van ervaringsdeskundigen kunnen drempels wegnemen.
we dan ook doen.
Ook uit deze gesprekken komt naar voren dat meer maatwerk nodig is. Jongeren hebben extra aandacht nodig. Het aantal
Met bewindvoerders is een convenant afgesproken voor
jongvolwassenen van 18 – 24 jaar met schulden steeg in
samenwerking. Dit is bedoeld voor het uitwisselen van kennis
een jaar tijd van 4% naar 9% blijkt uit landelijke cijfers van
en ervaring uit en het bespreken van actuele ontwikkelingen.
Deloitte 1. Jongeren hebben vaak wisselende inkomsten en
Het advies is dit verder uit te bouwen. Het komt regelmatig
zijn onvoldoende op de hoogte van toeslagen en regelingen.
voor dat mensen die uit de schulden zijn een terugval
Een deel van de oplossing zit in het al op jonge leeftijd
hebben. Nazorg kan dat voor een deel tegengaan. In de
aanleren van financiële vaardigheden. Hoe ga je goed om met
afgelopen periode zijn hier goede ervaringen mee opgedaan.
je geld? Ook voor sommige volwassenen is dit nodig. Verder
Koersbijeenkomst gemeenteraad
is aandacht nodig voor de positie van kinderen in armoede. Zij hebben extra kansen nodig om zich te ontwikkelen.
Op 16 januari 2025 heeft de gemeenteraad gesproken
Goede voorzieningen voor alle kinderen zoals speeltuinen,
over ambities en uitgangspunten voor het nieuwe beleid.
een schoolontbijt en een naschools activiteitenaanbod zijn
Tijdens deze Koersbijeenkomst gaf de raad een aantal
daarbij nodig.
richtingen mee. De ondersteuning moet inwoners meer centraal stellen. Dat kan door meer maatwerk,
Onderzoek naar minimaregelingen
medemenselijkheid en dienstbaarheid. De ondersteuning
Uit het onderzoek van het Trendbureau2 komt in de eerste
bestaat uit het voorkomen van problemen met geld en
plaats naar voren dat door maatregelen van het Rijk in 2024
1 2
Financiele gezondheid Nederlandse huishoudens. Effectiviteit minimaregelingen in de gemeente Assen.
Asser Aanpak
7
8
huishoudens meer te besteden hebben. Dat geldt vooral
op te schrijven. Met een helder onderscheid tussen hoofd-
voor gezinnen met kinderen. Alleenstaanden rond het sociaal
en bijzaken. Dan weten alle organisaties vervolgens beter
minimum hebben het een stuk moeilijker. De gemeente moet
wat zij moeten doen. Dat maakt het ook mogelijk om de
hier aandacht voor hebben. Het Trendbureau adviseert goed
resultaten van het armoedebeleid beter in beeld te brengen.
te blijven kijken naar het bereik van de minimaregelingen.
Volgens de rekenkamer kijkt de gemeente te veel naar wat er
Op dit moment vergoedt de gemeente met deze regelingen
gedaan wordt en te weinig naar wat het oplevert. En juist dat
kosten die inwoners maken om mee te doen. Een andere
laatste is belangrijk om meer te kunnen sturen en zo nodig
mogelijkheid volgens het Trendbureau is regelingen maken
bijstellen. Hierdoor kan bovendien de gemeenteraad beter
die ervoor zorgen dat inwoners met een laag inkomen meer
controleren of de resultaten behaald worden. Verder doet
kunnen besteden. Daarmee kunnen zij meer zelf kiezen wat
de rekenkamer de aanbeveling aan de gemeente om te
zij nodig hebben om mee te doen.
sturen op een goede samenwerking met ketenpartners en maatschappelijke organisaties.
Rekenkameronderzoek Armoede en Sociale Ongelijkheid
Trends en ontwikkelingen
De Rekenkamer onderzocht het armoedebeleid. Hoe zit het
Om een goed beeld te krijgen van de problemen in Assen
met de resultaten ervan en de werkwijze? Niet alleen van
maken we gebruik van gegevens van het Centraal Bureau voor
de gemeente, maar ook van de samenwerkingspartners.
de Statistiek (CBS). Het is daarbij goed om te weten dat het
De rekenkamer denkt dat het goed is de doelen duidelijk
CBS de armoedecijfers per 2023 anders berekent. Het gaat
nu vooral om het bedrag dat een huishouden overhoudt na
Wel ziet het CBS dat de mensen die nu in armoede leven
aftrek van de vaste lasten zoals de woonlasten, zorgkosten,
grotere problemen hebben. Verder is in Nederland een groep
verzekeringen. Ook houdt het CBS nu rekening met iemands
van 1,2 miljoen mensen kwetsbaar voor geldproblemen.
vermogen. Een inwoner is arm als:
Omgerekend naar Assen zou het gaan om zo’n 4.700 inwoners. Wat betreft schulden is bij 8% van de huishoudens
• er na aftrek van de woonlasten en zorgverzekeringskosten
in Assen sprake van problematische schulden. Het CBS
te weinig geld overblijft voor de andere basisbehoeften,
spreekt van problematische schulden als iemand deze niet
zoals kleding, boodschappen, sociale activiteiten,
meer kan oplossen zonder hulp. Het gaat vaak om schulden
verzekeringen, vervoer en telefonie/ internet;
bij vaste lasten (huur, zorgverzekering, energie). Er zijn vaak meerdere schuldeisers en de schulden hebben ingrijpende
• er te weinig direct beschikbaar vermogen is. Een eigen huis telt niet mee. De grens hangt af van de grootte van het
gevolgen voor de inwoner. Denk aan dreigende huisuitzetting, afsluiting van energie of beslaglegging op inkomen.
huishouden. Het vermogen moet hoog genoeg zijn om één jaar uit armoede te blijven.
Tussen wijken zijn daarin grote verschillen. Verder is opvallend dat het aantal jongeren met schulden
Volgens de nieuwe berekening had in 2023 3% van de
toeneemt. Met alle gevolgen van dien, waaronder
inwoners te weinig geld om rond te komen. Het gaat om 2082
voortijdige schooluitval.
inwoners. Dit komt overeen met het landelijk gemiddelde.
Asser Aanpak
9
3 Werkwijze
Uit de diverse bouwstenen voor
Preventie
beleid komt een aantal inzichten en
We willen voorkomen dat inwoners geldzorgen hebben. Het is
ook gedeelde ambities naar voren die gelden voor meerdere thema’s.
belangrijk dat inwoners genoeg financiële vaardigheden hebben. En dat we er snel bij zijn als er beginnende betalingsachterstanden zijn.
Deze geven richting aan het uitwerken van de verschillende maatregelen en instrumenten die ingezet worden.
‘Ik heb nooit geleerd goed met geld om te gaan. Eenmaal aan het werk had ik ineens veel geld en gaf het met veel gemak uit. Tot ik opeens dik in de schulden zat. Dan denk je toch wel, was ik maar beter voorbereid geweest’ Focus op een betere toekomst voor kinderen Kinderen en jongeren die opgroeien in armoede lopen een achterstand op die ze in hun latere leven niet of nauwelijks nog kunnen goedmaken. De praktijk laat dan ook zien dat ouders armoede vaak aan hun kinderen doorgeven. Dit kan generaties lang doorgaan. Meer aandacht voor kinderen en gezinnen in armoede is een van de manieren waarom we deze cirkel willen doorbreken.
Laagdrempelige toegang voor financiële hulp We willen dat inwoners tijdig hulp vragen bij financiële problemen zodat deze niet verergeren. We realiseren ons dat veel inwoners de stap naar hulp lastig vinden. Door schaamte, stress en wantrouwen in de overheid en soms ook omdat mogelijkheden voor hulp en ondersteuning onbekend zijn. In onze benadering van inwoners en onze dienstverlening spelen we hierop in. Groepen die we nu nog onvoldoende bereiken zoals jongeren of werkenden met een laag inkomen zoeken we actief op. Hierbij zetten we ook ervaringsdeskundigen in en werken we samen met vrijwilligers. Zij zijn soms beter in staat het eerste contact 10
Hulp organiseren we zo veel mogelijk in de vertrouwde
Samenwerken met maatschappelijke organisaties
omgeving van inwoners in de wijk.
We hebben in Assen verschillende maatschappelijke
te leggen en uitleg te geven over de mogelijkheden.
Maatwerk
organisaties die armoede willen tegengaan. Zij kunnen voor inwoners een veilige plek zijn om geldzorgen te delen,
In het ondersteunen van inwoners met geldzorgen is het
zorgen voor gratis spullen en voedsel en bieden hulp bij
belangrijk je te verplaatsen in de persoon om wie het gaat
het rondkomen. Een aantal inwoners gaat veel makkelijker
en belemmeringen die zij ervaren serieus te nemen. Dat kan
naar een maatschappelijke organisatie toe voor hulp dan
op meerdere manieren. Bijvoorbeeld door te erkennen wat
dat zij hulp vragen bij de gemeente. Dat komt omdat zij
een probleem met de inwoner doet, door tijdsdruk weg te
de gemeente minder goed vertrouwen. Wij werken als
nemen of op zoek te gaan naar wat echt belangrijk is voor
gemeente nauw samen met maatschappelijke organisaties
iemand. Een perspectief op een nieuwe toekomst kan de
en voeren regelmatig overleg. Wij verwijzen inwoners naar de
motivatie bevorderen. Dit toekomstperspectief kan ook te
maatschappelijke organisaties voor hulp. Dat maakt dat wij
maken hebben met andere domeinen zoals werk of andere
soms zwaardere hulp kunnen voorkomen.
maatschappelijke activiteiten. Tot slot is vertrouwen een belangrijke factor om stress bij de inwoner weg te nemen.
We werken ook samen met andere organisaties die hulp bieden aan inwoners. Zo hebben we overleg
Door meer de nadruk te leggen op de behoefte van de
met de woningbouwverenigingen, huisartsen en de
inwoner en minder op de regels, komen drempels en
consultatiebureaus. Zij signaleren armoede en zoeken samen
beperkingen aan het licht. Het is zaak om onnodige
met ons naar passende oplossingen.
hindernissen weg te nemen of regels zo in te zetten dat ze in het voordeel van de inwoner werken.
Resultaten volgen Het is belangrijk om goed zicht te krijgen en te houden
‘Luister naar de inwoners en ontwikkel betere mensenkennis. Toon vertrouwen in de inwoners en houd rekening met hun persoonlijke situatie.’
op de resultaten van onze aanpak armoede en schulden. Hiervoor volgen we in ieder geval de statistieken op het gebied van armoede en schulden op stedelijk en wijkniveau. Daarnaast brengen we voor de gebruikte maatregelen of instrumenten de effecten in kaart. Dit is een verrijking van de cijfers op stedelijk en wijkniveau. Deze cijfers verklaren namelijk onvoldoende waar veranderingen vandaan komen. In het eerste jaar gebruiken we cijfers en informatie als 0-meting. Hiermee kunnen we in de jaren erna zien in hoeverre armoede en schulden in Assen minder worden. En zo kunnen we tijdig bijsturen als dat nodig is.
Asser Aanpak
11
4 Drie thema’s
De verschillende instrumenten en regelingen die we inzetten hebben we verdeeld over drie thema’s: genoeg geld om van te leven en mee te doen, grip op geld en zicht op een betere toekomst. De thema’s staan niet los van elkaar. Ze kunnen elkaar verzwakken: zonder voldoende geld is er geen ruimte om grip op geld te krijgen en zonder grip op geld is elk inkomen instabiel of stressvol. En dit maakt het dan weer moeilijk om te investeren in de toekomst. Andersom kunnen de thema’s elkaar juist ook versterken. Wanneer iemand genoeg geld heeft ontstaat er ruimte om grip op geld te krijgen en daarmee ook ruimte om goede keuzes te maken voor een betere toekomst. Het versterken van één van de thema’s heeft ook positieve gevolgen voor de andere thema’s. wat de aanpak effectiever maakt. Per thema beschrijven we doelen, kerngetallen, bestaande en mogelijk nieuwe maatregelen.
Thema 1 Genoeg geld om van te leven en mee te doen Het thema sluit aan bij de nieuwe definitie van het CBS die uitgaat van besteedbaar inkomen. Uiteindelijk gaat het erom hoeveel een inwoner overhoudt als hij zijn vaste lasten en zorgkosten heeft betaald. En dan genoeg geld heeft voor boodschappen en volwaardig meedoen. Denk aan lid zijn van een vereniging, bezoek ontvangen of een dagje uit. Inwoners met weinig geld kunnen vaak niet meedoen aan allerlei activiteiten, onder andere op het gebied van sport en cultuur. In de privésituatie zeggen ze soms activiteiten af vanwege kosten of omdat ze simpelweg geen geld hebben om een cadeautje mee te nemen. Dit heeft negatieve gevolgen voor meerdere aspecten van de gezondheid. Inwoners kunnen hierdoor in een isolement komen en mentale klachten krijgen. Vanuit dit thema bieden we hun ondersteuning om volwaardig mee te doen aan de samenleving. Er zijn meerdere regelingen voor mensen met een laag inkomen. Uit de evaluatie blijkt dat veel mensen gebruik maken van regelingen als individuele inkomenstoeslag of de collectieve ziektekostenverzekering. Over de maatwerkregeling voor gebruiksgoederen zijn inwoners tevreden. Hetzelfde geldt voor het Volwassenenfonds voor activiteiten op het gebied van sport en cultuur. Wel is hierbij de vraag of de vergoedingen wel een op een gekoppeld moeten zijn aan kosten die inwoners maken.
Het Trendbureau en ook raadsleden noemen de mogelijkheid een regeling te maken die het besteedbaar inkomen verruimt.
Kengetallen In Assen hadden in 2023 2082 inwoners (3%) te weinig om te kunnen leven en volwaardig mee te doen. Het gaat dus om inwoners die na aftrek van de woonlasten en 12
zorgverzekeringskosten te weinig geld hebben voor de
Financiële regelingen
andere basisbehoeften, zoals kleding, boodschappen, sociale
Er zijn meerdere regelingen voor financiële ondersteuning
activiteiten, verzekeringen, vervoer en telefonie/ internet én
voor mensen met weinig geld. Voor hen blijven de bijzondere
te weinig direct beschikbaar vermogen hebben. Een inwoner
bijstand en de individuele inkomenstoeslag. Dit laatste is
met een bijstandsuitkering valt niet per definitie onder deze
een vast bedrag per jaar dat mensen met weinig geld krijgen.
groep omdat deze bijvoorbeeld lage woonlasten kan hebben
Beide regelingen zijn onderdeel van de Participatiewet en
(bron CBS).
worden uitgevoerd door Werkplein Drentsche Aa. We gaan verder door met de collectieve ziektekostenverzekering voor
In Assen groeiden in 2023 363 kinderen (3,3%) op in een
mensen met een laag inkomen. De verzekering voorziet in
gezin waar te weinig geld was om rond van te komen
een behoefte en houdt de kosten hiervan betaalbaar.
(bron CBS). Met de maatwerkregeling gebruiksgoederen kunnen inwoners
Ambities
spullen kopen die belangrijk zijn voor het functioneren van het huishouden. Ze kunnen de regeling aanvragen via Vaart Welzijn.
1. We bereiken meer inwoners in een kwetsbare financiële positie met onze financiële regelingen. We streven per
Inwoners met weinig inkomen en vermogen hoeven geen
financiële regeling naar een verhoging van het bereik met
gemeentelijke lasten te betalen. Deze kwijtschelding
25% in 2030..
geldt voor OZB, Rioolheffing en Afvalstoffenheffing. Kwijtschelding voldoet in een behoefte. Veel Assenaren met
We hebben onder dit thema een aantal maatregelen die
een laag inkomen maken er gebruik van.
bijdragen aan het bereiken van bovenstaande doel. Het Kindpakket is ook een effectief instrument gebleken om
Bestaande maatregelen waar we mee door willen gaan Financiële hulp Inwoners die moeite hebben met rondkomen kunnen terecht
kinderen mee te laten doen in het onderwijs en in de vrije tijd op het gebied van sport en cultuur. Het Kindpakket werkt als loket voor meerdere regelingen die speciaal bedoeld zijn voor kinderen tot 18 jaar. Stichting Leergeld neemt de uitvoering voor haar rekening. Ook in de komende periode willen we het Kindpakket blijven inzetten.
bij de buurtteams. Aan de hand van de Voorzieningenwijzer kunnen zij samen bepalen hoe inwoners kunnen besparen op
In de tabel op de volgende pagina staat het bereik van de
hun uitgaven. Ook komen ze misschien in aanmerking voor
minimaregelingen. Het bereik verschilt sterk per regeling
toeslagen, kwijtschelding van lasten of subsidieregelingen
omdat de voorwaarden en doelgroep voor elke regeling ook
bijvoorbeeld op het gebied van energiebesparing. Al met al
anders zijn. Jaarlijks vragen we deze informatie op bij de
moet er op deze manier meer overblijven aan het eind van
uitvoerders van deze regelingen. We houden zo in beeld of de
de maand. Deze ondersteuning is onderdeel van de opdracht
regeling wel goed wordt gebruikt.
aan Vaart Welzijn. Inwoners die bekend zijn bij het Werkplein Drentsche Aa kunnen daar terecht voor financiële vragen. We streven de komende jaren naar 1 duidelijke toegang voor alle financiële vragen in de wijk. Deze ambitie is onderdeel van het project Buurtkracht Assen.
Asser Aanpak
13
Regeling
In bereik 2023*
Uitvoerder
Volwassenenfonds Sport en Cultuur
18%
Volwassenenfonds Sport en Cultuur
Kindpakket
95%
Stichting Leergeld
Collectieve ziektekostenverzekering
48%
WPDA
Individuele inkomenstoeslag
60%
WPDA
Bijzondere bijstand
23%
WPDA
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen
66%
Noordelijk Belastingkantoor
Maatwerkregeling gebruiksgoederen
6%
Vaart Welzijn
* bron: onderzoek Trendbureau naar de effectiviteit van minimaregelingen (2024)
Subsidie aan maatschappelijke organisaties
Maatwerkbudget ★★★
Wij geven jaarlijks vanuit onze aanpak armoede en schulden
Het maatwerkbudget is bedoeld om inwoners met weinig geld
een subsidie aan de volgende maatschappelijke organisaties:
te helpen met noodzakelijke uitgaven. Het gaat om uitgaven
Voedselbank, Stichting Leergeld, Schuldhulpmaatje,
om grotere problemen te voorkomen zoals dakloosheid,
Humanitas Jeugdfonds Sport en Cultuur en het
schooluitval of inzet van jeugdhulp. Dit beoordelen we per
Jeugdeducatiefonds. We geven ook eenmalige subsidies aan
situatie. Het maatwerkbudget biedt uitkomst als bestaande
goede acties voor inwoners met een laag inkomen.
voorzieningen of fondsen niet mogelijk zijn. Het is een
Aanpak energiearmoede
aanvulling op de maatwerkregeling gebruiksgoederen. Naast de inzet van dit maatwerkbudget kijken we altijd wat we
Veel inwoners met een laag inkomen hebben moeite de
kunnen doen om de financiële situatie van het huishouden te
kosten voor gas en licht op te brengen. Ze wonen bovendien
verbeteren. We houden jaarlijks bij hoeveel inwoners gebruik
vaak in slecht geïsoleerde huizen met daardoor hoge
hebben gemaakt van het maawerkbudget en waarvoor.
energielasten. Daarom besteden we aandacht aan het voorkomen en bestrijden van energiearmoede. Dit sluit aan
‘Neem burgers serieus. Ga uit van
bij de opdracht van de gemeenteraad om met een aanpak te
vertrouwen en niet van wantrouwen.
komen die eenvoudig en laagdrempelig is. In samenwerking
Het voelt alsof er constant macht over je is.
met het Energieloket en Vaart Welzijn willen we zo veel mogelijk inwoners bereiken en ondersteunen bij het nemen van maatregelen die het energieverbruik verminderen. De gemeenteraad neemt een apart besluit over de aanpak energiearmoede.
Nieuwe maatregelen
Uitkering wordt soms gewoon stopgezet, terwijl er nog geen specificaties van het UWV zijn. Als je dit zomaar stopzet, maak je de problemen alleen maar groter.’
Meedoenbudget ★★★ Bij deze regeling kijken we naar inkomsten én uitgaven
Hieronder staan een aantal nieuwe maatregelen die bij
van een huishouden. Een huishouden dat na aftrek van
kunnen dragen aan de te bereiken doelen. De maatregelen
de noodzakelijke uitgaven onder een bepaalde grens
met drie sterren sluiten aan bij de wens van gemeenteraad
komt, kan het ‘Maatschappelijk Meedoenbudget’ krijgen.
en maatschappelijke organisaties voor meer maatwerk en
Inwoners kunnen zelf bepalen hoe ze dit budget inzetten.
meer keuzevrijheid. Hoe meer sterren de maatregel heeft, hoe beter de maatregel bijdraagt aan het voorkomen en
We gebruiken voor die berekening vaste normen (bijvoorbeeld
tegengaan van armoede en schulden.
de normen die het CBS, SCP en Nibud nu ook gebruikt om de armoedegrens te bepalen). Voor woonlasten gaan we uit
14
van de werkelijke uitgaven omdat een huishouden hier op de
minimaregelingen toeneemt.
korte termijn weinig invloed op heeft. Dit wordt ook wel de Wageningse methode genoemd. Door deze berekening kan de hoogte van het Meedoenbudget per huishouden verschillen. Voordeel van de regeling is
Thema 2 Grip op geld
dat het budget terecht komt bij de mensen die het echt nodig hebben. Ook voldoet de regeling aan de wens om
Met dit thema richten we ons met name op het terugdringen
inwoners meer bestedingsruimte en keuzevrijheid te
en voorkomen van schulden. Hiermee willen we bereiken
geven. Het Maatschappelijk Meedoenbudget vervangt het
dat schulden minder nadelige gevolgen hebben voor het
Volwassenenfonds Sport en Cultuur. Volwassenen krijgen dan
besteedbaar inkomen. Ook willen we stress en andere
dus niet meer een aparte bijdrage voor sociale activiteiten.
gezondheidsklachten verminderen die vaak het gevolg zijn
Het Kindpakket blijft wel bestaan. We volgen hoeveel inwoners
van schulden.
jaarlijks gebruik maken van he Meedoenbudget en wat de hoogte is van de vergoedingen die we geven.
Individuele inkomenstoeslag naar € 500 ★✩✩
Doel
De jaarlijkse individuele inkomenstoeslag voor alleen
Het aantal huishoudens in Assen met problematische
staanden is nu € 349. Alleenstaande ouders en stellen hebben
schulden is in 2030 gedaald van 8% naar 4%.
recht op € 498. De toeslag is bedoeld voor inwoners tot aan de pensioenleeftijd die geen zicht hebben op betaald werk, weinig spaargeld hebben en een laag inkomen hebben, willen we de individuele inkomenstoeslag voor iedereen naar € 500
Huishoudens met geregistreerde problematische schulden in Assen (%), 2024-01
per jaar brengen. Alleenstaanden krijgen hiermee € 12,50 meer te besteden per maand. Een nadeel van deze regeling is dat de bestedingsruimte per maand niet veel hoger wordt voor de alleenstaande.
Alle minimaregelingen naar 130% ★✩✩ Met een inkomensgrenzen van 130% van het sociaal minimum voor alle minimaregelingen ondersteunen we de koopkracht van huishoudens met een laag inkomen. Hun koopkracht staat onder druk door aanhoudende prijsstijgingen. Daarbij is er een groep werkende armen met een inkomen net boven de 120% van het sociaal minimum. Ook voor deze groep inwoners zijn deze regelingen van belang. Met voor elke regeling hetzelfde percentage van het
Minder dan 5,0 %
9,0 tot 11,0 %
sociaal minimum zorgen we voor duidelijkheid voor onze
5,0 tot 7,0 %
11,0 % of meer
7,0 tot 9,0 %
Geen data beschikbaar
inwoners. In de omliggende gemeenten is 130% inmiddels de norm. Hier de volgende zin toevoegen: De doelgroep voor minimaregelingen wordt hiermee vergroot met ongeveer 600 huishoudens. Keerzijde van deze maatregel zijn de
Assen 8%; Buitengebied 4%; Marsdijk 5,6%; Assen Oost 8,2 %; Assen
kosten voor de gemeente. Ook kunnen huishoudens die de
West 6,4%; Noorderpark 7,6%; Lariks 13,4%; Pittelo 11,1%; Kloosterveen
regeling minder nodig hebben, er toch gebruik van maken.
6,5%; Peelo 8,3%; Centrum 8,9%. (Bron: CBS)
De groep die gebruik kan maken van de maatwerkregeling gebruiksgoederen wordt juist kleiner. Want de grens gaat van 140% naar 130% van het sociaal minimum. We meten het effect van deze maatregel door te meten of het gebruik van de Asser Aanpak
15
Bestaande maatregelen waar we mee door willen gaan
bijvoorbeeld via gratis budgetcursussen. We brengen jaarlijks in beeld hoeveel inwoners een budgetcursus hebben gevolgd.
Vroegsignalering
Hulp bij het oplossen van schulden
In het geval van schulden is het belangrijk om zo snel mogelijk
Inwoners met schulden kunnen bij de Gemeentelijke
na de eerste tekenen van schulden ondersteuning te bieden.
Kredietbank (GKB) terecht. De GKB biedt budgetbeheer,
Inwoners die hun huur, zorgverzekering of energielasten
crisisbeheersing bijvoorbeeld als iemand zijn huis dreigt kwijt
niet betalen, krijgen een brief met een hulpaanbod.
te raken en beschermingsbewind. Bij beschermingsbewind
Bij zorgelijke situaties bijvoorbeeld als de schuld hoog is
neemt de GKB iemands geldzaken over. Dit gebeurt als
of er zijn kinderen betrokken, bezoeken we inwoners thuis.
een inwoner dat door een beperking zelf niet kan. Bij een
Wij gaan de vroegsignalering versterken door inwoners
problematische schuld verwijzen we bijna altijd naar de
met betalingsachterstanden actiever op te zoeken door te
GKB. Van problematische schulden is sprake als iemand
bellen en sneller een afspraak te maken. Onze inzet moet
zijn schulden niet zal kunnen blijven afbetalen of is gestopt
ertoe leiden dat meer inwoners met betalingsachterstanden
met afbetalen. Daarbij is het niet te verwachten dat hij in
hulp accepteren.
drie jaar zijn problemen kan oplossen. Inwoners kunnen via de GKB in ongeveer 18 maanden hun schulden oplossen.
We zien ook dat te weinig inwoners die we benaderen
Daarna zijn ze schuldenvrij. Dat gebeurt bij voorkeur
daadwerkelijk gebruikmaken van hulp. 19% van de door ons
met een saneringskrediet. De GKB betaalt dan eerst een
bereikte inwoners accepteert hulp. Soms hebben ze zelf een
afgesproken bedrag aan de schuldeisers. De inwoner heeft
oplossing gevonden. In andere gevallen nemen de schulden
alleen een lening bij de GKB wat rust en ruimte geeft.
alleen maar toe. Met de inzet van ervaringsdeskundigen en
Samen met de GKB wordt bepaald wat de inwoner kan
rolmodellen willen we inwoners helpen om wél de stap naar
aflossen. De GKB blijft onze belangrijkste dienstverlener op
hulp te zetten. Via de buurtteams kunnen we extra aandacht
het gebied van schulden. Met de GKB maken we afspraken
geven aan de wijken met de meeste huishoudens met
over de dienstverlening. Van plan van aanpak tot en met
schulden. Jongeren benaderen we op een manier die bij hen
nazorg. In het jaar 2024 zijn 77 schuldhulptrajecten bij de
past. Bijvoorbeeld via social media.
GKB succesvol afgerond. We streven ernaar om dit aantal te verhogen naar 100 schuldhulptrajecten per jaar.
Onze inzet moet ertoe leiden dat 60% van de inwoners hulp accepteert.
‘Dankzij vroegsignalering kwam Vaart Welzijn op het juiste moment bij mij aan de deur. Met hun hulp kreeg ik mijn financiën op orde en kon ik mijn betalingsachterstanden allemaal inlopen. Persoonlijk aan de deur komen is een betere benadering dan een brief sturen. Die wordt makkelijk aan de kant gelegd of niet geopend.’ Verbeteren financiële vaardigheden Het is belangrijk dat we onze inwoners in staat stellen om te leren hoe je beter met geld kunt omgaan. Ook dit voorkomt dat zij geldproblemen krijgen. Het versterken van financiële vaardigheden organiseren we vooral via Vaart Welzijn, 16
‘Laat mensen zo veel mogelijk regie houden op hun leven. Zorg voor gelijkwaardigheid en doe als hulpverlener niet zo geheimzinnig.’
Schuldhulp aan ondernemers
Blijvend uit de schulden ★★★
Schuldhulp aan ondernemers vraagt om specialistische
Nog te vaak zien we dat iemand die zijn problemen met
kennis. Bijvoorbeeld van financiële administratie, belastingen
geld heeft opgelost na enige tijd toch weer geldzorgen
en om te adviseren of een bedrijf kans heeft om te blijven
heeft. Het is belangrijk om zo’n terugval te voorkomen.
bestaan. Ondernemers die te maken hebben met schulden
We doen dat door nazorg te bieden als de schulden zijn
kunnen hiervoor bij meerdere organisaties terecht.
afgelost en het schuldentraject is afgerond. Uit een proef met
We brengen jaarlijks in beeld hoeveel ondernemers we
nazorg komen meerdere ideeën naar voren om inwoners
succesvol hebben geholpen.
blijvend uit de schulden te houden. We willen inzetten op het versterken van financiële kennis, vaardigheden, gedrag,
Nieuwe maatregelen
motivatie en het zelfvertrouwen van de inwoner. We hebben goede ervaringen opgedaan met Plinkr. Dit is een aanpak voor digitale ondersteuning en coaching. We willen deze
Hieronder staan een aantal nieuwe maatregelen die bij
werkwijze uitbreiden. We verwachten dat hierdoor inwoners
kunnen dragen aan de te bereiken doelen. In de nieuwe
beschermingsbewind of budgetbeheer kunnen beëindigen.
maatregelen geven we meer aandacht aan preventie en
Het resultaat van deze inzet meten we met het aantal
jongeren omdat we bij hen de problemen zien toenemen.
inwoners dat geen gebruik meer hoeven te maken van
Maar we willen ook onze jongeren toerusten om beter om te
beschermingsbewind of budgetbeheer. Belangrijker is dat
gaan met geld en zo problemen met schulden voorkomen.
inwoners uit de schulden blijven. We meten daarom ook
Ook het voorkomen van een terugval bij mensen de net uit
hoeveel inwoners binnen 2 jaar niet opnieuw terugvallen in
de schulden zijn, zien wij als een waardevolle versterking
schulden en/ of weer gebruikmaken van beschermingsbewind
van preventie.
of budgetbeheer.
Financiële educatie jongeren ★★✩
andere organisatie die met jongeren werken. Hiermee zorgen
Thema 3 Betere toekomst
we ervoor dat jongeren beter met geld leren omgaan.
Inwoners kunnen armoede en schulden pas echt achter
We voorkomen zo problemen. En als het toch misgaat, weten
zich laten als ze zicht hebben op een betere toekomst met
jongeren waar ze terecht kunnen voor hulp. We houden
meer bestaanszekerheid. Een toekomst waarin ze volwaardig
bij hoeveel educatietrajecten we hebben doorlopen en wat
mee kunnen doen aan de samenleving en duurzaam een
jongeren van deze educatie vonden.
hoger besteedbaar inkomen hebben. Zeker bij gezinnen
We zetten meer in op de financiële educatie van jongeren. Daarin werken we samen met het onderwijs, jongerenwerk en
Schuldenaanpak jongeren ★★★
waarbij al meerdere generaties lang sprake is van armoede vraagt dit om een extra inspanning. In de meeste gevallen
Bij jongeren zien we toenemende problemen met schulden.
ontstaat hiervoor pas ruimte als schulden zijn opgelost en de
De mogelijkheid om nu te kopen en achteraf te betalen en
bestedingsruimte vergroot.
online gokken draagt hieraan bij. Tegelijkertijd zien we ook dat we jongeren niet goed weten te bereiken. Daar waar mogelijk zullen we daarom in de verschillende instrumenten
Doel
die we inzetten goed kijken hoe we deze ook passend kunnen maken voor jongeren. Voor jongeren is het belangrijk
Gezinnen die langdurig rondkomen van een laag inkomen
dat ondersteuning snel resultaat heeft. We koppelen
hebben perspectief op een betere toekomst. Dat maakt dat de
ondersteuning bij het oplossen van schulden aan educatie
kans dat de kinderen in het gezin later ook te maken krijgen
en het werken aan een betere toekomst. We kijken hierbij
met een armoedesituatie afneemt.
naar goede voorbeelden in Nederland. We gaan het resultaat meten door na te gaan hoeveel jongeren met schulden (van 18 tot 27 jaar) we bereiken met onze hulp en hoeveel jongeren we jaarlijks succesvol helpen.
‘Als kind merk je het wanneer mensen anders naar je kijken.’
Asser Aanpak
17
Nieuwe maatregel
Kansen voor Kinderen ★★★ Om de cirkel van armoede te doorbreken kunnen we
Raadsleden en maatschappelijke organisaties vroegen beide
meedoen aan het programma Kansen voor Kinderen.
om meer aandacht voor kinderen in armoede. Deze maatregel
Dit programma kent twee onderdelen: de Doorbraakmethode
komt daaraan tegemoet. Ook draagt deze maatregel bij aan
en de inzet van ervaringsdeskundigen als buddy.
preventie en bestaanszekerheid. Als het lukt de cirkel van
Veel gezinnen in armoede krijgen vroeg of laat te maken met
armoede te doorbreken, voorkomen we dat kinderen armoede
regels en maatregelen die oplossingen in de weg staan in
weer doorgeven aan hun kinderen. Met alle maatschappelijke
plaats van dat ze het gezin helpen. Door de inzet van een
gevolgen van dien.
Doorbraakteam gaan we kijken in hoeverre we regels beter kunnen gebruiken in het belang van het gezin. Het gebruik
‘Het gebrek aan financiële middelen zorgt vaak voor stress. Naarmate mijn kinderen ouder worden, neemt deze stress alleen maar toe. Want ik maak me zorgen over hoe ik hen kan onderhouden. Het zou helpen om af en toe leuke uitjes met de kinderen te kunnen doen. Dit zorgt voor ontspanning en ze kunnen dan ook leuke verhalen vertellen op school.’
Financiën
van de Doorbraakmethode moet ertoe leiden dat organisaties die werken met gezinnen en armoede zich meer instellen op de behoeften en plannen van het gezin. Daar waar regels belemmerend werken, worden deze aangepast. Met een ervaringsdeskundigen als buddy kunnen gezinnen in gesprek met iemand die hetzelfde heeft doorgemaakt en daaruit is gekomen. De buddy’s staan naast het gezin en helpen om een plan te maken voor de toekomst. Samen met de buddy werkt het gezin vervolgens aan de uitvoering van het plan. Als ervaringsdeskundige weten de buddy’s welke problemen het gezin hierbij kan tegenkomen. Ze kunnen vervolgens helpen die te overwinnen. Voordat de buddy’s in de gezinnen gaan werken, leren ze tijdens een opleiding Actie Jaarlijks Bedrag hoe ze hun ervaring goed kunnen inzetten om het verschil te Maatwerkregeling gebruiksgoederen We meten het effect door in beeld te brengen welke
Uitgaven maatwerkregeling: € 160.000 positieve stappen zijn gelukt op één of meerdere gebieden: Uitvoeringskosten: € 50.000 financiën, gezondheid, wonen, sociale relaties, thuissituatie
kunnen maken.
en meedoen.
Totaal: € 210.000
Vroegsignalering
€ 150.000
Doorstart pilot ‘opkopen van schulden’
Uitgaven opkopen schulden: € 100.000 Uitvoeringskosten: € 50.000 Totaal: € 150.000
Plinkr nazorg
18
€ 26.300
oegsignalering
€
€ €
Asser Aanpak
19
5 De nieuwe aanpak
In onze aanpak kiezen we voor maatregelen op alle drie de thema’s. Dat doen we omdat de thema’s met elkaar samenhangen. Daardoor versterken de maatregelen elkaar. Het gaat om bestaande en nieuwe maatregelen. We stellen nieuwe maatregelen voor die een aanvulling zijn op onze huidige aanpak. Thema
Doel
Maatregelen Maatwerkbudget
Thema
Doel
Maatregelen
Vrijstelling gemeentelijke belastingen Maatwerkbudget Bijzondere bijstand
Genoeg geld om van te leven en mee te doen Genoeg geld om van te leven en mee te doen
We bereiken meer inwoners in een kwetsbare financiële positie met onze financiële regelingen. We streven per financiële regeling naar een verhoging van het bereik metinwoners 25% in 2030 We bereiken meer in een kwetsbare financiële positie met onze financiële regelingen. We streven per financiële regeling naar een verhoging van het bereik met 25% in 2030
Vrijstelling gemeentelijke belastingen Individuele inkomenstoeslag Bijzondere bijstand Collectieve ziektekostenverzekering Individuele inkomenstoeslag Volwassenenfonds Sport en Cultuur Collectieve ziektekostenverzekering Kindpakket Volwassenenfonds Sport en Cultuur Subsidie maatschappelijke organisaties Kindpakket
maatschappelijke Een nieuwe maatregel is de inzet van het maatwerkbudget. Hiermee kunnen we inwoners, dieSubsidie door bijzondere situaties in de problemen organisaties
Thema Doelvan deze inwoners, maar kan ook hoge maatschappelijke Maatregelen dreigen te raken, ondersteunen. Dit is in het belang kosten voorkomen. Vroegsignalering
Thema
Doel
Grip op geld
Het aantal huishoudens in Assen met problematische schulden is in 2030 gedaald van 8% naar 4%
Grip op geld
Het aantal huishoudens in Assen met problematische schulden is in 2030 gedaald van 8% naar 4%
Maatregelen
Schuldenaanpak jongeren Vroegsignalering Verbeteren financiele vaardigheden
Schuldenaanpak jongeren Hulp bij het oplossen van schulden (GKB) Verbeteren financiele vaardigheden Schuldhulp voor ondernemers Hulp bij het oplossen van schulden (GKB) Blijvend uit de schulden Schuldhulp voor ondernemers
Thema
Maatregelen
Zicht op een betere toekomst
Gezinnen die langdurig rondkomen van een laag inkomen hebben Doel perspectief op een betere toekomst
Kansen voor Kinderen Maatregelen
Zicht op een betere toekomst
Gezinnen die langdurig rondkomen van een laag inkomen hebben perspectief op een betere toekomst
Kansen voor Kinderen
Thema 20
Blijvend uit de schulden
Doel
Volwassenenfonds Sport en Cultuur Kindpakket Subsidie maatschappelijke organisaties
Thema
Doel
Maatregelen Vroegsignalering Schuldenaanpak jongeren
Grip op geld
Het aantal huishoudens in Assen met problematische schulden is in 2030 gedaald van 8% naar 4%
Verbeteren financiele vaardigheden Hulp bij het oplossen van schulden (GKB)
Schuldhulp voor ondernemers We gaan hier extra inzetten op de ondersteuning van jongeren met schulden. Het is een snelgroeiend probleem dat meer aandacht
nodig heeft. Verder gaan we onze inzet op vroegsignalering versterken om het aantal inwoners dat de stap naar hulp maakt te Blijvend uit de schulden
vergroten. En we we gaan meer doen aan nazorg voor inwoners die niet langer gebruik hoeven te maken van budgetbheer of bewindvoering.
Thema Zicht op een betere toekomst
Doel
Maatregelen
Gezinnen die langdurig rondkomen van een laag inkomen hebben perspectief op een betere toekomst
Kansen voor Kinderen
Kansen voor Kinderen is een nieuwe maatregel dat gezinnen in armoede weer perspectief kan geven om uit de armoedesituatie te komen. We maken een start met de ondersteuning van 10 gezinnen per jaar.
Asser Aanpak
21
6 Financiën
Kosten aanpak Kosten bestaande maatregelen Maatregel Schuldhulp GKB
Kosten € 1.310.000
Schuldhulp ondernemers
€ 70.000
Blijvend uit de schulden
€ 30.000
Incidentele kosten
€ 10.000
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen
€ 810.000
Collectieve ziektekostenverzekering
€ 900.000
Individuele inkomenstoeslag
€ 512.000
Bijzondere bijstand
€ 1.900.000
Kindpakket
€ 810.000
Vroegsignalering
€ 150.000
Subsidie/ inkoop maatschappelijke partners
€ 161.000
Eenmalige subsidies
€ 4.000
Maatwerkregeling gebruiksgoederen
€ 250.000
Totaal
€ 6.917.000
Kosten nieuwe maatregelen in aanpak € 530.000 Maatregel Volwassenenfonds Sport en Cultuur
Kosten € 250.000
Maatwerkbudget
€ 50.000
Ondersteuning jongeren met schulden
€ 100.000
Extra inzet om inwoners blijvend uit de schulden te houden
€ 30.000
Kansen voor Kinderen light (10 gezinnen per jaar)
€ 100.000
Totaal
€ 530.000
Dekkingswijze nieuwe maatregelen Dekkingswijze nieuwe maatregelen € 530.000 Dekkingsbron Ruimte binnen de bestaande begroting Bijdrage provincie Kansen voor Kinderen
22
Bedrag € 280.000 p.m.
Algemene middelen
€ 250.000
Totaal
€ 530.000
7 De lat nog hoger
Wat kunnen we nog meer doen? De huidige collegeperiode loopt ten einde. Dat maakt dat we geen grote aanpassingen zullen voorstellen. Tegelijkertijd laten we wel zien met welke maatregelen we de lat hoger kunnen leggen als we kiezen voor een hoger ambitieniveau. Hieronder een overzicht van deze maatregelen met de kosten:
Maatregelen voor extra inzet Maatregel
Kosten
Inkomensgrens minimaregelingen 130%
€ 550.000
Individuele inkomenstoeslag naar € 500
€ 190.000
Meedoenbudget
€ 800.000
Financiële educatie jongeren
€ 35.000
Verhogen budget blijvend uit de schulden (nazorg)
€ 50.000
Ondersteuning jongeren met schulden
€ 100.000
Kansen voor Kinderen 20 gezinnen per jaar
€ 100.000
Asser Aanpak
23
Bijlage 1 Voorbeeldberekening Maatschappelijk Meedoenbudget Hiernaast staan drie voorbeelden van berekeningen voor het Meedoenbudget. Een huishouden kan dit budget krijgen als de uitgaven om rond te kunnen
Alleenstaande met een inkomen op het sociaal minimum Inkomsten
Bedrag
Loon
€ 1308
Zorgtoeslag
€ 123,00
Huurtoeslag
€ 345,00
Individuele inkomenstoeslag
€ 29
Totaal
€ 1.805
Uitgaven
Bedrag
Huur
€ 578
komen en mee te kunnen doen hoger
Gas
€ 151,00
zijn dan de inkomsten. De gemeente
Elektriciteit
€ 35,00
Water
€ 15
Gemeentelijke heffingen
€0
Waterschapsheffingen
€0
doen. Wij sluiten voor deze voorbeelden
Telefoon, televisie, internet
€ 66
aan bij het huishoudboek dat het
Zorgverzekering
€ 190
Trendbureau Drenthe in 2024 gebruikt
Overige verzekeringen
€ 27
Vervoer
€ 250
Kleding en schoenen
€ 60
bepaalt zelf wat zij redelijke uitgaven vindt om rond te komen en mee te
bij hun onderzoek naar de werking van de regelingen voor minima in
Inboedel
€ 72
Assen. We rekenen wel met lagere
Onderhoud huis en tuin
€ 28
vervoerskosten. In een stad ben je hier
Zelfzorgmiddelen
€9
minder aan kwijt dan in landelijk gebied. Daarom gaan wij uit van € 250 per maand. Bij de uitgaven gaan we meestal uit
Eigen risico zorgverzekering Voeding
€ 32,00 € 270
Was en schoonmaakmiddelen
€6
Persoonlijke verzorging
€ 23
van normbedragen. Alleen niet voor de
Diversen
woonlasten. Deze uitgaven zijn (in elk
Op bezoek gaan/ ontvangen
€ 33
Vrijetijdsuitgaven
€ 45
Contributies en abonnementen
€ 22
geval op de korte termijn) vaak lastig te beïnvloeden.
Totaal noodzakelijke uitgaven
€ 5,00
€ 1.917,00
Deze alleenstaande krijgt maandelijks een meedoenbudget van € 112,00. Dit is het verschil tussen de inkomsten en noodzakelijke uitgaven.
24
Alleenstaande ouder met 2 kinderen onder de 12 jaar met een inkomen op het sociaal minimum
Echtpaar met 2 kinderen jonger dan 12 jaar met een inkomen op het sociaal minimum
Inkomsten
Inkomsten
Bedrag
€ 1308,00
Loon
€ 1.870
Zorgtoeslag
€ 123,00
Zorgtoeslag
€ 236,00
Huurtoeslag
€ 345,00
Huurtoeslag
€ 345,00
Kinderbijslag
€ 206,00
Kinderbijslag
€ 206
Kindgebonden budget
€ 696,00
Kindgebonden budget
€ 406,00
Kindpakket School
€ 10,00
Kindpakket School
€ 10,00
Kindpakket Sport
€ 25,00
Kindpakket Sport
€ 25,00
Individuele inkomenstoeslag
€ 37,00
Individuele inkomenstoeslag
€ 42,00
Totaal
€ 3.140
Bedrag
Loon
Totaal
Bedrag
€ 2.750,00
Uitgaven
Bedrag
Uitgaven
Huur
€ 578,00
Huur
€ 773
Gas
€ 151,00
Gas
€ 300
Elektriciteit
€ 82,00
Elektriciteit
€ 99
Water
€ 23,00
Water
€ 29
Gemeentelijke heffingen
€0
Gemeentelijke heffingen
€0
Waterschapsheffingen
€0
Waterschapsheffingen
€0
Telefoon, televisie, internet
€ 70
Telefoon, televisie, internet
€ 72
Zorgverzekering
€ 190,00
Zorgverzekering
€ 380
Overige verzekeringen
€ 26,00
Overige verzekeringen
€ 48
Onderwijs
€ 10,00
Onderwijs
Vervoer
€ 250,00
Vervoer
Kleding en schoenen
€ 134,00
Kleding en schoenen
€ 194
€ 88
Inboedel
€ 101
€ 28
Inboedel Onderhoud huis en tuin
€ 11 € 250,00
Onderhoud huis en tuin
€ 28
Zelfzorgmiddelen
€ 9,00
Zelfzorgmiddelen
€ 15
Eigen risico zorgverzekering
€ 32,00
Eigen risico zorgverzekering
Voeding
€ 315
Voeding
Was en schoonmaakmiddelen
€ 7,00
Was en schoonmaakmiddelen
Persoonlijke verzorging
€ 37
€ 64,00 € 512 €8
Persoonlijke verzorging
€ 83
Diversen
€ 5,00
Diversen
€ 15,00
Op bezoek gaan/ ontvangen
€ 67,00
Op bezoek gaan/ ontvangen
€ 68
Vrijetijdsuitgaven
€ 64,00
Vrijetijdsuitgaven
€ 84
Contributies en abonnementen
€ 35,00
Contributies en abonnementen
€ 56
Totaal noodzakelijke uitgaven
€ 2.201
Totaal noodzakelijke uitgaven
€ 3.190
Deze alleenstaande ouder krijgt geen meedoenbudget.
Dit echtpaar krijgt een maandelijks meedoenbudget ter
Haar inkomsten zijn hoger dan haar noodzakelijke uitgaven.
hoogte van € 50,00. De noodzakelijke uitgaven zijn hoger dan de inkomsten door hoge woonlasten.
Asser Aanpak
25
Alleenstaande met een AOW- uitkering Inkomsten
Echtpaar met een AOW- uitkering
Bedrag (2024)
Inkomsten
Bedrag 2024
Loon
€ 1.549
Loon
Zorgtoeslag
€ 123,00
Zorgtoeslag
€ 236,00
Huurtoeslag
€ 345,00
Huurtoeslag
€ 345,00
Ouderenkorting
€ 2.112
€ 169
Ouderenkorting
€ 44
Totaal
€ 3.031
Uitgaven
Bedrag
Bedrag
Huur
€ 800
Huur
€ 578
Gas
€ 257
Gas
€ 151,00
Alleenstaande ouderenkorting Totaal
Uitgaven
€ 338
€ 2.230
Elektriciteit
€ 99
Elektriciteit
€ 36
Water
€ 29
Water
€ 16
Gemeentelijke heffingen
€0
Gemeentelijke heffingen
€0
Waterschapsheffingen
€0
Waterschapsheffingen
€0
Telefoon, televisie, internet
€ 72
Telefoon, televisie, internet
€ 66
Zorgverzekering
€ 380
Zorgverzekering
€ 190
Overige verzekeringen
€ 48
Overige verzekeringen
€ 26
Vervoer
Vervoer
€ 250
Kleding en schoenen
€ 121
Kleding en schoenen
€ 60
Inboedel
€ 101
Inboedel
€ 72
Onderhoud huis en tuin
€ 28
Onderhoud huis en tuin
€ 28
Zelfzorgmiddelen
€ 15
Zelfzorgmiddelen
€9
Eigen risico zorgverzekering
Eigen risico zorgverzekering Voeding
€ 32,00 € 271
Voeding Was en schoonmaakmiddelen
Was en schoonmaakmiddelen
€6
Persoonlijke verzorging
Persoonlijke verzorging
€ 23
Diversen
Diversen
€ 5,00
€ 250,00
€ 64,00 € 512 €8 € 45 € 15,00
Op bezoek gaan/ ontvangen
€ 68
€ 33
Vrijetijdsuitgaven
€ 84
Vrijetijdsuitgaven
€ 45
Contributies en abonnementen
€ 55
Contributies en abonnementen
€ 22
Totaal noodzakelijke uitgaven
€ 3.051
Totaal noodzakelijke uitgaven
€ 1.919
Op bezoek gaan/ ontvangen
Dit echtpaar ontvangt maandelijks een meedoenbudget ter Deze alleenstaande ouder dan 67 jaar krijgt geen
hoogte van € 20,00. De noodzakelijke uitgaven zijn hoger dan
meedoenbudget. De inkomsten zijn hoger dan zijn of haar
de inkomsten.
noodzakelijke uitgaven.
26
Asser Aanpak
27
Dit document is opgesteld door gemeente Assen info@assen.nl Telefoon: 140592 Gemeente Assen Noordersingel 33 9401 JW Assen Juni 2025, Gemeente Assen
www.assen.nl