8. jaarstukken_2023_incl_accountantsverklaring
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
Inhoudsopgave Aanbieding Jaarstukken 2023 .............................................................................................................. 4
1. Hoofdlijnen ........................................................................................................ 4 1.1 Hoofdlijnen beleidsuitvoering........................................................................................................ 4 1.2 College van burgemeester en wethouders .................................................................................... 7 1.3 Financieel resultaat en resultaatbestemming ............................................................................... 8
2. Programmaplan ............................................................................................... 16 2.1 Wonen in Assen ........................................................................................................................... 17 2.2 Werken in Assen .......................................................................................................................... 27 2.3 Meedoen in Assen........................................................................................................................ 33 2.4 Aantrekkelijk Assen ...................................................................................................................... 40 2.5 Samen werken aan Assen ............................................................................................................ 44 2.6 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................. 49 2.7 Vastgoed en grondbedrijf ............................................................................................................ 53 2.8 Algemeen financieel beleid .......................................................................................................... 59
3. Paragrafen ....................................................................................................... 63 3.1 Lokale heffingen ........................................................................................................................... 64 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................. 70 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................... 78 3.4 Financiering .................................................................................................................................. 85 3.5 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................. 90 3.6 Verbonden Partijen ...................................................................................................................... 98 3.7 Grondbeleid ............................................................................................................................... 115
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 2 van 275
4. Jaarrekening................................................................................................... 124 4.1 Grondslagen waardering en resultaatbepaling ......................................................................... 124 4.2 Balans ......................................................................................................................................... 130 4.3 Toelichting op de balans ............................................................................................................ 131 4.4 Baten en lasten .......................................................................................................................... 147 4.5 Toelichting afwijkingen .............................................................................................................. 151 4.6 Incidentele baten en lasten ....................................................................................................... 156 4.7 Inzet onvoorzien......................................................................................................................... 163 4.8 Structurele mutaties reserves .................................................................................................... 164 4.9 Wet Normering Topinkomens ...................................................................................................
166 4.10 Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................ 167
Bijlagen .............................................................................................................. 168 1. SiSa ............................................................................................................................................... 169 2. Baten en lasten per taakveld ....................................................................................................... 185 3. Investeringen................................................................................................................................ 190 4. Reserves en Voorzieningen .......................................................................................................... 191 5. Indicatoren ................................................................................................................................... 260 6. Verantwoording interbestuurlijk toezicht ................................................................................... 262 7. Controleverklaring accountant .................................................................................................... 266
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 3 van 275
Aanbieding Jaarstukken 2023 Hierbij bieden wij u de jaarstukken over 2023 aan. De jaarstukken bestaan uit het beleidsmatig jaarverslag en de financiële jaarrekening. U behandelt de jaarstukken in de raad van 4 juli 2024. De accountantscommissie bespreekt de jaarrekening aan de hand van het rapport van bevindingen van de accountant en brengt hierover verslag en advies uit aan uw raad.
1. Hoofdlijnen 1.1 Hoofdlijnen beleidsuitvoering Wonen in Assen We willen beweging in de woningmarkt in onze stad, die aansluit bij de woonbehoefte van onze (toekomstige) inwoners. Om dit te faciliteren, is er een aantal nieuwe beleidsinstrumenten ingevoerd, te weten de doelgroepenverordening, het vereveningsfonds sociale woningbouw en de opkoopbescherming. Wat de Assense woningvoorraad betreft, zijn er per saldo 77 woningen aan de woningvoorraad toegevoegd. Eind 2023 zaten nog 521 vergunde nieuwbouwwoningen in de pijplijn. Hiervan waren er op dat moment 394 in aanbouw. De voorraad sociale huurwoningen nam met 21 woningen toe. We willen de Groene Stad van het Noorden zijn. Zo is er gewerkt aan het verduurzamen van de asfaltketen. In Assen is een proef gedaan met Harsfalt. Dit 100% biologische asfaltmengsel draagt bij aan de reductie van fossiele grondstoffen en het behalen van klimaatdoelstellingen. Verder is de Groenvisie Assen 2040 vastgesteld. Assen is een bereikbare stad, waarin iedereen zich makkelijk, veilig en bij voorkeur op een duurzame manier kan verplaatsen. Er is gewerkt aan de kantmarkeringen van een aantal hoofdfietsroutes. Verder zijn er in verschillende parkeergarages de eerste laadplekken geplaatst. En is er een verkeersstudie uitgevoerd naar het autoluw maken van de Groningerstraat. De totale hoeveelheid afval is gedaald van 452 naar 443 kg per inwoner.
De kwaliteit en zuiverheid van gescheiden ingezamelde grondstoffen is van belang voor het hergebruik ervan. In 2023 is landelijk gezien 25% van het gescheiden ingezamelde PMD afgekeurd. In Assen was dat 30%. In het kader van het verder omlaag brengen van de CO2-uitstoot, ondersteunden we acht lokale energieinitiatieven bij het verduurzamen van woningen. Verder zijn we begonnen met het realiseren van de Energietuin Assen Zuid. Dit is een groot zonnepark dat 21 MW energie kan opwekken. Tot slot is er gewerkt om gereed te zijn voor de start van de Omgevingswet, die per 1 januari 2024 in werking is getreden. Binnen het programma Stadskwartier liepen verschillende projecten waar uitvoering en beleid samenkomen, zoals: het opstellen van de structuurvisie Havenkwartier, ontwikkeling Dreuplein, Rolderstraat, nieuw terrassenbeleid, onderzoek herbestemming graansilo’s Havenkade en gevelverbetering winkelstraten.
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 4 van 275
Werken in Assen We investeren in krachtsectoren en MKB. Met het economisch programma werken we aan een gezond en toekomstbestendig regionaal ecosysteem van bedrijvigheid, banen, innovatie, verdienvermogen en werkgelegenheid. . We willen nieuwe banen naar Assen halen. Om dit te realiseren, is samen met Ondernemend Assen en Vaart in Assen gestart met de Asser Ambitie Agenda. Daarnaast willen we investeren in de vrijetijdseconomie. Hiertoe voeren we het Actieplan Vrijetijdseconomie uit met onder andere de oplevering van een historische fietsroute en het verbinden van ondernemers met het EK Wielrennen. We zetten Assen op de kaart met een nieuwe website en de landelijke Van Gogh-online campagne. We zijn de samenwerking arbeidsmarktregio Werk in Zicht gestart. Wij werken samen de Groninger en Noord-Drentse gemeenten, het UWV en de provincie Drenthe aan een arbeidsmarkt waar voor iedereen plek is. Het doel is om 20.000 inwoners in de hele arbeidsmarktregio te ondersteunen in hun ontwikkeling en waar mogelijk te helpen aan een betaalde baan.
Meedoen in Assen Het programma Sociale Stad is gestart. Dit programma heeft als doel het leven van inwoners te versterken, de zorg zo te maken dat het de komende tijd beschikbaar is voor wie dat nodig heeft. Om de zorg te verbeteren, hebben we samen met 14 partijen een plan gemaakt voor het uitvoeren van het Integraal Zorg Akkoord. In dit plan staan doelen om de zorg voor Drentse inwoners goed te houden, voor nu en in de toekomst. Een ander doel is dat de zorg niet veel duurder wordt. De gemeente Assen was voortrekker bij het maken van dit plan. We hebben ook een aanpak voor Assen gemaakt om ervoor te zorgen dat mensen minder snel ziek worden. Zo hebben we een aanpak valpreventie opgezet. Ook hebben we samen met de huisartsen en Vaart Welzijn gekeken naar mogelijkheden om de voorziening Welzijn op Recept te verbeteren. Vanuit het project Invoering wijkaanpakken richten we ons eerst op Pittelo en Lariks. Voor beide wijken hebben we samen met inwoners een wijkagenda gemaakt waarin de onderwerpen staan waar we mee aan de slag gaan en die ervoor zorgen dat het prettig wonen en leven is in de wijk. We hebben mooie ideeën uitgevoerd, die bijdragen aan het voorkomen van zorg en het bieden van makkelijk bereikbare hulp.
Voorbeelden zijn de Sportkledingbank, het project Fitter Brein (verschillende generaties dammen tegen elkaar), en het project Community Connectors, waarin inwoners in Assen Oost andere inwoners betrekken bij activiteiten. In juli hebben we een vierde opvanglocatie voor vluchtelingen uit Oekraïne geopend. We vangen nu ongeveer 790 vluchtelingen uit Oekraïne op. Met de pilot Witgoedwissel kunnen inwoners met een laag inkomen niet zuinige witgoedapparaten omwisselen voor een nieuw zuinig apparaat. De pilot liep van april tot september. In deze periode zijn 177 inwoners bereikt.
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 5 van 275
Aantrekkelijk Assen “Op reis met Vincent”, de tentoonstelling die in het Drents Museum plaats vond in het kader van het Van Gogh in Drenthe is door 90.000 mensen bezocht. De economische spin-off van deze tentoonstelling is € 3,9 miljoen. De binnenstad van Assen is op 24 oktober voor de duur van zes maanden aangewezen als een veiligheidsrisicogebied, waardoor preventief fouilleren en cameratoezicht mogelijk wordt. Dit is een aanvullende maatregel op het al geldende messenverbod. Deze veiligheidsmaatregelen zijn ingesteld na een toename van incidenten in de binnenstad waarbij steekwapens zijn gebruikt. Een aantal bestaande festivals zoals het Bevrijdingsfestival en Koningsnacht is versterkt. Nieuwe festivals op het gebied van dans en urban art hebben met succes plaatsgevonden. Er is ook geëxperimenteerd met jongerenparticipatie in de vorm van jongerenpanels bij Podium Zuidhaege, DNK en het Internationaal Filmfestival.
Samen werken aan Assen De Vereniging Drentse Gemeenten (VDG) heeft een nieuwe samenwerkingsagenda opgesteld. Dit initiatief richt zich vooral op het gezamenlijk aanpakken van personele schaarste. Zo is er bijvoorbeeld het flexteam voor de energietransitie opgericht. We hebben onze aanpak van participatie aangepast, waarbij we ons richten op innovatieve methoden om inwoners nauwer en effectiever te betrekken. Dit doen we door maatwerk en een wijkgerichte benadering te hanteren, waarbij het experimenteren met en leren van nieuwe participatietechnieken centraal staat. Het Programmaplan Dienstverlening is vastgesteld. Dit programma streeft naar een verbetering van de dienstverlening. Speerpunten zijn bijvoorbeeld het verhogen van de tevredenheid over verschillende contactpunten zoals de balie, telefonie en website. Verder hebben we onze onlinedienstverlening verder verbeterd, door bijvoorbeeld digitale aanvraagformulieren gebruiksvriendelijker te maken. En is het voor inwoners veel eenvoudiger geworden om digitaal een melding openbare ruimte in te dienen.
Vastgoed en Grondbedrijf NHL Stenden is afgelopen jaar verworven en wordt ingericht als tijdelijk huisvesting voor de verbouwing van de Emmaschool. Daarnaast maakt NHL Stenden nog deels gebruik van deze locatie. Voor het behalen van de doelstelling Klimaatneutraal Gemeentelijk Vastgoed 2040 zijn onder andere verschillende installaties vervangen door aardgasvrije varianten en is begonnen met de voorbereiding voor de uitvoering van dakisolatie op een aantal locaties. We zijn gestart met het vervangen van de kunstgrasvelden inclusief het saneren van vervuilde grond. De gebiedsontwikkelingen Het Palet, Witterstraat (voormalige Gasfabriek), Citadel en Assen Oost zijn volledig afgerond. Ondanks tegenwind op de woningmarkt, verloopt de gronduitgifte in Kloosterveen voorspoedig. Dit geldt zowel voor de projectmatige bouw als voor onze eigen bouwkavels. Op bedrijventerrein Messchenveld 1A is ongeveer 2,2 hectare aan bedrijventerrein verkocht.
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 6 van 275
1.2 College van burgemeester en wethouders Burgemeester Marco Out Marco Out is de burgemeester van Assen sinds 16 december 2014. De burgemeester is voorzitter van de raad en van het college van burgemeester en wethouders. - Bestuurlijke coördinatie - Algemeen bestuurlijke en juridische aangelegenheden - Openbare orde en veiligheid - Brandweer / Veiligheidsregio / Politie - Wettelijke taken / burgerzaken - Ambassadeursfunctie / representatie - Lid regiegroep SNN - Communicatie - Internationale contacten - Handhaving (coördinerend)
Wethouder Albert Smit -
Financiën Vastgoed en Grondbedrijf Sport Uitbreiding Kloosterveen Gezondheid (GGD), GGZ en Verslavingszorg Wijkwethouder van Assen-Oost en de buitendorpen
Wethouder Martin Rasker - Duurzaamheid en energietransitie - Wijken (coördinerend) - Digitalisering - Onderwijs en arbeidsmarkt - Verkeer en vervoer - Recreatie en toerisme
Wethouder Bert Jan ten Oever - Economie en werkgelegenheid - Binnenstad
- Evenementen - TRZ en TT - Rijksdiensten
- Stadsmarketing
- Wijkwethouder van Assen-West en Marsdijk
- Cultuur - Groen, grijs en afval - Milieu (RUD) - Wijkwethouder van Kloosterveen en de Lariks Wethouder Cor Staal - Wonen - Stadskwartier - Omgevingswet (Ruimtelijke ordening) - Participatie, meedoen, schuldhulpverlening en armoede - Inburgering - Bestuurlijke netwerken en lobby - Regio Groningen-Assen - Drenthe 4.0 - Wijkwethouder van Centrum en Peelo
Wethouder Jan Broekema - Wmo en Jeugdzorg - Jongeren - Welzijn - Inwoners en participatie - Diversiteit - Preventie - Wijkgericht werken - Personeel en organisatie - Bestuurlijke en ambtelijke vernieuwing - Publieke dienstverlening - Dierenwelzijn - Wijkwethouder van Noorderpark en Pittelo Gemeentesecretaris Theo Dijkstra Algemeen directeur van de gemeente Assen
Het college van B&W voor de bestuursperiode 2022-2026 is benoemd met ingang van 16 juni 2022. Bestuursakkoord 2022-2026
Dichtbij en Daadkrachtig
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 7 van 275
1.3 Financieel resultaat en resultaatbestemming Financieel resultaat De uitvoering van de begroting 2023 is afgesloten met een positief rekeningresultaat van € 31,4 miljoen. Dit betreft het rekeningresultaat voor resultaatbestemming. Ten opzichte van de begroting is dit resultaat € 16,6 miljoen gunstiger. In de bijgestelde begroting (stand Slotwijziging 2023) was namelijk sprake van een overschot van € 14,7 miljoen. We stellen voor € 7,3 miljoen van dit exploitatieresultaat specifiek te bestemmen: •
Toevoegen resterende vrijgevallen middelen Reserve groot onderhoud aan Reserve groot onderhoud voor een bedrag van € 4,5 miljoen.
•
Toevoegen resterende middelen Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid' aan Reserve duurzaamheid voor een bedrag van € 1,2 miljoen.
•
Inzet middelen voor projectvernieuwing financiële systemen voor een bedrag van € 1,4 miljoen.
•
Toevoegen resterende provinciale middelen Binnenstadsfonds aan Reserve Binnenstad voor een bedrag van € 0,15 miljoen.
Het resterende resultaat van € 9,4 miljoen vloeit terug naar de algemene reserve. Tezamen met het positieve begrotingsresultaat van € 14,7 miljoen bedraagt de totale toevoeging aan de algemene reserve op basis van het jaarrekeningresultaat 2023 daarmee € 24,1 miljoen.
Resultaten per programma Samengevat ziet het resultaat per programma en het eindresultaat van de jaarrekening 2023 er als volgt uit: (bedragen x € 1.000)
Programma
Primaire begroting 2.460 2.460 2.882 23.389
Bijgestelde begroting 361 361 1.312 24.448
Realisatie
Saldo
-958 -958 23 27.513
1.318 1.318 1.289 -3.066
-20.507
-23.136
-27.491
4.355
Mutaties in de reserves Toevoegingen Onttrekkingen
-421 500 -921
-951 1.611 -2.562
-980 1.611 -2.591
29 0 29
02. Werken in Assen Werken in Assen Saldo voor baten en lasten Lasten Baten
28.458 28.458 28.618 59.826 -31.208
29.494 29.494 29.705 60.676 -30.972
28.752 28.752 28.956 61.240 -32.284
742 742 749 -564 1.313
Mutaties in de reserves Toevoegingen
-160 0
-210 0
-204 0
-6 0
Onttrekkingen
-160
-210
-204
-6
118.056
109.428
106.887
2.541
01. Wonen in Assen Wonen in Assen Saldo voor baten en lasten Lasten Baten
03. Meedoen in Assen Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 8 van 275
Programma
Primaire begroting 118.056 113.806 121.226
Bijgestelde begroting 109.428 105.383 136.498
Realisatie
Saldo
106.887 101.742 134.451
2.541 3.641 2.047
Baten
-7.421
-31.115
-32.708
1.593
Mutaties in de reserves Toevoegingen
4.250 5.000
4.045 5.000
5.145 5.578
-1.099 -578
Onttrekkingen
-750
-955
-434
-521
16.643 16.643 17.825 17.999
3.879 3.879 19.342 19.846
3.210 3.210 18.671 19.295
669 669 671 551
-174
-504
-624
120
Mutaties in de reserves Toevoegingen
-1.182 0
-15.463 0
-15.461 0
-2 0
Onttrekkingen 05. Samenwerken aan Assen Samenwerken aan Assen Saldo voor baten en lasten Lasten
-1.182 3.741 3.741 3.741 4.598
-15.463 4.209 4.209 4.209 5.066
-15.461 4.287 4.287 4.287 5.174
-2 -79 -79 -79 -108
Baten 06. Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering Saldo voor baten en lasten Lasten
-857 59.614 59.614 59.614 68.866
-857 61.261 61.261 61.298 72.695
-887 63.630 63.630 63.671 81.253
30 -2.369 -2.369 -2.372 -8.557
Baten Mutaties in de reserves Onttrekkingen
-9.252 0 0
-11.397 -37 -37
-17.582 -40 -40
6.185 3 3
07. Vastgoed en Grondbedrijf Vastgoed en Grondbedrijf Saldo voor baten en lasten Lasten
13.408 13.408 13.672 44.618
28.112 28.112 18.880 49.576
24.572 24.572 10.270 38.612
3.540 3.540 8.610 10.964
Baten
-30.946
-30.696
-28.342
-2.354
Mutaties in de reserves Toevoegingen
-264 221
9.232 9.717
14.302 16.022
-5.070 -6.305
Onttrekkingen
-486
-486
-1.720
1.235
08. Algemeen financieel beleid Algemeen financieel beleid Saldo voor baten en lasten Lasten
-243.180 -243.180 -237.191 6.771
-251.486 -251.486 -227.573 19.698
-261.735 -261.735 -236.016 13.941
10.249 10.249 8.443 5.757
Baten Mutaties in de reserves Toevoegingen
-243.962 -5.989 1.689
-247.271 -23.913 21.128
-249.958 -25.718 21.127
2.686 1.806 1
-7.678
-45.041
-46.845
1.804
-800
-14.742
-31.354
16.612
Meedoen in Assen Saldo voor baten en lasten Lasten
04. Aantrekkelijk Assen Aantrekkelijk Assen Saldo voor baten en lasten Lasten Baten
Onttrekkingen
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 9 van 275
Resultaat na resultaatbestemming (Bedragen x € 1.000) Resultaat
Primaire begroting 800 800 800
Bijgestelde begroting 14.742 14.742 14.742
Realisatie
Saldo
24.083 31.354 31.354
9.341 16.612 16.612
Voorstel resultaatbestemming Toevoeging aan bestemmingsreserves
0 0
0 0
-7.271 -5.852
-7.271 -5.852
Inzet t.b.v. project vernieuwing financiële systemen
0
0
-1.419
-1.419
Resultaat na resultaatbestemming Resultaat jaarrekening Exploitatieresultaat
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 10 van 275
Grootste afwijkingen ten opzichte van de begroting (Bedragen x € 1 miljoen) Verklaring
Voordelige afwijking Bij de jaarrekening 2022 zijn de onderhoudsvoorzieningen vrijgevallen. We hadden begroot deze eind 2023 weer te vormen voor een bedrag van € 14,8 miljoen. Na intensief overleg met de accountant zijn we voor het onderhoud van vastgoed uitgekomen op € 10,3 miljoen. In 2024 vormen we een nieuwe voorziening voor civiele kunstwerken en volgt nog een correctie op de activawaardering.
Afwijking 18,6 4,5
De reserve weerstandsvermogen valt deels vrij vanwege een lagere inschatting van de risico's per einde jaar.
1,8
We hebben extra middelen ontvangen uit het gemeentefonds voor zowel 2023 als voorgaande jaren.
1,7
Geen stortingen en onttrekkingen aan de voorziening onderhoud gebouwen. Pas einde boekjaar zijn de onderhoudsvoorzieningen opnieuw gevormd.
1,3
In 2023 hebben we een rijksuitkering van € 1,6 miljoen ontvangen in het kader van de 'Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)'. Doel van deze regeling is om de capaciteit te vergroten voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. Van de ontvangen uitkering resteert nog een bedrag van € 1,2 miljoen. Voorgesteld wordt deze middelen toe te voegen aan de Reserve Duurzaamheid zodat deze kunnen bijdragen aan de opgaven binnen het programma Energietransitie.
1,2
Er wordt een lager beroep op het meedoenbeleid dan begroot. Voor participatie, bijzondere bijstand (o.a. studenten) en sport en cultuurvouchers is niet het gehele budget ingezet. Ook het beroep op kwijtschelding van gemeentelijke belastingen is iets lager dan begroot.
1,1
De rijksmiddelen voor het uitbetalen van de energietoeslagen door het Werkplein Drentsche AA zijn in 2022 en 2023 niet volledig benut en vallen vrij. We hadden in 2023 hogere verkoop- en pachtopbrengsten. Dit betreft m.n. Plesmanstraat 2 en Loneresweg 1. Het programma Sociale Stad Assen (SSA) laat een voordeel zien. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door uitstel van het werk ten aanzien van de hervormingsagenda jeugd. Dit heeft deels te maken met de val van het kabinet. Daarnaast zijn personele posities in het programma later ingevuld wegens de krapte op de arbeidsmarkt.
1,0
Het budget voor incidentele uitgaven is in 2023 niet geheel ingezet.
0,8
Er is een teruggave van de Belastingdienst ontvangen over voorgaande jaren.
0,8
In de begroting is rekening gehouden met invoering van de omgevingswet per 1 januari 2023 en daarbij behorende lagere inkomsten. De invoering is definitief ingegaan per 1 januari 2024. Er zijn meer individuele bouwvergunningen verstrekt en ook zijn voor enkele grote bouwprojecten vergunningen verleend, waaronder aan Actium. Hierdoor zijn de bouwleges hoger uitgevallen. Door de latere invoering is ook een lagere bijdrage betaald aan de Omgevingsdienst Drenthe (voorheen RRUD). Een groter deel van de kosten is bij de Provincie Drenthe komen te liggen. Het door het Rijk beschikbaar gestelde budget in het kader van de Participatiewet (gebundelde uitkering - BUIG) is € 1,3 miljoen hoger vastgesteld dan het vooraf door het Rijk beschikbaar
0,8
Jaarstukken gemeente Assen 2023
0,9 0,8
0,7
Pagina 11 van 275
Verklaring gestelde - voorlopige - budget. De uitkeringen in het kader van de Participatiewet zijn € 0,9 miljoen hoger uitgekomen dan begroot. De bedrijfsvoeringskosten van WPDA en de uitvoering van de BBZ vielen in totaliteit € 0,4 miljoen voordeliger uit.
Afwijking
De kosten voor noodopvang Asielzoekers voor het COA vielen lager uit dan begroot.
0,7
Er is minder uitgegeven aan subsidies ten behoeve van kunst & cultuur en evenementen. Daarnaast was het niet noodzakelijk de ontvangen rijksbijdrage ter compensatie van corona effecten volledig in te zetten.
0,6
Nadelige afwijking Er is sprake van hogere zorgkosten Jeugd onder andere door duurdere en intensievere zorg voor behandeling. Daarnaast is sprake van zwaardere en intensievere zorg inzake dagbesteding en dagbehandeling.
-3,1 -1,4
De personele inzet oversteeg het formatieplan. Gedurende het jaar zijn meerdere nieuwe projecten opgestart waarvoor specifieke externe deskundigheid is ingehuurd. Dit betreft bijvoorbeeld de voorbereidingskosten m.b.t. de energietransitie en gebiedsontwikkeling. Daarnaast zijn de kosten hoger als gevolg van de situatie op de arbeidsmarkt. Er worden meer vacatures tijdelijk ingevuld met extern personeel. Voor de opvang van Oekraïners is € 2,0 miljoen ingezet. Deze extra personeelskosten zijn volledig gefinancierd vanuit de beschikbaar gestelde rijksmiddelen. Ook is sprake van hogere lasten door ziektevervanging. De hogere personeelskosten worden grotendeels gecompenseerd door hogere projectdekking en inkomsten uit detacheringen van personeel bij andere gemeenten en instellingen. Verder is Assen centrumgemeente voor het Samenwerkingsverband Sociaal domein Noord en Midden Drenthe (NMD). Het aandeel Assen in de totale kosten is hoger dan begroot. Daarnaast is een bijdrage aan het Innovatiefonds NMD niet begroot.
-0,9
Er is sprake van hogere zorgkosten Wmo onder andere door intensievere begeleiding. Binnen huishoudelijke hulp hadden we te maken met flinke prijsindexering en het aantal cliënten blijft toenemen. Diverse overige afwijkingen Saldo overige afwijkingen < € 0,5 miljoen
-0,8
1,1 1,1 16,6
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 12 van 275
Gerealiseerde uitgaven en inkomsten 2023
Uitgaven (bedragen x € 1 miljoen)
Programma Meedoen in Assen
€ 140,0
% 32,9%
Bedrijfsvoering
81,3
19,1%
Werken in Assen
61,2
14,4%
Vastgoed en Grondbedrijf Algemeen financieel beleid
54,6 35,1
12,8% 8,3%
Wonen in Assen Aantrekkelijk Assen
29,1 19,3
6,8% 4,5%
Samen werken aan Assen
5,2
1,2%
Soort inkomsten Gemeentefonds
€ 221,9
% 48,5%
Reserves en voorzieningen
67,7
14,8%
Doeluitkeringen
66,1
14,5%
Belastingen
44,3
9,7%
Grondexploitatie en projecten
25,4
5,6%
Huren en pachten
16,2
3,5%
Overige inkomsten
7,1
1,6%
Dividend, aandelen en rente Opbrengsten uit afval
4,6 2,8
1,0% 0,6%
Eigen bijdragen inwoners
1,1
0,2%
Inkomsten (bedragen x € 1 miljoen)
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 13 van 275
Voorstel resultaatbestemming Het resultaat van de jaarrekening 2023 is € 31,4 miljoen voordelig. Bij de bepaling van het resultaat hebben we rekening gehouden met stortingen in en onttrekkingen aan reserves, die vastliggen op grond van aanvaard beleid en besluitvorming. (Bedragen x € 1.000)
Resultaat 2023 na voorstel resultaatbestemming Gerealiseerde resultaat 2023 Saldo van baten en lasten 2023
Bedrag 24.082 31.353 23.138
Stortingen en onttrekkingen aan reserves conform besluitvorming en aanvaard beleid
8.215
Voorstel resultaatbestemming Toevoegen resterende vrijgevallen middelen "Reserve groot onderhoud" aan 'Reserve groot onderhoud' Toevoegen resterende middelen 'Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid' aan "Reserve duurzaamheid"
-7.271 -4.495
Inzet middelen t.b.v. project financiële systemen Toevoegen resterende provinciale middelen Binnenstadsfonds aan ‘Reserve Binnenstad’
-1.419 -150
-1.207
Bestemmen resterende vrijgevallen middelen "Reserve groot onderhoud" Als gevolg van het feit dat in de jaarrekening 2022 geen actuele beheerplannen beschikbaar waren voor de onderhoudsvoorzieningen moesten deze vrijvallen ten gunste van het resultaat. Aangezien deze middelen wel benodigd waren voor het toekomstig onderhoud van het gemeentelijk vastgoed zijn deze middelen middels de resultaatbestemming 2022 gestort in een bestemmingsreserve voor groot onderhoud. Voor het onderhoud van vastgoed zijn nieuwe beheersplannen opgesteld en hierdoor konden weer nieuwe onderhoudsvoorzieningen worden gevormd voor een totaalbedrag van € 10,3 miljoen. Voor het onderhoud van civiele kunstwerken zijn nog geen actuele beheersplannen beschikbaar waardoor een bedrag van € 4,5 miljoen ten gunste van het resultaat 2023 is gekomen. Voor het toekomstig groot onderhoud van de civiele kunstwerken is een bedrag van € 3,2 miljoen benodigd. In 2024 zal hiervoor opnieuw de voorziening civiele kunstwerken worden gevormd. Daarnaast moet in 2024 een afwaardering in de balans plaatsvinden van activa die als onderhoud zijn gekwalificeerd. Hiervoor dient het resterende bedrag van € 1,3 miljoen beschikbaar te blijven.
Om bovenstaande reden wordt voorgesteld het totaal beschikbare bedrag van € 4,5 miljoen weer toe te voegen aan de bestemmingsreserve groot onderhoud zodat deze middelen in 2024 weer kunnen worden ingezet voor de civiele kunstwerken.
Bestemmen resterende middelen 'Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid' Het programma Energietransitie moet ertoe leiden dat het energiegebruik in Assen in 2050 CO2-neutraal is. Dit hoofddoel is in lijn met landelijke en internationale afspraken over het tegengaan van klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Recent wetenschappelijk onderzoek laat zien dat Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 14 van 275
de afname van de uitstoot niet snel genoeg gaat om klimaatverandering en aantasting van biodiversiteit tegen te gaan en dat ons nog weinig tijd rest om de benodigde energiemaatregelen te nemen. Daarom is het van groot belang om continuïteit op de lange termijn te waarborgen en daartoe de Reserve Duurzaamheid in te zetten. In 2023 hebben we een rijksuitkering van € 1,6 miljoen ontvangen in het kader van de 'Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE)'. Doel van deze regeling is om de capaciteit te vergroten voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. De middelen zijn bedoeld om voldoende arbeidskrachten in te huren om het klimaat- en energiebeleid uit te voeren. Zonder deze extra inzet zullen de doelen vanuit de Klimaatwet niet behaald worden. Van de ontvangen uitkering resteert nog een bedrag van € 1,2 miljoen. Deze is vrijgevallen ten gunste van het resultaat. Voorgesteld wordt deze middelen toe te voegen aan de Reserve Duurzaamheid zodat deze kunnen bijdragen aan de opgaven binnen het programma Energietransitie.
Inzet middelen t.b.v. project vernieuwing financiële systemen Onze huidige financiële systemen zijn al langdurig in gebruik (15 tot 20 jaar). Door de veroudering voldoen deze systemen niet meer aan de huidige stand van de techniek en voldoet de inrichting van de systemen niet meer aan de huidige en toekomstige inzichten en wensen. Het selecteren en implementeren van nieuwe financiële systemen is een complex en meerjarig traject. Dit vraagt voor de komende jaren om een totaal projectbudget van € 1,4 miljoen. Voorgesteld wordt dit budget te dekken vanuit het positieve rekeningresultaat 2023.
Bestemmen resterende provinciale middelen Binnenstadsfonds We hebben van de provincie middelen ontvangen voor de ontwikkeling van de binnenstad (totaal € 3 miljoen). In 2023 heeft de definitieve afrekening plaatsgevonden van deze verkregen subsidie van de provincie. Het resterende deel van deze middelen (€ 150.000) is bestemd voor de herinrichting van de Noordersingel-Menning. Deze ontwikkeling zal plaatsvinden in 2024-2025. De hiervoor bestemde middelen willen we daarom toevoegen aan de bestaande 'Reserve Binnenstad'.
Gerealiseerd resultaat 2023
Het resterende overschot ad € 9,4 miljoen wordt conform de afspraken ten gunste van de algemene reserve gebracht.
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 15 van 275
2. Programmaplan 2.1 Wonen in Assen ........................................................................................................................... 17 2.2 Werken in Assen .......................................................................................................................... 27 2.3 Meedoen in Assen........................................................................................................................ 33 2.4 Aantrekkelijk Assen ...................................................................................................................... 40 2.5 Samen werken aan Assen ............................................................................................................ 44 2.6 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................. 49 2.7 Vastgoed en grondbedrijf ............................................................................................................ 53 2.8 Algemeen financieel beleid .......................................................................................................... 59
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 16 van 275
2.1 Wonen in Assen Scope In Programma Wonen in Assen leest u over beleid, financiën en ontwikkelingen op het gebied van wonen, woningmarkt, ruimtelijke ordening, bereikbaarheid, duurzaamheid, en de Omgevingswet.
Wat kost het? Tabel begrotingsprogramma (Bedragen x € 1.000) Beleidsthema
Primaire begroting 2023 2.882 23.389 1.786
Bijgestelde begroting 2023 1.312 24.448 2.523
Realisatie 2023
Saldo 2023
23 27.513 2.460
1.289 -3.066 63
2%
02. Openbare ruimte 03. Bereikbaarheid, verkeer en vervoer
13.852 1.417
13.912 1.678
16.270 1.680
-2.358 -2
-17% %
04. Duurzaamheid
6.334
6.334
7.104
-769
-12%
Baten 01. Woningbouw/woonplan 02. Openbare ruimte 03. Bereikbaarheid, verkeer en vervoer
-20.507 -1.818 -8.097 -205
-23.136 -4.099 -8.042 -205
-27.491 -4.615 -9.828 -279
4.355 516 1.786 74
-13% -22% -36%
04. Duurzaamheid
-10.388
-10.790
-12.769
1.979
-18%
-421 500 500
-951 1.611 500
-980 1.611 500
29 0 0
%
02. Openbare ruimte
0
0
0
0
%
03. Bereikbaarheid, verkeer en vervoer
0
1.111
1.111
0
%
04. Duurzaamheid
0
0
0
0
%
Onttrekkingen 01. Woningbouw/woonplan
-921 0
-2.562 0
-2.591 0
29 0
%
02. Openbare ruimte
-569
-569
-569
0
%
03. Bereikbaarheid, verkeer en vervoer 04. Duurzaamheid
-352
-1.933
-1.933
0
%
0
-60
-89
29
-49%
2.460
361
-958
1.318
Saldo voor baten en lasten Lasten 01. Woningbouw/woonplan
Mutaties in de reserves Toevoegingen 01. Woningbouw/woonplan
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Afw. in %
Pagina 17 van 275
Investeringen (Bedragen x € 1.000) Soort investering Bedrijfsafval
Restant InvesteringsTotaal Geactiveerde Onderhanden krediet 2022 krediet 2023 investerings- investeringen investeringen krediet
Restantkrediet ultimo 2023
19
35
54
87
0
Gladheidsbestrijding Groen
0 194
14 150
14 344
0 25
0 0
14 319
Huishoudelijke afvalinzameling
934
100
1.034
179
0
855
Kunstwerken Markten
0 15
159 0
159 15
0 0
13 0
146 15
Openbare verlichting
6
0
6
0
0
6
Overig Riolering
93 549
0 3.949
93 4.498
0 308
0 1.101
93 3.089
Ruimtelijke ordening
528
0
528
35
0
493
Spelen
319
0
319
266
0
53
Verkeer
983
2.385
3.368
597
56
2.715
0
0
0
138
-92
-46
Watergangen Waterwegen
332 428
76 62
408 490
0 0
0 219
408 271
Wegbeheer
1.914
1.267
3.181
845
74
2.261
Woningbouw/woonplan
0 6.314
12.557 20.754
12.557 27.068
0 2.480
7.326 8.698
5.231 15.891
VRI
-33
Verbonden partijen die bijdragen aan het programma De volgende Verbonden Partijen worden ingezet om het doel van het programma Wonen in Assen te realiseren: De toelichting staat in de Paragraaf Verbonden Partijen, klik op de naam om naar de pagina te gaan Regio Groningen - Assen (RGA) Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD)
Doelen Woningmarkt sluit aan bij behoefte Wat willen we bereiken? Woningmarkt sluit aan bij behoefte We willen beweging in de woningmarkt in onze stad die past bij de woonbehoefte van onze (toekomstige) inwoners. We zorgen voor passende woonruimte voor ieder inkomen in alle wijken, waarin ook zorg een plek krijgt. Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 18 van 275
We zetten in op een forse versnelling van de woningbouw in en buiten de stad (meer dan 3.000 nieuwe woningen in 2030 en meer dan 500 woningen in Kloosterveen in de eerste 4 jaar). We zetten stevig in op sociale en betaalbare koop voor jongeren en starters. Verder is 30% van de nieuwe woningen bestemd voor sociale huur.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoering woonvisie Invoering nieuwe beleidsinstrumenten De Doelgroepenverordening maakt het mogelijk om in het bestemmingsplan percentages voor sociale huur-, middenhuur- en goedkope koopwoningen voor te schrijven. Ook regelt het de definities, prijzen, de bijbehorende doelgroepen en de instandhoudingstermijnen. Het vereveningsfonds sociale woningbouw is ingevoerd om de bouw van sociale huurwoningen te stimuleren. Bouwt een projectontwikkelaar minder sociale huurwoningen, dan moet de ontwikkelaar een bijdrage storten in het gemeentelijk vereveningsfonds. Bouwt een ontwikkelaar meer sociale huurwoningen, dan kan de ontwikkelaar een bijdrage krijgen uit het vereveningsfonds. De opkoopbescherming zorgt ervoor dat betaalbare woningen niet meer kunnen worden opgekocht voor de verhuur. Het doel van de regeling is dat er meer betaalbare koopwoningen beschikbaar komen voor starters en huishoudens met een laag- of middeninkomen. De regeling is opgenomen in de Huisvestingsverordening. Prestatieafspraken Voor 2024 heeft de gemeente Assen prestatieafspraken met de woningcorporaties Actium, Woonservice, Woonzorg Nederland, Omnia Wonen en hun huurderorganisaties MEVM, Stichting Huurdersbelangen Omnia Wonen, Samen Sterk en bewonerscommissie Ankerhof gemaakt. Deze afspraken geven invulling aan de opgaven van de sociale huursector volgens de Woonvisie Assen.
Huisvesting statushouders In verband met een vooraf verwachtte hogere instroom waren de taakstellingen huisvesting statushouders vorig jaar aanzienlijk groter dan voorheen. De instroom van vluchtelingen bleek uiteindelijk lager dan verwacht, waardoor de taakstellingen aan het eind van het jaar met 35% werden verlaagd. Assen moest in totaal 140 statushouders huisvesten (12 voorsprong per 1 januari + 83 taakstelling eerste helft + 69 taakstelling tweede helft van het jaar). Er werden 116 statushouders in Assen gehuisvest, 24 minder dan de taakstelling. Starters- en Verzilverleningen Halverwege het jaar werd 2 miljoen extra budget voor startersleningen beschikbaar gesteld, nadat het nog beschikbare budget voor de regeling uitgeput raakte. Aflossingen komen terug in het budget en zijn opnieuw beschikbaar voor startersleningen. Er werden 36 startersleningen aangevraagd waarvan er 31 zijn verstrekt voor een totaalbedrag van bijna € 1 miljoen. Van het halverwege 2023 beschikbaar gestelde budget is € 0,5 miljoen ingezet. Er zijn geen verzilverleningen verstrekt. Sinds de invoering van de regeling in 2019 is één verzilverlening verstrekt en resteert nog een budget van bijna € 1 miljoen.
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 19 van 275
Stand van zaken woningbouwopgave Assense woningvoorraad Op 31 december 2023 telde de Assense woningvoorraad 33.215 woningen. Vorig jaar werd voor 372 woningen een bouwvergunning verleend (nieuwbouw en transformatie van bestaande panden naar wonen. Per saldo zijn 77 woningen aan de Assense woningvoorraad toegevoegd via zogenaamde ‘overige toevoegingen en onttrekkingen’. Dit waren vooral transformaties van bestaande panden naar wonen in het centrum. Het grootste project was de transformatie van een deel van het Forum aan het Koopmansplein naar 43 huurappartementen. Per saldo groeide de woningvoorraad hiermee met 217 woningen. Dat was minder dan de gewenste groei van tenminste gemiddeld 300 woningen per jaar tot 2030. De productie van koopwoningen lag de afgelopen jaren onder het gewenste niveau, vooral als gevolg van vertraging bij de doorontwikkeling van Kloosterveen en de herontwikkeling van het Havenkwartier. Marktwerking is hier de oorzaak van. Eind 2023 zaten nog 521 vergunde nieuwbouwwoningen in de pijplijn. Hiervan waren er op dat moment 394 in aanbouw. De woningen die in aanbouw zijn worden naar verwachting in 2024 opgeleverd. Mutaties woningvoorraad 2023 Nieuwbouw
Totaal 143
huur 47
koop 96
Overige toevoegingen (m.n. transformatie bestaande panden) Sloop
88 -3
85 0
3 -3
Overige onttrekkingen en correcties Saldo
-11 217
-7 125
-4 92
Vergunningverlening 2023 Aantal vergunde woningen
Totaal 372
huur 260
koop 112
Woningen in de pijplijn per 31 december 2023 - aantal woningen in aanbouw
Totaal 394
huur 305
koop 89
- aantal woningen vergund, maar nog niet in aanbouw
127
77
50
Totaal in de pijplijn per 31 december 2023
521
382
139
Sociale huurwoningen Door woningcorporatie Actium werden vorig jaar 21 nieuwe huurwoningen opgeleverd. Er werden geen woningen gesloopt. De voorraad sociale huurwoningen nam daarmee met 21 woningen toe. Begin 2023 werd een Taskforce Sociale Woningbouw geformeerd voor meer regie op, en versnelling van, de bouw van sociale huurwoningen in Assen. Het betreft een samenwerkingsplatform tussen de gemeente en de woningcorporaties Actium en Woonservice. Er werd een vergunning verleend voor nieuwbouw van 240 sociale huurwoningen. Eind van het jaar waren 366 sociale huurwoningen in aanbouw: 322 van Actium en 44 van Woonservice.
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 20 van 275
In samenwerking met Actium is gewerkt aan de voorbereiding van de realisatie van in totaal ongeveer 150 flexwoningen op de locatie Groene Dijk. Hiermee willen we de druk op de sociale huursector verminderen en een mix van doelgroepen meer kansen bieden op woonruimte in Assen. Woningbouwplanning De Assense woningbouwplanning en -programmering omvatte plancapaciteit voor in totaal ruim 5.600 te bouwen woningen (bruto), per saldo goed voor toevoeging van ruim 4.700 woningen (netto) aan de Assense woningvoorraad op lange termijn (tot 2045). Hiervan zijn er ruim 2.300 (netto) gepland in bestaand stedelijk gebied (o.a. Binnenstad en Havenkwartier) en ongeveer 2.400 in Kloosterveen. Ongeveer 26% van deze capaciteit is planologisch geregeld, vergund of in aanbouw. Het op tijd tot uitvoering brengen van de resterende 74% vraagt nog de nodige regie en inzet, met name bij ontwikkelingen in bestaand stedelijk gebied. Daarom zijn vorig jaar een programmamanager woningbouw en een programmamanager Binnenstad aangesteld. In het kader van de Nationale woon- en bouwagenda (2022) zien ook Rijk en provincie meer dan voorheen toe op de realisatie van de woningbouwopgave, zoals afgesproken in de regionale woondeals (2022/2023). Daarnaast is in de Asser Ambitie Agenda (2023) een extra woningbouwambitie genoemd (zie 2.2.1).
Groene Stad van het Noorden Wat willen we bereiken? Groene Stad van het Noorden We willen de Groene Stad van het Noorden zijn. Het groen nodigt uit tot ontmoeten en is verzorgd en veilig. Naast groen als vertrekpunt bij ruimtelijke ontwikkelingen, streven wij een hoger niveau van beheer van de openbare ruimte na. Wij luisteren naar de wensen van onze inwoners en het groen op de ene plek in Assen kan er anders uit zien dan op een andere plek.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Beheer openbare ruimte We zien steeds vaker dat de effecten van de extremere weersomstandigheden terug in het beheer. Zo was bijvoorbeeld het najaar van 2023 extreem nat, waardoor werkzaamheden uitgesteld moesten worden. Dit is opgevangen door flexibel plannen en heeft geen financiële gevolgen. De drie noordelijke provincies, de drie provinciehoofsteden, Bouwend Nederland en de twee asfaltcentrales, hebben stappen gezet in het verduurzamen van de asfaltketen. Het gaat daarbij om de ambitie van overheids- en marktpartijen in Noord-Nederland om kansen voor verduurzaming op het gebied van asfalttoepassingen te benutten. In Assen is een proef gedaan met Harsfalt. Dit 100% biologische asfaltmengsel draagt bij aan de reductie van fossiele grondstoffen en het behalen van klimaatdoelstellingen.
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 21 van 275
Rioolvervanging is een vast onderdeel dat elk jaar wordt uitgevoerd. In de Vogelkerslaan en de Gerard Doustraat is de riolering vervangen. Met een inloopsessie en enquête over het schetsontwerp hebben inwoners hun wensen doorgegeven. We maken zoveel mogelijk werk met werk mogelijk. Werkzaamheden aan het riool zijn gecombineerd met: •
realisatie van extra groen
•
open parkeervakken voor betere waterafvoer
•
aanleg van een wadi
•
hergebruik van straatstenen
Vaststelling groenvisie We hebben met netwerkpartners verder gewerkt aan de Groenvisie Assen 2040. Na een informerende sessie in het DCA en een verduidelijkende brief van ons college, heeft uw raad de groenvisie op 21 december 2023 vastgesteld. Afgesproken is dat we binnen een half jaar een uitvoeringsagenda met financiële onderbouwing opstellen. Omdat de groenvisie op een aantal onderdelen raakt aan de Visie Klimaatadaptatie, ontwikkelen we voor beide visies één gezamenlijke uitvoeringsagenda.
Duurzaam bereikbare stad Wat willen we bereiken? Duurzaam bereikbare stad
Assen is een bereikbare stad, waarin iedereen zich makkelijk en veilig kan verplaatsen, het liefst op een duurzame manier. We stimuleren het gebruik van de fiets en zorgen dat deze op een nette manier gestald kan worden. Wij zetten ons in voor een snellere verbinding over het bestaand spoor en het toevoegen van (knooppunten voor) snelle busverbindingen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Start actualisatie mobiliteitsvisie In november hebben we hierover met de raad gesproken. Daarnaast hebben we inwoners naar hun mening gevraagd via het Stadspanel en tijdens een rondgang op de markt. Uit de enquête die door meer dan 2000 bewoners is ingevuld blijkt dat ze meer ruimte willen voor lopen, fietsen, bewegen, ontmoeten, spelen en groen. Ze zijn echter terughoudend om deze ruimtevraag ten koste te laten gaan van de ruimte die in de stad is gereserveerd voor autoverkeer.
Vaststelling uitvoeringsprogramma mobiliteit Projecten voor fietsers Voor de herinrichting Beilerstraat hebben we samen met Provincie Drenthe onderzocht aan welke kwaliteitseisen de herinrichting minimaal moet voldoen voor de Doorfietsroute Assen - Beilen. Met ondernemers in de binnenstad zijn plekken voor fietsparkeren gekozen.
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 22 van 275
Samen met onze buurgemeenten zijn we gestart met het uniform maken van de kantmarkeringen (strepen langs de zijkant om veilig op koers te blijven) op fietspaden, zodat tenminste de hoofdfietsroutes Vries-Assen en Gieten-Rolde-Assen straks dezelfde markeringen hebben. Verder is een aantal verbetervoorstellen voor fietsers en voetgangers ontwikkeld, die we gaan uitvoeren. Voorbeelden zijn: Zichtheugte-Herepad, Molenstraat-Thorbeckelaan en Nobellaan – Mr. P.J. Troelstralaan. Projecten voor ander verkeer Voor een dekkend laadnetwerk personenauto’s is een nieuwe concessie voor Noord-Nederland getekend. We zijn daarna doorgegaan met de uitvoering van het plan zoals vastgelegd in de Laadvisie 2023-2027. In verschillende parkeergarages zijn de eerste laadplekken opgeleverd en werkend. Voor de Mahatma Gandhiweg is onderhoud aan het asfalt uitgevoerd. We hebben hierbij: •
De markering veranderd.
•
De fietsoversteken rondom het wijkwinkelcentrum ruimer gemaakt door de blokken te verplaatsen.
•
Op enkele plekken de voorrangsituatie veranderd, zodat die klopt met wat mensen verwachten.
Daarnaast zijn we gestart met een bredere verkeersstudie naar het autoluw maken van de Groningerstraat. Onderdeel daarvan is verkennen wat we moeten doen om aan de hoofdinfrastructuur Noorderpark (Industrieweg-Europaweg-wegvak Peelo) om sluipverkeer te voorkomen Overige ontwikkelingen Als onderdeel van de wijkaanpak Pittelo hebben we na gesprekken met inwoners, ondernemers en nooden hulpdiensten een eerste ontwerp opgesteld voor herinrichting infrastructuur. Als aanvulling op het reguliere verkeerseducatieprogramma, dat we gezamenlijk met buurtgemeenten en provincie uitvoeren, hebben we projecten voor gedragsbeïnvloeding uitgevoerd. Daarnaast hebben we extra acties georganiseerd voor de fietsverlichtingscampagne. Andere voorbeelden zijn: •
Het repareren van fietsen.
•
Een fietstraining voor elektrische fietsen op middelbare scholen.
•
Het aanbrengen van gronduitingen op acht locaties, in het kader van ‘Week van de Snelheid’.
Circulair gebruik van grondstoffen Wat willen we bereiken? Circulair gebruik van grondstoffen We zien afvalstoffen als grondstoffen. Dat geldt voor zowel het afval dat wij inzamelen bij de inwoners, als voor de afvalstoffen die vrijkomen in onze bedrijfsvoering en bij onze werken. Het Asser milieupark faciliteert als belangrijke schakel deze wijze van werken.
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 23 van 275
Wat hebben we daarvoor gedaan? Voorbereiding milieupark We hebben de raad regelmatig geïnformeerd over de plannen voor het nieuwe milieupark. Voor raadsleden is een bezoek aan aansprekende milieuparken in Almere (2022) en Noordenveld georganiseerd. In januari 2024 is een besluit genomen over de nieuwbouw van het milieupark in Assen, waarbij we het nieuwe milieupark modulair inrichten en steeds flexibel kunnen aansluiten bij de overgang naar een circulaire economie.
Afvalstromen De totale hoeveelheid afval is gedaald van 452 naar 443 kg per inwoner. De hoeveelheid niet-gescheiden restafval (fijn + grof) is iets gestegen van 172 kg naar 173 kg per inwoner. De kwaliteit en zuiverheid van gescheiden ingezamelde grondstoffen is van belang voor het hergebruik ervan. Het Afvalfonds controleert op afval dat niet in het PMD thuishoort, zoals bijvoorbeeld kunststof tuinstoelen, ondoorzichtige zakken met inhoud of nog volle drinkpakken die voor vervuiling zorgen. Halverwege 2023 is het Afvalfonds opeens strenger op de kwaliteit en zuiverheid gaan toezien. In 2023 is landelijk gezien 25% van het gescheiden ingezamelde PMD afgekeurd. In Assen was dat 30%. Afkeuring betekent extra kosten en minder inzamelvergoeding. In 2023 hebben wij door de UPV (Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid) op matrassen 60% van de transport- en verwerkingskosten vergoed gekregen. In 2022 was dit 15% en in 2024 zal dit 100% zijn. De inhoud van de Grondstoffenagenda 2025-2030 wordt medio 2024 vastgesteld om daarna te worden uitgevoerd.
Verlagen CO2-uitstoot Wat willen we bereiken? Verlagen CO2-uitstoot We geven Assen mooier en beter door aan volgende generaties en faciliteren de energietransitie. Het verder omlaag brengen van de CO2-uitstoot is hierin de belangrijkste doelstelling. Daarbij moet iedereen mee kunnen doen en de mogelijkheid krijgen om de gebouwde omgeving betaalbaar te verduurzamen. Samen met Mijn Buurt Assen gaan we actief de wijken in en stimuleren en ondersteunen we inwoners, bedrijven en andere organisaties bij verduurzaming van hun eigen woningen, gebouwen en vervoer.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoering programma Energietransitie Bij het verduurzamen van woningen ondersteunden we acht lokale energie-initiatieven. Daarnaast hebben we het pilotproject energiearmoede uitgevoerd in de wijken Lariks, Pittelo, Noorderpark en Assen-west. Binnen het plan Altijd Goed is het project Witgoedwissel succesvol verlopen en is het eerste Asser Energieloket geopend. Ook is het Fixteam Drenthe bij inwoners langs geweest en is een proef met subsidie voor Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 24 van 275
Doe het Zelvers in isoleren uitgevoerd. Voor bedrijven is een Ondernemersontbijt georganiseerd en in de binnenstad is een energieschouw uitgevoerd. We zijn begonnen met het realiseren van de Energietuin Assen Zuid. Dit is een groot zonnepark dat 21 MW energie kan opwekken. Het maakt deel uit van de Regionale Energie Strategie Drenthe, een plan om op grote schaal duurzame energie op te wekken. Het bijzondere aan dit park is dat het niet alleen energie opwekt, maar ook bijdraagt aan de natuur en recreatie. We hebben onderzoek naar geothermie uitgevoerd en een bronnenstrategie voor de stad opgesteld. Daarnaast is het eerste deel van het dashboard voor CO2monitoring gereed. Er is onderzoek gedaan naar de CO2-afdruk van de eigen bedrijfsvoering. Daarbij is gekeken naar het eigen vastgoed, wagenpark en woon-/werkverkeer. Het gasgebruik in de gebouwen bleek 80% van de totale uitstoot te bepalen. Positief resultaat is behaald met het gebruik van HVO (Hydrotreated Vegetable Oil) voor het eigen wagenpark. Dat heeft tot een flinke daling van CO2 gezorgd.
Zero-emissie zone We hebben een studie laten doen om te kunnen beoordelen of de grootte van de Zero Emissie Zone (ZOE) voldoende is om maatschappelijk positieve effecten te hebben. Het vervolg hierop is dat we in gesprek gaan met inwoners en ondernemers over de invoering van de ZOE - en waar ze vervolgens ondersteuning bij nodig hebben.
Integrale besluitvorming ruimte Wat willen we bereiken? Integrale besluitvorming openbare ruimte Vanuit een integrale benadering komen tot snellere en betere besluitvorming over ruimtelijke initiatieven met ruimte voor maatwerk door een gebiedsgerichte aanpak.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Gereed voor start Omgevingswet Door de komst van de Omgevingswet zijn de processen en termijnen voor omgevingsvergunningen gewijzigd. Om hier goed op voorbereid te zijn, hebben we de processen herschreven en nieuwe werkafspraken gemaakt die vanaf 1 januari 2024 gelden. De Omgevingswet kent een digitale ingang: het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Voor het uitwisselen van gegevens hebben we een nieuwe Vergunningenapplicatie ingevoerd. Dit geldt ook voor de software om het Omgevingsplan op te stellen. We zijn gestart met intake- en omgevingstafels: de plek waar initiatieven worden beoordeeld en collega’s integraal adviseren. Ook het onderwerp participatie heeft hierin een plek. Om voor inwoners en initiatiefnemers helder te maken hoe het proces vanaf 1 januari 2024 loopt, is de website aangepast en aangevuld met een stappenplan. Het Klantcontactcentrum (KCC) is getraind in de nieuwe werkwijze en de baliedienstverlening wordt uitgebreid indien nodig.
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 25 van 275
De geplande participatieverordening is nog niet opgesteld. Uw raad heeft de Nota van Uitgangspunten (NvU) voor het Omgevingsplan van Assen vastgesteld. Deze dient de komende jaren als leidraad en bevat inhoudelijke en procesmatige keuzes en de planning per gebied. We zijn gestart met de eerste wijziging voor de wijk Marsdijk.
Integrale gebiedsontwikkeling (koppeling met programma Aantrekkelijk) We hebben in verschillende gebieds- en beleidsprojecten aan de uitvoering van de Omgevingsvisie gewerkt. Een voorbeeld is het Programma Stadskwartier. De aanpak zorgt voor synergie tussen de ontwikkelingen in de drie deelprojecten: Binnenstad, Stadsboulevard en Havenkwartier. Binnen het programma liepen verschillende projecten waar uitvoering en beleid samenkomen, zoals: het opstellen van de structuurvisie Havenkwartier, ontwikkeling Dreuplein, Rolderstraat, nieuw terrassenbeleid, onderzoek herbestemming graansilo’s Havenkade en gevelverbetering winkelstraten. Onder meer marktwerking en strijdigheid met bestemmingsplan maken dat sommige ontwikkelingen achterblijven.
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 26 van 275
2.2 Werken in Assen Scope In Programma Werken in Assen leest u over beleid, financiën en ontwikkelingen op het gebied van bedrijvigheid, werkgelegenheid en economie.
Wat kost het? Tabel begrotingsprogramma (Bedragen x € 1.000) Beleidsthema
Primaire begroting 2023
Saldo voor baten en lasten Lasten 05. Participatie en inkomen
28.618
Bijgestelde begroting 2023 29.705
59.826 57.724
60.676 58.650
61.240 59.280
-564 -630
-1%
06. Econ. ontwikkeling en innovatie
2.102
1.986
1.940
46
2%
0
40
21
19
49%
Baten 05. Participatie en inkomen 06. Econ. ontwikkeling en innovatie
-31.208 -31.071
-30.972 -31.071
-32.284 -32.378
1.313 1.307
-4%
-137
100
93
6
6%
07. FlorijnAs Mutaties in de reserves Toevoegingen 06. Econ. ontwikkeling en innovatie
0 -160 0 0
0 -210 0 0
0 -204 0 0
0 -6 0 0
%
07. FlorijnAs Onttrekkingen 06. Econ. ontwikkeling en innovatie 07. FlorijnAs
0 -160 -160
0 -210 -170
0 -204 -184
0 -6 13
% -8%
0
-40
-21
-19
49%
28.458
29.494
28.752
742
07. FlorijnAs
Realisatie 2023
Saldo 2023
28.956
749
Afwijking in %
%
Verbonden partijen die bijdragen aan het programma De volgende Verbonden Partijen worden ingezet om het doel van het programma Werken in Assen te realiseren: De toelichting staat in de Paragraaf Verbonden Partijen, klik op de naam om naar de pagina te gaan Eems Dollard Regio; Recreatieschap Drenthe; WPDA; WMD Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 27 van 275
Doelen
Versterken vestigingsklimaat voor bedrijven Wat willen we bereiken? Versterken vestigingsklimaat voor bedrijven We zetten de EZ-agenda voort, zodat Assen een aantrekkelijke stad blijft om te verblijven, werken en ondernemen. Bedrijven, instellingen en organisaties dragen dat met ons uit via Stadsmarketing. We blijven investeren in een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bestaande en nieuwe bedrijven. Kansen benutten we beter door krachten en kwaliteiten te verbinden. Ondernemers bouwen actief mee aan hun eigen stad.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Ondernemers faciliteren Investeren in krachtsectoren en MKB Met het economisch programma werken we aan een gezond en toekomstbestendig regionaal ecosysteem van bedrijvigheid, banen, innovatie, verdienvermogen en werkgelegenheid. Dit doen we langs drie strategische pijlers in samenwerking met partners in onze stad en regio. We hebben een terugblik gedaan met de Economische Agenda op stoom. •
Voor het optimaliseren van onze MKB-dienstverlening werken we samen met ondernemend Assen en Vaart in Assen aan het verbeteren van de MKB-Dienstverlening. In de vorm van een ondernemersreis over de Omgevingswet is toegelicht wat deze nieuwe wet inhoudt en hoe dat aansluit bij de wensen van ondernemers bij complexe aanvragen. De ondernemers kijken uit naar de start van de Omgevingswet. Het uitgangspunt ‘Ja, mits’ spreekt ze aan.
•
We zijn gestart met een nieuwe rol voor de versterking van de economische krachtsectoren Zorg&Innovatie/Biotech, Energie, Vrijetijdseconomie en (Rijks-)overheid. De regisseurs krachtsectoren zijn het eerste aanspreekpunt voor de strategische partners en grote organisaties die actief zijn binnen onze krachtsectoren.
•
De ruimtelijk economische visie is in ontwikkeling. Dit is de ruimtelijke vertaling van onze ambities en is nodig om toekomstbestendige werklocaties te behouden en te creëren. We hebben diverse gesprekken gevoerd met partijen in onze stad en regio. Zoals provincie Drenthe, regio Groningen Assen, Ondernemend Assen en onderwijsinstellingen.
•
We investeren in de ruimtelijk economische ontwikkeling van Zuid Oost Assen. Het gebied bestaat uit vier deelgebieden en betreft de stationsomgeving, het GGZ-terrein, Schepersmaat –Mandemaat en het WZA-terrein. Dit doen wij in samenwerking met belanghebbenden in het gebied.
Jaarstukken gemeente Assen 2023
Pagina 28 van 275
Vijfduizend nieuwe banen Wat willen we bereiken? Vijfduizend nieuwe banen We willen samen met partners, waaronder het Rijk en de provincie, nieuwe banen naar de stad halen. Zo’n 5.000 banen is een streefgetal. Met het verder ontwikkelen van kansrijke gebieden, zoals de Stadsboulevard Zuid, versterken wij het vestigingsklimaat.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Bestuurlijk voornemen Johan Willem Friso kazerne en perspectief op werkgelegenheid Asser Ambitie Agenda Samen met Ondernemend Assen en Vaart in Assen is de gemeente gestart met de Asser Ambitie Agenda. In deze agenda bundelen maatschappelijke organisaties, bedrijven, onderwijs en overheidsinstellingen de krachten om samen 10.000 extra woningen te bouwen, 5000 nieuwe banen te creëren en Assen te laten bruisen als studentenstad. De Asser Ambitie Agenda heeft Assen op de kaart gezet en geeft duidelijkheid over onze groeiambities. In 2024 maken we concreter hoe we deze doelen willen bereiken. Toekomst JWF Kazerne Assen veiliggesteld De gemeente heeft zich met bedrijven en maatschappelijke instellingen in Assen succesvol ingezet voor het behoud van de Johan Willem Friso (JWF) kazerne. Er zijn afspraken gemaakt tussen de gemeente, provincie Drenthe en ministeries van Defensie en Binnenlandse Zaken over de toekomst van de kazerne in het “Bestuurlijk Voornemen JWF kazerne”. De uitwerking van het Bestuurlijk Voornemen is gestart en wordt in de komende jaren voortgezet. Rijkswerkgelegenheid voor Assen De gemeente zet in haar lobby stevig in op de kracht van Assen en de regio. Samen met noordelijke gemeenten en provincies laten we zien wat het Noorden kan bieden voor Nederland.