5. GGD, GKB, WPDA en Publiek Vervoer Jaarstukken 2020 en ontwerpbegrotingen 2022 - GKB Jaarrekening 2020
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2020 GEMEENTELIJKE KREDIETBANK
Inhoudsopgave
1
Deel1:
Financieel jaarverslag 2020
2
1. Bericht van het Dagelijks Bestuur 1.1. Inleiding 1.2. Algemene ontwikkelingen op bestuurlijk niveau 1.3. Beleidsvisie van het Bestuur 1.4. Ontwikkelingen ten aan zien van de gemeenschappelijke regeling 1.5. Maatschappelijke ontwikkelingen die de GKB raken 1.6. Impact nieuwe strategische visie 1.7. Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening
3 3 3 4 4 4 4 5
2. Programmaverantwoording 2.1. Inleiding 2.2. Verplichte paragrafen
6 6 6
Deel 2:
11
Jaarrekening 2020
Balans per 31 december 2020
12
3. 3.1. 3.2. 3.3.
Analyse en bestemming resultaat Analyse resultaat Baten Lasten
15 15 16
4. 4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5. 4.6.
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Inleiding Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening Balans Eigen vermogen Overige Passiva Overzicht van baten en lasten
17 17 17 17 18 18
5. 5.1. 5.2. 5.3.
Toelichting op de balans Activa Passiva Niet uit de balans blijkende verplichtingen
19 21 22
6. 6.1. 6.2. 6.3.
Toelichting op het overzicht van baten en lasten Bedrijfsopbrengsten Bedrijfslasten Wet normering topinkomens
24 25 28
Deel 3: 7. 7.1 7.2. 7.3.
Overige gegevens
Overige gegevens Gebeurtenissen na balansdatum Resultaatsbestemmingsvoorstel Controleverklaring
29
30 30 31
Bijlagen - Overzicht dienstverleningsovereenkomsten - Formatieoverzicht
1
Deel 1: Jaarverslag 2020
2
1 Bericht van het dagelijks Bestuur 1.1.
Inleiding
Dit hoofdstuk beschrijft een aantal algemene zaken die de Gemeentelijke Kredietbank (GKB) raken bezien vanuit het Dagelijks Bestuur van de GKB. De gemeenschappelijke regeling (GR) vormt de basis voor het beleid van de GKB. In de GR zijn de doelstelling en de te behartigen belangen van de GKB opgenomen in artikel 4: Artikel 4. Doelstelling en te behartigen belangen.
1.2.
1.
De bank is een gemeentelijke kredietbank als bedoeld in artikel 6 Wet Consumenten Krediet. Zij heeft tot doel, met in achtneming van hetgeen in deze regeling is bepaald, om een, zowel vanuit bedrijfseconomische alsook maatschappelijke optiek bezien, verantwoord pakket van (al dan niet) financiële dienstverlening aan te bieden. Dit in het bijzonder aan de ingezetenen van het werkgebied van de bank.
2.
In het licht van de omschreven doelstelling behartigt de bank de volgende belangen: deelnemen aan krediettransacties; treffen van schuldenregelingen; budgetbeheer; afgifte van verklaringen op grond van de Faillissementswet; bewindvoering en curatele op grond van de Faillissementswet; bewindvoering op grond van het Burgerlijk Wetboek; preventie; bevorderen van de spaarzin; het verrichten van diensten alsmede alle verdere handelingen die met het vorenstaande in verband staan; de ruimste zin verband houden of daartoe bevorderlijk zijn; zorg dragen voor een harmonische en evenwichtige ontwikkeling van de onderneming.
3.
Het behalen van winst is geen doel van de bank. Samenstelling Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur
De samenstelling van het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur is in 2020 vanwege de collegewisselingen in de gemeente Hoogeveen gewijzigd. Gemeente Assen levert de voorzitter van de Dagelijks Bestuur en het BCO. De samenstelling van het bestuur is als volgt” Dagelijkse Bestuur Gemeente Hoogeveen G. Vos (tot 8 oktober 2020) Gemeente Hoogeveen J. Zwiers (vanaf 8 oktober 2020) Gemeente Assen J. Broekema Gemeente Meppel H. ten Hulscher Algemeen Bestuur Dagelijks bestuur aangevuld met: Gemeente Hoogeveen E. Slomp (tot 8 oktober 2020) Gemeente Hoogeveen J. Tabak (vanaf 8 oktober 2020) Gemeente Assen H. Vlieg Gemeente Meppel J. van der Haar De directeur van de GKB is ambtshalve als secretaris zowel aan het Algemeen als het Dagelijks Bestuur toegevoegd. Het Bestuur wordt in haar werkzaamheden ondersteund door het Beleidscoördinatorenoverleg (BCO). De drie gemeenten worden hierin vertegenwoordigd door de beleidsambtenaar. Bij financiële agendapunten wordt het BCO uitgebreid met financiële specialisten van de drie gemeenten.
3
1.3.
Beleidsvisie van het Bestuur
Het bestuur van de GR-GKB heeft eind 2017 besloten tot een nieuwe strategische koers voor 20182021 onder de titel “ Terug naar de kern “. “ Terug naar de kern” kenmerkt zich door drie doelstellingen.
1. Tweedelijns organisatie, specialist (transformatie sociaal domein) 2. Financieel gezond 3. Geleidelijke afbouw DVO gemeenten In 2020 is de beleidsvisie 2018-2021 “Terug naar de kern” verder uitgevoerd. De GKB is begonnen met het afbouwen van DVO gemeenten in 2018 en herpositioneerde zich in de tweede lijn. De impact van de beleidsvisie is goed merkbaar doordat een aantal contracten gelijktijdig afliepen ondanks dat het bestuur begin 2019 had besloten tot temporiseren van de afbouw van DVO gemeenten. De afname van de dienstverlening aan de GR-gemeenten, samen met de afbouw van de DVO-gemeenten, zorgden voor een sterkere afname van diensten van de GKB dan begroot. In de bijlage bij deze jaarrekening is een overzicht opgenomen van de afbouw van DVO-gemeenten. Omdat de afbouw van dienstverlening gepaard gaat met afbouw van personeel, is in deze jaarrekening een voorziening opgenomen voor de frictiekosten die daarmee gepaard gaan. Het bestuur is bezig met een evaluatie van de huidige strategische koers en een verkenning voor een visie 2022 en verder. 1.4.
Ontwikkelingen ten aanzien van de gemeenschappelijke regeling
De samenstelling van de gemeenschappelijke regeling is in 2020 niet gewijzigd, er zijn geen gemeenten uit- of toegetreden. Uit de financiële beschouwingen (zie verder de jaarrekening) blijkt dat de exploitatie over 2020 met een negatief saldo is afgesloten. 1.5
Maatschappelijke ontwikkelingen die de GKB raken
Ook voor de GKB stond het afgelopen jaar volledig in het teken van de Corona crisis. Het eerste kwartaal begon goed, maar na de eerste lockdown was alles anders. Enerzijds omdat we plotseling massaal thuis moesten gaan werken, maar anderzijds ook dat de vraag naar de dienstverlening van de GKB bijna tot stilstand kwam. Het is de organisatie gelukt om snel om te schakelen naar thuiswerken en de inwoners op “afstand” te bedienen. De lockdown van Nederland had een zeer grote impact op de instroom bij de GKB. De eerstelijnsorganisaties werd geconfronteerd met minder instroom en daarmee kwam ook een stop op de instroom bij de GKB. Ook werden zittingen bij de rechtbanken uitgesteld, waardoor er voor beschermingsbewind geen nieuwe benoemingen werden uitgevoerd. De vraag naar de dienstverlening heeft echter nooit het niveau van de begroting 2020 gehaald. De vraag blijft achter bij de ramingen, waardoor de caseloads daalden. Deskundigen verwachtten een grote toename in de vraag naar schuldhulpverlening in de tweede helft van het jaar door de corona crisis, maar die toename heeft nog niet plaatgevonden. Iedereen is het er wel over eens dat meer inwoners financieel vast gaan lopen en een beroep moeten doen op de diensten van de GKB. Maar hoeveel inwoners dat er zullen zijn en wanneer zij zich gaan melden, is niet te voorspellen.
4
1.7.
Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening
De jaarrekening 2020 is vastgesteld in de vergadering van het algemeen Bestuur van de Gemeentelijke Kredietbank van XXXX.
voorzitter
secretaris
J. Broekema
J. Tingen
5
2
Programmaverantwoording
2.1.
Inleiding
De Gemeentewet schrijft voor dat elke gemeente jaarlijks begrotings- en verantwoordingsstukken moet opstellen. Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. Het BBV gaat er vanuit dat een programmaplan verschillende programma’s bevat. Onder een programma wordt een samenvattend geheel van activiteiten verstaan. Aangezien de GKB slechts belast is met één samenhangende taak, te weten schuldhulpverlening in de meest brede zin, hebben wij het programmaplan niet opgesplitst in verschillende programma’s. Ingevolge artikel 8 van het BBV moeten in het programmaplan de doelstellingen en de beoogde maatschappelijke effecten worden behandeld, alsmede de wijze waarop men deze wil bereiken. Ingevolge artikel 9 van het BBV dienen in paragrafen de beleidslijnen te worden vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. Op de GKB zijn vijf verplichte paragrafen van toepassing, te weten: het weerstandsvermogen, het onderhoud van de kapitaalgoederen, de financiering, de bedrijfsvoering en de verbonden partijen. 2.2.
Verplichte paragrafen
2.2.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Volgens het BBV is het begrip weerstandsvermogen het verband tussen weerstandscapaciteit en de risico’s, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie. Het weerstandsvermogen is nodig om te voorkomen dat bij een andere uitkomst van kosten en/of opbrengsten in enig jaar, als gevolg van niet te voorziene ontwikkelingen, de aangesloten gemeenten aan een eventueel tekort moeten bijdragen. Risico’s zijn onder andere: Risico
Omvang risico
Dalende opbrengsten door wegvallende dienstverlening (DVO en GR gemeenten) waardoor geen sluitende bedrijfsvoering kan worden neergezet.
Diverse scenario’s waarbij een omzetdaling tussen € 1,3 en € 2,5 miljoen gecalculeerd is.
Wachtgeldverplichtingen als gevolg van beëindigingen dienstverband(en)
Maximaal 2 jaar WW, gemiddelde kosten € 130.000 per FTE
Vervanging bij (hoog) ziekteverzuim
Gemiddeld € 180.000 per jaar bij 3 FTE langdurig ziek p.m
Niet (tijdig) in kunnen spelen op wijzigingen in de Rijksregelgeving Discussie over omzetbelasting op diensten binnen de schuldhulpverlening
€200.000-€400.000
Begin 2020 heeft het Bestuur met de vaststelling van het herziene Bankreglement besloten tot een weerstandsvermogen van 0% bij de GKB. Bij een eventueel exploitatietekort wordt er een beroep gedaan op de deelnemende gemeenten. Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast t.o.v. de eigen middelen. Het geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie.
6
Netto schuldquote (A+B+CD-E-F-G)/H * 100% A B C D E F G H
Vaste schulden Netto vlottende schuld Overlopende passiva Financiële activa Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totale baten
2020
2019
46,14%
34,85%
1.400.000 7.762.643 277.341 3.824.789 315.197 1.559.602 201.804 7.669.897
0 11.945.989 304.360 5.010.691 258.517 4.005.095 77.126 8.406.318
Geconstateerd kan worden dat de netto schuldquote, in verhouding verslechterd is. Door een wijziging in de systematiek in beheer van klantgelden vindt een verschuiving van gelden plaats naar externe rekeningen, hierdoor dalen de liquide middelen, maar ook de schulden. Daarnaast is een daling te zien in de financiële vaste activa, waar we in de begroting nog een stabilisatie hadden verwacht. Deze effecten bij elkaar hebben dus niet geleid tot een verbetering van de netto schuld quote, maar juist een verslechtering. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om inzicht te krijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel inals exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte lening is en wat dat betekent voor de schuldenlast.
Netto schuldquote (A+B+CD-E-F-G)/H * 100% A B C E F G H
Vaste schulden Netto vlottende schuld Overlopende passiva Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totale baten
2020
2019
96,00%
94,11%
1.400.000 7.762.643 277.341 315.197 1.559.602 201.804 7.669.897
0 11.945.989 304.360 258.517 4.003.935 77.126 8.406.318
Zoals uit bovenstaande vergelijking blijkt is het verschil groot. De financiële activa (verstrekte kredieten) vormen een belangrijk aandeel in de activa van de GKB. Indien men deze corrigeert op de schuldquote blijkt duidelijk dat de schulden (passiva) een groter aandeel zijn ten opzichte van de baten dan de activa. Het beperkte eigen vermogen van de GKB speelt hier uiteraard ook een belangrijke rol. Solvabiliteitsrisico Het solvabiliteitsrisico geeft inzicht in de mate waarin de organisatie in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder het solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat uit de reserves (algemene en bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten.
2020 -11,62%
Solvabiliteit (A/B) * 100% A B
Eigen vermogen Balanstotaal
2019 -1,91%
-1.050.734 -232.590 9.044.356 12.188.697
Het eigen vermogen van de GKB is negatief. Mede als gevolg hiervan komt het tekort van 2020 direct en volledig ten laste van de GR-leden. Het negatieve eigen vermogen zal worden aangezuiverd door de GR-gemeenten, middels bijstorting van het negatieve resultaat.
7
De kengetallen grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit zijn bij de GKB niet van toepassing. 2.2.2. Onderhoud kapitaalgoederen Jaarlijks wordt op begrotingsbasis een gering bedrag (variërend van €7.000 tot € 9.000) gedoteerd aan de onderhoudsvoorziening. Dit bedrag is gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan welke opnieuw is opgesteld begin 2020. Het komende jaar worden volgens plan uitgaven gedaan voor bijvoorbeeld het upgraden van de toiletunits. 2.2.3. Financiering Op grond van de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) dient de GKB jaarlijks in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gevoerde beleid inzake de treasuryfunctie. De doelstellingen, richtlijnen en limieten van het voorgestane beleid zijn vastgelegd in het treasurystatuut. In 2020 heeft de GKB externe financiering aangetrokken in de vorm van een langlopende lening van €1,4 miljoen en een rekening courant faciliteit van €4,6 miljoen, beide bij de BNG. Met de vaststelling van de begroting 2020 heeft het Algemeen Bestuur tevens de kasgeldlimiet en een mogelijke overschrijding daarvan vastgesteld. De renteopbrengsten zijn opbrengsten uit de verstrekte leningen. Rentelasten betreffen de rentekosten op de langlopende lening en rekening courant verhouding. Er vindt geen rentetoerekening plaats aan investeringen.
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is een bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. Dit percentage is vastgelegd in de “uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden”. De GKB heeft een aangepaste kasgeldlimiet afgesproken met de provincie van 62%. Kasgeldlimiet per 31-12-2020
Bedragen x € 1.000,-
Omvang begroting 2020
7.811
Grondslag kasgeldlimiet
62%
Kasgeldlimiet in bedrag
4.843
De ontwikkeling van de kasgeldlimiet in 2020 was als volgt:
Q1 Bijgestelde kasgeldlimiet Netto vlottende schuld Overschrijding kasgeldlimiet
Q2 4.843 8.195 3.352
Q3 4.843 7.984 3.141
Q4 4.843 6.083 1.240
4.843 5.964 1.121
De GKB heeft gedurende 4 kwartalen de kasgeldlimiet overschreden. Door de gefaseerde omzetting van klanten op beheer- en leefgeldrekeningen was het erg lastig in te schatten hoe de ontwikkeling van de liquide middelen in 2020 zou plaatsvinden. Nu blijkt dat de inschatting te optimistisch is geweest, dit heeft mede een oorzaak in de corona crisis, die voor veel vertraging in dit project heeft gezorgd.
Renterisiconorm De renterisico’s op de vaste schuld worden ingekaderd middels de rente risiconorm. Jaarlijks mogen de renterisico’s uit hoofde van renteherziening en herfinanciering niet hoger zijn dan 20% van de omvang van de begroting. Het doel is om op deze wijze spreiding te krijgen in de rente typische looptijden van de leningenportefeuille. Hierdoor werkt een verandering in de rente
8
vertraagd door op de rentelasten. Uit onderstaande tabel blijkt dat de GKB ruimschoots binnen de gestelde rente risiconorm blijft.
RENTERISICONORM EN RENTERISICO’S VAN DE VASTE SCHULD PER 31-12-2020 (BEDRAG X€ 1.000) Renterisico op vaste schuld 1a Renteherziening op vaste schuld o/g
0
1b Renteherziening op vaste schuld u/g
0
2
Netto renteherziening op vaste schuld (1a-1b)
3a Nieuw aangetrokken vaste schuld o/g 3b Nieuw verstrekte lange leningen u/g
0 1.400 0
4
Netto nieuw aangetrokken vaste schuld (3a-3b)
1.400
5
Betaalde aflossingen
6
Herfinanciering (laagste van 4 en 5)
1.400
7
Renterisico op vaste schuld (2 + 6)
1.400
0
Rente risiconorm 8
Stand van de vaste schuld per 1 januari
9
Het bij ministeriele regeling vastgestelde percentage
10 Rente risiconorm
0 20% 1.562
Toets Rente risiconorm 10
Rente risiconorm
1.562
7
Renterisico op vaste schuld
1.400
11
Ruimte (+) / Overschrijding (-) (10 – 7)
162
2.2.4. Bedrijfsvoering In tegenstelling tot de algemene programmaverantwoording zal in deze paragraaf aandacht besteedt worden aan de beleidsmatige, toekomstgerichte aspecten van de bedrijfsvoering. a.
Investeringsbeleid
De GKB heeft in 2018 besloten afscheid te nemen van het huidige softwarepakket. Eind 2018 is voor de afdeling kredietverlening reeds een nieuw systeem geïmplementeerd. In 2019 is een start gemaakt met de implementatie van een nieuw systeem voor de andere dienstverlening. De implementatie hiervan is in 2020 voortgezet en zal begin 2021 zijn afgerond. Hiervoor zijn de nodige investeringen gedaan. Verder worden op basis van het onderhoudsplan in 2021 ook de nodige investeringen gedaan, zoals vernieuwing toiletunits. Voor 2021 staan ook investeringen gepland in het samenvoegen van de twee klantportalen en het uitrollen van een app voor klanten. b.
Organisatiestructuur en formatie
De formatie van de GKB moet steeds meebewegen op de steeds verder dalende vraag naar de dienstverlening van de GKB. Zowel in de directe als de indirecte formatie is stevig ingegrepen, zoveel mogelijk met behoud van flexibiliteit en zo laag mogelijke frictiekosten. Een overzicht van de formatie is opgenomen in de bijlage. De organisatiestructuur is niet gewijzigd.
9
c.
Kansen en bedreigingen
De kansen en bedreigingen voor de GKB staan in het teken in het herijken van de strategische koers, waar nieuwe kansen en/of bedreigingen uit voort kunnen komen. Het advies en het uiteindelijke besluit zullen zijn gebaseerd op de kansen en bedreigingen voor de GKB in de huidige vorm en de mogelijke alternatieven. Op moment van het opstellen van deze jaarrekening zijn de uitkomsten van de evaluatie nog niet bekend en is er het punt van kansen en bedreigingen nog niets te melden. d.
Toetsingscriteria
Op grond van het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden moeten ook gemeenschappelijke regelingen verantwoording afleggen over het rechtmatig handelen. De accountant zal hierover een uitspraak doen in de controleverklaring. Voor de toetsing van rechtmatigheid geldt voor 2020 het volgende normenkader, waarbij uitsluitend wordt getoetst op de criteria recht, hoogte en duur: - verordening 212 - verordening 213 - treasurystatuut - directiestatuut - mandaatbesluit - reglement van orde algemeen bestuur - reglement van orde dagelijks bestuur - bankreglement - gemeenschappelijke regeling - Wet FIDO - Besluit aanbesteding overheidsopdrachten - CAR/UWO - Algemene wet Bestuursrecht 2.2.5. Verbonden partijen Op grond van het BBV is een verbonden partij een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de bank een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Het gaat dus om een combinatie van beide belangen. Een financieel belang ontstaat wanneer een ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is bij faillissement dan wel het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt (art. 1 BBV). Bestuurlijk belang ontstaat indien er zeggenschap bestaat uit hoofde van stemrecht, dan wel vertegenwoordiging in het bestuur van de organisatie.
De GKB is opgericht door de volgende gemeenten: Gemeente Assen Gemeente Meppel Gemeente Hoogeveen Bovengenoemde gemeenten hebben in 1990 de gemeenschappelijke regeling ingesteld als rechtsopvolger van de drie volkskredietbanken. Oorspronkelijk was vooral sociale kredietverlening het gezamenlijke belang van deze samenwerking, eind vorige eeuw kreeg de GKB een belangrijke rol bij de uitvoering van schuldhulpverlening. Problematische schulden vormen een forse belemmering voor burgers en gemeenten bij het realiseren van opdrachten en ambities. De GKB levert een bijdrage aan het wegnemen van deze belemmeringen. Verbonden partijen stichtingen en verenigingen: Bij de aankoop van het huidige pand is een vereniging van eigenaren opgericht. De GKB maakt deel uit van deze vereniging. De tweede deelnemer van de VVE is Inter-psy. De vereniging beheert het pand waarbij de GKB 90% eigenaar is en Inter-psy 10%. De totale omvang van de gezamenlijke beheerskosten bedragen € 92.000,-. Deze kosten worden middels servicekosten omgeslagen op de vier gebruikers van het kantoor, de GKB, Inter-psy, Publiek Vervoer en het OV bedrijf Groningen-Drenthe (laatste 2 als huurders).
10
Deel 2: Jaarrekening 2020
11
Balans
BALANS
31-12-2020
ACTIVA €
31-12-2019 €
€
€
Vaste activa Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut
3.142.964
2.837.269
Financiële vaste activa Leningen u/g
3.703.413
4.840.335
Doorlopende kredieten
237.496
326.610
Debiteurenvoorziening
116.120-
156.254-
Totaal vaste activa
3.824.789
5.010.691
6.967.753
7.847.960
Vlottende activa Uitzettingen Vorderingen op openbare lichamen Overige uitzettingen Overige vorderingen
262.547 52.650
210.390 48.127 315.197
258.517
Liquide middelen
1.559.602
4.005.095
Overlopende activa
201.804
77.125
Totaal vlottende activa
2.076.603
4.340.737
TOTAAL ACTIVA
9.044.356
12.188.697
12
31-12-2020
PASSIVA €
31-12-2019 €
€
€
Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Gerealiseerd resultaat Bestemmingsreserves
9.817 1.160.551100.000
Totaal eigen vermogen Voorzieningen
9.817 406.201163.793 1.050.734-
232.591-
655.107
169.779
Lanlopende leningen
1.400.000
Totaal vaste passiva
1.004.373
62.812-
Netto-vlottende schulden Overige schulden
7.762.643
11.947.150
Overlopende passiva Vooruitontvangen SHV Overige
172.264 105.076
186.057 118.302 277.340
304.359
Totaal vlottende passiva
8.039.983
12.251.509
TOTAAL PASSIVA
9.044.356
12.188.697
13
OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN Realisatie 2020 Lasten Baten Rente opbrengsten leningen Schuldhulpverlening Gemeenten Schuldhulpverlening cliënten Preventiewerkzaamheden Promens Care Vergoeding beschermingsbewind Vergoeding bemiddelingskosten Overige vergoedingen Huur Incidentele opbrengsten Vrijval voorzieningen Totaal opbrengsen Directe kosten Kosten BKR Kosten Preventieactiviteiten Rente externe financiering
Begroting 2020 Lasten Baten
Realisatie 2019 Lasten Baten
532.293 3.709.393 341.027 62.584 13.098 2.478.289 312.453 53.325 82.840 84.595
780.000 3.988.906 324.027 85.000 60.000 2.367.332 90.000 37.500 75.000 10.000
7.669.897
7.817.765
652.371 4.192.971 319.887 103.074 45.205 2.414.712 233.832 59.912 68.085 153.091 158.962 8.402.102
13.726 175 1.129
10.000 7.500 35.000
14.376 13.196
6.681.492 423.156 219.104
6.178.855 219.300 272.800
7.448.924 310.243 224.042
Afschrijvingen Gebouwen Automatisering Kantoorinventaris
103.484 187.387 4.639
95.000 250.000 17.000
96.734 81.188 12.367
Algemene kosten Drukwerk Accountants- en advieskosten Overige kosten
24.408 55.007 483.760
29.220 55.000 483.816
27.528 62.671 534.027
Apparaatskosten Personeelskosten Automatiseringskosten Huisvestingskosten
Bestuursadvies Dotatie voorzieningen Debiteurenvoorziening Onderhoudsvoorziening Personeelskosten
Totaal kosten
26.812
133.031 9.000 524.745
150.000 8.000
179.590 7.000
8.864.241
7.811.490
9.038.698
Saldo van baten en lasten Toevoegingen aan reserves Mobiliteit Totaal toevoegingen reserves
100.000
Onttrekkingen aan reserves Automatisering Reorganisatie Totaal onttrekkingen reserves
31.199 102.595
Resultaat
-1.194.344
6.275
-636.596
100.000
0
0
50.801 179.594 133.794
0
230.395
-1.160.550
6.275
-406.201
14
3.
Analyse en bestemming resultaat
3.1 Analyse resultaat In 2020 is een negatief resultaat voor mutaties in reserves van € 1.194.000 gerealiseerd. Conform de gemeenschappelijke regeling wordt het negatieve resultaat van 2020 ten laste gebracht van de GR-gemeenten. Het negatieve resultaat is met name het gevolg van de corona crisis en de vorming van een frictiekosten reserve. De GKB komt niet in aanmerking voor de NOW-subsidie van de overheid in het kader van de corona steunpakketten. Corona Crisis In maart 2020 was er een eerste lockdown van Nederland als gevolg van de corona pandemie. Daardoor daalde de instroom in deze periode bij de GKB zeer fors. Onder meer door het uitstel van de zittingen beschermingsbewind bij de rechtbanken, waardoor er voor geen nieuwe benoemingen werden uitgevoerd. Later in 2020 zijn deze zittingen wel weer hervat, maar de achterstand kon niet worden ingelopen. Dat heeft geleid tot minder inkomsten in 2020 op dit terrein dan onder normale omstandigheden. Hoewel de opbrengsten nog steeds boven het begrote bedrag liggen. Hoewel de GKB gedurende 2020 haar formatie heeft afgeschaald, om de effecten van de corona crisis en het vertrek van 2 DVO gemeenten op te vangen, bleek dit niet voldoende om een verlies in 2020 te voorkomen. Frictiekosten De vastgestelde begroting 2021 hield rekening met fors verminderde instroom, waardoor de organisatie van de GKB met 15 fte moest krimpen in 2020.
Deze krimp is in 2020 grotendeels gerealiseerd, maar dit is niet gelukt zonder frictiekosten. In deze jaarrekening is een voorziening van €525.000 getroffen en is een reserve mobiliteit ingesteld van €100.000. Deze reserve kan in 2021 aangewend worden om verdere mobiliteit te stimuleren en daarmee de frictiekosten zo laag mogelijk te houden. 3.2 Baten De baten vallen ten opzichte van de begroting 2020 iets lager uit. In onderstaande een toelichting op de baten die in belangrijke mate afwijken van de ramingen: Rente opbrengst leningen De rente opbrengsten blijven sterk achter bij de begroting en voorgaand jaar als gevolg van een lager uitstaande saldo en minder verstrekt krediet. Het gemiddelde uitstaande saldo van de verstrekte leningen is gedaald naar € 1580 (eind 2019 € 1.624). Ook het aantal leningen is fors gedaald naar 2435 (eind 2019 nog bijna 3000). Dit leidt tot veel lagere renteopbrengsten dan geraamd. Voor de begroting 2021 zijn de baten al naar beneden bijgesteld. De afname in renteopbrengsten wordt ook veroorzaakt door het afnemen van het werkgebied van de GKB. Schuldhulpverlening gemeenten Er is een forse daling in de baten voor schuldhulpverlening ten opzichte van 2019. Dit heeft enerzijds te maken met het afstoten van DVO gemeenten, in 2020 is afscheid genomen van gemeente Hardenberg en van gemeente Noordoostpolder.
Anderzijds heeft deze forse daling te maken met het stagneren van de instroom tijdens de corona crisis. In de begroting was rekening gehouden met gemiddeld 21 aanmeldingen per week. Tijdens de eerste maanden van de corona crisis waren dit soms maar 6 aanmeldingen per week. Het gemiddelde aantal aanmeldingen is uiteindelijk op 19 per week uitgekomen. Doordat er minder aanmeldingen waren, was de doorstroom naar andere diensten ook veel lager dan geraamd. Vergoeding beschermingsbewind De opbrengst beschermingsbewind is iets gestegen ten opzichte van 2019. Deze stijging had hoger kunnen zijn, echter door de corona crisis, stagneerde ook hier de instroom. Rechtbanken waren gesloten en er vonden geen nieuwe benoemingen meer plaats. Dit is pas na de zomer weer op gang gekomen, waardoor GKB toch omzet is misgelopen.
15
Incidentele opbrengsten Daarnaast zijn de incidentele opbrengsten sterk hoger dan begroot, dit heeft te maken met een vrijval van oude posten, onder de noemer ‘restsaldi klanten’. Dit betreft klantgelden die al langer dan 5 jaar bij de GKB staan en niet meer te herleiden zijn naar een klant of instantie. In 2019 is besloten om deze bedragen op te schonen. In de toekomst zal dit jaarlijks worden gedaan voor gelden die ouder dan 5 jaar zijn. In 2020 heeft dit ook weer geleid tot een vrijval van €30.000. 3.3 Lasten De lasten zijn tegenover de realisatie 2019 afgenomen, maar ten opzichte van de begroting 2020 hoger uitgevallen. De personeelskosten beslaan bijna 75% van de lasten en vormen het belangrijkste onderdeel van de overschrijding. Daarnaast zijn de kosten voor automatisering sterk van invloed op het resultaat. Hierna een toelichting op deze twee posten. Personeelskosten Zowel in de begroting als de jaarrekening 2020 vormen de personeelskosten de cumulatie van een aantal kosten. Onder deze post worden de salarissen van de basisformatie, verzuimvervanging, WW lasten e.d. samengevat en verantwoord. De personeelskosten zijn fors lager dan in 2019, maar hoger dan begroot, dit heeft meerdere oorzaken: Ad 1 Ten tijde van het opstellen van de begroting waren de cao effecten van 2019 nog onvoldoende bekend en meegenomen en waren de personeelskosten € 170.000 te laag geraamd.
Ad 2 Tegenover de extra omzet voor beschermingsbewind en de bemiddelingskosten staat ook formatie, circa € 180.000. Ad 3 Een onderdeel van het financieel gezond maken van de GKB vormt het terugdringen van de overhead. Als gevolg hiervan zijn enkele medewerkers boventallig verklaard. De kosten hiervan worden verantwoord onder de personeelskosten (€ 102.000), hier staat echter een reserve tegenover. In 2018 is een medewerker boventallig verklaard, de kosten komen, volgens het sociaal statuut, ten laste van deze reserve. In 2019 is tevens met twee andere medewerkers een vertrekregeling afgesproken, ook deze kosten komen ten laste van deze reserve. Bij de onttrekkingen uit de reserves zien we hier een bedrag van € 102.000 tegenover staan. Ad 4 Er is een nabetaling loonheffing van € 50.000 opgenomen als gevolg van de Coronaciris. Dit heeft alles te maken met de fiscale uitruil van woon/werkverkeer die wijzigde door het vele thuiswerken. De uitruil heeft bij de GKB gedurende heel 2020 plaatsgevonden op de reguliere wijze in plaats van dat rekening was gehouden met het werkelijke aantal reisdagen van medewerkers. Lange tijd was niet duidelijk of deze aanpassing doorgevoerd moest worden, maar begin 2021 bleek dat er geen versoepeling zou komen en is er sprake van een naheffing door de belastingdienst.
Automatiseringskosten In 2020 is vol ingezet op de verdere implementatie van de nieuwe software. In eerste instantie was begroot dat deze implementatie voor 2020 af zou zijn, dit blijkt niet het geval. Deels veroorzaakt door in het omzettingsproces twee handtekening van de klant te moeten ophalen en in 2020 is vertraging opgelopen door de coronacrisis in combinatie met het ophalen van de benodigde handtekeningen. Daardoor hebben we heel 2020 dubbele lasten gedragen voor beide software systemen (circa € 75.000). De kosten voor het openen van beheerrekeningen worden gedekt voor de reserve ICT, maar zorgen wel voor een verhoging van de automatiseringskosten (€30.000). Ook is er op de afdeling ICT veel ziekte geweest in 2020, waarvoor onder deze noemer externe inhuur heeft plaatsgevonden (€ 48.000). Daarnaast moest er een en ander geregeld worden om thuis te kunnen werken in verband met de corona crisis, heeft omzetting van de telefooncentrale plaats gevonden, is twee factor authenticatie geïmplementeerd en wordt gewerkt aan de portals.
16
4.
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
4.1. Inleiding Onderstaande grondslagen, waarop de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling zijn gebaseerd, zijn bedoeld als leidraad voor een juiste interpretatie van de financiële overzichten. De jaarrekening voldoet aan het BBV 2004. 4.2. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van verkrijgingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders vermeld staat, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. Voor zover het BBV niet anders voorschrijft, zijn de baten en lasten toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Het meerjarig inzicht in de financiële positie alsmede het meerjarige inzicht in de toekomstige balansen is niet opgenomen in de jaarrekening, omdat dit het inzicht niet ten goede komt. Hiervoor wordt verwezen naar de begroting. 4.3.
Balans Materiële vaste activa De waardering van de materiële vaste activa is gebaseerd op de verkrijging- of vervaardigingprijs, verminderd met de afschrijvingen. Bij de waardering van de materiële vaste activa wordt rekening gehouden met een vermindering van hun waarde indien deze naar verwachting duurzaam is. Bijdragen van derden op investeringen worden in mindering gebracht op de investeringen. Op grond wordt niet afgeschreven. Voor het overige vindt afschrijving plaats op basis van de historische aanschafprijs volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur, rekening houdend met een eventuele restwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het jaar van ingebruikname van de activa. De afschrijvingstermijnen volgens de lineaire methode bedragen in jaren: Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Verbouwingen Inventarissen Automatisering
n.v.t. 35 - 44 10 - 20 5 - 10 3-5
Financiële vaste activa Waardering vindt plaats op basis van de verkrijgingprijs verminderd met aflossingen. Voor de verwachte oninbaarheid van leningen en kredieten is een voorziening getroffen. De debiteurenvoorziening wordt bepaald op basis van het gemiddelde aan afgeboekte kredieten van de afgelopen zeven jaren. Uitzettingen en overlopende activa De uitzettingen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Liquide middelen De liquide middelen worden tegen nominale waarde opgenomen en omvatten bank-, giro- en kassaldi en kruisposten.
17
4.4. Eigen vermogen Algemene reserve De algemene reserve dient als algehele buffer om toekomstige tegenvallers te kunnen opvangen. Bestemmingsreserves Onder een bestemmingsreserve wordt verstaan een reserve waar aan door het Bestuur een bepaalde bestemming is gegeven. Het gehele bedrag van de bestemmingsreserves ultimo het jaar dient onderbouwd te zijn met bestuursbesluiten van het algemeen Bestuur, dan wel opgenomen te zijn in het voorliggende voorstel tot resultaatbestemming. 4.5. Overige passiva Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is, en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. Tenzij anders vermeld worden de voorzieningen gewaardeerd tegen de nominale waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de betreffende verplichtingen af te wikkelen. De voorziening onderhoud heeft betrekking op het planmatig onderhoud aan de gebouwen en is bedoeld om schommelingen in de lasten op te vangen. De voorziening frictiekosten heeft betrekking op de kosten die gemoeid gaan met de krimp van de organisatie en daarmee de krimp van de formatie. Vaste schulden De vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met de reeds gedane aflossingen.
Vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. 4.6. Overzicht van baten en lasten Baten en lasten De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Onder baten worden verstaan de baten die rechtstreeks aan het jaar zijn toe te rekenen en die in het jaar als gerealiseerd kunnen worden beschouwd. De lasten worden bepaald met inachtneming van de hierboven vermelde grondslagen voor waardering en toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben. Verliezen worden in aanmerking genomen in het jaar waarin deze voorzienbaar zijn. Conform het BBV worden de mutaties in reserves, zowel bij de begroting als bij de rekening, separaat verantwoord. Zowel het totaal van saldo van baten en laten als het resultaat zijn hierdoor inzichtelijk. Opbrengsten De opbrengsten worden verantwoord voor zover gerealiseerd. Afschrijvingen Dit betreft de afschrijvingskosten van de vaste activa. De afschrijvingstermijn bedraagt maximaal de economische levensduur. Personeelskosten Hierop worden de totale salariskosten van het personeel verantwoord inclusief overige personele kosten.
18
5.
Toelichting op de balans
5.1 5.1.1
Activa Materiële vaste activa
Een overzicht van de materiële vaste activa is onderstaand opgenomen. Verbouwingen
Automatisering
Inventaris
1.854.879
182.006
648.523
7.937
Herrubricering
11.842
-11847
-11.775
Investeringen
4.066
608.919
1.870.787
170.159 1.245.667
7.937
3.438.474
18.194
187.387
4.639
295.510
151.965 1.058.280
3.298
3.142.964
Grond Boekwaarde per 1 januari 2020
143.924
143.924
Gebouwen
Totaal 2.837.269
612.985
Desinvesteringen Afschrijvingen
85.290
Ontvangen subsidies Duurzame waardeverminderingen Boekwaarde per 31 december 2020
Afschrijvingstermijnen
143.924
0 jaar
1.785.497
35/44 jaar
10/20 jaar 3 jaar
10 jaar
In 2020 is fors geïnvesteerd in ICT, aan de ene kant zijn veel investeringen gedaan voor de implementatie van twee nieuwe systemen, aan de andere kant zijn investeringen gedaan in het vervangen van de telefooncentrale, implementatie twee factor authenticatie, mobiele telefoons, laptops en een nieuwe klantenportal. 5.1.2
Financiële vaste activa
Leningen
Persoonlijk
Doorlopend
Totaal
Boekwaarde 01-01-2020
4.480.336
326.609
4.806.945
Verstrekkingen 2020
1.707.042
0
1.707.042
Aflossingen Afboekingen Boekwaarde 31-12-2020
2.312.742 171.223 3.703.413
87.171 1.942 237.496
2.399.913 173.165 3.940.909
Bij de persoonlijke leningen gaat het om sociale kredieten, herfinancieringskredieten, kostenkredieten en saneringskredieten. Totaal 2343 kredieten met een gemiddeld uitstaand bedrag van € 1.580,Bij het doorlopend krediet gaat het om totaal 88 kredieten met een gemiddeld uitstaand bedrag van € 2.682,De gemeenten staan voor een bedrag van circa € 633.000 borg. Het gaat hierbij voornamelijk om leningen ten behoeve van zogenaamde “nieuwkomers”. Daarnaast staat de Drentse Zaak borg voor circa € 280.000 aan verstrekte kredieten in het kader van de BBZ regeling. 5.1.3
Verloop debiteurenvoorziening:
Debiteurenvoorziening Stand per 01-01-2020
156.254
Storting
bij
133.031
Afschrijving i.v.m. oninbaarheid
af
173.165
Stand per 31-12-2020
116.120
19
De grondslag van de omvang van de voorziening is vanaf boekjaar 2016 gebaseerd op het voortschrijdende gemiddelde van de afschrijvingen over afgelopen zeven jaar en is ook gerelateerd aan de ontwikkelingen in de boekwaarde. 5.1.4
Uitzettingen
Vorderingen op openbare lichamen: Vordering gemeenten schuldhulpverlening Vordering GR-gemeenten Algemene Reserve Overige vorderingen: Te vorderen BTW Totaal
2020
2019
262.547 0
210.390 0
52.650
48.127
315.197
258.517
Zoals omschreven in de paragraaf weerstandsvermogen zijn er landelijk diverse discussies over de omzetbelasting in relatie tot de diensten binnen de schuldhulpverlening. Het is niet geheel duidelijk of alle schuldhulpverlening BTW vrijgesteld is, de discussie gaat met name over bewindvoering. De GKB is van mening dat de diensten van bewindvoering vrijgesteld zijn van BTW. De Belastingdienst heeft in haar beleid opgenomen dat zij van mening is dat bewindvoering niet vrijgesteld is van BTW. In 2019 heeft de rechtbank uitspraak gedaan in een vergelijkbare zaak en uitgesproken dat bewindvoering wel vrijgesteld is van BTW. De belastingdienst is in hoger beroep gegaan tegen deze uitspraak. Mocht de belastingdienst alsnog in het gelijk gesteld worden dan heeft dit mogelijk ook gevolgen voor de GKB. De inspecteur van de belastingdienst is in 2019 langs geweest om de situatie met de GKB te bespreken. De belastingdienst heeft nog geen standpunt ingenomen richting het GKB, maar er bestaat een risico dat de GKB onterecht geld heeft terug gevraagd afgelopen jaren, of dat de GKB te weinig BTW heeft afgedragen in afgelopen jaren. Dit is afhankelijk van de uitspraak van het Hooggerechtshof, dat kan nog jaren duren. 5.1.5
Liquide middelen
Kasgelden Banktegoeden Totaal
2020 1.080 1.558.522 1.559.602
2019 4.736 4.000.359 4.005.095
De afname in de liquide middelen wordt veroorzaakt door de invoering van de beheer- en leefgeldrekeningen, waarbij klantgelden niet langer op de rekening van de GKB staan, maar op rekeningen van de klant zelf. Ten aanzien van de liquide middelen gelden geen opnamebeperkingen. Evenmin worden er ten aanzien van liquide middelen valutarisico’s gelopen. De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de GKB. De GKB maakt geen gebruik van schatkistbankieren. Er is een kredietlimiet van € 1 miljoen mogelijk op de rekening die betrekking heeft op schatkistbankieren. 5.1.6
Overlopende activa
Licenties Allegro Detacheringskosten
2020 60.000
2019 0 9.041
26.500 Inzake project vroegsignalering Vooruitbetaalde bedragen Terug te ontvangen transitievergoeding Totaal
85.304
68.085
30.000 201.804
0 77.126
20
Eind 2020 zijn de licentie kosten van Allegro (het software systeem voor schuldhulpverlening en kredietverlening) voor 2021 vooruitbetaald. Daarnaast hebben wij geld vooruitontvangen voor een project van de afdeling preventie. Hier is de GKB projectleider voor de vroegsignalering in de gemeenten Borger-Odoorn en Aan en Hunze. Eind 2020 is een transitievergoeding betaald voor een medewerker die 2 jaar ziek was geweest en uit dienst is gegaan. Na twee jaar ziekte mag de transitievergoeding teruggevraagd worden bij het UWV. Inmiddels is dit geld ok toegekend door UWV. 5.2
Passiva
5.2.1
Algemene reserve:
Algemene reserve Saldo per 1 januari Bijdrage GR-leden Toevoeging resultaat Saldo per 31 december
5.2.2
2020 9.817 376.201 -376.201 9.817
2019 9.817 520.452 -520.452 9.817
2020 102.595 100.000 102.595 100.000
2019 282.189
Bestemmingsreserves:
Reserve reorganisatiekosten Saldo per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Saldo per 31 december
179.594 102.595
De reservering is in 2017 gevormd om de kosten van de reorganisatie te dekken. In 2020 zijn de kosten voor boventalligheid en een aantal beëindigingsregelingen hieruit gedekt. In 2020 is tevens een nieuwe storting in deze reserve gedaan van € 100.000. Reserve ICT Saldo per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Saldo per 31 december
2020 61.199 0 61.199 0
2019 112.000 0 50.801 61.199
De onttrekkingen uit de reserve betreft voor € 30.000 vanuit de bestemming van het resultaat 2019 en voor het overige ter dekking van de extra lasten in 2020. De reserve ICT is in 2018 gevormd om de kosten voor het openen van beheer- en leefgeldrekeningen in het kader van de overgang naar een nieuw softwarepakket te kunnen dekken. De reserve is in 2020 geheel vrijgevallen. 5.2.3 Nog te bestemmen resultaat Conform het gestelde in paragraaf 6, artikel 41, van de gemeenschappelijke regeling, wordt een nadelig exploitatiesaldo gedekt uit de algemene reserve. Bij gebreke van deze reserve, wordt het nadelig exploitatiesaldo gedekt door de deelnemende gemeenten in verhouding tot het aantal inwoners van die gemeenten op 1 januari van het desbetreffende exploitatiejaar. Het negatieve resultaat over 2020 ad € 1.160.551 wordt middels de resultaatbestemming in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten op basis van inwoneraantallen. 5.2.4 Voorzieningen De voorzieningen bestaan in 2020 uit twee onderdelen: de voorziening “groot onderhoud” en de voorziening “personeelskosten”. De voorziening groot onderhoud is gebaseerd op een meerjaren onderhoudsplan. De GKB heeft een actueel meerjaren onderhoudsplan laten opstellen voor de periode 2020 - 2030. Op basis van dit plan is de jaarlijkse dotatie aangepast.
21
Voorziening groot onderhoud
2020
2019
Saldo per 1 januari
169.779
175.282
9.000
7.000
Toevoegingen Onttrekkingen
48.417
12.503
Saldo per 31 december
130.362
169.779
In 2020 is opnieuw een voorziening personeelskosten gevormd. Op basis van de begroting 2021 moet de organisatie 15 fte krimpen. Omdat dit niet geheel zonder frictiekosten is op te lossen is een voorziening getroffen van €524.745 in 2020. Daarnaast is er een mobiliteitsreserve om de resterende opgave zonder frictiekosten op te lossen. Voorziening personeelskosten Saldo per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Saldo per 31 december
5.2.5
2020 0 524.745 0 524.745
2019 70.885 0 70.885 0
2020
2019
Langlopende leningen
Langlopende leningen Saldo per 1 januari Opgenomen gelden Aflossingen Saldo per 31 december
0 1.400.000 0 1.400.000
0 0 0 0
In 2020 is externe financiering aangetrokken middels een langlopende lening bij BNG van € 1,4 miljoen. De lening heeft een looptijd van 10 jaar en is aflossingsvrij. De rente bedraagt jaarlijks 0,45%. 5.2.6
Netto-vlottende schulden: 2020
2019
Rekening Courant BNG
3.608.028
0
Doorbetalingen
1.263.823
154.608
Saldo depotrekeningen
457.375
1.190.756
Saldo klantreserveringen
589.541
9.113.618
Saldo interne rekeningen GKB
672.822
163.963
0
59.437
Crediteuren
161.947
173.537
Verlofuren
256.752
280.585
Loonheffing + Sociale lasten
426.895
392.313
Overige
323.440
418.333
Totaal
7.762.643
11.947.150
Personeelskosten
Er is een forse afname in de overige schulden. De afname wordt veroorzaakt door de invoering van de beheer- en leefgeldrekeningen, waarbij klantgelden niet langer op de rekening van de GKB staan, maar op rekeningen van de klant zelf. In 2020 is een rekening courant verhouding met de BNG overeengekomen met een faciliteit van € 4,6 miljoen. De rente bedraagt 1-maands Euribor vermeerderd met 65 basispunten. Het betreft een faciliteit voor onbepaalde tijd zonder aflossingsverplichting. De vergoeding voor het niet gebruikte deel van het limiet bedraagt 1-maands Euribor vermeerderd met 25 basispunten.
22
5.2.7
Overlopende passiva
2020
2019
Vooruitontvangen aflossingen
105.077
118.303
Vooruitontvangen bijdragen schuldhulpverlening
172.264
186.057
Totaal
277.341
304.360
5.3
Niet in de balans opgenomen verplichtingen en rechten
Leasecontracten. De kosten voor de leasecontracten van 4 dienstauto’s bedragen € 3.272 per maand inclusief een brandstofvoorschot. Deze bedragen zijn inclusief btw. Alle contracten zijn aangegaan in 2020 en hebben een looptijd van 60 maanden, met uitzondering van 1 auto die maandelijks opzegbaar is. Daarnaast is er een langlopend leasecontract voor de printers. De overeenkomst heeft een duur van 60 maanden en is ingegaan op 19 juni 2017. De jaarlijkse kosten bedragen circa € 49.000 en zijn inclusief afdrukken en toners. Huurcontract Betreft het huurcontract tussen de GKB en het OV Bureau, met als ingangsdatum 1 maart 2005, is op 1 maart 2020 verlengd voor een periode van 2 jaar. De huuropbrengst bedroeg in 2020 € 82.840, -.
23
6.
Toelichting op het overzicht van baten en lasten
6.1
Bedrijfsopbrengsten
In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van alle bedrijfsopbrengsten. Daarna volgt een specificatie per opbrengst. Realisatie 2020 Rente opbrengsten leningen
Begroting 2020
Realisatie 2019
Realisatie 2018
532.293
780.000
652.371
679.011
3.709.393
3.988.906
4.192.971
4.549.857
Schuldhulpverlening cliënten
341.027
324.027
319.887
318.155
Preventiewerkzaamheden
62.584
85.000
103.074
102.039
Budgetservice
13.098
60.000
45.205
52.121
Vergoeding beschermingsbewind
2.478.289
2.367.332
2.414.712
2.286.690
Vergoeding bemiddelingskosten
312.453
90.000
233.832
200.376
Overige vergoedingen
53.325
37.500
59.912
49.387
Huur
82.840
75.000
68.085
57.150
Incidentele opbrengsten
84.595
10.000
153.091
68.939
Schuldhulpverlening Gemeenten
Vrijval voorzieningen Totaal opbrengsten
158.962 7.669.897
7.817.765
8.402.102
8.363.724
6.1.1 Renteopbrengsten leningen De renteopbrengsten leningen hebben betrekking op de rente welke in de exploitatie in rekening wordt gebracht voor zowel persoonlijke leningen als doorlopende kredieten. Dit betreft ook eventueel in rekening gebrachte boeterente en vertragingsrente. Daarnaast worden hier ook andere renteopbrengsten verantwoord, zoals bijvoorbeeld de rente welke ten laste van de huisvestingskosten wordt gebracht in verband met de aankoop van het pand in Assen. Het aantal uitstaande leningen is gedaald, evenals het gemiddelde leningsbedrag. Dit heeft effect op de omvang van de rentebaten. 6.1.2 Schuldhulpverlening gemeenten De opbrengst schuldhulpverlening heeft betrekking op de vergoeding voor uitvoering van werkzaamheden in het kader van integrale schuldhulpverlening, exclusief beschermingsbewind voor gemeenten. 6.1.3 Schuldhulpverlening cliënten Onder deze post worden de vergoedingen voor budgetbeheer en schuldhulpverlening geboekt die door de cliënten uit eigen middelen worden betaald. 6.1.4 Preventiewerkzaamheden In opdracht van gemeenten en in een enkel geval van andere partijen voert de GKB preventieactiviteiten uit. Deze activiteiten zijn aanvullend op de basisdiensten van de GKB en worden op projectbasis gefinancierd. Preventie werkt uitsluitend op basis van kortdurende incidentele opdrachten.
6.1.5 Budgetservice Onder deze noemer worden de inkomsten verantwoord die worden verkregen van de bewoners van voornamelijk de organisatie Cosis, die hun beperkte financiële zaken laten beheren door de GKB. Er heeft gedurende 2020 een verschuiving plaatsgevonden van de registratie van deze baten in verband met de overgang naar de nieuwe software. Hierdoor lijkt het alsof deze baten zijn gedaald, dit is niet het geval. Een deel van de baten is nu opgenomen onder de baten uit schuldhulpverlening.
24
6.1.6 Vergoeding beschermingsbewind De GKB wordt op basis van een uitspraak van de Rechter aangesteld als bewindvoerder. De wetgever stelt jaarlijks middels een ministeriele regeling de vergoedingen voor de werkzaamheden van de bewindvoerder vast. Deze vergoeding wordt vanwege het ontbreken van voldoende eigen middelen in circa 75% van de gevallen in rekening gebracht bij de gemeenten waar de onderbewindgestelde woonachtig is. In de overige 25% van gevallen zijn de cliënten zelf in staat de vergoeding te betalen. 6.1.7 Vergoeding bemiddelingskosten In de dossiers waarbij sprake is van een schuldregeling in de vorm van een schuldbemiddeling wordt op de aan de schuldeisers uit te keren bedragen 9% bemiddelingskosten (norm NVVK) ingehouden. In 2020 is een stijging te zien in deze baten door de overgang naar de nieuwe software. In het oude systeem werden deze opbrengsten pas geboekt als de periodieke hercontrole was afgerond. In het nieuwe systeem worden opbrengsten gelijk geboekt op het moment dat er spaargeld van klanten binnenkomt. 6.1.8 Overige vergoedingen Deze post bevat onder andere de vergoeding voor financieel beheer. In de dossiers waarbij sprake is van een schuldregeling in de vorm van een schuldbemiddeling wordt, naast de bemiddelingskosten, financieel beheer aangehouden.
Dit financieel beheer heeft als doel om te waarborgen dat de klant alle afgesproken inkomensdelen afdraagt aan de GKB ten behoeve van zijn/haar schuldeisers. De vergoeding voor het financieel beheer bedraagt voor de cliënt €6, - per maand per beheer (norm NVVK). Dit bedrag wordt in mindering gebracht op de aan de schuldeisers uit te keren bedragen. 6.1.9 Huur De ontvangen huur heeft betrekking op de verhuur van de 2e verdieping van het kantoorpand aan het OV-bureau Groningen Drenthe. Halverwege 2019 is ook één vleugel op de 3e verdieping verhuurd aan het OV-bureau. 6.1.8 Incidentele opbrengsten De incidentele opbrengsten hebben o.a. betrekking op nagekomen aflossingen van kredieten die in het verleden wegens oninbaarheid zijn afgeboekt. Daarnaast worden hier ook de bedragen geboekt van gelden, conform de interne beleidsregels, waarvan de rechtmatige eigenaar onvindbaar is. 6.2
Bedrijfslasten
6.2.1
Afschrijvingen
Gebouwen Inventaris
Realisatie 2020
Begroting 2020
Realisatie 2019
103.484
95.000
96.734 12.367
4.639
17.000
Automatisering
187.387
250.000
81.188
Totaal afschrijvingen
295.510
362.000
190.289
6.2.2 Overige bedrijfskosten In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van alle overige bedrijfskosten. Daarna volgt een specificatie per kostenpost.
25
Realisatie 2020
Begroting 2020
2019
2018
Directe kosten Kosten BKR Kosten Preventie Rente externe financiering
13.726
10.000
14.376
12.051
175
7.500
13.196
15.884
1.129
35.000
Apparaatskosten Personeelskosten
6.630.719
6.178.855
7.448.924
7.365.020
Automatiseringskosten
423.156
219.300
310.243
208.470
Huisvestingskosten
219.104
272.800
224.042
225.640
24.408
29.220
27.528
24.906
Algemene kosten Drukwerk Accountants- en advieskosten
55.007
55.000
62.671
82.314
Overige kosten
484.889
483.816
534.027
447.593
Debiteurenvoorziening
133.031
150.000
179.590
Voorziening personeelskosten
524.745
Dotatie voorzieningen
Onderhoudsvoorziening
8.531 70.885
9.000
8.000
7.000
7.173
Kosten Bureau Krediet Registratie Alle krediet- en schuldregelingsovereenkomsten en het verloop daarvan moeten door de GKB bij het Bureau Krediet Registratie (BKR) worden geregistreerd. Daarnaast dienen alle nieuwe kredieten schuldregelingsaanvragen bij het BKR te worden getoetst. De kosten hiervan worden onder deze post verantwoord. Kosten preventiewerkzaamheden Onder deze post worden de kosten opgenomen die relevant zijn voor de verschillende preventieprojecten anders dan loonkosten. Personeelskosten Onder de post personeelskosten worden alle personeelslasten verantwoord inclusief WWverplichtingen. Zie verder de inleiding op de toelichting van de programmarekening onder het kopje “Lasten” op pagina 18-19. In het kader van de BBV maken wij hier melding van de indicatoren voor de eigen onderneming: 31-12-2020
31-12-2019
Formatie volgens begroting (fte)
91
96
Bezetting
97
104.6
Voor de apparaatskosten verwijzen wij naar de programmarekening. De personeelskosten betreffen 81% van de totale lasten exclusief mutaties reserves, inclusief storting in voorziening personeelslasten, wij achten het niet zinvol om een andere uitsplitsing naar overheadkosten te maken voor de overige kosten. Circa € 1,4 miljoen van de personeelskosten zijn toe te delen aan overheadfuncties, 4% hiervan is betaald aan uitzendkrachten. Per augustus 2020 zijn er geen uitzendkrachten meer in de overheadfuncties.
26
Automatiseringskosten De kosten voor automatisering, zoals licenties, hardware en software, worden onder deze post verantwoord. Huisvestingskosten De huisvestingskosten in brede zin - zoals huur, energie, schoonmaak en dergelijke - worden onder deze post verantwoord. Drukwerk De kosten van het drukwerk in brede zin worden onder deze post verantwoord. Accountants en advieskosten De kosten voor de jaarlijkse accountantscontrole en overige advieskosten worden hier verantwoord. Overige algemene kosten Onderstaand een specificatie van de overige kosten in de jaarrekening 2020: Overige kosten Kantoorbenodigdheden
Bedrag 7.552
Portokosten
147.781
Telefoonkosten
72.854
Betalingsverkeer
87.608
Algemene kosten
55.670
Verzekeringen
29.993
Abonnementen/contributies
31.100
Incassokosten
19.964
Werkzaamheden derden
7.667
Incidentele lasten
24.700
Totaal
484.889
Debiteurenvoorziening Deze voorziening is gevormd ter dekking van de verliezen als gevolg van oninbare vorderingen vanwege kredietverstrekkingen. Zie verder de toelichting bij de omschrijving van de voorziening zelf. Onderhoudsvoorziening Deze voorziening is gevormd ter dekking van het onderhoud van de gebouwen in eigendom. In verband met het aangepaste onderhoudsplan 2020 – 2030 is de dotatie gewijzigd ten opzichte van de begroting. Zie verder de toelichting bij de omschrijving van de voorziening zelf.
27
6.3
Wet normering Topfunctionarissen
Gegevens 2020 bedragen x € 1 Functiegegevens Aanvang en einde functievervulling in 2020 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) Dienstbetrekking? Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
J. Tingen Directeur 01/01 - 31/12 1,0 Ja
111.567
Beloningen betaalbaar op termijn
19.231
Subtotaal
130.798
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
201.000
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Bezoldiging Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling
0
130.798
N.v.t. N.v.t.
Gegevens 2019 bedragen x € 1
J. Tingen
Functiegegevens
Directeur
Aanvang en einde functievervulling in 2019 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte) Dienstbetrekking? Bezoldiging Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
01/01 - 31/12 1,0 Ja
108.005
Beloningen betaalbaar op termijn
19.118
Subtotaal
127.123
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
194.000
Bezoldiging
127.123
28
Deel 3: Overige gegevens
29
7.
Overige gegevens
7.1 Gebeurtenissen na balansdatum Er hebben zich geen relevante gebeurtenissen na balansdatum voorgedaan. 7.2
Resultaatsbestemmingsvoorstel
Conform het gestelde in paragraaf 6, artikel 41, van de gemeenschappelijke regeling, wordt een nadelig exploitatiesaldo gedekt uit de algemene reserve. Bij gebreke van deze reserve, wordt het nadelig exploitatiesaldo gedekt door de deelnemende gemeenten in verhouding tot het aantal inwoners van die gemeenten op 1 januari van het desbetreffende exploitatiejaar. Voorgesteld wordt het negatieve resultaat 2020 aan te laten vullen door een bijdrage van de GRleden naar verhouding van het inwoneraantal.
Resultaatsbestemming
2020
2019
Jaarresultaat
-1.160.551
-406.201
Bijdrage GR-leden
1.160.551
376.201
Onttrekking reserve ICT
0
30.000
Saldo resultaat na bestemming
0
0
De bijdrage van de GR-gemeenten wordt als volgt verdeeld over de deelnemende gemeenten:
Bijdrage GR-leden
Inwoneraantal
%
Te betalen
Assen
68.599
43%
€ 503.279,-
Hoogeveen
55.669
35%
€ 408.417,-
Meppel
33.920
21%
€ 248.855,-
Totalen
158.188
100%
€ 1.160.551,-
7.3
Controleverklaring
De controleverklaring is na bijlage 2 aan deze jaarrekening toegevoegd.
30
31
Bijlage 1 Dienstverleningsovereenkomsten per 31 december 2020 Gemeente
Laatste contractjaar 2020
2021
Aa Hunze
xx
Borger Odoorn
xx
Dalfsen
overeenkomst tot afbouw
De Wolden
overeenkomst tot afbouw
Hardenberg
overeenkomst tot afbouw
01-jun
Noordoostpolder overeenkomst tot afbouw
01-jul
Noordenveld
2022
2023
2024
overeenkomst tot afbouw
Ommen
xx
Raalte
xx
Staphorst
xx
Steenwijkerland
xx
Westerveld
xx
Tynaarlo
xx
Westerkwartier
01-jul
Westerwolde
xx
Stadskanaal
xx
Bijlage 2 Formatieoverzicht per 1 januari en 31 december 2020
Formatie 31.12.2020 Totaal formatie
Formatie 31.12.2019 86,03
104,6
Onbepaalde tijd
74,25
82,71
Bepaalde tijd
4,78
5,45
7
16,44
Flexibele schil in %
14%
21%
Totaal
86,03
104,6
Aanstelling
Flexibel contract
32