5. Toelichting-Kabeltracé ontsluiting transformatorstation Zeijerveen
Tekst van het document
Kabeltracé ontsluiting transformatorstation Zeijerveen Toelichting Enexis Netbeheer B.V. 26 oktober 2022
Project Opdrachtgever
Document Status Datum Referentie
Projectcode Projectleider Projectdirecteur
Auteur(s) Gecontroleerd door Goedgekeurd door
Kabeltracé ontsluiting transformatorstation Zeijerveen Enexis Netbeheer B.V.
Toelichting Definitief 26 oktober 2022 127286/22-015.278
127286 Ing. I.J.M. de Beer K.A. Haans MSc
J.L.G. Eggenkamp MSc, R. de Jong MSc, mr. J.E. Overbosch-de Graaf M.E. Graff MSc, ing. I.J.M. de Beer Ing. I.J.M. de Beer
Paraaf
Adres
Witteveen+Bos Raadgevende ingenieurs B.V. Leeuwenbrug 8 Postbus 233 7400 AE Deventer +31 (0)570 69 79 11 www.witteveenbos.com KvK 38020751
Het kwaliteitsmanagementsysteem van Witteveen+Bos is gecertificeerd op basis van ISO 9001. © Witteveen+Bos Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt in enige vorm zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Witteveen+Bos noch mag het zonder dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd, behoudens schriftelijk anders overeengekomen. Witteveen+Bos aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enigerlei schade die voortvloeit uit of verband houdt met het wijzigen van de inhoud van het door Witteveen+Bos geleverde document.
INHOUDSOPGAVE
1
INLEIDING
7
1.1
Aanleiding tot nieuw bestemmingsplan
7
1.2
Voornemen
8
1.3
Ligging plangebied
9
1.4
Vigerende bestemmingsplannen
10
1.5
Andere procedure(s) en gerelateerde projecten
12
1.6
Opzet bestemmingsplan
12
2
BESCHRIJVING PLANGEBIED
13
2.1
Huidige situatie
13
2.2
Toekomstige situatie
13
3
BELEIDSKADER
14
3.1
Rijksbeleid
14
3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.1.5 3.1.6 3.1.7
14 14 15 15 16 16 17
3.2
3.3
3.4
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Ladder voor duurzame verstedelijking Nationale Omgevingsvisie Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening Klimaatakkoord Elektriciteitswet 1998 Omgevingswet
Provinciaal beleid
17
3.2.1 3.2.2 3.2.3
18 19 21
Omgevingsvisie provincie Drenthe Provinciale omgevingsverordening Drenthe Energietransitie-agenda 2020-2023
Regionaal beleid
22
3.3.1
22
RES 1.0 Drenthe
Gemeentelijke beleid
23
3.4.1 3.4.2 3.4.3 3.4.4 3.4.5
23 23 24 24 24
Omgevingsvisie ‘Assen nog mooier’ Visie Energietransitie 2016-2020 Gemeentelijk water- en rioleringsplan Assen 2019-2024 Nota bodembeheer Archeologiebeleid
4
MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN
26
4.1
Vormvrije m.e.r.-beoordeling
26
4.1.1 4.1.2
26 27
4.2
Geluid 4.2.1 4.2.2 4.2.3
4.3
4.4
4.5
4.6
4.10
4.11
27 28 28
4.3.1 4.3.2 4.3.3
28 29 29
Toetsingskader Resultaten Conclusie
Luchtkwaliteit
29
4.4.1 4.4.2 4.4.3
30 30 30
Toetsingskader Resultaten Conclusie
Externe veiligheid
30
4.5.1 4.5.2 4.5.3
31 31 31
Toetsingskader Resultaten Conclusie
Natuur
32 Toetsingskader Resultaten Conclusie
Water
32 33 36 37
Toetsingskader Resultaten Conclusie
Bodem 4.8.1 4.8.2 4.8.3
4.9
Toetsingskader Resultaten Conclusie
28
4.7.1 4.7.2 4.7.3 4.8
27
Bedrijven en milieuzonering
4.6.1 4.6.2 4.6.3 4.7
Toetsingskader Conclusie
37 39 40 41
Toetsingskader Resultaten Conclusie
41 41 41
Archeologie
42
4.9.1 4.9.2 4.9.3
42 42 43
Toetsingskader Resultaten Conclusie
Landschap en cultuurhistorie
43
4.10.1 4.10.2 4.10.3
44 44 45
Toetsingskader Resultaten Conclusie
Kabels en leidingen
45
4.11.1 4.11.2 4.11.3
45 46 47
Toetsingskader Resultaten Conclusie
4.12
Ontplofbare oorlogsresten
47
4.12.1 4.12.2 4.12.3
47 47 47
Toetsingskader Resultaten Conclusie
5
JURIDISCHE PLANBESCHRIJVING
48
5.1
Algemeen
48
5.1.1 5.1.2 5.1.3
48 48 49
Wat is een bestemmingsplan? Over bestemmen en aanduiden Hoofdstukopbouw van de regels
5.2
Dit bestemmingsplan
49
5.3
Toelichting op de regels
49
5.3.1 5.3.2 5.3.3 5.3.4
49 50 50 51
Inleidende regels Bestemmingsregels Algemene regels Overgangs- en slotregels
6
UITVOERBAARHEID
52
6.1
Maatschappelijke uitvoerbaarheid
52
6.1.1 6.1.2 6.1.3
52 52 53
6.2
Belanghebbende overheden en instanties Participatie omwonenden en grondeigenaren Communicatie
Economische uitvoerbaarheid
53
6.2.1 6.2.2 6.2.3 6.2.4
53 53 54 54
Kosten Zakelijk recht en grondwerving Grondexploitatie Planschade
6.3
Handhaafbaarheid
54
7
PROCEDURE
55
7.1
Inleiding
55
7.2
Ontwerpfase
55
7.2.1 7.2.2
55 55
Vooroverleg Zienswijzen op het ontwerpbestemmingsplan
7.3
Vaststellingsfase
55
7.4
Beroepsfase
56
Laatste pagina
57
Bijlage(n)
Aantal pagina's
I
Quickscan en bomeninventarisatie
57
II
Digitale watertoets Hunze en Aa’s
7
III
Vooronderzoek bodem
65
IV
Quickscan EM-beïnvloeding Zeijerveen
21
V
Nota overleg ontwerpbestemmingsplan
7
1 INLEIDING 1.1
Aanleiding tot nieuw bestemmingsplan
Enexis Netbeheer B.V. (hierna: Enexis) is als regionale netbeheerder van het middenspanningsnet in onder andere Noordoost-Nederland verantwoordelijk voor het middenspanningsnet. In de Gaswet en Elektriciteitswet 1998 zijn de wettelijke taken van de netbeheerder beschreven. Kort samengevat komen die neer op het ‘in stand houden’ van de door hen beheerde netten (elektriciteit en/of gas), het aanbieden en realiseren van aansluitingen aan degenen die daarom verzoeken, het verrichten van de transporten en het beschikbaar stellen van meetgegevens waarmee de marktpartijen worden gefaciliteerd. Om die wettelijke taken nu en in de toekomst te kunnen garanderen, zijn aanpassingen en uitbreidingen van het middenspanningsnet noodzakelijk. Enexis werkt aan de versterking van het middenspanningsnet in de regio Assen. Dat is nodig omdat de capaciteit van het gehele elektriciteitsnet onder druk staat. Dit komt door het toenemende aantal duurzame initiatieven en het groeiende elektriciteitsverbruik door bedrijven en bewoners. Om te voorzien in het groeiende aanbod en de toenemende vraag naar energie is de aanleg van nieuwe kabelverbindingen van en naar het transformatorstation Zeijerveen aan de Asserwijk nodig. Het transformatorstation zorgt voor de elektriciteitsvoorziening in Assen en de regio, maar is ook een belangrijke schakel in het landelijke elektriciteitsnet.
Om te kunnen garanderen dat toekomstige klanten ook daadwerkelijk kunnen worden aangesloten op het uitgebreide transformatorstation Zeijerveen werkt Enexis eraan om de benodigde ‘Strategische tracés’1 op voorhand te ontwerpen en vast te leggen in een bestemmingsplan. Dit bestemmingsplan heeft als doel om in een vroeg stadium de benodigde ruimte voor toekomstige ontsluiting van het transformatorstation te borgen voor de aanleg van nieuwe kabels. Zo is voor de omgeving en Enexis duidelijk waar nieuwe kabelverbindingen aangelegd gaan worden. Dit bestemmingsplan stelt Enexis in staat om versnelt haar middenspanningsnet te versterken met het volgen van de juiste procedures. Dit bestemmingsplan heeft betrekking op de ontwikkeling in de gemeente Assen en voorziet in de ontwikkeling van het volgende tracé (afbeelding 1.1).
1
Een strategisch tracé is een route die Enexis nodig heeft om in de toekomst klanten aan te kunnen sluiten. Een strategisch tracé loopt in de regel vanaf een hoogspannings-/transformatorstation tot aan een ontsluitingspunt waarvandaan Enexis in de toekomst tracés in verschillende richtingen kan realiseren.
7 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
Afbeelding 1.1 Voorgenomen tracé
1.2
Voornemen
In het kader van de Netversterking Noordoost Nederland zijn TenneT TSO B.V. (hierna: TenneT) en Enexis het transformatorstation Zeijerveen aan het aanpassen en uitbreiden (zie kader). Enexis heeft als regionale netbeheerder bij wet de taak om stroom te transporteren. Daarvoor dient ook deze ontsluiting van transformatorstation Zeijerveen, in zowel noordoostelijke als zuidelijke richting. Vanuit zowel noordelijke als zuidelijke richtingen zijn aansluitingsvragen voorzien en worden deze ook in de toekomst verwacht. Enexis heeft in het kader van de versterking van het elektriciteitsnet in de regio Assen verschillende tracéalternatieven onderzocht voor de ontsluiting van het transformatorstation Zeijerveen in noordoostelijke en zuidelijke richting. De tracés in noordoostelijke richting zijn besproken in overleg met de gemeente Assen. Aan de hand van de tracéstudie is een definitief tracé bepaald. Hoewel middenspanningskabels niet juridisch-planologisch vastgelegd hoeven te worden in een bestemmingsplan, wordt het planologisch wel wenselijk geacht door Enexis. Met het vastleggen van de tracés in een nieuw bestemmingsplan kan Enexis een ruimtereservering doen in het plangebied en is voor de omgeving duidelijk waar in de toekomst de kabelverbindingen worden aangelegd.
Dit bestemmingsplan heeft betrekking op de ontwikkeling in de gemeente Assen en voorziet in de volgende ontwikkelingen (zie ook afbeelding 1.1): mogelijk maken van het (gefaseerd) aanleggen van 14 ondergrondse 10/20 kV-kabelverbindingen in noordoostelijke richting (circa 2 km) vanaf transformatorstation Zeijerveen in het bos- en recreatiegebied tot aan de rand van het bos- en recreatiegebied; mogelijk maken van het (gefaseerd) aanleggen van 14 ondergrondse 10/20 kV-kabelverbindingen in zuidelijke richting (circa 0,9 km) vanaf transformatorstation Zeijerveen in het bos- en recreatiegebied tot aan de Asserwijk.
8 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
Netversterking Noordoost Nederland van TenneT en Enexis TenneT werkt samen met regionale netbeheerders zoals Enexis, aan het versterken van het elektriciteitsnet in Drenthe en Groningen. Dat is nodig om de energietransitie mogelijk te maken en het sterk stijgende aanbod van duurzame elektriciteitsproductie, zoals zonne- en windenergie op het netwerk te kunnen aansluiten en op termijn ook te kunnen voldoen aan de verwachte groei van de vraag naar elektriciteit. De versterking van het elektriciteitsnetwerk vindt onder meer plaats door nieuwe 380/110kV en 220/110kV hoogspanningsstations te bouwen en bestaande hoogspannings-/transformatorstations uit te breiden. De verschillende deelprojecten vallen onder de 'Netversterking Noordoost Nederland' (NNON). De geplande uitbreidingen en nieuwbouw zijn in de onderstaande afbeelding schematisch weergegeven.
Afbeelding 1.2 Geplande uitbreidingen in Noordoost Nederland van TenneT
Gefaseerde aanleg De 10/20 kV-kabelverbindingen worden niet direct na inwerkingtreding van voorliggend bestemmingsplan aangelegd. De kabelverbindingen worden gefaseerd uitgelegd, waarbij het tijdspad op dit moment niet bekend is. Dit heeft twee oorzaken: 1 er bestaat onzekerheid over de toekomstige vraag- en aanbod van energie in de regio Assen, dus ook de kabelverdeling in noordelijke en zuidelijke richting is nog niet duidelijk; 2 door gefaseerd aan te leggen beperkt Enexis de eigen voorinvestering en worden de kosten pas gemaakt als er daadwerkelijk vraag is naar kabels. Dit voorkomt maatschappelijke investeringskosten.
1.3
Ligging plangebied
Het project waarvoor voorliggend bestemmingsplan is opgesteld ligt in de gemeente Assen, in de provincie Drenthe. Afbeelding 1.3 laat de globale ligging zien van het project in het noordwesten van de gemeente Assen. Vanaf het 220/110 kV transformatorstation Assen-Zeijerveen lopen twee tracés die het transformatorstation ontsluiten, één in noordoostelijke richting en één in zuidelijke richting. Het plangebied wordt gekenmerkt door het recreatieve gebruik, waaronder een golfbaan, een arboretum, een mountainbikeroute en een speeltuin. Aan de westzijde wordt het plangebied begrensd door de wijk Kloosterveen. Aan de (zuid-)oostzijde van het plangebied ligt de A28. Het gebied ten noordoosten van het bosgebied heeft voornamelijk een agrarische functie.
9 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
Het grondgebruik van het plangebied betreft overwegend bosgebied en recreatiegebied. Ten zuiden van het transformatorstation ligt een zonnepark. Door het plangebied lopen bovengrondse hoogspanningsverbindingen in noordoostelijke en zuidelijke richting. Aan de Pitteloseweg 1 staat een woning. Daarnaast loopt er een ondergrondse gasleiding van de NAM door het projectgebied.
Afbeelding 1.3 Globale aanduiding plangebied
1.4
Vigerende bestemmingsplannen
In de huidige situatie gelden de volgende bestemmingsplannen en omgevingsvergunning voor het project (zie tabel 1.1)
Tabel 1.1 Vigerende bestemmingsplannen en omgevingsvergunning Naam plan
IMRO-code
Datum vaststelling
Vastgesteld door
Bestemmingen/ gebiedsaanduidingen
Bos en Golf
NL.IMRO.0106.08BP2011BOSGOLFC001
30-05-2013
gemeente Assen
Enkelbestemming - Bedrijf Transformatorstation; - Recreatie-dagrecreatie; - Water; - Bos; Dubbelbestemming - Leiding-gas;
10 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
Naam plan
IMRO-code
Datum vaststelling
Vastgesteld door
Bestemmingen/ gebiedsaanduidingen - Leiding hoogspanning; Gebiedsaanduiding - Veiligheidszone leiding; - Veiligheidszone-lpg; - Geluidzone - industrie
fase1 uitbreiding trafostation Zeijerveen (omgevingsvergunni ng)
NL.IMRO.0106.99OMG20200613VST1
03-12-2020
Gemeente Assen
Transformatorstation (omgevingsvergunning)
Facetbestemmingspl an woningsplitsing en woningomzetting
NL.IMRO.0106.02BP201910000kC001
19-11-2020
Gemeente Assen
niet van toepassing
Assen Facetbestemmingspl an Parkeren
NL.IMRO.0106.02BP20201000K2C001
15-04-2021
Gemeente Assen
niet van toepassing
Facetbestemmingspl an kleinschalig kamperen
NL.IMRO.010600004000-
25-10-2007
Gemeente Assen
niet van toepassing
Buitengebied Herziening artikel 30 WRO
NL.IMRO.010600001002-
18-12-2008
Gemeente Assen
Enkelbestemming Jonge veld- en veenontginningen Aanduiding Hoogspanningsleidin g Kleinschalig kamperen
Recreatiepark Zeijerveen
NL.IMRO.0106.08BP2009227-C001
07-07-2011
Gemeente Assen
Enkelbestemming Recreatie dagrecreatie Maatschappelijk Dubbelbestemming Leiding hoogspanning Gebiedsaanduiding Milieuzone Functieaanduiding Kinderboerderij
Voorbereidingsbeslu it hyperscale datacenters
NL.IMRO.0000.VROvb22hsDataCen -3000
16-02-2022
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninksrijksrelaties
niet van toepassing
Een dubbelbestemming voor de ondergrondse 10/20 kV-kabelverbindingen is niet opgenomen in de vigerende bestemmingsplannen en ook de omgevingsvergunning maakt voorgenomen ontwikkeling niet mogelijk. Het plangebied heeft voornamelijk een bosbestemming en recreatieve bestemming. Hoewel de ontwikkeling mogelijk is zonder bestemmingsplanwijziging, wordt voorliggend bestemmingsplan opgesteld omdat dit voordelen en duidelijkheid biedt voor Enexis en de omgeving, zoals benoemd in paragraaf 1.1 en 1.2.
11 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
1.5
Andere procedure(s) en gerelateerde projecten
In het projectgebied zijn geen ontwerpbestemmingsplannen in behandeling. Wel wordt gewerkt aan het aanpassen en uitbreiden van het transformatorstation Zeijerveen zelf, zoals vastgelegd in de omgevingsvergunningen ‘fase 1 uitbreiding trafostation Zeijerveen’ (onherroepelijk vergund) en ‘fase 2 uitbreiding trafostation (ter inzage als ontwerp). Enexis is ook bij deze ontwikkeling betrokken. In de omgeving van de voorgenomen ontwikkeling zijn geen andere projecten bekend die mogelijk van invloed zijn op de realisatie. Naast de omgevingsvergunningen zijn geen andere procedures van toepassing.
1.6
Opzet bestemmingsplan
De toelichting bij voorliggend bestemmingsplan bestaat uit 7 hoofdstukken. Na dit eerste inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving gegeven van het plangebied. In hoofdstuk 3 wordt het beleidskader beschreven dat van toepassing is op de planlocatie. Hoofdstuk 4 onderbouwt de effecten van de voorgenomen ontwikkeling op de omgevingsaspecten. In hoofdstuk 5 worden de planregels nader toegelicht. Vervolgens worden in hoofdstuk 6 en 7 de uitvoerbaarheid respectievelijk de bestemmingsplanprocedure beschreven.
12 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
2 BESCHRIJVING PLANGEBIED In dit hoofdstuk wordt het plangebied beschreven. Allereerst wordt ingegaan op de huidige situatie en vervolgens wordt ingegaan op de planbeschrijving.
2.1
Huidige situatie
In de huidige situatie ligt het 220/110 kV-transformatorstation Zeijerveen in het plangebied. Dit transformatorstation is in 1966 op deze locatie gerealiseerd. Rond het transformatorstation stonden destijds slechts enkele, verspreid liggende woningen. De omliggende wijk Kloosterveen aan de westzijde was destijds nog geen woonwijk en is pas in recentere jaren ontwikkeld tot woonwijk van Assen. Dit geldt ook voor het bos- en recreatiegebied, dat het transformatorstation aan de noord-, oost- en westzijde omringt. In het bos- en recreatiegebied zijn diverse recreatieve functies aanwezig. Er liggen onder meer een arboretum, een golfbaan, een mountainbikevereniging en een bijenvereniging. Aan de zuidoostkant van het plangebied ligt de A28 die de grens vormt van het bos- en recreatiegebied. Kenmerkend in het gebied is de hoogspanningsverbinding van TenneT, welke vanaf transformatorstation Zeijerveen in noordelijke, noordoostelijke en zuidelijke richting door het plangebied loopt.
2.2
Toekomstige situatie
Op afbeelding 1.1 is de toekomstige situatie in het plangebied te zien. In de toekomstige situatie biedt de ontwikkeling ruimte voor de aanleg van middenspanningskabels in zowel noordoostelijke als zuidelijke richting. Er worden kabelstroken bestemd voor de ondergrondse aanleg van deze kabelverbindingen met een spanning van 10 kV en 20 kV. Deze kabelverbindingen zullen gefaseerd worden aangelegd. In noordoostelijke richting loopt een tracé tot aan de bosrand, welke ruimte biedt aan 14 kabels. De ontsluiting in zuidelijke richting biedt ruimte aan 14 kabels. Deze kabelstroken zijn 10 m breed in het bos- en recreatiegebied. De kabels zullen zoveel mogelijk in open ontgraving aangelegd worden en waar nodig met gestuurde boringen. Omdat deze kabels ondergronds worden gerealiseerd kan hier de huidige functie van de gronden in de toekomst behouden blijven, met inachtneming van de regels die gelden ten aanzien van de dubbelbestemming. Tijdens de aanlegfase zal de functie van de gronden tijdelijk worden beperkt.
13 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
3 BELEIDSKADER In dit hoofdstuk wordt het voor onderhavig plan relevante ruimtelijk beleid beschreven. Aangegeven wordt wat de relatie is tussen het plan en het beleid en getoetst wordt of het plan in overeenstemming is met het geldende beleid.
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening bevestigt in juridische zin de kaderstellende uitspraken uit de SVIR ten aanzien van de dertien daarin genoemde nationale belangen. Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan de versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. In 2012 is een aantal onderwerpen toegevoegd aan het Barro, waaronder het onderwerp elektriciteitsvoorziening. Wat betreft de elektriciteitsvoorziening zijn bestaande hoogspanningsverbindingen opgenomen. Voor dit onderwerp is bepaald dat deze regels alleen gelden voor hoogspanningsverbindingen met een spanning van ten minste 220 kV. Voor ondergrondse hoogspanningsverbindingen geldt dat deze niet in de lengterichting mogen lopen langs een buisleiding van nationaal belang. Conclusie Omdat de voorgenomen ontwikkeling 10/20 kV-kabelverbindingen (middenspanning) betreft is het voornemen niet strijdig met het Barro.
3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
De ladder voor duurzame verstedelijking is een instrument voor efficiënt ruimtegebruik. Op 1 juli 2017 is het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) gewijzigd, waarbij een nieuwe laddersystematiek geldt. Deze regeling staat beschreven in artikel 3.1.6 Bro. Het bevoegd gezag moet voldoen aan een motiveringsvereiste als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt via een bestemmingsplan, uitwerkings- of wijzigingsplan, of een omgevingsvergunning. Zo bevat een dergelijk plan een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het plan een ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in de behoefte kan worden voorzien. De laddertoets moet worden uitgevoerd wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Een stedelijke ontwikkeling is in het Bro gedefinieerd als een ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Mede aan de hand van jurisprudentie is duidelijk welke ontwikkelingen al dan niet worden aangemerkt als (nieuwe) stedelijke ontwikkeling.
14 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
Conclusie Dit bestemmingsplan maakt de realisatie van 10/20 kV-kabelverbindingen mogelijk. Jurisprudentie (RvS 24 februari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:465) heeft aangetoond dat hoogspanningslijnen inclusief koppelpunten en stations, niet als nieuwe stedelijke ontwikkeling worden beschouwd. Hierbij lijkt het redelijk dat kabelverbindingen met een lagere spanning ook niet als stedelijke ontwikkeling worden beschouwd. Een toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking kan daarom achterwege blijven.
3.1.3
Nationale Omgevingsvisie
Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) officieel vastgesteld. De NOVI komt voort uit de Omgevingswet die naar verwachting op 1 januari 2023 in werking treedt en die het Rijk verplicht tot een strategische visie op de fysieke leefomgeving. In de NOVI geeft de Rijksoverheid een langetermijnvisie op de ruimtelijke inrichting en de kwaliteit van de leefomgeving in Nederland. De NOVI richt zich op vier prioriteiten: - ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; - duurzaam economisch groeipotentieel; - sterke en gezonde steden en regio’s; - toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Uitgangspunten in de aanpak van de NOVI zijn het maken van slimme combinaties van functies, de kenmerken en identiteit van het gebied centraal stellen en het niet uitstellen of doorschuiven van beslissingen. De overheid streeft in de NOVI naar een geïntegreerde en gebiedsgerichte aanpak waarin samenwerking tussen overheden onderling en tussen overheden, maatschappelijke organisaties en burgers cruciaal is. De NOVI benoemt 21 nationale belangen en opgaven waarop de nationale overheid zich in de NOVI richt. Eén van deze belangen is het ‘realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in 2050 CO2-arm is, en de daarbij benodigde hoofdinfrastructuur.
Hoogspanningsverbindingen vanaf 110 kV behoren tot het landelijk hoogspanningsnet en zijn onderdeel van dit nationale belang. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling past binnen de ambities van de NOVI, omdat het plan op integrale wijze een kwalitatief hoogwaardige bijdrage levert aan het verbeteren van de energie-infrastructuur en energiezekerheid biedt. Daarmee sluit het aan bij het nationale belang ‘realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in 2050 CO2-arm is’.
3.1.4
Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening
In het Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening (SEV III) legt het kabinet ruimtereserveringen vast voor vestigingsplaatsen voor elektriciteitsopwekking en hoogspanningsverbindingen. Het SEV III heeft de status van nationale structuurvisie. Dit betekent dat het SEV III bindend is voor de Rijksoverheid zelf en richtinggevend, maar niet bindend, voor lagere overheden. In het SEV III worden de locaties aangewezen voor elektriciteitsproductie met een vermogen van 500 megawatt en hoger en voor nieuwe hoogspanningsvoorzieningen van 220 kV en hoger. In het SEV III worden transformatorstations (ook wel hoogspanningsstations genoemd) gerekend onder hoogspanningsverbindingen. De noodzakelijke schakelen/of transformatorstations voor elektriciteitskabels opgenomen in het SEV III kunnen worden aangelegd. De opgenomen elektriciteitskabels in het SEV III hebben een globaal karakter. Dit betekent dat het exacte tracé van de kabelverbindingen conform de daarvoor geldende procedures wordt bepaald. Conclusie De SEV III houdt rekening met nieuwe hoogspanningsvoorzieningen van 220 kV of hoger. Voorliggend bestemmingsplan betreft de ontwikkeling van 10/20 kV-kabelverbindingen en valt derhalve niet onder SEV III. Daarom vormt het SEV III geen belemmering ten aanzien van dit plan.
15 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
3.1.5
Klimaatakkoord
Op 28 juni 2019 is het Klimaatakkoord gepresenteerd. Het centrale doel is het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 49 % in 2030 ten opzichte van 1990. Het akkoord is opgesteld door het Klimaatberaad waarin voorzitters van de sectortafels en maatschappelijke organisaties, medeoverheden en niet-gouvernementele organisaties vertegenwoordigd zijn en bevat meer dan 600 afspraken om de doelstellingen te bereiken. Ook de nog lopende afspraken uit het Energieakkoord voor duurzame groei zijn integraal opgenomen in het Klimaatakkoord. Inmiddels is het Klimaatakkoord door een breed scala aan bedrijven en (branche)organisaties ondertekend. De afspraken in het Klimaatakkoord zijn opgesplitst in vijf pijlers (zie tabel 3.1).
Tabel 3.1 Pijlers en ambities van het Klimaatakkoord Pijler
Ambitie
gebouwde omgeving
3,4 Mton minder CO2-uitstoten dan in het referentiejaar door toenemend gebruik duurzame warmte en verbeterde isolatie
mobiliteit
stimuleren elektrisch personenvervoer; inzetten op duurzame energiedragers; verduurzaming logistiek; verduurzaming personenmobiliteit
industrie
59 % minder CO2-uitstoten dan in 1990 door systeemveranderingen op het gebied van energie en grondstoffengebruik
landbouw en landgebruik
3,5 Mton minder CO2-uitstoten bovenop eerdere afspraken, met name in de veehouderij en glastuinbouw. Overige maatregelen hebben betrekking op veenweidegebieden, landbouwbodems en vollegrondsteelt, bomen, bos en natuur en voedselverspilling, reststromen en biomassa
elektriciteit
84 TWh opwekking van hernieuwbare elektriciteit, onderverdeeld in 49 TWh Wind op zee en 35 TWh hernieuwbaar op land (>15 kW)
Conclusie De voorgenomen ontwikkeling betreft het mogelijk maken van 10/20 kV-kabelverbindingen. Deze netaanpassing is nodig om de transportcapaciteit te verhogen en aan de groeiende vraag naar en aanbod van elektriciteit te kunnen voldoen. Dit is het gevolg van een toename in elektriciteitsverbruik en de toegenomen opwekking van duurzame energie. De voorgenomen ontwikkeling in het plangebied houdt op deze manier verband met in ieder geval drie pijlers. Elektrisch rijden uit de pijler 'Mobiliteit' en duurzame verwarming van woningen uit de pijler 'Gebouwde omgeving' leiden tot extra elektriciteitsverbruik. Verder wordt er in de pijler 'Elektriciteit' gesproken over toenemende opwekking van hernieuwbare energie. Dit zal in grote mate decentraal worden ingevoerd op het hoogspanningsnet waardoor op veel plaatsen een grotere transportcapaciteit van het net noodzakelijk is. Dit plan sluit goed aan bij het Klimaatakkoord.
3.1.6
Elektriciteitswet 1998
De Elektriciteitswet 1998 stelt gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en heeft betrekking op de productie, het transport en de levering van elektriciteit. De mogelijkheden voor opwekking, levering en in- en uitvoer van elektriciteit en voor het gebruik van leiding gebonden elektriciteitswerken zijn hierin opgenomen, met inachtneming van het belang van het betrouwbaar, duurzaam, doelmatig en milieu hygiënisch verantwoord functioneren van de elektriciteitsvoorziening. Voortkomend uit de Elektriciteitswet is de Netcode vastgesteld, waarin de voorwaarden voor de gedragingen van netbeheerders en afnemers staan. Op grond van de Netcode en de Elektriciteitswet 1998 is Enexis verantwoordelijk voor het in stand houden van de door haar beheerde netten en aansluitingen aanbieden en realiseren voor degenen die daarom verzoeken.
16 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
Rijkscoördinatieregeling De Rijksoverheid kan bij projecten van nationaal belang de besluitvorming coördineren. Projecten op het gebied van energie-infrastructuur die van nationaal belang zijn, worden op grond van de Elektriciteitswet 1998 gecoördineerd door de minister van Economische Zaken en Klimaat. In de Rijkscoördinatieregeling (RCR) worden de verschillende besluiten (vergunningen en ontheffingen) die voor een project nodig zijn tegelijkertijd en in onderling overleg genomen. Het gaat naast vergunningen en ontheffingen vaak ook om een Rijksinpassingsplan. Voor hoogspanningsprojecten geldt dat projecten die bijdragen aan uitbreidingen en verzwaringen van het landelijk hoogspanningsnet op een spanningsniveau van 220 kV of hoger onder de RCR vallen. Conclusie Op basis van de Elektriciteitswet 1998 dient Enexis onder andere de door haar beheerde elektriciteitsnetten in stand houden en aansluitingen aanbieden en realiseren voor degenen die daarom verzoeken. De voorgenomen ontwikkeling die mogelijk wordt gemaakt door middel van dit bestemmingsplan betreft een spanningsniveau van 10/20 kV en is daarmee lager dan het spanningsniveau van 220 kV die onder de RCR valt. Daarom is de RCR hier niet van toepassing op dit project.
3.1.7
Omgevingswet
Naar verwachting treedt de Omgevingswet (Ow) op 1 januari 2023 in werking. De Omgevingswet betreft een wet die een verregaande vereenvoudiging van het stelsel van wetgeving voor de ontwikkeling en het beheer van de leefomgeving (omgevingsrecht) beoogt, door tientallen op dit moment vigerende wetten en honderden regels te bundelen in één nieuwe wet. De wet betekent een aanzienlijke inhoudelijke reductie van regels op het terrein van water, lucht, bodem, natuur, infrastructuur, gebouwen en cultureel erfgoed. Het overgangsrecht in de Invoeringswet Omgevingswet (IOw) en het Invoeringsbesluit Omgevingswet regelt de verhouding tussen nieuwe en bestaande regelgeving. Paragraaf 11.2 van de IOw bevat het overgangsrecht voor de kerninstrumenten van de Ow: de Omgevingsvisie, programma’s, het omgevingsplan, de omgevingsverordening en waterschapsverordening, algemene rijksregels, de omgevingsvergunning, het projectbesluit en instructieregels. De uitwerking van het overgangsrecht kan overigens nog wijzigen in de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel voor de Invoeringswet Omgevingswet. Procedure Voor bestemmingsplannen geldt dat het oude recht van toepassing is op bestemmingsplannen waarvan de procedure van de terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet is gestart.
Op dit bestemmingsplan is derhalve de Omgevingswet nog niet van toepassing, omdat de officiële procedure van de terinzagelegging van dit bestemmingsplan plaatsvindt vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2023. Ook is het overgangsrecht nu zo ingestoken dat alles wat in bestemmingsplannen, beheersverordeningen en omgevingsvergunningen is geregeld in beginsel gewoon geldig blijft na 1 januari 2023 als onderdeel van het omgevingsplan. Conclusie Het huidige recht blijft van toepassing op de procedure voor het opstellen van dit bestemmingsplan, omdat het ontwerpbestemmingsplan vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet ter inzage wordt gelegd. Bij de invoering van de Omgevingswet gaat dit bestemmingsplan over in het omgevingsplan van rechtswege. Hiermee vormt de Omgevingswet geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkelingen in dit bestemmingsplan.
3.2
Provinciaal beleid
Het plangebied ligt in de provincie Drenthe. In deze paragraaf wordt daarom het relevante provinciale beleid besproken.
17 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
3.2.1
Omgevingsvisie provincie Drenthe
Op 3 oktober 2018 is de Omgevingsvisie Drenthe 2018 van de provincie Drenthe vastgesteld. De Omgevingsvisie gaat in op zes kernkwaliteiten van de provincie die behouden en, indien mogelijk, ontwikkeld dienen te worden, alsmede op vijf verschillende thema’s die de ruimtelijke dragers vormen van de provincie Drenthe (tabel 3.2):
Tabel 3.2 Provinciale belangen per thema Thema’s
Kernkwaliteiten
1 2 3 4 5
1 2 3 4 5 6
Sociaaleconomische structuur Landbouw Natuur Klimaatbestendig watersysteem Multifunctionele gebieden
Landschap Natuur Cultuurhistorie Archeologie Aardkunde Rust
Onder het thema sociaaleconomische structuur wordt onder meer de ambitie voor een energieneutraal Drenthe in 2050 uitgesproken. Om deze doelen te bereiken wordt volop ingezet op energiebesparing en de productie van hernieuwbare energie, mét behoud van leveringszekerheid. De ambitie is een betrouwbare en betaalbare energievoorziening en energie-infrastructuur (elektriciteitskabels, gasleidingen en hoogspanningsmasten) wordt hierbij gezien als een belangrijk onderdeel. De provincie stimuleert binnen haar verantwoordelijkheid een grotere toepassing van milieuvriendelijke vervoerswijzen en technologieën en ziet hiertoe mogelijkheden in de infrastructuur. Daarnaast stelt de provincie kaders en voert zo nodig regie over de ruimtelijke inpassing van energie-infrastructuur. Cultuurhistorisch Kompas Drenthe (CHK) In de Provinciale Omgevingsverordening heeft de provincie Drenthe kernkwaliteiten benoemd, die bijdragen aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe. Het gaat om archeologie, aardkundige waarden, cultuurhistorie, landschap, rust en natuur. Een ruimtelijk plan kan in principe geen nieuwe activiteiten toestaan die kernkwaliteiten significant aantasten. Wat 'significant' (een term uit artikel 2.6 lid 4 Omgevingsverordening) is, wordt bepaald door de contouren die de Omgevingsvisie voor de omgang met kernkwaliteiten stelt.
Een ontwikkeling leidt dus niet tot significante aantasting, wanneer rekening wordt gehouden met de kernkwaliteiten conform de Omgevingsvisie en uitwerkingen als het Cultuurhistorisch Kompas. Als kernkwaliteiten worden de thema’s en gebieden aangewezen zoals die zijn neergelegd op de bij deze verordening behorende kaarten voor de kernkwaliteiten archeologie, aardkundige waarden, cultuurhistorie, landschap (en de beschermingszone radioastronomie en landbouwgebied), waarbij voor de Kernkwaliteit landschap geldt dat van een provinciaal belang alleen sprake is in de situaties zoals in de Omgevingsvisie omschreven. Als bij een ruimtelijk plan kernkwaliteiten betrokken zijn: - wordt in het ruimtelijk plan uiteengezet dat met het desbetreffende plan wordt bijgedragen aan behoud en ontwikkeling van de bij het plan betrokken kernkwaliteiten conform het provinciaal beleid en de sturingsniveaus zoals die zijn verwoord in de Omgevingsvisie; - maakt het desbetreffende ruimtelijk plan geen nieuwe activiteiten dan wel wijziging van bestaande activiteiten mogelijk die deze kernkwaliteiten significant aantasten. Het plangebied ligt gedeeltelijk binnen de begrenzing van het Esdorpenlandschap en Veenkoloniën.
Aangezien de ontwikkeling voorziet in het ondergronds aanleggen van 10/20 kV-kabelverbindingen is er geen strijdigheid met de in de Omgevingsvisie Drenthe 2018 genoemde kernkwaliteiten en provinciale belangen. In paragraaf 4.10 wordt dit nader toegelicht.
18 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
Conclusie De voorgenomen ontwikkeling vormt een onderdeel van een reeks netverzwaringen die benodigd zijn om de leveringszekerheid nu en in de toekomst te kunnen garanderen. Het project sluit hiermee goed aan bij de ambitie van de provincie voor energiebesparing en opwek van hernieuwbare energie met behoud van leveringszekerheid. Daarnaast is er geen strijdigheid met het CHK van de provincie Drenthe. De genoemde kwaliteiten worden niet aangetast door de ontwikkeling.
3.2.2
Provinciale omgevingsverordening Drenthe
Op 3 oktober 2018 is de Provinciale Omgevingsverordening Drenthe 2018 vastgesteld. Op 2 juli 2019 heeft een beperkte wijziging van de omgevingsverordening plaatsgevonden. Op 14 april 2021 is een tweede wijziging op de Omgevingsverordening 2018 als ontwerp ter inzage gelegd. Op 8 december 2021 is de omgevingsverordening geconsolideerd. Daarnaast is op 14 april 2021 de ontwerp-Omgevingsverordening voor 2022 ter inzage gelegd. Op 29 september 2021 is de Wijziging Provinciale Omgevingsverordening Drenthe 2018 vastgesteld. Omgevingsverordening 2018 (inclusief wijzigingen) Met de Provinciale Omgevingsverordening Drenthe 2018 vertaalt de provincie haar Omgevingsvisie Drenthe 2018 (vastgesteld op 3 oktober 2018) door naar een verordening voor zover het planologisch relevante aspecten betreft. De verordening bevat regels voor de fysieke leefomgeving in de provincie Drenthe. De Omgevingsverordening 2018 bevat twee relevante bepalingen met betrekking tot energie-infrastructuur: 1 het is verboden met leidingen voor het transport van elektriciteit die worden gekoeld met olie of chemicaliën een grondwaterbeschermingsgebied te doorkruisen; 2 een elektrische en elektronische apparatuur zendt, onbedoeld, radiogolven uit en kan ASTRONsystemen storen. Deze soort storing valt in de categorie Elektro-Magnetische Compatibiliteit (EMC).
Vanwege genoemd effect is er een veilige minimumafstand nodig tussen radiogolven uitzendende apparatuur en LOFAR. Een ruimtelijk plan dat een gebied bestrijkt dat valt binnen zone I en II van de radiotelescoop of LOFAR, dient te worden voorzien van een advies van ASTRON. Dit geldt eveneens voor ruimtelijke plannen die voorzien in ontwikkelingen binnen een straal van twee km rondom een LOFARbuitenstation. Uit de kaarten bij de Omgevingsverordening blijkt dat de voorgenomen ontwikkeling gedeeltelijk is gelegen binnen een grondwaterbeschermingsgebied (afbeelding 3.1). Deze gebieden liggen rondom waterwingebieden. Het plangebied ligt niet binnen een zone I en II van een radiotelescoop of LOFAR en >2 km van LOFAR-buitenstations. Daarnaast is er sprake van gedeeltelijke ligging binnen onder andere een restrictiegebied voor bodemenergie, Aangezien er geen bodemenergie-systemen worden gerealiseerd, is er geen strijdigheid met de ligging binnen het restrictiegebied. Ten aanzien van de bepalingen ten aanzien van landschap en cultuurhistorie wordt verwezen naar de toelichting in paragraaf 4.10.
19 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
Afbeelding 3.1 Grondwaterbeschermingsgebied met aanduiding globale plangebied
In artikel 6.3.3 zijn de regels opgenomen die gelden voor grondwaterbeschermingsgebieden. Artikel 6.10 gaat specifiek in op buisleidingen. In dit artikel is het volgende opgenomen: ‘Het is verboden in een grondwaterbeschermingsgebied een buisleiding voor het transport van gas (met uitzondering van aardgasleiding bestemd voor het plaatselijke transport van en naar particulieren en bedrijven), olie of chemicaliën, alsmede een leiding voor het transport van elektriciteit die wordt gekoeld met olie of chemicaliën te leggen, te hebben, te vervangen, te veranderen of te verleggen.’ Er is geen sprake van transportleidingen die worden gekoeld met olie of chemicaliën. Wel geldt dat rekening moet worden gehouden met de verbodsbepaling voor werkzaamheden op een diepte van 3 meter of meer onder het maaiveld (artikel 6.9). Artikel 6.21 gaat in op de ontheffingsmogelijkheden: 1 indien in een bijzonder geval het algemeen belang de uitvoering van een activiteit waarop een verbod betrekking heeft, noodzakelijk maakt, kan het bevoegd gezag ontheffing verlenen van de in de artikelen 6.6, 6.9, 6.10 voor zover sprake is van transport van niet verontreinigd aardgas, 6.11 en 6.14 opgenomen verboden.
Aan de ontheffing worden de voorschriften verbonden die de hoogst mogelijke vorm van bescherming voor de kwaliteit van het grondwater bieden; 2 de aanvrager vermeldt in de aanvraag om ontheffing het algemeen belang dat met de uitvoering van de activiteit is gediend;
20 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
3
het bevoegd gezag stelt de waterleidingmaatschappij in de gelegenheid advies uit te brengen naar aanleiding van de aanvraag om ontheffing.
Om de ontwikkeling mogelijk te maken dient gebruik gemaakt te worden van de ontheffingsmogelijkheid uit artikel 6.21. In paragrafen 1.1 en 1.2 is het voornemen toegelicht en is het algemeen belang van de ontwikkeling benadrukt (onder meer van belang voor het realiseren van de energietransitie). Daarnaast zijn er geen redelijke alternatieven voor een tracé dat het grondwaterbeschermingsgebied niet kruist. Dit leidt onder meer tot hogere maatschappelijke kosten. In het kader van het wettelijk vooroverleg is de Waterleiding Maatschappij Drenthe (WMD) gevraagd advies uit te brengen op het conceptbestemmingsplan. De WMD geeft aan dat de regels gelden uit de Provinciale Omgevingsverordening Drenthe 2018. Daarnaast stelt de WMD dat voor de drinkwatervoorziening van belang is dat geen lekkage van milieuvreemde materialen naar de ondergrond plaatsvindt. Hier dient rekening mee gehouden te worden bij de aanleg en het beheer. Voor de aanleg van de middenspanningsverbindingen zal de WMD op de hoogte worden gebracht van de ontwikkeling. Gesteld kan worden dat het voornemen voldoet aan de ontheffingsmogelijkheden zoals opgenomen in artikel 6.21. Omgevingsverordening 2022 In de Omgevingsverordening 2022 gelden dezelfde relevante bepalingen met betrekking tot energieinfrastructuur als in de Omgevingsverordening 2018.
Deze Omgevingsverordening zal gelijktijdig met de komst van de Omgevingswet in werking treden. In de Omgevingsverordening zijn (delen van) het plangebied aangeduid als grondwaterbeschermingsgebied, waarvoor dezelfde bepalingen zullen gelden als nu gelden vanuit de Omgevingsverordening 2018. Conclusie De Omgevingsverordening 2018 en de Omgevingsverordening 2022 vormen geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkelingen in het plangebied. Er wordt rekening gehouden met de regels uit de verordening en er zal een ontheffing worden aangevraagd. Hierbij wordt ingegaan op de eventueel benodigde beschermende maatregelen.
3.2.3
Energietransitie-agenda 2020-2023
In mei 2020 is de energietransitie-agenda 2020-2023 vastgesteld door de Provinciale Staten van Drenthe. De agenda laat zien hoe de provincie Drenthe de energietransitie wil versnellen en waar Drenthe wil staan in 2030 en 2050. Drenthe wil in 2030 40 % van het energiegebruik hernieuwbaar produceren en in 2050 energieneutraal zijn. Dit houdt in dat net zoveel hernieuwbare energie wordt geproduceerd als wordt gebruikt om te wonen, leven en werken. In de agenda zijn vijf speerpunten opgenomen: 1 het speerpunt 'Gebouwde omgeving' stelt centraal dat de energietransitie woonlastenneutraal verloopt. De focus ligt op het ondersteunen van dorps- en wijkinitiatieven met energiecoöperaties, het faciliteren en ondersteunen van gemeenten en de regie op een levendige netwerkorganisatie; 2 het speerpunt 'Mkb en industrie' focust op het versnellen van de energietransitie via energieadvies en kennisontwikkeling en door het stimuleren van innovatieve projecten en verdienmodellen. Verder investeren we meer in energietoezicht; 3 het speerpunt 'Hernieuwbare energie' wil met het ontwikkelfonds lokaal eigenaarschap bevorderen en de energiecoöperaties ondersteunen in het voortraject van projecten voor hernieuwbare energie. Dit speerpunt richt zich verder op het faciliteren en ondersteunen van grootschalige hernieuwbare energieproductie;
21 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
4
5
het speerpunt 'Energiesysteem van Drenthe' richt zich op een adequaat elektriciteitsnetwerk dat de groei van hernieuwbare energie aankan. Wij ondersteunen de ontwikkeling van het Drentse energiesysteem van de toekomst. Daarnaast richt het zich op de mogelijkheden van waterstof als nieuwe energiedrager, onder meer door het ondersteunen van innovaties; het speerpunt 'Communicatie' richt zich op het bieden van handelingsperspectief: inzicht geven in de mogelijkheden van burgers en ondernemers om bij te dragen aan de energietransitie, bij te dragen aan de doelstellingen van de Energietransitie-agenda en samen te werken met alle belanghebbende partijen.
Het vierde speerpunt ‘Energiesysteem van Drenthe’ heeft de meeste raakvlakken met de voorgenomen ontwikkeling. De provincie richt zich op de volgende drie punten: 1 adequaat netwerk; 2 het energiesysteem van de toekomst; 3 waterstof als nieuwe energiedrager. De provincie wil voorbereid zijn op de uitdagingen van de toekomst. Zo wordt benoemd dat nieuwe hoogspanningsinfrastructuur en schakelstations nodig zijn. Conclusie De Energietransitie-agenda 2020-2023 van de provincie Drenthe biedt ruimte voor de voorgenomen ontwikkeling. De ontwikkeling draagt bij aan het realiseren van aansluitende elektriciteitsinfrastructuur voor een stabiel en betrouwbaar netwerk, waarmee de doelstellingen van de provincie behaald kunnen worden.
3.3
Regionaal beleid
3.3.1
RES 1.0 Drenthe
In de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 van regio Drenthe is de gezamenlijke energiestrategie van alle overheden in de regio Drenthe vastgelegd. In de RES 1.0 is het bod gedaan om worden in 2030 3,45 TWh elektriciteit op te wekken door windenergie en grootschalige zonne-energie. De impact van de bijdrage van de RES-regio Drenthe op de energie-infrastructuur is doorgerekend door Enexis, RENDO en TenneT. Met de doorrekening hebben de netbeheerders een indicatie van de netimpact gegeven op: de tijd die het kost om uitbreidingen van het netwerk te realiseren; de ruimtelijke inpassing die nodig is voor nieuwe infrastructuur; de maatschappelijke kosten die worden gemaakt om eventuele knelpunten op te lossen. De netbeheerders hebben in de RES 1.0 aangegeven dat er stevig moet worden geïnvesteerd om de ambitie van de RES-regio Drenthe te kunnen realiseren. Om knelpunten op te lossen moeten er vier nieuwe hoogspanning- en middenspanningstations (HS/MS-stations) worden gerealiseerd en dienen 15 bestaande stations te worden uitgebreid. In de RES 1.0 is opgenomen dat voor het transformatorstation Zeijerveen na de gerealiseerde uitbreiding capaciteit is voor extra opwek in de provincie Drenthe. Het realiseren van de ontsluiting noodzakelijk om de doelstellingen uit de RES 1.0 te behalen. Conclusie De RES 1.0 vormt geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling.
De ontwikkeling voorziet in het uitbreiden van de elektriciteitsnetwerken van onder andere Enexis en vervult daarmee een essentiële rol in het behalen van de doelstelling voor duurzame elektriciteitsopwekking in de provincie Drenthe.
22 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
3.4
Gemeentelijke beleid
3.4.1
Omgevingsvisie ‘Assen nog mooier’
Op 1 juli 2021 is de Omgevingsvisie Assen nog mooier vastgesteld. De Omgevingsvisie vervangt de structuurvisie Assen. In de Omgevingsvisie is beschreven wat voor stad Assen in 2040 wil zijn en welke plannen Assen heeft om dat te verwezenlijken. De Omgevingsvisie is een langetermijnvisie voor de hele stad. Daarom formuleert de gemeente haar ambities en uitgangspunten op hoofdlijnen. De uitwerking volgt de komende jaren in aparte beleidsterreinen of deelgebieden in omgevingsprogramma’s. In de Omgevingsvisie wordt benoemd dat de gemeente op weg is naar een duurzaam Assen. De gemeente zet in op circulaire economie, klimaatadaptatie en energietransitie. Dit betekent onder andere dat Assen in 2050 aardgasvrij wil zijn en er meer ruimte nodig is voor grootschalige duurzame energieopwekking. Op weg naar 2040 neemt de gemeente Assen verschillende maatregelen om Assen duurzamer te maken. Een aantal van deze maatregelen zijn: aardgasvrij in 2050 door besparende en isolerende maatregelen en benutting nieuwe duurzame energiebronnen; nieuwe woningen worden energieneutraal; verkennen grootschalige energieopwekking voor de langere termijn, inclusief windenergie; duurzame vormen van mobiliteit. Conclusie Om de voorgenomen ambities mogelijk te maken is een uitbreiding van het bestaande elektriciteitsnet noodzakelijk.
De voorgenomen ontwikkeling draagt hieraan bij en past daarom goed binnen de ambities zoals geformuleerd in de Omgevingsvisie ‘Assen nog mooier’.
3.4.2
Visie Energietransitie 2016-2020
In de Visie Energietransitie 2016-2020 heeft het gemeentebestuur van Assen de doelstellingen vastgelegd die moeten bijdragen aan de verduurzaming van de gemeente. Assen werkt aan een duurzame gemeente die klaar is voor de toekomst. In 2050 wil de gemeente CO2-neutraal zijn. Een CO2-neutraal Assen houdt in dat alle energie die in de gemeente nodig is, duurzaam wordt opgewekt met hernieuwbare bronnen - zoals zon, wind, biomassa en aardwarmte. In de visie wordt aangegeven op welke terreinen in het gemeentelijke beleid aandacht wordt besteed aan de bredere duurzaamheidsdoelstellingen en wordt verwezen naar de ambities op deze beleidsterreinen. Enerzijds gaat het om maatregelen/ambities met betrekking tot de gemeentelijke organisatie en anderzijds om een duurzame ruimtelijke inrichting. Hoog op de agenda staan de volgende duurzame doelen: energiebesparing in gebouwen; ontwikkeling van groene, energiezuinige woonwijken en bedrijventerreinen; milieuthema's: water, bodem, lucht, geluid, afval en veiligheid. Conclusie De gemeente Assen heeft duurzame ambities. Voorgenomen ontwikkeling draagt bij aan het mogelijk maken van deze ambities. Het vastleggen van kabelstroken voor 10/20 kV-kabelverbindingen zorgt ervoor dat ruimte wordt gereserveerd voor het transport van duurzaam opgewekte elektriciteit, die nodig is om CO2-neutraal te kunnen worden.
23 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
3.4.3
Gemeentelijk water- en rioleringsplan Assen 2019-2024
Het Gemeentelijk Water en Rioleringsplan (GWRP) 2019 - 2024 verwoordt de strategische visie op het gebied van waterbeheer en riolering voor de komende jaren in de gemeente Assen. Dit plan vormt ook de grondslag voor de rioolheffing. De aanleg van riolering en het beheer ervan is een gemeentelijke taak. Die vindt zijn wettelijke basis in de Wet milieubeheer (artikel 10.33) en is geformuleerd als: ’zorgen voor een doelmatige inzameling en een doelmatig transport van het stedelijk afvalwater’. Afvalwater is hierbij al het water waar men van af wil. Dit kan dus ook afvloeiend hemelwater of overtollig grondwater zijn. Rioleringszorg mag niet leiden tot structurele overlast voor de omgeving en gezondheidsrisico’s voor mens en dier. Verder moet de gemeente streven naar rioleringszorg tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten. Het GWRP bevat beleidsafwegingen voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte, de bescherming van de bodem en de waterkwaliteit, de zorg voor het totale watersysteem en de rioleringszorg. Ook wordt ingegaan op het financiële beleid, inzet van middelen en toenemende lastendruk. De belangrijkste uitdagingen daarbij zijn: inspelen op klimaatverandering (extreme buien, verdroging en hittestress), betaalbaarheid (risico-gestuurd beheer, samenwerking in de (afval)waterketen) en het vergroten van de duurzaamheid.
Conclusie Ten aanzien van voorgenomen ontwikkeling geldt dat er geen sprake is van strijdigheden met de in het GWRP genoemde aandachtspunten. Er is geen sprake van een toename van verharding of ontwikkelingen die invloed hebben op de waterafvoer en riolering. In paragraaf 4.7 wordt nader ingegaan op het aspect water.
3.4.4
Nota bodembeheer
De komende jaren wordt naar verwachting het merendeel van de grond die vrijkomt bij werkzaamheden door de gemeente Assen hergebruikt. De Nota bodembeheer (2021) heeft tot doel hergebruik van grond en baggerspecie te stimuleren en reguleren. Hierdoor wordt bespaard op het gebruik van delfstoffen en wordt invulling gegeven aan een verantwoord en duurzaam bodemgebruik. Een belangrijke randvoorwaarde hierbij is dat de totale balans van de bodemkwaliteit bij hergebruik in de gemeente gelijk blijft. De doelstelling van de Nota bodembeheer luidt dan ook: ‘Een betere kwaliteit realiseren waar gewenst en hergebruik stimuleren waar het kan’. Op de toepassingskaart (figuur 5 in bijlage 5 van de Nota bodembeheer) is te zien dat de bodemkwaliteit kan worden ingedeeld in de klasse ‘achtergrondwaarde’. De klasse ‘achtergrondwaarde’ betekent dat de grond geschikt voor elk gebruik. Conclusie Het voornemen is niet strijdig met de Nota bodembeheer. In paragraaf 4.8 wordt het aspect bodem nader toegelicht.
3.4.5
Archeologiebeleid
De gemeente Assen heeft als onderdeel van het archeologiebeleid in 2020 een nieuwe beleidskaart vastgesteld. Op basis van de archeologische verwachtingskaart, de geïnventariseerde vindplaatsen, het overzicht van alle (archeologisch) onderzochte terreinen en de beleidsrichtlijnen van de provincie Drenthe voor de terreinen die als "provinciaal belang archeologie" zijn aangemerkt is de beleidsadvieskaart opgesteld. Op de beleidsadvieskaart zijn de beleidskeuzes van de gemeente Assen weergegeven. Alle elementen hebben een eigen kleurcode gekregen. In de legenda van de kaart zijn hieraan archeologische adviezen gekoppeld. De kaart is dus het instrument om in het geval van ruimtelijke ingrepen te bekijken of archeologisch onderzoek dient plaats te vinden voordat een vergunning kan worden afgegeven.
24 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
Er is onderscheid te maken in de volgende onderdelen: onderzoeksplicht: archeologisch onderzoek altijd verplicht; archeologisch onderzoek verplicht bij ingrepen groter dan 1.000 m²; archeologisch onderzoek en diepte van de ingrepen; geen onderzoeksplicht, wel meldingsplicht. De vrijstelling van archeologisch onderzoek ontslaat iemand niet van de plicht archeologische vondsten te melden conform de Erfgoedwet. Als bij het uitvoeren van de ingrepen toch grondsporen en/of archeologische vondsten worden aangetroffen, dan moet hiervan direct melding gemaakt worden bij de provinciaal archeoloog. Conclusie Het voornemen is niet strijdig met het archeologische beleid van de gemeente Assen. Voor het plangebied geldt geen onderzoeksplicht. In paragraaf 4.9 is een kaart opgenomen van het plangebied evenals een andere toelichting.
25 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
4 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN In het kader van gemeentelijke besluitvorming dient bij een bestemmingsplan door middel van een integrale ruimtelijke benadering nadrukkelijk rekening te worden gehouden met de consequenties van het plan voor de omgeving en omwonenden. Het bevoegd gezag is namelijk verantwoordelijk voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Dit gebeurt in het kader van een ‘goede ruimtelijke ordening’. Het beginsel van een goede ruimtelijke ordening is van toepassing voor alle ruimtelijke ontwikkelingen. De effecten op de leefomgeving worden in dit hoofdstuk door middel van de bespreking van diverse omgevingsaspecten in beeld gebracht en afgewogen, en hiermee wordt de uitvoerbaarheid van dit bestemmingsplan aangetoond.
4.1
Vormvrije m.e.r.-beoordeling
4.1.1
Toetsingskader
In het Besluit milieueffectrapportage (m.e.r.) is in onderdeel C en D van de bijlage (de zogenaamde C- en Dlijst) aangegeven welke activiteiten m.e.r.-plichtig of m.e.r.-beoordelingsplichtig zijn. Voor deze activiteiten zijn in het Besluit m.e.r. (kolom 2 in de C- en D-lijst) drempelwaarden opgenomen. Voor elk besluit dat betrekking heeft op activiteiten die voorkomen op de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage die onder de drempelwaarden vallen moet een toets worden uitgevoerd of belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen worden uitgesloten. Hetzelfde geldt voor elk besluit dat betrekking heeft op activiteiten die zowel voorkomen op de C-lijst, onder de drempelwaarde van de C-lijst blijven en niet voorkomen op de D-lijst. Indien dit het geval is zal een toets worden uitgevoerd, die ook wel vormvrije m.e.r.-beoordeling wordt genoemd. De vormvrije m.e.r.-beoordeling is het gevolg van de uitspraak van het Europese Hof over de manier waarop de EU-richtlijn in de Nederlandse regelgeving was geïmplementeerd. De essentie van die uitspraak is dat altijd m.e.r. noodzakelijk is als belangrijke nadelige milieugevolgen niet kunnen worden uitgesloten. De drempelwaarden in het Besluit m.e.r.
(kolom 2 'gevallen' in de D-lijst) zijn gebaseerd op algemene kenmerken van een activiteit en een globale aanname dat bij gevallen onder de drempelwaarde geen belangrijke nadelige milieugevolgen zullen optreden. Dat hoeft echter niet altijd het geval te zijn. In bepaalde gevallen kan een activiteit met een kleinere omvang wel degelijk belangrijke nadelige milieugevolgen hebben. De vormvrije m.e.r.-beoordeling is daarom bedoeld als waarborg dat in dergelijke gevallen de m.e.r.(-beoordelingsplicht) niet over het hoofd wordt gezien. Het ten onrechte niet doorlopen van een m.e.r. doet immers geen recht aan de bedoeling van m.e.r. en is een risico in de procedure. De onderdelen waaruit het project bestaat, zijn beschreven in paragraaf 1.2. Ten aanzien van middenspanningsverbindingen is niets opgenomen in de C- en D-lijst. Met betrekking tot grondwateronttrekkingen is het volgende opgenomen in de C- en D-lijst, zie hiervoor tabel 4.1.
26 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
Tabel 4.1 Categorieën uit het Besluit m.e.r. van toepassing op ontwikkeling
C15.1
Kolom 1
Kolom 2
Kolom 3
Kolom 4
activiteiten
gevallen
plannen
besluiten
de infiltratie van water
in gevallen waarin
de structuurvisie, bedoeld in
het besluit, bedoeld in de
in de bodem of
de activiteit
de artikelen 2.1, 2.2 en 2.3
artikelen 6.4 of 6.5, aanhef en
onttrekking van
betrekking heeft
van de Wet ruimtelijke
onderdeel b, van de Waterwet,
grondwater aan de
op een
ordening, en het plan,
dan wel het besluit tot
bodem alsmede de
hoeveelheid water
bedoeld in de artikelen 3.1,
vergunningverlening bedoeld
wijziging of uitbreiding
van 10 miljoen m³
eerste lid, 3.6, eerste lid,
in een verordening van een
van bestaande
of meer per jaar
onderdelen a en b, van die
waterschap
infiltraties en
wet en het plan, bedoeld in
onttrekkingen
de artikelen 4.1 en 4.4 van de Waterwet
De precieze hoeveelheid te onttrekken grondwater is nog niet bekend, maar gezien de doorlatendheid van het type ondergrond (‘fijn zand’ en ‘leem’) en de beperkte omvang van de werkzaamheden kan worden aangenomen dat deze hoeveelheid ruim onder de drempelwaarde zit van 10 miljoen m3 of meer per jaar. Grondwateronttrekking maakt geen onderdeel uit van de D-lijst. Omdat (onderdelen van) het initiatief in de C- en D-lijst genoemd worden, maar op geen van beide lijsten boven de drempelwaarden uitkomen, geldt voor het initiatief een vormvrije m.e.r. beoordelingsplicht. Daarnaast blijkt uit de voortoets (paragraaf 4.8) dat een passende beoordeling niet nodig is, waardoor er geen rechtstreekse MER-plicht geldt.
4.1.2
Conclusie
Gelet op de beperkte omvang en de impact van de ontwikkeling op de omgeving en het milieu, kan worden geconcludeerd dat er geen negatieve effecten zijn te verwachten door de ontwikkeling. Het doorlopen van een m.e.r.-procedure is niet nodig.
4.2
Geluid
Bij het opstellen van een bestemmingsplan dient het aspect geluid beoordeeld te worden. Bij het aspect geluid gaat het om het ruimtelijk mogelijk maken van geluidsbron (zoals wijzigingen aan een weg, spoorweg of industrie) enerzijds, en aan bestemmingen die een zekere mate van rust nodig hebben (zoals woningen, scholen en ziekenhuizen) anderzijds. Ruimtelijke plannen moeten voldoen aan de wet- en regelgeving die is opgenomen in de Wet geluidhinder (Wgh), de Wet milieubeheer (Wm) en onderliggende besluiten en regelingen.
4.2.1
Toetsingskader
Wet geluidhinder De Wet geluidhinder (Wgh) die per 1 januari 2007 van kracht is geworden, verplicht gemeenten lokaal geluidsbeleid ten aanzien van de Hogere Waarde procedure op te stellen. De wet geeft handvatten voor het ontwikkelen, opstellen en uitvoeren van lokaal geluidbeleid. De Wgh is van toepassing bij de aanleg en/of wijziging van de volgende geluidsbronnen: - gezoneerde bedrijventerreinen; - spoorwegen (geen hoofdspoorwegen); - wegen (hoofdwegen én 30 km-wegen of woonerven).
27 | 56
Witteveen+Bos | 127286/22-015.278 | Definitief
Het tracé is deels gelegen binnen de geluidszone van transformatorstation ‘Zeijerveen’. Deze zone is al vastgelegd in bestemmingsplan ‘fase1 uitbreiding trafostation Zeijerveen’. Het Activiteitenbesluit is niet van toepassing, omdat voorliggend bestemmingsplan niet voorziet in inrichtingen uit de Wet Milieubeheer.
4.2.2
Resultaten
Aanlegfase Voor de aanleg van de 10/20 kV-kabelverbindingen vinden (gefaseerd) de nodige werkzaamheden plaats. Deze werkzaamheden en het hierbij in te zetten materieel veroorzaken een bepaalde geluidsbelasting op de omgeving. De effecten treden alleen op tijdens de aanlegfase. Het gaat hierbij om tijdelijk geluid veroorzaakt door vrachtverkeer, graven en boren. Omdat de dichtstbijzijnde woning (Asserwijk 54) op ruim 90 meter afstand ligt zijn deze effecten beperkt. De Wgh bevat geen regels voor dergelijke tijdelijke situaties. Voor bouwen zijn regels voor deze tijdelijke situaties opgenomen in het Bouwbesluit 2012 (art. 8.3) en voor overige activiteiten in de APV (art. 4:6). Tijdens de aanlegwerkzaamheden dient aan deze regels voldaan te worden. Gebruiksfase De uiteindelijke 10/20 kV-kabelverbindingen zijn geen geluidgevoelige functie volgens de Wgh. Daarnaast veroorzaken de kabels tijdens de gebruiksfase geen geluidhinder. Akoestisch onderzoek naar deze kabels is daarom niet noodzakelijk.