7. Concept- Begroting 2027 WPDA
Tekst van het document
Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 1 BEGROTING Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 2 Inhoud Inleiding ................................ ................................ ................................ ................................ ....... 3 1. WPDA in het kort ................................................................................................................................. 6 Beleidsbegroting ................................ ................................ ................................ .......................... 9 2. Programmaplan: Bestaanszekerheid voor alle inwoners .................................................................... 9 2.1 Voldoende en voorspelbaar inkomen (Borgen) .............................................................................. 10 2.2 Zinvolle dagbesteding en ontwikkeling (bouwen en bestendigen) ................................................. 12 3. Verplichte paragrafen ........................................................................................................................ 15 3.1 Weerstandsvermogen ..................................................................................................................... 15 3.2 Onderhoud kapitaalgoederen .........................................................................................................
16 3.3 Financiering ..................................................................................................................................... 16 3.4 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................ 17 3.5 Verbonden partijen ......................................................................................................................... 19 3.6 Openbaarheid .................................................................................................................................. 19 Financiële begroting ................................ ................................ ................................ ................... 20 4.1 Financieel ......................................................................................................................................... 20 4.2 Overzicht van baten en lasten begroting 2027-2030 ...................................................................... 26 4.4 Overzicht van gerealiseerde baten & lasten per taakveld .............................................................. 27 4.5 Prognosebalans 2027-2030 .............................................................................................................
28 4.6 Financieel – gemeente Aa en Hunze ............................................................................................... 29 4.7 Financieel – gemeente Assen .......................................................................................................... 31 4.8 Financieel – gemeente Tynaarlo ..................................................................................................... 33 Bijlage I Risicobeheersing ...................................................................................................................... 35 Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 3 Inleiding U leest de begroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 van Werkplein Drentsche Aa (WPDA). We schrijven de begroting in de context van een aantal ontwikkelingen die van invloed (kunnen) gaan zijn op de uitvoering. Het is onrustig. Onrust in de wereld heeft effect op handelsrelaties, (energie)prijzen en mogelijk de economische groei. Het nieuwe kabinet heeft zich hiertoe te verhouden met keuzes voor de overheidsfinanciën door bijvoorbeeld meer te investeren in defensie. De Kadernota Inkomen, Ontwikkeling en Werk en bijbehorende uitvoeringsagenda en is evenwel een stevige basis. De opdrachten en ambities zijn helder en worden vertaald naar een concrete uitwerking. Politieke ontwikkelingen Nederland kent voor het eerst een minderheidskabinet.
Binnen het domein Werk en Inkomen is het kabinet van plan om de duur van de werkloosheidsuitkering te verlagen tot maximaal 1 jaar. Tegelijkertijd wil de coalitie blijven investeren op de hervorming van de arbeidsmarktstructuur. Een leven lang ontwikkelen is daarbij belangrijk en draagt bij aan een wendbare en weerbare arbeidsmarkt. Verder wordt mogelijk het eigen risico voor de zorgverzekering hoger. In maart 2026 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. In de loop van dat jaar worden nieuwe bestuursakkoorden gesloten en colleges gevormd. Er ligt druk op de gemeentelijke financiën, mede vanwege het uitgestelde ravijnjaar (2028). Economie en arbeidsmarkt De Nederlandse economie groeit in 2027 naar verwachting gematigd door, met prognoses die variëren tussen 1,1% en 1,5%. De groei wordt vooral gedreven door stijgende huishoudconsumptie en overheidsbestedingen (o.a. defensie), terwijl de werkloosheid licht oploopt tot ongeveer 4,3% à 4,4%. De arbeidsmarkt blijft krap. Voor werkgevers in onze arbeidsmarktregio is het nog steeds lastig om medewerkers te vinden. Door de focus te verschuiven van diploma’s naar vaardigheden kunnen werkgevers makkelijker nieuwe medewerkers vinden. In een snel veranderende arbeidsmarkt blijft scholing belangrijk voor wie werkzekerheid wil. De sectoren zorg, onderwijs, kinderopvang en veiligheid zijn belangrijk voor de maatschappij en economie.
Net als de ICT, de bouw en techniek. Niet alleen werkgevers, maar wij allemaal merken de gevolgen van de krapte. Dit blijkt uit de druk op de zorg bijvoorbeeld of tekorten in de horeca. De infrastructuur van de sociaal ontwikkelbedrijven de komende jaren een stevige impuls. Landelijk worden meerjarig extra middelen beschikbaar gesteld voor de doorontwikkeling van deze infrastructuur om inwoners met of zonder indicatie beter te ondersteunen naar duurzaam werk. Daarnaast gaat de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur door. Om arbeidsmarkt- dienstverlening toegankelijker en beter vindbaar te maken komt er één loket: het Werkcentrum. Hier kunnen werkzoekenden, werkenden en werkgevers terecht voor vragen over werk, loopbaanstappen, (arbeidsmarktgerichte) scholing en personeelsvraagstukken. De doelgroep en rol van WPDA in de regio wordt groter door de oprichting van het Werkcentrum. WPDA verbindt beide functies op een locatie. Dienstverlening aan alle inwoners vindt plaats in het nieuwe centrum voor inkomen, ontwikkeling en werk. Inwoners uit de gemeenten Aa en Hunze, Assen en Tynaarlo kunnen hier terecht voor ondersteuning die echt het verschil maakt. Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 4 Nieuwe wetgeving, ander mensbeeld Het programma de Participatiewet in Balans gaat door. Menselijke maat, eenvoud en vertrouwen zijn de uitgangspunten van dit programma.
Voor inwoners betekent dit dat er meer aandacht komt voor de persoonlijke situatie. Gemeenten stemmen met inwoners af wat nodig is om aan het werk te komen, te blijven of om actief te worden in de buurt, wijk of vereniging om als vrijwilliger aan de slag te gaan. Er is ruimte voor mantelzorg. Het verrekenen van inkomen met de uitkering wordt makkelijker gemaakt met een bufferbudget en het automatisch verrekenen van inkomen. Het niet naleven van verplichtingen wordt milder. Zo wordt het vergisrecht geïntroduceerd en kan vaker worden volstaan met een waarschuwing. De wet proactieve dienstverlening zorgt ervoor dat inwoners gewezen mogen worden op regelingen waar ze nu geen gebruik van maken. Een grondslag voor het uitwisselen van data tussen gemeenten, UWV en het SVB is geregeld. Inwoners zullen wel zelf moeten aanvragen en kunnen daarbij worden ondersteund. De Taaleis in de bijstand krijgt een andere vorm. Als inwoners de Nederlandse Taal onvoldoende beheersen dan krijgen zijn een actief aanbod om dit te verbeteren en zo mee te kunnen doen in de maatschappij. Scholen, het doorstoompunt en gemeenten werken samen aan het voorkomen van vervroegde uitval van school. De leeftijdsgrens is verhoogd naar 27 jaar en geldt voor alle onderwijsniveaus. De wet die deze samenwerking mogelijk maakt is in 2026 ingevoerd.
Regionale plannen vormen de basis voor een sluitende aanpak waarbij het aantal vroegtijdig schoolverlaters omlaag wordt gebracht. WPDA krijgt vanuit wetgeving een actievere om met het onderwijs uitval van school te voorkomen. De kadernota, het speelveld Met de Kadernota Inkomen, Ontwikkeling en Werk 2025-2028 wordt richting gegeven aan de uitvoering van de Participatiewet, met de nodige ambities voor de komende jaren. Het centrale thema is “Bestaanszekerheid voor iedereen”. Wanneer inwoners bestaanszekerheid ervaren geeft dat rust en ruimte voor ontwikkeling en participatie in de samenleving. Er staan nog te veel mensen aan de zijlijn terwijl er in sectoren flinke personeelstekorten zijn. De kadernota richt zich niet meer ‘alleen’ op de doelgroepen van de Participatiewet, maar op alle inwoners. De nadruk ligt meer dan ooit op de ontwikkeling van inwoners in plaats van de snelste route naar betaald werk. Ook wordt meer ingezet op het toepassen van maatwerk bij financiële ondersteuning. Gemeenten organiseren dienstverlening dicht bij de inwoners. In Aa en Hunze heeft de 1-loket gedachte vorm gekregen. Inwoners kunnen hier terecht met alle vragen binnen het sociaal domein. Buurtkracht Assen krijgt vorm met ontmoetingsplekken voor inwoners in elke wijk en het sociaal team Tynaarlo staat met een stevige impuls op financiële ondersteuning en sociale activering.
Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 5 Wat gaat het kosten Met deze begroting geven wij invulling aan de landelijke opdrachten en de lokale opdrachten van onze gemeenten. In de financiële paragraaf maken we een vertaling van wat naar verwachting de landelijke en niet-beïnvloedbare en verplichte uitvoering gaan kosten. Voor enkele onderdelen van de kadernota zijn structurele en meerjarig incidentele rijksmiddelen en andere financieringsstromen beschikbaar, zoals het Just Transition Fund en middelen vanuit het Nationaal Programma Groningen. Voor de uitvoering van de ambities in een aantal pijlers zijn incidenteel extra middelen geraamd. Dit betreft onder andere middelen die worden ingezet om onderdelen uit de Kadernota Inkomen, Ontwikkeling en Werk in de praktijk te beproeven, voordat deze eventueel structureel worden ingezet. We stemmen met onze gemeenten af wanneer en voor welke doelen deze worden ingezet. Als gemeenschappelijke regeling van de gemeenten zijn wij er ons van bewust dat we scherp aan de wind moeten zeilen. Wij denken actief mee met over mogelijke besparingen en zullen waar nodig middels begrotingswijzigingen bijsturen. Dit doen wij in overleg zodat we de kwaliteit van de dienstverlening aan onze inwoners op orde houden. De directie van Werkplein Drentsche Aa Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 6 1.
WPDA in het kort Bij WPDA hebben inwoners laagdrempelig toegang tot ondersteuning op het gebied van inkomen, ontwikkeling, werk en participatie. Samen met onze drie gemeenten en partners in het sociaal domein streeft WPDA naar een samenleving waarin niemand buiten de boot valt en waarin alle inwoners zelfredzaam zijn en (duurzaam) actief meedoen. De gemeenten Aa en Hunze, Assen en Tynaarlo willen inwoners bestaanszekerheid bieden op vier belangrijke terreinen: • Een voldoende en voorspelbaar inkomen – zodat mensen rond kunnen komen en een buffer kunnen opbouwen. • Een zinvolle dagbesteding – met als ideaal een betaalde baan, maar ook andere vormen van maatschappelijke deelname. • Een betaalbare woning en toegang tot zorg – zodat iedereen een dak boven het hoofd heeft en de juiste ondersteuning krijgt. • Ontwikkeling – om inwoners te helpen hun vaardigheden te verbeteren en kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Zo willen de gemeenten de bestaanszekerheid van hun inwoners versterken en hun maatschappelijke deelname zo groot mogelijk laten zijn. Wij dragen daaraan bij vanuit de volgende missie: “WPDA ondersteunt inwoners bij het verkrijgen van bestaanszekerheid, ontwikkeling en werk. Dit doen we door inkomensondersteuning, ontwikkelingstrajecten en begeleiding naar werk, met als uitgangspunt vertrouwen, eenvoud en menselijke maat”.
Wij helpen onze inwoners waarbij wij uitgaan van acht leidende principes. Dit zijn de uitgangspunten voor hoe we inwoners benaderen en ondersteunen: 1. We sluiten aan bij wat mensen kunnen. We houden rekening met iemands situatie en mogelijkheden. 2. We handelen vanuit de bedoeling van de wet. Niet regels, maar hulp aan inwoners staat centraal. 3. We werken op basis van vertrouwen en gelijkwaardigheid. We nemen inwoners serieus en behandelen hen met respect. 4. We houden rekening met de menselijke maat. We kijken naar de echte behoeften van mensen, niet alleen naar de regels. 5. Iedereen krijgt hulp. Niemand wordt weggestuurd zonder een oplossing of doorverwijzing. 6. Onze dienstverlening moet eenvoudig en toegankelijk zijn. We verminderen bureaucratie en maken regels begrijpelijk. 7. Meedoen is het doel. We stimuleren inwoners om actief deel te nemen aan de samenleving, op een manier die bij hen past. 8. Extra aandacht voor kwetsbare groepen. Zoals statushouders, jongeren en mensen met een arbeidsbeperking. Het beleidsmatig kader bestaat naast landelijke wet- en regelgeving uit regionaal en lokaal beleid. De Kadernota is voor de komende jaren door de gemeenten vastgesteld. De ambities en de uitvoering die hiervoor nodig is strekken zich uit over de gehele periode van de kadernota.
De kadernota geeft richting aan het “wat” onze gemeenten willen bereiken (effect van beleid en beoogde doelen). Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 7 WPDA heeft de opdracht en is verantwoordelijk voor de vertaling van de politiek bestuurlijke doelen uit de kadernota naar effectieve uitvoering, het “hoe”. De concrete acties die nodig zijn om de beoogde resultaten te behalen worden bestuurlijk afgestemd inclusief benodigde financiering en opgenomen in een uitvoeringsagenda waarover verantwoording wordt afgelegd aan de gemeenten. We beoordelen de uitvoering niet alleen op cijfers, maar vooral op merkbare verbeteringen voor inwoners. Dit betekent dat we sturen op effecten die mensen daadwerkelijk in hun dagelijks leven ervaren en niet alleen te kijken naar hoeveel mensen uitstromen uit de bijstand. WPDA vervult hiermee de kernopdracht om iedereen die dat nodig heeft te ondersteunen bij het behouden van bestaanszekerheid en deelname aan de maatschappij. Meer samenwerking Onze gemeenten organiseren dienstverlening dichter bij de inwoners, in de eigen buurt of via een gezamenlijke ontmoetingsplek. Buurtkracht in Assen, 1 loket in Aa en Hunze en de doorontwikkeling van het sociaal team in Tynaarlo zijn hier op gericht. WPDA sluit graag aan op deze nieuwe omgevingen.
Het onderzoek “een brede blik op bijstand” van het Sociaal Planbureau leert ons dat inwoners in de bijstand vaak uitdagingen hebben op meerdere levensgebieden, zoals inkomen, taal, gezondheid, basisvaardigheden en schulden. Dit beeld is herkenbaar. Door samenwerking brengen we oplossingen naar inwoners toe. We brengen onze expertise op financiële regelingen en ontwikkeling naar werk graag in omdat dit een onderwerp is dat breed speelt in het sociaal domein. De samenwerking met het mbo-scholen en Doorstroompunt is geïntensiveerd vanwege de verhoging van de leeftijdsgrens naar 27 jaar en uitbreiding van de doelgroep. WPDA krijgt een actieve rol om, samen met het onderwijs, schooluitval te voorkomen of jongeren met een startkwalificatie te begeleiden naar werk. Met het doorstroompunt wordt samengewerkt voor een terugkeer naar het onderwijs of werk als die startkwalificatie (nog ontbreekt) Met werkgevers hebben we meer partnerschappen om inwoners duurzaam uit te laten stromen naar kansrijke en duurzame beroepen. We doen dit door werkgevers actief te betrekken bij de vormgeving van het nieuwe centrum. In dit centrum hebben we leerlijnen met werkgevers ontwikkeld en ingericht voor onze inwoners. Duurzame uitstroom in alle (kansrijke)beroepen is hiermee een stap dichterbij. Door effectieve samenwerking worden inwoners sneller en beter ondersteund.
Door in gezamenlijkheid scherp aan de wind te varen kan de druk op de gemeentelijke financiën worden verminderd. Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 8 De arbeidsmarktregio: Werk in Zicht De arbeidsmarktregio is ons regionale samenwerkingsverband voor werkgeversbenadering en de sluitende aanpak onderwijs-arbeidsmarkt. De doelstellingen voor de arbeidsmarktregio zijn voor de jaren 2023-2027 vastgelegd in een programmaplan. Hierin is opgenomen dat: • Inwoners die (meer uren) willen werken en dat nu niet doen (ongekend talent) willen we bereiken en weten hen te activeren naar werk; • Er zijn verschillende ontwikkelcentra in de regio. Kansrijk opleiden en een leven lang (kunnen) ontwikkelen zijn hierin belangrijke onderdelen. • Inwoners plaatsen we - voorzien van voldoende vaardigheden - duurzaam uit, bij onze ontwikkelpartners of bij andere collega-ondernemers. In 2027 werken we op basis van dezelfde uitgangspunten aan een nieuw programmaplan voor en met onze gemeenten.
Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 9 Beleidsbegroting 2. Programmaplan: Bestaanszekerheid voor alle inwoners Wij blijven werken aan bestaanszekerheid voor alle inwoners. Bestaanszekerheid biedt inwoners rust en ruimte om zich te kunnen ontwikkelen en mee te kunnen doen in de samenleving. Dat houdt in dat daarvoor de basisvoorwaarden op orde moeten zijn, namelijk de zekerheid hebben van voldoende en voorspelbaar inkomen, de zekerheid van werk en van mee kunnen doen in de samenleving. Maar ook de zekerheid van een dak boven je hoofd in een geschikte en betaalbare woning en in een veilige omgeving, met snelle, betaalbare en toegankelijke zorg. Voor WPDA houdt werken aan bestaanszekerheid voor onze inwoner in dat we dat doen langs vier logische stappen die naadloos aansluiten bij de doelen van de Participatiewet, de uitdagingen in de arbeidsmarkt en de ambities uit de kadernota: 1. Bereiken: Het begint met het vinden en bereiken van inwoners die onze ondersteuning nodig hebben. We wachten niet af maar zoeken mensen actief op. Dit doen we samen met partners in het veld. 2. Borgen: Eerst een stevige basis. Dit betekent het aanpakken van directe problemen zoals schulden, financiën, huisvesting op orde en toegang tot zorg, zodat inwoners rust en ruimte krijgen om vooruit te kijken. 3. Bouwen: Als de basis er is dan werken we samen aan ontwikkeling en perspectief.
Dit omvat basisvaardigheden zoals taal en rekenen, werknemersvaardigheden en vakvaardigheden gericht op een specifieke baan. We doen dit altijd in samenwerking met partners, zodat we écht iets kunnen betekenen. 4. Bestendigen: Duurzame participatie staat centraal. Onze hulp stopt dus niet als iemand een baan of een stabiele situatie heeft bereikt. We blijven betrokken om ervoor te zorgen dat mensen niet terugvallen. Wij blijven inwoners ondersteunen nadat zij een baan of daginvulling hebben gevonden. Bij WPDA geloven we dat ontmoeting de sleutel is tot vertrouwen en samenwerking. Persoonlijk contact is verweven in alles wat we doen. Het Ontmoeten zorgt ervoor dat de inwoner zich nog meer welkom voelt bij WPDA, in een eigentijdse, laagdrempelige, inspirerende omgeving waar men verbinding ervaart en graag terugkomt. En waar wij met partners invulling geven aan het “no wrong door” principe.
Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 10 2.1 Voldoende en voorspelbaar inkomen (borgen) Het besteedbaar inkomen van veel huishoudens (op of net boven het sociaal minimum) is te laag, waardoor mensen niet goed mee kunnen doen aan de samenleving en soms helemaal niet rond kunnen komen. Het benutten van verschillende regelingen met verschillende loketten en voorwaarden vraagt veel van het doenvermogen van inwoners. Een life event, zoals werkaanvaarding of een echtscheiding, zorgt voor een stijging of daling van het inkomen. Hiermee veranderd ook de aanspraak op regelingen. Dit is aan de voorkant niet altijd duidelijk door verschillende definities en de veelheid aan regelingen. Zo ontstaan schulden. Mensen raken verdwaald in het systeem, gebruiken de regelingen niet en haken zelfs af. Vaak durven zij daardoor ook de stap naar (meer) werk niet altijd te zetten. Wetenschappelijk is bewezen dat armoede een belemmering is bij het vinden en behouden van werk en andersom weten we ook dat het hebben van werk de grootste kans biedt om uit de armoede te komen. Participatiewet in Balans Eén van de doelen en uitgangspunten van de Participatiewet in Balans is het bieden van een toereikend inkomen. Het moet een doelmatig vangnet zijn, zeker en voorspelbaar en waarvan de rechten en plichten begrijpelijk en goed na te leven zijn.
In 2027 zorgt het bufferbudget en het automatisch verrekenen van inkomsten voor financiële rust voor deeltijders. Handhaving of naleving van de inlichtingenplicht wordt anders ingericht. Inwoners krijgen meer ruimte om een fout te maken: het vergisrecht wordt ingevoerd. Wet proactieve dienstverlening Te veel inwoners weten niet dat zij recht hebben op een uitkering of voorziening. De aantallen zijn substantieel. Dit heeft te maken met onbekendheid van regelingen. Inwoners met een flexibel arbeidscontract en ZZP’ers hebben een schommelend inkomen en weten vaak niet van het bestaan van aanvullende inkomensregelingen. Met deze wetgeving kunnen het UWV, de SVB en WPDA bestanden uitwisselen en inwoners in beeld krijgen die recht hebben op aanvullende gemeentelijke voorzieningen zoals bijstand voor levensonderhoud of bijzondere bijstand. Kadernota Inkomen Ontwikkeling Werk Niet alleen huishoudens met een bijstandsuitkering zijn financieel kwetsbaar. Ook inwoners met een betaalde baan hebben het vaak lastig, de zogenoemde “werkende armen”. In de pijler “Voldoende en voorspelbaar inkomen” wordt daarom ingezet op het bieden van meer maatwerk, ook voor inwoners die niet enkel onder de Participatiewet vallen.
Wat willen we bereiken Om zekerheid te hebben over het inkomen is het belangrijk dat inwoners een stabiel en voorspelbaar inkomen hebben om van te leven en daarnaast ook in staat zijn om een financiële buffer op te bouwen. Dat kan alleen met effectieve inkomensregelingen die toegankelijk en minder bureaucratisch zijn. Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 11 Wat gaan we doen ✓ We bereiken de inwoner waarvan de bestaanszekerheid kwetsbaar is en maken maximaal gebruik van nieuwe wetgeving We zetten in 2027 op meer bereik met de wet proactieve dienstverlening. De wet maakt mogelijk om inwoners in beeld te krijgen en te wijzen op aanvragen die kunnen worden ingediend. We willen graag een extra stap zetten, er is meer mogelijk. Zo krijgen inwoners die in beeld komen een breder aanbod. We onderzoeken het recht op alle inkomensregelingen, zowel lokaal als landelijk. De verbinding op de gemeentelijke initiatieven zoals vroegsignalering en de overheidsbrede loketten in Assen is daarin logisch. Doorverwijzing naar partners in het sociaal domein, zoals Welzijn en de Gemeentelijke Kredietbank of een training basisvaardigheden wordt mogelijk in gemeenten. Ook is een aanbod naar ontwikkeling, participatie en werk mogelijk in het nieuwe Werkcentrum, bijvoorbeeld als het om aanvullende uren gaat. We doen daarmee wat kan en helpend is voor inwoners.
Deze uitbreiding van dienstverlening vindt plaats binnen de bestaande financiële kaders. ✓ We blijven regelingen eenvoudiger en toegankelijker maken Eigen regelingen kennen we zo snel mogelijk en waar mogelijk ambtshalve toe. Tijdens de contacten met onze inwoners ondersteunen we bij het aanvragen van andere regelingen. Bij life-events zoals bij een wijziging in de gezinssituatie verandert ook vaak het recht op regelingen en zoeken we contact. Statushouders worden in de eerste zes maanden volledig financieel ontzorgd. ✓ We blijven financiële nazorg bieden bij de stap naar werk om armoedeval te voorkomen Bij werkaanvaarding vervalt soms het (gedeeltelijk) het recht op landelijke en/of lokale regelingen. Met inwoners brengen we de financiële gevolgen in beeld en passen regelingen aan. Zo loont werk omdat voorkomen wordt dat schulden worden opgebouwd. We gaan in 2027 verder met een logisch en passend beoordelingskader om het besteedbare inkomen als uitgangspunt te nemen. In hoofdlijn gaat het er dan om wat iemand kan overhouden, nadat alle noodzakelijke uitgaven zijn gedaan. ✓ Uitvoering geven aan de maatregelen en wijzigingen van spoor 1 van de Participatiewet in Balans Vanaf 2027 wordt het makkelijker om te werken in deeltijd met een aanvullende uitkering.
Uit landelijke cijfers is bekend dat starten in deeltijd een hele goede opstap is om definitief uit te kunnen stromen uit de bijstand. Veel inwoners willen liever niet in deeltijd werken vanwege de onzekerheid die dat meebrengt. Het verrekenen van wisselende inkomsten werkt daarbij vaak belemmerend. Zo kan er in een maand veel worden verdiend wat een maand later moet worden verrekend. Als de inkomsten dan lager zijn ontstaat een financieel gat. We willen daarom graag starten met het bufferbudget voor inwoners die beginnen met deeltijd werk. Met dit bufferbudget kan, in maanden waar dat nodig is, aanvullend bijstand worden verleend. Die bijstand hoeft niet te worden terugbetaald. Daarnaast wordt het technisch mogelijk om inkomsten automatisch en actueel te verrekenen. Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 12 2.2 Zinvolle dagbesteding en ontwikkeling (bouwen en bestendigen) Participatiewet in Balans Er komt meer maatwerk in de benadering van inwoners. Dat niet iedereen in de bijstand aan het werk kan wisten we al en wordt in 2027 definitief in de Participatiewet onderschreven. De landelijke arbeidsverplichtingen vervallen grotendeels. Hierin stond opgenomen wat iedereen met een uitkering moet naleven om aan het werk te komen. Wat voor iedereen geldt staat straks in de wet en aanvullend wordt per inwoner middels maatwerk invulling gegeven aan de route naar ontwikkeling en werk.
Voor inwoners die niet aan het werk kunnen vervalt de tegenprestatie (de voor wat hoort wat benadering). Hiervoor in de plaats komt een generieke participatieplicht. Inwoners geven, met WPDA, invulling aan de manier waarop zij willen meedoen in de maatschappij. Welzijnspartijen zijn daarin een logische samenwerkingspartner. De pilot sociale activering die in Tynaarlo wordt uitgevoerd in 2026 is een leeromgeving voor de invulling vanaf 2027. Werk in Zicht/Waardewerk Met ESF-middelen en Nij Begun-middelen wordt het mogelijk om inwoners een nieuw instrument aan te bieden. Het gaat om een doelgroep die langjarig in de bijstand zit en gemotiveerd is om aan het werk te kunnen. Wij bieden maximaal 50 inwoners een betaalde baan die begint met ontwikkelen naar werk, daarna loonvormend werk in het ontwikkelcentrum waarna uitstroom naar betaald werk volgt (regulier werk, afspraakbaan of beschut werk). Dit nieuwe re-integratie- instrument krijgt drie jaar lang vorm in de gehele arbeidsmarkregio Werk in Zicht. We evalueren gedurende de looptijd en achteraf de meerwaarde met de Hanzehogeschool. Wet van school naar duurzaam werk De wet van school naar duurzaam werk gaat over het voorkomen van schooluitval. De leeftijdsgrens wordt verhoogd naar 27 jaar. De doelgroep wordt uitgebreid naar alle onderwijsniveaus.
Voor het PRO/VSO-onderwijs is feitelijk al een prima sluitende aanpak georganiseerd. Voor dreigende uitval in het MBO-onderwijs wordt meer inzet vanuit gemeenten verwacht. Met het MBO werkt WPDA samen bij het voorkomen van schooluitval voor jongeren op het Entree onderwijs (MBO1) en MBO2 BOL- onderwijs. Zo kan loopbaanbegeleiding worden ingezet of ondersteuning in een werkleertraject, ook als jongeren nog op school zitten (dit is nieuw). Ondersteuning bij MBO3 en 4 wordt ook onderdeel van samenwerking. HBO/WO jongeren kunnen, op basis van vrijwilligheid, een beroep doen op gemeenten. Verandering Taaleis in de bijstand Het voldoen aan de Taaleis krijgt een positievere inhoud. Inwoners die niet aan een minimum taalniveau voldoen kunnen niet goed meedoen in de maatschappij. Het blijft de bedoeling dat zijn dit actief verbeteren. Nieuw is dat een actief aanbod kan worden gedaan vanuit WPDA om hierin te ondersteunen. Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 13 Wat willen we bereiken Meer inwoners krijgen een passende dagbesteding, zoals betaald werk, vrijwilligerswerk of sociale activiteiten. Ook zorgen we ervoor dat de inwoner duurzaam deelneemt aan de maatschappij. Wat gaan we doen ✓ We gaan meer maatwerk leveren aan onze inwoners. Dat volgt uit de veranderingen in de Participatiewet in Balans.
Per inwoner komt er meer nadruk op maatwerk in de route naar werk of maatschappelijke participatie. Als het gaat om maatschappelijke participatie dan leren we van de pilot sociale activering in Tynaarlo. In de route naar werk ligt meer nadruk op individueel maatwerk. ✓ We bieden aan maximaal 50 inwoners een uniek ontwikkeltraject naar werk. Ze komen vanaf het begin van dit traject bij WPDA in loondienst. ✓ We zetten actief in op verbeteren van het taalniveau en verbreden dit naar basisvaardigheden Het verbeteren van basisvaardigheden is noodzakelijk om maatschappelijk volwaardig mee te kunnen doen. We zetten daarom in op meer dan allen de Taaleis en geven hieraan een ruimere uitleg en vervolg. Inwoners die nog niet beschikken over voldoende basisvaardigheden helpen we met eigen interventies of het warm overdragen naar partners in het werkveld. ✓ We geven met onderwijs en het doorstroompunt invulling aan de Wet van School naar duurzaam Werk. We begeleiden meer jongeren dan voorheen, tijdens en na het onderwijs naar betaald werk. ✓ Doorontwikkeling infrastructuur WPDA Op 1 januari 2027 staat de infrastructuur van het Inkomen-, Ontwikkel- en Werkcentrum. Alle inwoners met een ontwikkelvraag kunnen zich melden. De dienstverlening (de 4BO aanpak) die hoort bij de kadernota is ingericht.
Inwoners met financiële vragen kunnen terecht bij WPDA, waarbij er altijd iemand aanwezig is om te helpen. Inwoners - met en zonder uitkering - komen naar het talentperron, waarin ze kunnen ontdekken waar hun talenten liggen. In aansluitende leerlijnen (zoals horeca, zorg, bouw en techniek) start de ontwikkeling naar werk. We maken daarbij het onderscheid naar werknemersvaardigheden (wat heeft elke werknemer of nodig) en vakvaardigheden (wat heb je specifiek nodig). De arbeidsmarkt staat nooit stil en daarmee blijft de infrastructuur WPDA altijd dynamisch, in een veranderende omgeving. ✓ Er is een divers aanbod aan leerlijnen Om inwoners duurzaam te laten uitstromen naar werk is meer aandacht voor ontwikkeling nodig. Dat betekent dat we inwoners zolang ondersteunen als nodig is. De leerlijnen die we aanbieden zijn Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 14 altijd in samenwerking met onze sociale ontwikkelpartners zoals Hof van Saksen in Aa en Hunze, Sluyter in Assen of Complies in Tynaarlo. Het aantal sociale ontwikkelpartners breiden we uit. De noodzakelijke ontwikkeling in werknemersvaardigheden vindt eerst intern plaats. We leiden op in kansrijke beroepen zoals de zorg, horeca, bouw, techniek en ICT. Na een gedegen ontwikkeltraject is duurzame uitstroom een logisch vervolg.
We doen dat bij onze sociale ontwikkelpartners en alle andere werkgevers waar we inwoners duurzaam kunnen plaatsen. ✓ We zorgen voor bekendheid van ons nieuwe Centrum. Het nieuwe centrum is er niet alleen voor de “klassieke groep” bijstandsgerechtigden. Voor het vergroten van de bekendheid voeren we een actieve communicatie. Daarnaast organiseren we evenementen voor werkgevers en werkzoekenden zoals bijvoorbeeld het Startfest. Het aantal inwoners dat we gaan helpen is een ingroeimodel waarbij we gemeenten steeds zullen meenemen in aantallen en gevolgen voor de dienstverlening. Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 3. Verplichte paragrafen Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor gemeenten en provincies nemen wij in een aantal verplichte paragrafen op in onze begroting. Het gaat hier om de paragrafen weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financ | iering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en openbaarheid. 3.1 Weerstandsvermogen Wij zijn voor het weerstandsvermogen afhankelijk van de drie gemeenten. | Dit sluit aan bij de bestuurlijke afspraak dat financiële risico’s die voortkomen uit de uitvoering via de deelnemende gemeenten worden opgevangen. Een sluitende begroting betekent dat een tegenvaller die niet gecompenseerd kan worden door een meevaller, leidt tot een extra bijdrage van de gemeente.
Dit ontslaat ons niet van de verantwoordelijkheid om ons bewust te zijn van de mogelijke risico’s en on | s uiterste best te doen om die risico's te vermijden. Een groot deel van onze financiële risico’s kent een structureel karakter. De belangrijkste risico’s voor WPDA in 2027 betreffen: • | Volume- en BUIG-risico: afwijkingen in het bijstandsvolume en het macrobudget kunnen direct leiden tot hogere lasten voor gemeenten. • | Uitvoeringslasten nieuwe wetgeving | : met name op het gebied van gegevensuitwisseling, informatiebeveiliging en proactieve dienstverlening, waarvan de structurele impact zich nog ontwikkelt. • | Ontwikkel- en investeringsrisico’s Werkcentrum | : tempo en omvang van de groei van de doelgroep en het gebruik van voorzieningen zijn nog onzeker. Deze risico’s zijn nader uitgewerkt in bijlage I. Conform de systematiek van de gemeenschappelijke regeling worden financiële gevolgen via de gemeenten opgevangen. Weerstandsvermogen De bestemmingsreserve(s) ten behoeve van de bedrijfsvoering is (zijn) gemaximeerd tot 5% van de totale bedrijfsvoeringskosten. Wij rekenen in principe, na vaststelling van de jaarrekening, volledig af met de gemeenten. Wij zijn voor de weerstandscapaciteit van hen afhankelijk. Op het moment van begroten zijn er drie bestemmingsreserves aanwezig waarvan naar verwachting twee in 2026 volledig worden onttrokken.
Om het weerstandsvermogen in beeld te brengen schrijft het BBV in artikel 11 lid 2 onder d een aantal kengetallen voor. Voor ons gaat het hier om vier kengetallen (kengetallen voor grondexploitatie en belastingcapaciteit zijn voor ons niet van toepassing). Tabel 1: Kengetallen: | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 netto schuldquote | 5,69% | 12,23% | 12,14% netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | 5,69% | 12,23% | 12,14% solvabiliteitsratio | 7,02% | 0,00% | 0,00% structurele exploitatieruimte | 0,00% | 0,00% | 0,00% 15 Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa Bedragen * € 1.000 | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Eigen vermogen | 1.000 | - | - Vreemd vermogen | 13.246 | 18.473 | 19.222 Totaal Vermogen | 14.246 | 18.473 | 19.222 3.2 Onderhoud kapitaalgoederen Voor het groot onderhoud op het pand aan de W.A. Scholtenstraat 22 is een voorziening gevormd. Het doel van deze voorziening is om de kosten gelijkmatig over de jaren te verdelen, om zo grote schommelingen van jaar tot jaar te voorkomen. Het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) brengt in kaart welke onderhoudswerkzaamheden voor de komende 20 jaar gepland zijn en welke kosten dit met zich meebrengt. | In de nabije toekomst zal ook een | MJOP | voor het groot onderhoud aan de J.C. van Markenstraat 8 moeten worden opgesteld.
In deze begroting is alvast rekening gehouden met een bedrag voor het groot onderhoud aan dit pand. De storting in de voorziening | bedraagt op basis van het MJOP en de raming voor het nieuwe pand € 161.000. Jaarlijks zal deze storting geïndexeerd worden conform begrotingsrichtlijnen. | De verwachte eindstand van de voorziening in 202 | 7 bedraagt € 644.000. Tabel 2: Voorziening groot | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 onderhoud (bedragen * € 1.000) Beginstand | 304 | 414 | 510 Dotatie | 116 | 120 | 161 (Verwachte) onttrekking | - | 28 | 28 Eindstand voorziening | 420 | 506 | 644 3.3 Financiering Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet geeft het renterisico op korte termijn weer. Hieronder vallen alle kortlopende financieringen met een rente typische looptijd korter dan 1 jaar. Het doel van deze limiet is om te voorkomen dat bij herfinanciering van de leningen bij (aanzi | enlijk) hogere rente grote verschillen optreden in de hoogte van de rente die WPDA moet betalen. Het niveau van de kasgeldlimiet is beperkt tot 8,2% van het totaal van de begroting. De limiet voor WPDA in 202 | 7 bedraagt daardoor afgerond € 9,5 miljoen. Tabel 3: Kasgeldlimiet (bedragen *€ 1.000) | 1-1-2027 | 1-4-2027 | 1-7-2027 | 1-10-2027 | 31-12-2027 Begrotingstotaal | 115.503 | 115.503 | 115.503 | 115.503 | 115.503 Kasgeldlimiet (8,2% van begr.totaal) | 9.471 | 9.471 | 9.471 | 9.471 | 9.471 Gem.
vlottende schuld - gem. vlottende middelen | 527 | 0 | 0 | 0 | 920 Ruimte onder de kasgeldlimiet | 8.945 | 9.471 | 9.471 | 9.471 | 8.551 Renterisiconorm De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. De renterisiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal met een minimum van € 2,5 miljoen. Bedoeling van de normering is om tot een zodanige opbouw van de leningenportefeuille te komen, dat het renterisico uit hoofde van de renteaanpassingen en herfinanciering van leningen in voldoende mate wordt beperkt. De renterisiconorm ligt voor de begroting 2027 op € 23,1 miljoen. Er zal naar 16 Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa verwachting in 2027 een nieuwe lening worden aangetrokken in verband met de vernieuwbouw van de J.C. van Markenstraat 8. Op het moment van begroten is er geen aanleiding voor het herzien van de rente van bestaande leningen. De verwachte ruimte binnen de renterisiconorm is nog € | 22,5 miljoen. EMU-saldo Het EMU-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven met derden (dus geen afschrijvingen, waardemutaties, etc.) van de overheid op transactiebasis in een bepaalde periode.
Het EMU | -saldo geeft aan of er in een bepaald jaar met reële transacties meer geld ui | tgegeven is dan er in dat jaar is binnengekomen, of dat er netto geld overgehouden is. Het is daarmee een indicatie voor de ontwikkeling van de liquiditeits | - en financiële positie (eigen vermogen en schulden) van de gemeente(n). Het begrote EMU-saldo bedraagt € 2,5 miljoen. 3.4 Bedrijfsvoering WPDA is een samensturende, dienstverlenende organisatie. Wij willen van betekenis zijn en richten al onze inspanningen op het optimaal bedienen van onze inwoners (4BO aanpak). Onze bedrijfsvoering is ingericht op een zo goed mogelijke ondersteuning van de primaire processen, het borgen van de continuïteit en het grip houden (vinger aan de pols). Op die manier kunnen medewerkers zich bezighouden met hun vak en hun kwaliteiten optimaal inzetten om de beste resultaten te halen voor onze inwoners. Voor 2027 zien we de volgende ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op onze bedrijfsvoering. Wat de (financiële) impact is van onderstaande ontwikkelingen en op welke manier hier uitvoering aan gegeven zal worden is nog onzeker. Indien ontwikkelingen leiden tot een hogere vraag naar dienstverlening of aanvullende uitvoeringslasten, zal dit via de reguliere bestuurlijke lijn worden voorgelegd.
Werk in Zicht Programmaplan 2023 – 2027 en Werkcentrum De doelstellingen voor de arbeidsmarktregio zijn voor de jaren 2023 | -2027 vastgelegd in een programmaplan: duurzame deelname aan de arbeidsmarkt in goede en volwaardige banen en een sterkere arbeidsmarktpositie voor mensen die het risico lopen niet (meer) d | eel te kunnen nemen of achterop dreigen te raken. Met als ambitie om 20.000 inwoners vooruit te helpen. Dit gebeurt langs de lijnen Bereiken (van ongekend talent), Ontwikkelen (naar school, werk of participatie) en Duurzame inzetbaarheid (aanpassend vermog | en versterken). Hiervoor hebben wij het Werkcentrum binnen onze organisatie ingebed: werkzoekenden, werkenden en werkgevers kunnen bij het Werkcentrum terecht voor vragen over werk, volgende loopbaanstappen (arbeidsmarktgerichte) scholing en personeelsvraagstukken. Kadernota Inkomen Werk en Ontwikkeling 2025 | - 2028 De kadernota inkomen, ontwikkeling en werk 2025 | -2028 heeft als thema “Werken aan Bestaanszekerheid” voor alle inwoners. Onze deelnemende gemeenten hebben de lat hoog gelegd om bestaanszekerheid te verbeteren en participatie te vergroten. In 2027 bouwen we | verder aan WPDA en blijven we investeren in onze dienstverlening. Om nieuwe werkwijzen volgens de Kadernota uit te testen werken we met een experimenteerbudget.
WPDA Inkomen-, Ontwikkel- en Werkcentrum Voor WPDA houdt werken aan bestaanszekerheid voor onze inwoner in dat wij dat langs vier logische stappen doen die naadloos aansluiten bij de doelen van de Participatiewet, de uitdagingen in de arbeidsmarkt en de ambities uit de kadernota: 17 Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 18 1. Bereiken: Het begint met het vinden en bereiken van inwoners die onze ondersteuning nodig hebben. Wij wachten niet af maar zoeken mensen actief op. Dit doen wij samen met partners in het veld. 2. Borgen: Eerst een stevige basis. Dit betekent het aanpakken van directe problemen zoals schulden, huisvesting en toegang tot zorg, zodat inwoners rust en ruimte krijgen om vooruit te kijken. 3. Bouwen: Als de basis er is dan werken wij samen aan ontwikkeling en perspectief. Dit omvat basisvaardigheden zoals taal en rekenen, werknemersvaardigheden en vakvaardigheden gericht op een specifieke baan. Wij doen dit altijd in samenwerking met partners, zodat we écht iets kunnen betekenen. 4. Bestendigen: Duurzame participatie staat centraal. Onze hulp stopt dus niet als iemand een baan of een stabiele situatie heeft bereikt. Wij blijven betrokken om ervoor te zorgen dat mensen niet terugvallen. Wij blijven inwoners ondersteunen nadat zij een baan of daginvulling hebben gevonden.
Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 3.5 Verbonden partijen Werkplein Drentsche Aa neemt deel in de besloten vennootschap MFC Beheer. Werkplein Drentsche Aa is voor 100% eigenaar van MFC beheer. MFC Beheer B.V. MFC Beheer B.V. is een beheersvennootschap noodzakelijk voor het exploiteren van de horeca en de daarbij horende vergunningen en kent daarmee zeer weinig risico’s voor de financiële positie van Werkplein Drentsche Aa. Tabel 4: Verbonden partijen | Rekening 2025 | Begroting 2027 Bedragen * € 1.000 Eigen vermogen | 14 | 15 Vreemd vermogen | - | 0 Totaal vermogen | 14 | 15 Resultaat na belastingen | 1 | 1 3.6 Openbaarheid Actief openbaar maken De Wet Openbaarheid Overheid (WOO) voorziet in het openbaar maken van verschillende interne documenten, zoals agenda’s en besluitenlijsten van het dagelijks en algemeen bestuur, rapporten van externe adviseurs, audits en klachtenoverzicht. Interne documenten worden openbaar gemaakt op de eigen website – ook te bereiken via de door het Rijk geïntroduceerde Woo-index – waar de bezoeker een overzicht aantreft van reeds door bestuursorganen actief openbaar gemaakte documentverzamelingen. Wij hebben onze eigen website daarop ingericht.
Onder de nu verplicht openbaar te maken documenten zijn op de website verslagen en besluiten van het dagelijks en algemeen bestuur, convenanten, jaarstukken, de begroting en het klachtenoverzicht terug te vinden. Passief openbaar maken Ten behoeve van de passieve openbaarmaking hebben wij een Woo-contactpersoon en een webpagina met een formulier “informatieverzoek WOO”. Hiermee kunnen inwoners via de website eenvoudig een Woo-verzoek indienen. Informatiehuishouding In 2025 hebben wij het Beleidskader Data en Informatie opgesteld. Met dit beleidskader maken we een duidelijke keuze: we beginnen bij visie en uitgangspunten, niet bij losse maatregelen. Het beleidskader beschrijft hoe wij als organisatie willen omgaan met data, informatie, informatiebeveiliging, privacy en AI, passend bij onze samensturende manier van werken en onze maatschappelijke opdracht. Dit beleidskader is daarmee geen eindpunt, maar juist het vertrekpunt voor uitvoering, ontwikkeling en keuzes in mensen en middelen. De hiervoor benodigde middelen zijn opgenomen conform eerder door het dagelijks bestuur genomen besluiten. Om te voorkomen dat de uitvoering versnipperd raakt, kiezen we voor samenhangende regie. Hierbij kiezen wij voor een programmatische aanpak. Dit zorgt voor continuïteit, inhoudelijke scherpte en ruimte voor ontwikkeling.
Deze programmatische regie is belangrijk, omdat de onderwerpen informatiebeheer, informatiebeveiliging, privacy en AI sterk met elkaar samenhangen. 19 Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa Financiële begroting 4.1 Financieel Gemeenten ontvangen middelen vanuit het Rijk, bestemd voor de uitvoering van de Participatiewet, aanverwante regelingen, de Wet sociale werkvoorziening en de Wet Inburgering 2021. Deze middelen zijn deels geoormerkt en deels vrij besteedbaar. Wij ontvangen op onze beurt deze gelden via de gemeenten. Verreweg het grootste deel komt vanuit de specifieke uitkering voor de Uitkeringen Participatiewet en de Rijksbijdrage Wsw. Daarnaast is een deel van het re- integratiebudget geoormerkt via de integratie-uitkering Participatie. Vanaf 2024 worden er ook middelen beschikbaar gesteld voor de doorontwikkeling van de infrastructuur van sociaal werkbedrijven. De overige inkomsten zijn opgenomen in de algemene uitkering van het gemeentefonds, waar budget is opgenomen voor uitgaven bijzondere bijstand, minimabeleid, re | - integratie, levensvatbaarheidstoetsen Bbz2004 en de uitvoeringskosten. De definitieve vaststell | ing van de budgetten vindt plaats in september van het begrotingsjaar. Wij gaan uit van de meest recente prognoses omtrent de economische vooruitzichten, waaronder de CPB-raming voor het uitkeringsvolume.
Landelijke afwijkingen ten opzichte van deze raming werken ook door in de systematiek van de bijstandsbudgetten (BUIG). | In de risicoparagraaf geven wij de verschillende financiële risico’s weer die zich bij deze begroting voordoen. Bijdrage | Bijdrage | Verschil bijdrage | Bijdrage | Bijdrage | Bijdrage Bedragen * € 1.000 | Baten | Lasten | begroting | begroting | begroting | begroting | begroting | begroting 2027 | 2026 | 2027 - 2026 | 2028 | 2029 | 2030 Uitkeringen Participatiewet | 55.878 | 56.187 | 308 | -887 | 1.195 | 309 | 242 | 275 Loonkosten Wsw | 18.203 | 17.636 | -567 | -343 | -224 | -562 | -637 | -619 Beschut werk | 2.265 | 3.217 | 952 | 762 | 189 | 1.051 | 1.167 | 1.283 Brutomarge & detacheringen | 3.864 | 0 | -3.864 | -3.988 | 124 | -3.727 | -3.597 | -3.474 Bijzondere bijstand & minimabeleid | 0 | 4.866 | 4.866 | 4.800 | 66 | 5.038 | 5.144 | 5.262 Re-integratie | 1.357 | 3.903 | 2.546 | 2.543 | 3 | 2.553 | 2.548 | 2.539 Bbz2004 | 14 | 25 | 11 | 1 | 10 | 16 | 16 | 16 Bedrijfsvoering | 1.554 | 29.496 | 27.942 | 25.198 | 2.745 | 28.381 | 29.203 | 30.047 Geraamde bedrag voor onvoorzien | 0 | 173 | 173 | 163 | 10 | 179 | 184 | 190 83.136 | 115.503 | 32.367 | 28.249 | 4.119 | 33.237 | 34.270 | 35.519 Aantallen uitkeringen, Wsw en Beschut De meest recente raming (maart 2026) van het CPB gaat uit van een gelijkblijvend uitkeringsvolume ten opzichte van 2025.
Wij volgen deze raming en komen daarmee uit op gemiddeld 2.837 uitkeringen. Verder neemt het aantal inwoners met een Sw-indicatie vanwege de afsluiting van de Wsw af tot het niveau van gemiddeld 428 Aja en begroten wij in totaal | 131 plekken Beschut werk. Rekening | Begroting | Begroting | Verschil Aantallen | 2025 | 2026 | 2027 | Begroting 2027-2026 Uitkeringen Participatiewet | 2.445 | 2.411 | 2.451 | 40 IOAW | 71 | 78 | 64 | -15 IOAZ | 11 | 14 | 11 | -3 Bbz2004 starters | 8 | 7 | 9 | 2 Bbz2004 gevestigden | 20 | 17 | 20 | 3 Zak- en kleedgeld | 282 | 277 | 282 | 6 Subtotaal uitkeringen | 2.837 | 2.804 | 2.837 | 33 Sociale Werkvoorziening (Aja) | 474 | 450 | 428 | -21 Nieuw Beschut | 104 | 125 | 131 | 6 20 Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 21 Uitkeringen Participatiewet1 Onder de Uitkeringen Participatiewet worden de volgende posten verantwoord: • de verstrekte uitkeringen levensonderhoud (P-wet, IOAW, IOAZ, Bbz2004); • de verstrekte structurele en incidentele loonkostensubsidies; • de debiteurenopbrengsten en algemene kosten; • de baten vanuit de bijstandsbudgetten (BUIG) per gemeente (afhankelijk van de gemeentegrootte worden budgetten historisch, objectief of middels een combinatie van beide bepaald).
Uitgangspunten: • CPB-raming van het bijstandsvolume; • stijging loonkostensubsidie conform toename doelgroep; • aandeel in het verdeelmodel voor de bijstandsbudgetten. Loonkosten en Rijksbijdrage Wsw1 Onder de Loonkosten Wsw worden de volgende posten verantwoord: • de loonkosten van de Sw-medewerkers met een dienstverband bij WPDA; • de verstrekte loonkostensubsidies voor de Sw-medewerkers die een extern dienstverband hebben; • overige kosten (zoals arbo-dienstverlening, reiskosten en trainingen). • de baten vanuit de Rijksbijdrage Wsw. Uitgangspunten: • afname van de populatie à 5% per jaar t.g.v. de afsluiting van de Wsw; • budget gebaseerd op circulaires, rekening houdend met de afname van de doelgroep. Beschut Werk1 Onder Beschut Werk worden de volgende posten verantwoord: • de loonkosten van de Beschut Werkers met een dienstverband bij WPDA; • de loonkostensubsidie die wij als zijnde werkgever van de Beschut Werkers ontvangen. Uitgangspunt: • toename aantal beschut werkers conform verwachte groei doelgroep; • stijging bijdrage als gevolg van cao- en WML-ontwikkelingen, voor het deel dat niet door loonkostensubsidie wordt gedekt.
Brutomarge en detacheringen Onder brutomarge en detacheringen worden de volgende posten verantwoord: • de brutomarge van de Assemblage, Horeca, Post en Schoonmaak vanuit de eigen bedrijfsactiviteiten; • de opbrengsten vanuit de detachering van Sw-medewerkers aan reguliere bedrijven. Uitgangspunt: • afname van doelgroep die intern en extern werkzaam is; 1 Conform afspraak wordt hier zowel aan de baten- als lastenkant geen prijsindexatie begroot. Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa 22 Bijzondere bijstand & minimabeleid Onder de bijzondere bijstand en het minimabeleid worden de volgende posten verantwoord: • de verstrekte bijzondere bijstand; • de bijdrage aan de collectieve zorgverzekering; • overige gemeentelijk minimabeleid (meedoenpremie schoolgaande kinderen, jeugdvakantieweken, witgoedregeling). Uitgangspunt: • niveau van begroting 2026; • indexering conform CPI-index. Re-integratie Onder het re-integratiebudget worden de volgende posten verantwoord: • de begeleidingskosten en additionele kosten voor de doelgroep Beschut Werk en Afspraakbanen; • de inzet van de verscheidene re-integratietrajecten voor cliënten die richting de arbeidsmarkt worden begeleid. Uitgangspunten: • toename begeleidingskosten afspraakbanen en beschut werk conform verwachte groei doelgroep; • baten begeleidingsvergoeding beschut werk conform circulaires; • indexering conform CPI-index.
Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz2004)1 Onder het Bbz2004 worden de volgende posten verantwoord: • de nieuw verstrekte kapitaalleningen; • de kosten voor het uitvoeren van levensvatbaarheidstoetsen; • de debiteurenontvangsten op eerder verstrekte kapitaalleningen; • een bate vanuit het Rijk à 25% van het in het jaar t-2 verstrekte kapitaal. Uitgangspunten: • laagblijvend niveau nieuwe kapitaalverstrekkingen en levensvatbaarheidstoetsen conform intern beleid; • lage baten vanuit Rijk conform geringe kapitaalverstrekkingen afgelopen jaren. Bedrijfsvoering Onder de bedrijfsvoeringskosten worden de volgende posten verantwoord: • de personeelslasten bestaande uit de salariskosten en overige personele kosten; • de overige bedrijfsvoeringskosten bestaande uit huisvestingskosten, indirecte productiekosten, beheerskosten, DVO Assen, DVO Tynaarlo, afschrijvingen en rente; • het innovatiebudget om nieuwe ontwikkelingen te kunnen vormgeven; • het impulsbudget kadernota voor gerichte pilots op Pijlers 1 en 2 uit de kadernota; • de baten vanuit o.a. subsidies, projectgelden en personeelsgerelateerde uitkeringen.
Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa Bedragen * € 1.000 | Rekening | Begroting | Begroting | Verschil Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2027-2026 Baten Externe financiering | 2.459 | 1.473 | 1.228 | -245 Detacheringsopbrengsten personeel doelgroep | 0 | 346 | 326 | -20 Bijdrage gemeente | 21.802 | 25.198 | 27.942 | 2.745 Totale baten | 24.261 | 27.017 | 29.496 | 2.479 Lasten Personeel | 18.650 | 19.706 | 21.961 | 2.255 Bedrijfsvoering | 5.554 | 6.784 | 6.519 | -265 Innovatiebudget | 57 | 180 | 190 | 10 Impulsbudget kadernota | 500 | 500 Personeel doelgroep | 0 | 346 | 326 | -20 Totale lasten | 24.261 | 27.017 | 29.496 | 2.479 Saldo | 0 | 0 | 0 | 0 Onderstaande tabellen geven meer inzicht in de mutaties op de onderdelen baten, personeelslasten en bedrijfsvoering. Naast de gebruikelijke indexeringen is er binnen de personeelslasten een aantal onderdelen in deze begroting verwerkt die rusten op eerder gemaakte afspraken. Zo is er de financiële vertaling van het door het bestuur geaccordeerde voorstel met betrekking tot investeringen rondom diverse nieuwe en aangescherpte wetgeving waar WPDA aan heeft te voldoen. Daarnaast is de coachingscapaciteit voor inwoners die onder de Nieuwe Wet Inburgering vallen uitgebreid conform de oorspronkelijke afspraken omtrent de maximale caseloadgrootte voor deze doelgroep.
Verschillende risico’s die naar verwachting op korte termijn zullen optreden, maar waarvan de omvang en impact nog niet volledig helder is, zijn uitgewerkt in de risicoparagraaf. Baten Ontwikkeling | € totaal Onttrekking bestemmingsreserve Participatiewet in Balans | 80.000 Dekking praktijkopleider leerlijn Bouw & Techniek | 75.000 Overige | 40.000 Vervallen begrote onttrekkingen reserves 2026 | -440.000 Totaal | -245.000 Personeel Ontwikkeling | € totaal Loonontwikkelingen 2027. Conform begrotingsrichtlijnen. | 1.010.000 Voldoen aan nieuwe wetten en strengere eisen op het gebied van: Archiefwet, Wmebv, AVG, Gegevensbescherming, Wet Proactieve Dienstverlening, Gegevensuitwisseling, | 740.000 Informatieveiligheid en Cybersecurity, Governance en Compliance. Geaccordeerd door DB juni 2025. Uitbreiding doelgroep Nieuwe Wet Inburgering op basis van caseloadafspraken. | 440.000 Gemeentelijke afspraak bij invoering NWI, caseloadgrootte 40. (Projectmatige) inzet P-wet in Balans en Leerlijnen IOW. Dekking door extra baten. | 155.000 Vervanging intern SW-personeel. Door de afbouw van de SW zullen sommige interne plekken | 90.000 door reguliere krachten worden ingevuld. Inkrimping directie. Van 3 naar 2 directieleden. | -180.000 Subtotaal | 2.255.000 23 Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa Overige bedrijfsvoering Ontwikkeling | € totaal Indexering naar prijspeil 2027.
Conform begrotingsrichtlijnen | 245.000 Opleidingsbudget om te voldoen aan nieuwe wetten en strengere eisen op het gebied van: Archiefwet, Wmebv, AVG, Gegevensbescherming, Wet Proactieve Dienstverlening, Gegevensuitwisseling, Informatieveiligheid en Cybersecurity, Governance en Compliance. In lijn met meerjarenschijf 2027, begroting 2026. | 50.000 Voornamelijk vrijval incidentele posten IOW van 2026. In lijn met meerjarenschijf 2027, begroting 2026. | -560.000 Subtotaal | -265.000 Impulsbudget kadernota Voor de realisatie van de beleidsambities uit de Kadernota Inkomen, Ontwikkeling en Werk zijn op dit moment geen structurele middelen beschikbaar. Tegelijkertijd wordt het belang onderschreven om, binnen de financiële kaders, voortgang te blijven boeken op deze ambities. Om die reden wordt in de begroting 2027 een incidenteel impulsbudget opgenomen. Dit impulsbudget is bedoeld voor het uitvoeren van gerichte experimenten en pilots die bijdragen aan de verdere invulling van de beleidsdoelen binnen de pijlers ‘Voldoende en voorspelbaar inkomen’ en ‘Ontwikkeling/basisvaardigheden’. De inzet is om via deze aanpak inzicht te verkrijgen in de effectiviteit, uitvoerbaarheid en maatschappelijke opbrengsten van mogelijke interventies.
De resultaten van deze experimenten en pilots worden benut om in de loop van 2027 en verder beter onderbouwde keuzes te kunnen maken over eventuele structurele inzet van middelen. Investeringskalender Regelmatig wordt een deel van de huidige apparatuur vervangen. Het betreffen hier vervangingsinvesteringen, die geen verhoging betekenen van de huidige afschrijvingslasten. Het gaat om zaken als laptops, mobiele telefoons en machines. Deze komen periodiek terug in de investeringskalender. Daarnaast zijn er de investeringen m.b.t. de infrastructuur van het Inkomen-, en Ontwikkel | - en Werkcentrum, waarvoor diverse bedragen zijn opgenomen conform | de projectbegroting | .
Onbenut | Begroting | Prognose | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Investeringskalender (bedragen * € 1.000) | krediet | 2026 | besteding | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 vanuit 2025 | 2026 Investeringen Laptops | - | 70 | 70 | - | - | - | - Computerschermen | - | - | 40 | - | - | - | - Mobiele telefoons | - | 40 | 40 | - | - | 40 | - Keuken | - | - | 67 | - | - | - | - Machines | - | 86 | 86 | 50 | 50 | 50 | 50 Verbouw en inrichting WAS22 IOW | 417 | - | 1.206 | - | - | - | - Aanschaf pand JCvM8 IOW | 1.250 | - | 1.250 | - | - | - | - Verbouw en inrichting JCvM8 IOW | - | 4.000 | 2.535 | 3.245 | - | - | - Aanschaf pand WAS18-20 IOW | - | - | 150 | - | - | - | - Verbouw en inrichting WAS18-20 IOW | - | 500 | 0 | - | - | - | - Desinvestering Javastraat | - | -350 | -389 | - | - | - | - Subtotaal per jaar | 1.667 | 4.346 | 5.055 | 3.295 | 50 | 90 | 50 24 Begroting 2027 | Werkplein Drentsche Aa De afschrijftermijnen bij de geplande vervangingsinvesteringen zijn, conform richtlijnen vanuit het BBV, als volgt: Tabel 14: Activa | Afschrijvingstermijn Hardware - telefoons | 3 jaar Hardware – laptops, computers, schermen en televisies | 5 jaar Aanhangwagens, personenauto’s en lichte | 7 jaar motorvoertuigen Bestelauto’s en heftrucks | 8 jaar Werktuigen en gereedschappen | 15 jaar Technische installaties | 15 jaar Kantoormeubilair en inrichting | 15 jaar Renovatie, restauratie
bedrijfsgebouwen | 15 jaar Nieuwbouw en aanschaf bedrijfsgebouwen | 40 jaar Verdeelsleutel bedrijfsvoering Voor de verdeling van de bijdrage op de bedrijfsvoering over de drie gemeenten hanteren wij een verdeelsleutel. De vastgestelde verdeelpercentages, waarmee in deze begroting is gerekend, zijn als volgt: Aa en Hunze 12,17%, Assen 73,67%, Tynaarlo 14,16%. Incidentele baten en lasten De baten en lasten die als incidenteel vallen aan te merken hebben betrekking op het experimenteren met nieuw beleid, een tijdelijke verhoging van het opleidingsbudget i.v.m. diverse nieuwe wetgeving. Tot slot zijn er incidentele projectkosten geraamd i.v.m. de invoering van de sporen van de Participatiewet in Balans, hier staat dekking vanuit de bestemmingsreserve tegenover. Incidentele baten & lasten | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Baten Bestemmingsreserve P-wet in Balans | 80 | 0 | 0 | 0 Gemeentelijke bijdrage | 680 | 0 | 0 | 0 Totaal incidentele baten | 760 | 0 | 0 | 0 Lasten Personeel (projectmatige inzet P-wet in Balans) | 80 | 0 | 0 | 0 Opleidingsbudget | 150 | 0 | 0 | 0 Communicatie | 30 | 0 | 0 | 0 Impulsbudget kadernota | 500 | 0 | 0 | 0 Totaal incidentele lasten | 760 | 0 | 0 | 0 Begrotingsrichtlijnen In de begroting wordt voor de bedrijfsvoeringslasten uitgegaan van de richtlijnen van de Vereniging van Drentse Gemeenten (VDG).
Hiermee wordt gepoogd één lijn te krijgen in de begrotingsrichtlijnen van verbonden partijen van de Drentsche gemeenten. Voor WPDA betekent dit een indexatie van 3,6% voor 2027. Voor de meerjarenraming worden de bijbehorende indexaties in onderstaande tabel weergegeven. Berekening indexatie WPDA | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Prijsindexatie* | 2,5% | 2,9% | 2,5% | 2,6% Loonkostenindex* | 4,1% | 3,9% | 3,3% | 3,2% Prijsindex 30% | 0,8% | 0,9% | 0,8% | 0,8% Loonkostenindex 70% | 2,9% | 2,7% | 2,3% | 2,2% Indexatie | 3,6% | 3,6% | 3,1% | 3,0% *Op basis van de Middellange Termijn Verkenning van het CEP2026.