8a. Binnenstadsvisie Assen 2030 - binnenstadsvisie
Tekst van het document
LOKAAL EN SPECIAAL De verbindende schakel tussen de Huiskamer van de Stad en Drents DNA wordt gevormd door lokale specialisten die zich in de tussenliggende straten bevinden.
Wat vindt de bezoeker hier? Ontspannen stedelijkheid, dat is wat de bezoeker hier vindt. Net buiten het drukke winkelen in het hoofdstedelijke A-milieu. De focus ligt niet alleen op winkelen, maar op alle publieke functies door elkaar. Naast enkele landelijke filiaalbedrijven zijn het met name de lokale specialisten die deze centrumstraten interessant maken. Vanuit service en kwaliteit wordt hier een totaalbeleving geleverd, ook op de warenmarkt.
Aanpakken In de Oudestraat geleidelijke transformatie naar ambachten, galeries en zelfs mogelijk wonen
Wat maakt deze plek uniek?
BIJZONDERE ZAKEN EN KLEINERE KETENS
Elk van de tussenliggende straten is uniek en biedt ondernemers en bezoekers een ander gezicht van de binnenstad. De Gedempte Singel heeft volop ruimte voor groen, water, bankjes, kunst en fietsenstallingen. De Marktstraat is de plek voor nichemarkten in een meer historische omgeving. In de Kruisstraat loopt landelijk en lokaal ondernemerschap naadloos in elkaar over en Nieuwehuizen biedt door de autobereikbaarheid en het kort parkeren een unieke situatie. De Oudestraat leent zich als een van de weinige straten in de binnenstad voor een gemixte transformatie naar (semi-)publieke en niet-publieke functies.
Aanpakken Meer groen en verblijven aan de Gedempte Singel zorgen voor een aangenaam verblijfs- en vestigingsklimaat
Waarom zou ik hier ondernemen? De grote diversiteit in deelmilieus – gedefinieerd door de panden, openbare ruimte, functies en het bereikbaarheidsprofiel – zorgt ervoor dat er voor elke ondernemer wel een goede plek te vinden is, passend bij zijn of haar specifieke behoefte. Hier geen ‘dertien in een dozijn’, maar juist een kans om een uniek concept neer te zetten.
Waarom zou ik hier investeren? Elk van deze toekomstbestendige centrumstraten vormt een stabiel vestigingsklimaat voor diverse ondernemers. Ondanks de dynamiek op de winkelmarkt is hier, zeker na een doelgerichte opwaardering van het verouderde winkelvastgoed, nog altijd perspectief op rendement.
Autobereikbaarheid maakt Nieuwehuizen, maar ook de direct aangrenzende straten, aantrekkelijk voor functies die even kort en doelgericht worden bezocht
Wat moet er hier aangepakt worden? •
•
•
38 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
Volledige focus op kwaliteit. Gevels weer in oude glorie herstellen, de openbare ruimte aantrekkelijk maken – met onder andere meer groen, water, bankjes en kunst – en een hoge kwaliteit en serviceniveau in het ondernemerschap. Een dubbelzijdige Kruisstraat. Deze straat is de koppeling tussen de oude en nieuwe stad. Voor deze functie is het gewenst de west-plint – waar van Vanderveen zit – te openen, waardoor een aaneengesloten dubbelzijdige publieksplint gemaakt wordt. Een vrij regime hanteren in de Oudestraat, zodat daar flexibel en geleidelijk getransformeerd kan worden naar bijvoorbeeld ambachten, galeries, werkplaatsen, kleinschalige kantoren of zelfs wonen. ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 39
DWALEN IN DE LUWTE De rustige oase midden in het historische deel van de binnenstad van Assen. Deze straatjes en steegjes liggen te veel uit de loop om écht mee te doen als interessante vestigingsplek voor commerciële functies, maar ze vormen wel een aantrekkelijk dwaalmilieu.
Wat vindt de bezoeker hier? Deze intieme straten en stegen zullen, zoals de naam al doet vermoeden, veel minder bezoekers trekken dan de omliggende centrumstraten. Toch vormen ze als recreatief ‘dwaalmilieu’ wel een aantrekkelijk onderdeel van het stadscentrum. Her en der zal nog een creatieve ondernemer de deur open hebben staan voor de toevallige passant, maar verder is het hier met name rustig wonen.
Wat maakt deze plek uniek? Binnen diverse doelgroepen bestaat de wens om in het centrum te wonen, waar alle voorzieningen bij de hand zijn en waar er altijd leven is op straat. De stad biedt daarbij een grote variatie, van karakteristieke panden tot laagdrempelige appartementen. Plekken zoals de Singelpassage zijn bijvoorbeeld uitermate geschikt als sfeervolle woonstraat met veel sociale cohesie tussen de buurtgenoten en voor mensen die niet een nieuwbouwwoning zoeken, maar iets authentieks.
Waarom zou ik hier investeren of ondernemen?
Wat moet er hier aangepakt worden?
Voor ambachtslieden, kunstenaars en andere woon-/werkberoepen is het hier, in de luwte van het stedelijke leven, fijn werken vanuit huis. Wanneer je in alle rust ‘je ding’ wilt kunnen doen en slechts af en toe bezoekers aan de deur verwacht, zijn dit uitstekende locaties. Voor ontwikkelaars liggen er op verschillende locaties in het centrum kansen om onrendabel commercieel vastgoed om te vormen tot een mooie centrumwoning.
Twee zaken: ruimte bieden aan flexibel gebruik van de panden en vergroening, bijvoorbeeld met gevelgroen. We geven in deze straten het initiatief aan de lokale eigenaar en gebruikers van de panden en denken ruim mee. Het denkkader is hier vooral rust en luwte.
MIX BOUTIQUES, SNUISTERIJEN OF WONEN
Aanpakken Vergroening d.m.v. geveltuintjes veraangenamen deze straatjes ook voor meer wonen
40 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 41
DRENTS DNA
HORECA, KUNST, CULTUUR, WERKEN EN VERBINDEN
42 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
De geschiedenis van de stad is hier zichtbaar en vanuit De Brink, de Gouverneurstuin en de Torenlaan worden hier de groene verbindingen gelegd naar onder andere Landgoed Overcingel en het Asserbos. Van alle deelgebieden van het compacte hart, is dit geografisch veruit het grootste deelgebied waarbinnen een enorme diversiteit van subgebieden te onderscheiden is.
De Brink
Wat vindt de bezoeker hier?
Rondom De Markt
Hier kan je na het shoppen, tijdens de lunchpauze of gewoon op een zonnige weekenddag even uitrusten op een bankje in het groen of juist neerstrijken op een bruisend terras. Je gaat er heen voor het aansprekende culturele aanbod en de dynamische evenementen. Of je nu uit het museum, het theater of van de warenmarkt komt; dit is de plek om met familie en vrienden cultuur te snuiven en nog even een drankje te doen!
Rondom de Markt zijn nu diverse meer op de avond georiënteerde horecagelegenheden gevestigd. Als we een plek in de binnenstad willen aanwijzen voor een uitgebreider avond- en nachthorecaprogramma, dan zien we dat hier aan de Markt, het noordelijke deel van de Kerkstraat en de Weiersloop. Denk hierbij aan een (bruin- of grand-) café, lounge of cocktailbar, gecombineerd met eventueel een mogelijkheid om ‘s nachts of in de vroege ochtend een hapje te eten. We streven daarbij naar kwaliteit en blijven aandacht houden voor mogelijke overlast.
De horecaconcentratie die vooral gericht is op overdag en de vroege avond, waar je op het terras of voor het raam een gebakje eet of een wijntje pakt. Het prachtige uitzicht op de Brink en de bebouwing van het Drents Archief, maken dit de plek waar je als toeristische of recreatieve bezoeker sowieso even neerstrijkt.
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 43
Torenlaan en Kerkstraat
Zuidoostelijke binnenstad
Wat maakt deze plek uniek?
Waarom zou ik hier investeren?
Bezoekers van buiten die niet met het openbaar vervoer naar de stad komen, worden op statige wijze in de Torenlaan welkom geheten. “Welkom in onze stad”, geheel passend bij de cultuurminnende bezoeker die – op weg naar het Drents Museum – de auto in de parkeergarage parkeert. We houden de Torenlaan en de zuidelijke Kerkstraat verder wat het is en voegen er geen publieke functies aan toe.
In het zuidelijke en zuidoostelijke deel van de binnenstad ligt misschien wel de meeste ruimtelijke kwaliteit van de binnenstad. De Kloosterstraat ademt historiciteit, de Drostenlaan is een klein groen laantje voor langzaam verkeer en de Gouverneurstuin is een groene oase in de stad. Deze parels willen we meer op een voetstuk zetten, bijvoorbeeld door ze op te nemen in de routeverwijzingen door de binnenstad heen.
Van oudsher oefenen Brink en Markt een grote aantrekkingskracht uit op de Assenaar. Met grote bomen en statige panden zijn deze plekken het visitekaartje van Assen. Zowel in de monumentale Torenlaan als op de Kop van de Vaart laat Assen zich van haar meest indrukwekkende kant zien.
Dit is het hart van de stad! Ongeacht het economisch klimaat in de detailhandel, de horeca of de kantorenmarkt zullen dit altijd waardevolle locaties blijven. Zeker de kenmerkende panden vormen een stabiel onderdeel van ieder portfolio.
Waarom zou ik hier ondernemen? Dit is de meest geschikte plek voor sfeervolle horeca, van ijssalon tot café. De monumentale panden bieden (mode)ondernemers, maar ook galeriehouders, de kans om een eigen totaalconcept neer te zetten en zich te onderscheiden met een eigen Drentse signatuur, te midden van het culturele, groene hart van Assen.
Impressie Gedempte Singel door OKRA landschapsarchitecten.
44 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 45
PRINCIPES BIJ RUIMTELIJKE OPGAVEN LANGS DE LAT VAN HET DRENTS DNA
KWALITATIEVE GEBOUWEN IN DE PANDENSTAD
AANTREKKELIJKE VERBLIJFSPLEKKEN
GROENE EN KLIMAATADAPTIEVE OPENBARE RUIMTE
De binnenstad met een compacte publiekskern en een rustige schil daaromheen, wordt niet alleen gevormd door de functies die er gevestigd zijn, maar ook door het stedelijke decor. Goede openbare ruimte en gebouwen, aantrekkelijke routes en goede parkeervoorzieningen, zorgen ervoor dat het gebruik en de beleving van de binnenstad op elkaar geënt zijn. Deze samenhang maakt dat iedereen de binnenstad als prettig en comfortabel ervaart.
Het stedelijke decor van de binnenstad wordt in de toekomst nog meer dan nu opgemaakt door mooie historische én moderne panden. Herontwikkeling en transformatie volgen de principes van de pandenstad, zodat oud en nieuw beter samengaan en er meer ruimtelijke samenhang en continuïteit is in de binnenstad. Deze principes zijn: • Straat en pleinwanden bestaan uit verschillende panden. • Panden zijn georiënteerd naar de straat en hebben ook daar hun entree voor levendige openbare ruimte. • Er is een bandbreedte aan korrelgrootte mogelijk mits passend bij de schaal van Assen. • Er is eenheid door verscheidenheid in korrelgrootte en architectonische uitstraling.
De binnenstad is straks aantrekkelijker door bijzondere groene ontmoetingsplekken en sfeervolle straten. We zetten in op onderscheidende plekken in de binnenstad die uitnodigen tot verschillend gebruik en daarmee ook inspelen op de behoefte van verschillende doelgroepen. Ontmoeten en verblijven stellen we hierin centraal.
De binnenstad wordt groener door groene stadsentrees, groene lanen, pleinen, hoven en straten met geveltuinen te realiseren. Een groenere openbare ruimte draagt bij aan een aantrekkelijker binnenstad met meer woon- en verblijfskwaliteit en zorgt tevens voor een klimaatbestendig leefklimaat, met name in de zeer verharde noordelijke schil. Door te vergroenen versterken we het Drents DNA overal in de binnenstad.
Met het Drents DNA als leidende principe willen we de kwaliteit en samenhang in de binnenstad versterken door in te zetten op: • Kwalitatieve gebouwen volgens de principes van de pandenstad • Aantrekkelijke verblijfs- en ontmoetingsplekken • Groene en klimaatadaptieve openbare ruimte • Fijnmazige structuur en goede aanhechting met stad en landschap • Goede bereikbaarheid en duurzame mobiliteit
In het publiekshart zijn dé plekken het Koopmansplein, de Markt, de Brink en de Kop van de Vaart, maar ook de Gouverneurstuin en de Gedempte Singel. Het Koopmansplein wordt al ingericht als groen evenementenplein, dit is de huiskamer van de binnenstad. De Markt blijft natuurlijk het horecaplein van Assen. In de toekomst verbonden met de Kop van de Vaart, zodat er meer ruimte is voor horeca en er een vernieuwde plek met historische allure wordt toegevoegd aan het centrum. De Brink is het cultuurplein met kwalitatieve daghoreca en leuke terrasjes, goed verbonden met de Gouverneurstuin. De Gouverneurstuin wordt aantrekkelijker door tijdelijke programmering. Voor alle plekken in het publiekshart geldt dat er ruimte is voor tijdelijk programma in de buitenruimte, voor meer reuring en bezoekers naar de binnenstad. We verhogen de verblijfskwaliteit door o.a. bankjes, watertappunten, kunst of speelaanleidingen toe te voegen. De openbare ruimte wordt functioneel ingericht naar het beoogde gebruik, zoals autovrije winkelstraten en pleinen.
46 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
FIJNMAZIGE STRUCTUUR Bij de ontspannen stedelijkheid van de binnenstad hoort een fijnmazige structuur van verbonden plekken en straten en een goede aanhechting met omliggende wijken en het buitengebied. Dit betekent dat we inzetten op structuurherstel en –versterking. Met name door in de noordelijke binnenstad nieuwe straten en routes te maken. Voor een betere aanhechting met de rest van de stad zetten we in op de lange lijnen – bijvoorbeeld de Vaart en het Kanaal – die de binnenstad direct verbinden met omliggende wijken en het landschap. Deze verbindingen zijn groen en met name goed ingericht voor de fietser.
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 47
RUIMTELIJKE UITWERKING PUBLIEKSHART MASTERPLAN KOOPMANSPLEIN & OMGEVING
WEIERSSTRAAT WORDT WEIERSLAAN
STEDELIJK WONEN
De herontwikkeling van het gebied rondom het Koopmansplein, de Weiersstraat en Kop van de Vaart is een belangrijke ruimtelijke opgave om te komen tot het compacte en aaneengesloten publiekshart. We willen hier een aantrekkelijk gebied maken met een fijnmazigheid die bij het Drents DNA hoort.
De Weiersstraat ter hoogte van de Markt wordt beter verbonden met de Kop van de Vaart en ingericht als een nieuw entreeplein waar de auto te gast is en verblijven en ontmoeten centraal staat. Deze ruimte kan tijdens grote jaarlijkse evenementen afgesloten worden voor een tweede grote evenementenplein – naast het Koopmansplein – in de binnenstad. We zien hier ook ruimte voor een – al dan niet tijdelijk – paviljoen om deze plek te activeren. Hiermee voegen we een ruimte toe voor ontmoeten en verblijven in het publiekshart.
Met de herontwikkeling van de bebouwing rondom het Koopmansplein wordt een substantieel woonprogramma toegevoegd aan het centrum. Enerzijds omdat er vraag naar is en anderzijds omdat dit investeringen in de transformatie uitlokt. Bij deze ontwikkeling zijn de volgende uitgangspunten leidend: • De herverkaveling leidt tot een fijnmaziger netwerk dat voor een betere aanhechting zorgt met de omgeving. • Er wordt een ‘dynamisch stedelijk woonmilieu’ met appartementen toegevoegd voor verschillende doelgroepen. • De bebouwing is tot vier bouwlagen met mogelijk enkele accenten en is georiënteerd aan publieke straten of pleinen. • De nieuwe blokken bestaan uit panden met architectonische kwaliteit aan kwalitatieve groene openbare ruimten en hoven. • De plinten aan het Koopmansplein krijgen een moderne maat (circa 800 tot 1.200 m² wvo per winkelunit), een ruime beukmaat en plinthoogtes van minimaal 4 tot 6 meter voor flexibiliteit. • Bij de ontwikkeling wordt rekening gehouden met mogelijke functiewijzigingen in de plint, zodat wordt voorgesorteerd op toekomstige complexe (her)ontwikkelingen. • Plinten zijn flexibel in te vullen door een goede aansluiting op maaiveld en een hogere verdiepingshoogte. • Parkeren wordt zoveel mogelijk opgenomen in de nabijgelegen bestaande parkeergarages Mercurius, Triade en Neptunes. • De nieuwe straten blijven zoveel mogelijk autovrij.
Het gebied bestaat in de toekomst uit gesloten bouwblokken met een groen hof. Aan de nieuwe straatjes ontstaan nieuwe woonadressen. Tussen de Oudestraat en het Koopmansplein maken we ruimte voor een groen plein. De nieuwe doorsteken zijn dwars door bestaande winkels gepland. Die hoeven niet gelijk weg, want we gaan dit geleidelijk en gefaseerd ontwikkelen. Dit gebied wordt autovrij en ingericht voor de fietser en voetganger. Het groene interieur van de blokken is privaat en een kwaliteit in deze stedelijke en dynamische omgeving.
De nieuwe blokken worden opgebouwd uit verschillende panden van circa vier bouwlagen met accenten aan de Weiersstraat en op de tweede lijn ten opzichte van het Koopmansplein. Hierdoor is dit gebied iets stedelijker dan het transformatiegebied in de noordelijke binnenstad. De architectuur is hoogwaardig en qua maat en schaal passend bij de historische stad en het Drents DNA. Plinten zijn flexibel in te vullen door een goede aansluiting op het maaiveld en een hogere verdiepingshoogte. De grote winkeloppervlaktes aan het Koopmansplein worden verkleind en op de verdiepingen wordt gewoond. Ook de openbare ruimte wordt meegenomen in deze ontwikkeling. De Weiersstraat krijgt een groenere inrichting met een dubbele bomenrij. Er is meer aandacht voor de fietser en de voetganger. De auto krijgt minder vrij baan. Het nieuwe profiel sluit aan bij de inrichting en materialisatie van de zuidelijke en oostelijke ring; de Zuidersingel en de Oostersingel. Hierdoor ontstaat continuïteit en wordt de openbare ruimte herkenbaar. We trekken dit profiel te zijner tijd door in de Nobellaan, die in het verlengde van de Weiersstraat ligt.
Omdat de Weiersstraat een belangrijke functie heeft in de centrumring en daarmee in de bereikbaarheid van de binnenstad vraagt de uitwerking van onze plannen nog wel nader verkeerskundig onderzoek.
3d verbeelding ontwikkeling omgeving Koopmansplein
Herontwikkeling van het Koopmansplein en omgeving leidt tot een fijnmaziger structuur en betere aanhechting met de context
Weiersstraat wordt Weierslaan met nieuwe gevels en adressen aan de openbare ruimte; de Kop van de Vaart & DNK worden ruimtelijk verbonden met het publiekshart.
48 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 49
Impressie: verlengen van de Markt tot aan de kop van de Vaart met plek voor een terras aan het water
50 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 51
UITWERKINGEN TRANSFORMATIEGEBIED MEER DAN WONEN IN DE SCHIL
PUBLIEKSGERICHTE FUNCTIES NAAR PUBLIEKSHART
VERSCHILLENDE OPGAVEN IN DE SCHIL
In de schil wordt gewoond, gewerkt en bevinden zich sociaalmaatschappelijke voorzieningen. Deze maatschappelijke functies zijn bijvoorbeeld dokterspraktijken, buurthuizen of zorginstellingen. In het gebied ten zuiden van de binnenstad is de gewenste ontspannen stedelijkheid passend bij het Drents DNA dik op orde door de schaal en maat van de bebouwing, de goede aanhechting met de rest van de binnenstad en het buitengebied en door de volop aanwezige groene kwaliteiten (tuinen, bomenlanen, parken e.d.). Er wordt hier voornamelijk gewoond met hier en daar voorzieningen, kleine kantoortjes en weinig tot geen winkels. Dit is in tegenstelling tot de noordelijke binnenstad, waar met name de groene kwaliteit ontbreekt, de bouwkundige en architectonische kwaliteit van veel panden nogal eens te wensen over laat en er ook veel leegstand van winkels is.
Met het verplaatsen van de publieksgerichte functies, die zich nu in de noordelijke schil bevinden, naar het publiekshart, ontstaat er ruimte om een kwaliteitsimpuls te geven aan het binnenstedelijk wonen in de noordelijke binnenstad. Het transformatiegebied hier vraagt om een substantieel woonprogramma.
De verschillende opgaven in de noordelijke schil hangen samen met de verschillende bloktypen. We onderscheiden drie verschillende bloktypen, elk met hun eigen kwaliteiten en kansen: 1. blokken met een publiek interieur (Dreuplein, Cereshof, Menning, Oude Molenstraat) 2. gesloten bouwblokken (Oudestraat, Nijlandstraat, Kloekhorststraat)) 3. complexe blokken (Cité en de Triade) 4. woonexperimenten (Stelling en Omloop)
Bij de herontwikkeling van leegstaande en vrijkomende panden wordt ingezet op het vergroten van de architectonische kwaliteiten van de bebouwing en de verbetering van de groene, klimaatbestendige kwaliteiten van de openbare ruimte. In de noordelijke schil woon je straks in een ontspannen stedelijke omgeving met voorzieningen op loop- of fietsafstand. We willen hier kleinschalige ontwikkelingen faciliteren en matigen de ruime bouwmogelijkheden die in een deel van het gebied zijn toegestaan.
Deze lijst van straten en hoven is niet volledig maar de principes voor transformatie die we hierna per bloktypen benoemen, zijn ook elders in de binnenstad leidend.
Ook de schil is meer dan wonen: werken, onderwijs, sport, dagelijkse boodschappen maken de binnenstad tot bestemming.
Dagelijkse boodschappen Functieverandering in verdichte blokken: Triade - Cité Transformatie blokken met publiek interieur: Dreuplein - Oude Molenstraat - Menning Kavelgewijze transformatie: Oudestraat - Nijlandstraat - Roldestraat
Stadhuis
Stelling &Omloop
Verduurzaming in de toekomst Stelling en Omloop
Kantoren
Dreuplein
NS Station
Nijlandstraat
Triade
Cereshof Oude Molenstraat
Cité Roldestraat
Oudestraat Menning
Sporten Zorg Onderwijs Werken Winkelen
Ziekenhuis
Cultuur
52 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 53
BLOKKEN MET EEN PUBLIEK INTERIEUR In de blokken met een publiek toegankelijk interieur wordt ingezet op het vergroten van de leefkwaliteit en de klimaatbestendigheid van de binnenstad. Door het bewonersparkeren zoveel mogelijk te verplaatsen naar de publieke parkeergarages – Mercurius, Triade en Citadel – kunnen de binnenhoven worden vergroend en heringericht met meer gebruikswaarde. Er ontstaat hier en daar in deze diepe blokken ruimte om kleinschalige woningbouw te ontwikkelen aan het hof in combinatie met de transformatie van de winkelplinten. Hiermee wordt de eigenaren van de te transformeren (winkel)panden in deze blokken perspectief geboden op een haalbare businesscase.
Rolderstraat De Rolderstraat transformeert van een aanloopstraat naar een aantrekkelijke woonstraat. Daarvoor is het belangrijk te investeren in kwalitatieve herontwikkeling van vrijkomende en leegstaande panden. De gemeente heeft reeds geïnvesteerd door een aantal van deze panden te verwerven en gaat actief aan de slag met de herontwikkeling. De nieuwbouw past in schaal en maat en qua architectonische uitstraling bij het Drents DNA. De Rolderstraat wordt groener met extra bomen en geveltuinen.
Blok met interieur Oude Molenstraat Aan de Oude Molenstraat zijn nog in te vullen kavels die herontwikkeld kunnen worden. Ook hier geldt kleinschalig en kwalitatief ontwikkelen met zorg voor de architectonische kwaliteiten en de groene inrichting van de buitenruimte. Aan de straat kunnen geveltuinen een bijdrage leveren aan de vergroening van het straatbeeld.
Huidige situatie • Diepe winkelpanden • Parkeren op binnenterrein • Weinig tot geen groen in de blokken
Groningerstraat
Toekomstige situatie: • Binnenterrein wordt groen hof en is doorwaadbaar • Adressen aan de straat en aan het hof • Goede bezonning aan de binnenzijde • Panden: toevoeging op perceel mogelijk, mits achterkant wordt opgeknapt (groen e.d.) • Bouwhoogte: maximaal 4 of 3 lagen + kap en 2 lagen en kap aan het interieur • Binnenterrein autovrij: inpandig op eigen terrein parkeren in de grote garages / collectief (onder een dek)/ vergroenen parkeervelden in de hoven
De Groningerstraat is een gemengde straat met, naast wonen, ook ruimte voor werken en voorzieningen in de plint. Diepe winkelplinten worden pand voor pand getransformeerd naar wonen of werken aan de straat, waarbij vergroening aan de binnenzijde van het blok wenselijk is. Bij hele diepe kavels is hier en daar ruimte voor kleinschalige woningbouw op het achtererf, aan het hof.
1. Burg. de Dreuplein: • Herontwikkeling Expert • Parkeren eruit - vergroenen interieur
stra
at
2. Cereshof • Parkeren eruit • ergroenen interieur
Gr on
ing
ers
tra
at
Oud eM
olen
3. Oude Molenstraat • Parkeren eruit • Vergroenen interieur • Herontwikkeling diepe winkelpanden aan de Groningerstraat, Oudestraat
2.plein Ceres 1.
tra
ss er
ei W
3.
at 4. Menning Functieverandering plinten Rolderstraat Herontwikkeling diepe winkelpanden Herinrichten binnenterrein - met meer verblijfskwaliteit
Javastra at
4.
Nieuwehuizen
Rolderstraat
No
or de
rsi
ng
el
Apeldoorn: ruimte voor publiek toegakelijk groen in het bouwblok
54 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 55
Impressie ontwikkeling in de blokken met een publieke interieur
56 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 57
GESLOTEN BOUWBLOKKEN In de gesloten bouwblokken aan de Rolderstraat, Oudestraat en Groningerstraat gaat het om pandsgewijze transformatie van diepe winkelplinten naar wonen of werken. Hierbij ontstaat ruimte om aan de achterzijde van de kavel tuinen toe te voegen. Soms is er ruimte om tweezijdigheid te organiseren in deze blokken. Dat is mogelijk door te voldoen aan de voorwaarden van een goede overgang van privaat naar openbaar, vergroening, goede toegankelijkheid en passende openbare ruimte.
geslotenblok
Huidige situatie • Diepe winkelpanden • Weinig tot geen groen in de blokken
Toekomstige situatie: • Functieverandering winkelplinten • Vergroenen achterterrein
Gr on
ing
ers
tra
at
Oud eM
olen
stra
at
1. Nijlandstraat • Veel parkeren op eigen terrein, weinig transformatie mogelijkheden; • Behouden beeldbepalende (historische)panden • Functieverandering winkelplinten
lein
p Ceres
tra
ss er
ei W
2. Rolderstraat • Functieverandering winkelplinten • Vergroenen achterterrein
at
Javastra at
3. Oudestraat • Functieverandering winkelplinten • Behouden beeldbepalende (historische)panden
Nieuwehuizen
Rolderstraat
impressie compact wonen in de binnenstad
58 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 59
COMPLEXE BLOKKEN
WOONEXPERIMENTEN (STELLING EN OMLOOP)
Tot de complexe blokken horen de meest recente ontwikkelingen in de binnenstad: Cité en Triade. Deze blokken zijn door de zeer diepe winkelvloeren en complexe stapelingen van winkels, parkeergarage en wonen moeilijk te transformeren. De Triade is met supermarkten en verschillende winkels in het dagelijkse segment zeer geschikt als wijkwinkelcentrum voor de binnenstad. Hier kan ook het Ceresplein in meedoen met zorggerelateerde voorzieningen. Voor de Cité is het lastiger een nieuwe invulling aan te geven. Een onderwijsfunctie, kantoorachtige ontwikkeling of sterke specialisatie op keukens of badkamers zien we als kansrijk.
De Stelling en Omloop – experimentele woningbouw uit de jaren 70 – liggen aan weerszijden van de Oude Molenstraat. De twee woonblokken zijn naar binnen gekeerde werelden, met entrees aan de binnenkant van het blok en tuinen aan de straat. Er wordt binnen het blok geparkeerd in parkeerkoffers onder de opgetilde bebouwing. De Stelling en Omloop zijn niet zo lang geleden (2015) gerenoveerd. We voorzien wel een verduurzamingsopgave, waarbij we een aantal uitgangspunten van belang vinden die dan meegenomen moeten worden: • goede aanhechting van het complex met de openbare ruimte waarbij er entrees aan de straat ontstaan, door het parkeren in te pakken met nieuwe functies; • vergroening van de dekken en hoven.
De parkeergarages in deze blokken – en ook de Mercuriusgarage – worden maximaal ingezet voor parkeren voor bewoners van de binnenstad. Hierdoor is het mogelijk om parkeren van maaiveld – met name uit de binnenhoven – te halen zodat daar een goede woonkwaliteit kan worden gerealiseerd.
Situatie Nu: • Achtertuinen aan de straat • Wonen opgetild • Parkeren op maaiveld, deels onder een dek. • Dekken versteend
Principes bij transformatie • Vergroenen dekken • Parkeren op maaiveld inpakken met nieuwe functies • Entrees aan de straat
stra
lein
p Ceres
at tra ers ing
lein
p Ceres
tra
ss er ei W at Javastra at
Nieuwehuizen
Rolderstraat Javastra at
at
Rolderstraat Nieuwehuizen
tra
ss er ei W
P bewoners
Triade Triade kan zich ontwikkelen tot een cluster van dagelijkse boodschappen maaiveld-parkeren uit de blokken en maatschappelijke voorzieningen naar de parkeergarage aan het Ceresplein
Gr on
Gr on
ing
ers
tra
at
Oud eM
olen
stra olen Oud eM
P
bewoners + supermarkt
at
Stelling en OMloop
at
De Citadel en Triade zijn blokken met parkeren en grootschalige winkels. Beide liggen te ver van de kern om mee te blijven doen in het hoofdstedelijk winkelen.
Cité • De verwachting is dat de supermarkten zullen verhuizen. • Het monofunctionele vastgoed is moeilijk te transformeren. Daar wordt nog gezocht naar een passende functie. Mogelijkheden zijn een klein cluster van woonwinkels of educatieve functies. • Er ontstaat ook ruimte voor extra parkeren. De garage kan worden ingezet als bewonersgarage.
60 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 61
4. ONTWIKKELSTRATEGIE Deze binnenstadsvisie zet een stip op de horizon voor de binnenstad. Nu moeten we stappen in die richting gaan zetten om bij die stip uit te komen. In dit hoofdstuk leggen we de ontwikkelstrategie uit; hoe gaan we de visie realiseren?
62 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 63
AANPAK
INVESTEREN & FASEREN
UITVOERINGSPROGRAMMA 2021 – 2025
We organiseren de ontwikkeling van de binnenstad programmatisch. Dat wil zeggen dat we alle initiatieven die bijdragen aan de gewenste verandering van de binnenstad bij elkaar brengen in één programma, met één integrale visie, strategie en aansturing. Deze aanpak is nodig omdat de transformatie van de binnenstad inzet vereist op veel verschillende beleidsterreinen en over een lange periode.
De noodzaak én de ambitie om de visie te realiseren is groot. Datzelfde geldt helaas ook voor de investeringen die nodig zijn om de binnenstad te transformeren. We investeren naar vermogen en doen – waar mogelijk – een beroep op subsidies van de provincie, het Rijk en de Europese Unie. Om een beroep te kunnen doen op die subsidies hebben we deze visie nodig. We moeten laten zien waar we naartoe willen, wat daarvoor nodig is en wat onze eigen inzet is.
We zijn al begonnen met de uitvoering op basis van de vorige binnenstadsvisie. We investeren in de herinrichting van het Koopmansplein en hebben een stimuleringsregeling voor de binnenstad opgezet. Dit jaar zijn we bovendien begonnen met de voorbereiding van de herinrichting van de winkelstraten. Daarvoor maken we gebruik van middelen uit het Regionaal Economisch Programma. Deze projecten passen uiteraard ook in de nieuwe visie.
Op basis van de binnenstadsvisie wordt een uitvoeringprogramma opgesteld voor de komende vijf jaar. In het uitvoeringsprogramma geven we aan welke concrete projecten we in die periode willen oppakken. Het geeft onze concrete inzet weer. Of we alle projecten kunnen uitvoeren is afhankelijk van onze financiële mogelijkheden en de samenwerking met private partijen, waarover later meer.
We kunnen dus niet alle investeringen in één keer doen. Wat dat betreft werkt het net als het huishoudboekje thuis. Dat heeft overigens niet alleen met geld te maken, we moeten het ook goed kunnen organiseren. We faseren de projecten en werken zo de komende 10 jaar – samen met onze private partners – continu aan de ontwikkeling van de binnenstad.
Het idee achter deze structuur is dat het continuïteit biedt en tegelijk flexibel is. Als het uitvoeringsprogramma voor de periode van 2021 tot en met 2025 op zijn eind loopt, dan kan de binnenstadsvisie worden geactualiseerd en kan een nieuw uitvoeringprogramma voor de jaren daarna worden opgesteld. Dit principe kan steeds worden herhaald.
Inmiddels zijn we begonnen met het rekenen aan de binnenstad in de voorbereiding van de subsidieaanvraag bij de woningbouwimpuls van het Ministerie van Binnenslandse Zaken. In samenhang daarmee bereiden we een aanvraag voor bij het regiostedenfonds van de provincie. In dit kader maken we een zorgvuldige inschatting van de verwachte publieke investeringen. Het is nog niet zeker dat deze subsidies daadwerkelijk aan ons worden toegekend, maar het toont wel aan dat er wel degelijk kansen liggen om onze visie om te zetten in daden.
In het najaar van 2021 presenteren we het uitvoeringsprogramma voor de komende jaren. Dit programma wordt – gelet op de subsidieaanvragen bij de woningimpuls en het regiostedenfonds – stapsgewijs opgebouwd. Het zal deels een samenvatting zijn van hetgeen we al hebben uitgewerkt in deze aanvragen. We verwachten onze belangrijkste ruimtelijke projecten hierin mee te kunnen nemen. Het uitvoeringsprogramma wordt aangevuld met projecten en bouwstenen die we daar niet in onder hebben gebracht. Hierna gaan we kort in op de verschillende soorten projecten. De komende jaren gaan we al ons beleid in overeenstemming brengen met de visie. Dit betekent dat we omgevingsplannen gaan maken, de welstandsnota aanpassen, nieuw terrassen-, reclame- en uitstallingenbeleid opstellen, beleidsregels opstellen voor sociale woningbouw en woningsplitsing, enzovoort. De dekking hiervoor zoeken we binnen onze eigen begroting.
De ruimtelijke projecten zijn – eenmaal gerealiseerd – het meest zichtbaar in de stad. Denk aan de transformatie van het vastgoed rond het Koopmansplein, de herinrichting van de Weiersstraat of de gebiedsontwikkeling van de Rolderstraat en omgeving. Dat zijn gelijk de projecten die wat ons betreft de hoogste prioriteit hebben. In deze projecten werken gemeente, vastgoedeigenaren en ondernemers samen. Het zijn complexe projecten die vaak grote investeringen vragen van alle betrokken partijen. Wij zoeken dekking voor deze projecten bij subsidiefondsen – zoals de woningimpuls en het regiostedenfonds – en zetten daar cofinanciering uit eigen middelen tegenover. We gaan nieuwe samenwerkingen aan en continueren de bestaande, zoals die met Vaart in Assen. In de visie hebben we gezegd dat we – met z’n allen – de interactie tussen mensen, initiatieven en ideeën moeten organiseren. De gemeente heeft daar niet altijd een rol in. Maar vaak wel. Daarom zijn samenwerkingen een belangrijk onderdeel van het uitvoeringsprogramma. Ook samenwerken is niet gratis. Je moet een aandeel leveren in werk en geld. Hiervoor kijken we naar onze eigen middelen en incidentele subsidies. En dan zijn er altijd die overige initiatieven die zich in geen enkel vakje laten drukken. Neem bijvoorbeeld de inzet van gastheren en -dames, het zomerprogramma en de najaarscampagne in verband met de coronacrisis.
Niet te voorzien, maar wel heel belangrijk. Dit soort initiatieven horen ook bij het programma binnenstad. Hiervoor bepalen we van geval tot geval wat de beste aanpak is.
BINNENSTADSVISIE 2020-2030 UITVOERINGSPROGRAMMA 2021-2025 • • • •
Beleidsprojecten Ruimtelijke projecten Samenwerkingen Overige initiatieven
UITVOERINGSPROGRAMMA 2025-2030
64 • ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021
ONTWERP BINNENSTADSVISIE ASSEN • 25 MAART 2021 • 65