6. Brief gemeente Assen reactie op advies RCPA - Buurtkracht
Tekst van het document
Contactpersoon | A. van der Geest / G. Schokker – de Vries Raad voor Cliëntenparticipatie Assen | Telefoon | 14 0592 Mevrouw Van den Bosch | Bezoekadres | Noordersingel 33 Uw brief van | 12 augustus 2026 Uw kenmerk | - Ons kenmerk | 84629-2026 Bijlagen | - Datum | 3 september 2026 Verzenddatum Onderwerp: Reactie op advies t.a.v. inkoopstrategie Buurtkracht Assen Beste Raad voor Cliëntenparticipatie Assen/ geachte mevrouw Van den Bosch, Op 12 augustus 2026 ontvingen wij uw reactie op de inkoopstrategie van Buurtkracht Assen. Wij willen u hartelijk danken voor de feedback die we van u mochten ontvangen. We waarderen uw feedback zeer en we vinden het fijn om te lezen dat u onze ambitie in deze transformatie ondersteund. We hebben de inkoopstrategie gedurende de termijn dat u advies kon uitbrengen nader aangevuld. Daarbij hebben wij uw aandachtspunten en adviezen betrokken. De definitieve inkoopstrategie ontvangt u als bijlage bij deze brief. In onderstaande tabel geven wij per adviespunt een reactie. Advies | Reactie Daarnaast plaatst de RCPA ook kanttekeningen | We erkennen dat Buurtkracht een grote bij bepaalde onderdelen; er wordt veel en snel, | opdracht is, die veel onderdelen omvat. We misschien op sommige punten te veel en te | realiseren ons ook dat het een grote snel, onder Buurtkracht gehangen.
Misschien | verandering met zich meebrengt, die voor maakt het de transformatie daardoor te | cliënten en andere inwoners voor onrust en ambitieus en extra complicerend c.q. risicovol. | onzekerheid kan zorgen. Toch kiezen we Een voorbeeld daarvan is de overgang van | bewust voor deze scope, vanwege de cliënten: In een eerder overleg heeft de RCPA | samenhang in de levensvragen van inwoners geadviseerd om de overgang van cliënten | en om daarmee een samenhangend aanbod geleidelijker te laten verlopen en tijdens de | van ondersteuning te bieden. We zullen ons implementatie eerst te focussen op de nieuwe | volledig inzetten om de overgang voor cliënten. We zijn tevreden om te lezen dat u dit | inwoners en cliënten zo goed mogelijk te punt nu eerst gaat bespreken met het | begeleiden met open en heldere samenwerkingsverband en dat een zorgvuldige | communicatie. overgang en tijdige communicatie absolute voorwaarde is. Pag. 3 en 11: Wat gaat de inwoner merken van | Met het toekomstbeeld willen we beleidsmatig Buurtkracht en Toekomstbeeld | het beeld schetsen waar we naar toe willen De beschrijving van dit ideaalbeeld maakt wat | met Buurtkracht. Dit beeld is ambitieus cynisme los bij de leden van de RCPA.
Het | beschreven, waarbij wij ook bewust zijn van beeld is te rooskleurig, de realiteit in veel | het feit dit momenteel niet de huidige situatie wijken staat hier ver van af: ‘In Assen leven | is. inwoners in buurten waar mensen elkaar | In de communicatie richting inwoners zullen kennen, naar elkaar omkijken en zich thuis | we het advies om een realistisch en haalbaar voelen.’ (3.1, p. 12) De RCPA geeft het advies | perspectief te schetsen, meenemen. om in de communicatie naar inwoners en organisaties een wat realistischer en misschien wel wat zakelijker beeld te schetsen, waarbij inwoners en organisaties een beeld van een haalbaarder perspectief krijgen aangeboden. Pag. 6 e.v.: Hoofdstuk 2 2.1.3 Leidende principes van de gemeente in het sociaal domein zijn duidelijk en krachtig. In hoeverre de vier principes gerealiseerd worden in de huidige situatie (met name het principe 1 gezin, 1 plan, 1 contactpersoon) is voor de RCPA niet bekend, maar als advies geven we mee om deze leidende principes op te nemen in de opdracht van de aanbesteding. De leidende principes van de gemeente vormen een belangrijk fundament onder het sociaal domein in Assen. Ook voor Buurtkracht Assen zijn deze principes richtinggevend voor de inrichting en uitvoering van de ondersteuning. Daarom nemen wij deze uitgangspunten mee in de verdere uitwerking van de inkoopdocumenten en de aanbesteding.
Van de toekomstige opdrachtnemer verwachten wij dat deze zijn werkwijze organiseert in lijn met deze principes en hier in de uitvoering concreet invulling aan geeft. Pag. 13: We overwegen alle toegang tot het sociaal domein via het Buurtteam te laten lopen Dat betekent dat u bij de start van de transformatie de triage volledig wilt laten uitvoeren door de gegunde partij (professional met hulp van vrijwilligers). Hoewel u aangeeft dat dit de komende periode nader uitgewerkt wordt, is dit één van de punten waarvan de RCPA vindt dat er te veel zaken te snel onder Buurtkracht worden gehangen. Een geleidelijker overgang geeft meer rust aan inwoners en medewerkers in de uitvoering. Tevens blijft de gemeente betrouwbaar waar het de verantwoordelijkheid voor maatwerkondersteuning betreft. De RCPA adviseert de toegang geleidelijker te laten verlopen en de triage voor de specialistische en maatwerkvoorziening in een ruimere overgangsperiode door de gemeente te laten uitvoeren. Wij begrijpen de zorg van de RCPA over de omvang en het tempo van de transformatie. De precieze inrichting van de toegang en de triage is de afgelopen tijd verder uitgewerkt in de definitieve versie van de inkoopstrategie. De toegang via het buurtteam zien wij als een belangrijke randvoorwaarde voor integrale ondersteuning en het principe van een herkenbaar aanspreekpunt voor inwoners in de wijk.
In de dialoogfase en de implementatiefase besteden wij nadrukkelijk aandacht aan een zorgvuldige implementatie en een duidelijke rolverdeling tussen Buurtkracht en de gemeentelijke organisatie. Het belang dat de overgang voor inwoners zorgvuldig verloopt en dat de continuïteit van ondersteuning gewaarborgd blijft zal dan ook onderdeel van gesprek zijn. Pag. 15 en pag. 19/20: Yorneo blijft gecontracteerd met preventieve inzet IKC’s. Samenwerking met Werkplein, GKB, …, Fietslessen en Verplichte samenwerking met bijv. Assen Bloeit en Antjes Taverne. De gegunde partij moet de eerste twee jaar de samenwerking verplicht in stand houden. Aandachtspunt van de RCPA: Hoe wordt hiermee omgegaan met andere zorgaanbieders? Wordt voorkomen dat bestaande lokale organisaties door de aanbesteding niet buiten boord worden gezet? Wat zijn argumenten om juist voor de genoemde initiatieven een uitzondering te maken? Zou het niet de voorkeur hebben om contracten/ samenwerkingen met alle huidige aanbieders 2 jaar door te laten lopen? Dat geeft geleidelijkheid aan de transformatie en rust en duidelijkheid aan veel inwoners. De genoemde initiatieven zijn gesubsidieerde vrijwilligersinitiatieven die vormgeven aan de transformatiegedachte van Buurtkracht. Daarom nemen we ze op binnen de opdracht Buurtkracht.
De termijn van 2 jaar is ingegeven om de initiatieven en het samenwerkingsverband de tijd te geven samen door te ontwikkelen. Andere lokale vrijwilligersorganisaties, zoals bijvoorbeeld vrijwillige hulporganisaties Humanitas, Schuldhulpmaatje, Vlucht Voorwaarts en sport- , muziekverenigingen etc blijven buiten de opdracht en houden hun reguliere bekostiging. Met betrekking tot het doorlaten lopen van de huidige contracten; producten kunnen maar één keer ingekocht (aanbesteed) worden. Dus een product valt onder het contract behorend bij Buurtkracht óf onder een contract behorend bij een andere inkoop (aanbesteding). Het doorlaten lopen van de huidige contracten is dus niet mogelijk. Pag. 19: Bestaanszekerheid U benoemt bij ‘Ondersteunen gezinnen in langdurige armoede’ ‘Hiervoor wordt nu de methodiek Kansen voor Kinderen. De tekst doet vermoeden dat de partij niet verplicht wordt hiermee door te gaan. Aangezien dit een redelijk nieuw initiatief is in de aanpak van bestaanszekerheid, adviseert de RCPA om deze methodiek op te nemen als lopend initiatief dat verplicht gedurende een aantal jaren wordt voortgezet. De gemeente blijft deelnemen aan het (bewezen effectieve) interprovinciale programma Kansen voor Kinderen. Het samenwerkingsverband krijgt daarvoor in de uitvoering structureel een belangrijke rol. Pag.
22: Mogelijk aanvullende opdracht hulpmiddelenpool Het inrichten van een eventuele hulpmiddelenpool binnen Buurtkracht roept nogal wat vragen op over de veranderingen voor WZA, Vegro en thuiszorgorganisaties en de bekostiging door de zorgaanbieder/ zorgverzekeraar. De RCPA adviseert om bovengenoemde organisaties te betrekken in deze ontwikkelopdracht. In de meest recente versie van de inkoopstrategie zijn de ontwikkelopdrachten, waaronder de mogelijke hulpmiddelenpool, komen te vervallen. Deze onderdelen waren op dit moment nog onvoldoende concreet uitgewerkt om onderdeel te zijn van de aanbesteding. Daarnaast is de scope van Buurtkracht al omvangrijk, waardoor ervoor is gekozen de focus te leggen op de onderdelen die direct bijdragen aan de transformatie van Buurtkracht. Pag. 25 3.7.2: Inburgering De RCPA waardeert de inzet van brugfunctionarissen als schakel tussen onderwijs, kinderopvang en sociaal In de meest recente versie van de inkoopstrategie is dit onderdeel aangepast en breder geformuleerd. Daarbij is expliciet domein en kan zich zeer vinden in uw voorstel om die schakelfunctie onderdeel te laten worden van de lokale teams. De RCPA adviseert om deze schakelfunctie niet alleen een rol te geven bij 3.7.1. Onderwijs, maar ook nadrukkelijk een rol te geven bij 3.7.2 Inburgering.
opgenomen dat er verbindende schakels nodig zijn tussen het samenwerkingsverband en partners in de wijk, zodat ondersteuning voor inwoners, goed op elkaar aansluit, ongeacht waar zij binnenkomen. Inburgeraars en nieuwkomers vormen namelijk geen aparte doelgroep, maar maken deel uit van de bredere groep inwoners en gezinnen die ondersteuning nodig hebben. Door hen te betrekken bij reguliere ondersteunings- en ontmoetingsstructuren in de wijk, worden integratie, participatie en sociale contacten bevorderd. Hfdst. 4 Mens en Organisatie De RCPA zoomt altijd eerst in op het belang van inwoners/ cliënten in de stad en daarom is dit hoofdstuk van groot belang. Voldoende, ervaren en deskundige professionals zijn de pijlers in deze transformatie; screening op betrouwbare vrijwilligers met een heldere en integere rolopvatting (VOG’s, privacy verklaringen) is noodzakelijk. De RCPA adviseert om kwaliteitseisen m.b.t. medewerkers en vrijwilligers op te nemen in de concept Inkoopstrategie Buurtkracht. U verwacht goed werkgeverschap van de gegunde partij.
Hoewel het niet relevant is om op te nemen in deze inkoopstrategie, is het voor de RCPA wel relevant dat de gemeente goed werkgeverschap toont naar haar medewerkers van het Sociaal Domein (sociaal plan, herplaatsingsmogelijkheden, ondersteuning bij outplacement e.d.) Vanzelfsprekend stellen we als gemeente alles in het werk om werkgelegenheid te behouden voor onze medewerkers, zodat we boventalligheid voorkomen. Mocht een situatie van boventalligheid onverhoopt toch voorkomen in enkele gevallen, dan zijn de bepalingen van de CAO Gemeenten van toepassing. Hierin zijn afspraken vastgelegd over van werk-naar-werk trajecten. De kwaliteitseisen benoemen we in het inkoopdocument. Dit is het document op basis waarvan de aanbieders gaan inschrijven. Een onderbelicht risico in dit hoofdstuk is de schaarste aan arbeid en de beperkte beschikbaarheid aan gekwalificeerd personeel. In de reactie van 14 juli 2025 werd gesteld dat gekeken zou worden op welke wijze hier een plek in het vervolgtraject kon worden gegeven. Risico 5 op pag. 51 vermeldt ‘Capaciteitsproblemen bij aanbieder’. De RCPA adviseert dit risico en mogelijke oplossingsrichtingen beter in beeld te brengen. Overigens is dit risico zeker ook aanwezig waar het de beschikbaarheid van vrijwilligers betreft. We zijn het eens met uw observatie. In het vervolgtraject geven we hier zeker aandacht aan.
Ook voor wat betreft vrijwilligers onderschrijven we uw zorg. Ook dit krijgt in de komende periode aandacht in het overleg met vrijwilligersorganisaties. Pag. 30: 5.3 De rol van de inwoner De RCPA is zeer positief over de wijze waarop inwoners concreet worden betrokken en een vaste inwonersraad (spiegel/-adviesraad?) zal Wij onderschrijven het belang van een actieve rol van inwoners in de verdere ontwikkeling van Buurtkracht. Het betrekken van inwoners worden gevormd. Ook waardeert de RCPA dat structurele overlegvormen als voorwaarde wordt gesteld. Hiermee wordt goed voldaan aan de treden 1 en 2 van de vermelde participatieladder (pag. 30). Er zijn nog meer mogelijkheden om inwoners te betrekken en gezamenlijk trede 3 en 4 in te richten. Als voorbeeld benoemt de RCPA het betrekken van inwoners bij het gezamenlijk uitwerken van het model van Simons (pag. 44), de verkenning hoe informatie naar inwoners het beste aangepakt kan worden en wellicht ook in het structurele overleg met partners in het sociale en zorgdomein (pag. 31). op strategisch, tactisch en operationeel niveau maakt al onderdeel uit van onze aanpak. De suggestie om inwoners ook actief te laten bijdragen aan de verdere uitwerking van het model van Simons zien wij als een waardevolle aanvulling.
We onderzoeken hoe inwoners hierin, bijvoorbeeld via de beoogde spiegelraad of een representatieve afvaardiging van inwoners, een rol kunnen krijgen. Dit advies nemen wij dan ook graag mee in de verdere uitwerking. Pag.32: De RCPA heeft eerder vragen gesteld over het aantal wijkgebouwen in de stad. Naar onze mening heeft niet elke wijk een goed wijkgebouw en ligt hier nog een verantwoordelijkheid voor de gemeente. Dat de huisvesting nu onderdeel uitmaakt van het totale budget van Buurtkracht en de verantwoordelijkheid is van de gegunde partij, bevreemdt de RCPA. De RCPA ondersteunt het uitgangspunt dat bestaande wijk-, buurtcentra en MFA’s moeten worden aangevuld met het benutten van ruimtes van andere organisaties. Wel adviseert de RCPA om te heroverwegen of de gemeente in de overgangsfase ruimhartiger zou behoren te faciliteren. Tijdens de overgangsfase streven we naar een basisniveau van ondersteuning en facilitering, zodat in iedere wijk waar het samenwerkingsverband zich vestigt een goede uitgangspositie aanwezig is. Dit betekent dat: • De huisvesting en beschikbare ruimtes in iedere wijk voldoen aan een vastgestelde basiskwaliteit op het gebied van capaciteit, functionaliteit, onderhoud, duurzaamheid, toegankelijkheid en de algemene staat van het gebouw.
• In kaart is gebracht welke huisvestings- en samenwerkingsmogelijkheden er zijn bij andere organisaties binnen de wijk. • Per locatie een plan beschikbaar is, waarin de benodigde maatregelen voor de korte en lange termijn zijn uitgewerkt om de bereikbaarheid, toegankelijkheid en ruimtelijke inrichting van gebouwen waar nodig te verbeteren. • De randvoorwaarden voor een succesvolle start van Buurtkracht, zoals beheer, gebruiksafspraken en facilitaire ondersteuning, per locatie zijn vastgelegd. Naast het scheppen van basisnormen, kijken we ook wat nodig is per wijk om aan de extra vraag voor ondersteuning te kunnen voldoen zodat maatwerk kan worden geboden. Pag. 34: Financiën Het integrale budget wordt bepaald aan de hand van een set van indicatoren. De RCPA begrijpt dat de uitwerking hiervan na de zomer gereed is. Deze paragraaf sturen we zo snel mogelijk toe. Hij maakt onderdeel uit van de Inkoopstrategie die aan de raad wordt voorgelegd. Graag ontvangen we de uitgewerkte paragraaf ‘Besparingspotentieel/taakstelling’. Pag. 34: “Verkenning eigen bijdrage” De RCPA is zeer verrast deze opmerking te zien in de Concept Inkoopstrategie. Het is de RCPA niet bekend dat op dit moment voor de algemene voorziening en/ of basisondersteuning een eigen bijdrage wordt gevraagd. Er worden ook geen argumenten genoemd.
De RCPA adviseert MET KLEM om deze verkenning zeker in de eerste fase van 4 jaar Buurtkracht achterwege te laten. De transformatie is complex voor de gemeente, voor de nieuwe partij en niet in de laatste plaats voor de inwoners. Een verkenning naar eigen bijdrage maakt de verandering nog complexer en vertroebelt de intentie van Buurtkracht. Deze verkenning was noodzakelijk omdat binnen de scope van Buurtkracht maatwerkvoorzieningen vallen waarvoor inwoners momenteel een abonnementstarief betalen en waaruit de gemeente inkomsten ontvangt. Wij nemen het advies van de RCPA ter harte en zullen voor de algemene voorziening Buurtkracht geen eigen bijdrage vragen. Pag. 42 De RCPA is positief over de opname van de SROI in de Inkoopstrategie en de benoemde 1% van het budget. Wij adviseren heel specifiek de aandacht te richten op de arbeidsparticipatie van die inwoners die afhankelijk zijn van Inclusie en VN Verdrag handicap. Wij onderschrijven het belang van arbeidsparticipatie voor inwoners die afhankelijk zijn van inclusievoorzieningen en waarop het VN-Verdrag Handicap van toepassing is. Binnen de uitvoering van de SROI-verplichting stimuleren wij opdrachtnemers nadrukkelijk om inwoners kansen te bieden op participatie en werk. Daarbij hanteren wij een systeem waarbij inzet voor de meest kwetsbare doelgroepen extra wordt gewaardeerd.
Ook besteden wij samen met partners aandacht aan scholing en ontwikkeling, zodat deze inwoners beter worden toegerust voor deelname aan de arbeidsmarkt. Wij kunnen aanbieders hierin geen verplichtingen opleggen, maar we gaan wel met hen in gesprek om hier actief invulling aan te geven. Pag. 45 Sturingsvisie: In haar advies van vorig jaar heeft de RCPA de zorg uitgesproken dat de gemeente niet te ver op afstand en niet te ver van de inwoners af moet komen staan. De RCPA wil daar opnieuw op wijzen. De concept Inkoopstrategie Buurtkracht gaat uit van vertrouwen, gezamenlijke verantwoordelijkheid en lerend samenwerken (pag. 44) De RCPA adviseert om in deze hele transformatie de verantwoordelijkheid van de gemeente niet uit het oog te verliezen en sturing en monitoring niet alleen in te vullen op basis van vertrouwen, gezamenlijke verantwoordelijkheid en lerend samenwerken. De gemeente is en blijft opdrachtgever en Wij delen het uitgangspunt dat de gemeente, ook binnen de samenwerking met Buurtkracht, eindverantwoordelijk blijft voor het realiseren van de maatschappelijke doelen, de kwaliteit en toegankelijkheid van ondersteuning en de financiële houdbaarheid van het stelsel. Vertrouwen, partnerschap en gezamenlijke verantwoordelijkheid vormen daarbij het vertrekpunt, maar uiteindelijk is de gemeente eindverantwoordelijk.
De gemeente monitort actief de budgetontwikkeling en de voortgang van de maatschappelijke doelen en transformatie die met Buurtkracht worden nagestreefd. De eindverantwoordelijk voor het realiseren van de gemeenschappelijke doelen. Voorbeelden die extra alertheid moeten opleveren zijn: Het rapport van de Groninger Rekenkamer(16 mei 2026) waarin o.a. gemeld staat dat de Stichting Wij “een oncontroleerbare black box” is, waardoor de gemeente onvoldoende kan controleren of tientallen miljoenen euro’s doelmatig en doeltreffend worden besteed. Ook de recente publicatie van Binnenlands Bestuur (20 juli 2026) waarin uit onderzoek blijkt dat uitbesteding van Jeugdzorg een lucratief verdienmodel is voor Stichtingen en B.V.’s. De RCPA adviseert om te overwegen een onafhankelijk bureau een monitoringsopdracht te verstrekken voor de eerste jaren van de transformatie. inrichting van sturing en monitoring wordt zorgvuldig vormgegeven. De gemeente stelt de kaders vast en werkt deze samen met het samenwerkingsverband verder uit. De monitor waarin de relevante stuur- en verantwoordingsinformatie wordt samengebracht, blijft in beheer van de gemeente.
Over de inhoudelijke voortgang, resultaten en financiële ontwikkelingen vinden regelmatig gesprekken plaats tussen het gemeentelijk regieteam en Buurtkracht, zodat tijdig kan worden geanticipeerd op ontwikkelingen en waar nodig bijgestuurd kan worden. Ook wordt de waardering van inwoners voor de beoogde beweging structureel gevolgd via inwonertevredenheidsonderzoeken en andere vormen van participatie. Hiermee mee wordt een onafhankelijke en betrouwbare basis gecreëerd voor sturing, verantwoording en bijsturing. Ten aanzien van het advies om een onafhankelijk bureau een monitoringsopdracht te verstrekken, kiezen wij ervoor de monitoring en verantwoording primair binnen de gemeentelijke governance en de reguliere verantwoordingsstructuren vorm te geven. Daarbij blijft het uitgangspunt dat de gemeente beschikt over onafhankelijke en betrouwbare informatie om haar opdrachtgeversrol, sturing en verantwoording goed in te vullen. Met vriendelijke groet, namens burgemeester en wethouders,