5. Bestemmingsplan Zeijerweg 9A - bijlage aanvullend bodemonderzoek
Tekst van het document
Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Opdrachtgever HB Milieutechniek BV Hoflaan 24 9861 BR GROOTEGAST Projectnummer
Autorisatie
210087-v5
Redactie: De heer W.J. Slouwerhof
paraaf
Eindredactie/kwaliteitscontrole:
paraaf
De heer D.J. Westra
Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV Singel 60, 9001 XP GROU Telefoon: +31 (0) 566-653130 Internet: www.bodemvisie.nl Rabobank, rekeningnummer NL38 RABO 0118.7529.79 KvK-nummer 58074201, BTW-nummer NL852861825B01
datum 23-08-2021
status Definitief
Datum
status
23-08-2021
Definitief
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
INHOUD 1
INLEIDING
3
1.1
Voorwaarden en uitgangspunten
3
1.2
Indeling rapportage
3
2
VOORONDERZOEK
4
2.1
Algemeen
4
2.2
Bekende gegevens
4
2.3
Conclusies vooronderzoek en onderzoekshypothese
5
2.4
Conceptueel model en opzet nader bodemonderzoek
6
3
UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN
8
3.1
Algemeen
8
3.2
Veldwerkzaamheden
8
3.3
Toetsingskader
9
4
RESULTATEN NADER BODEMONDERZOEK
11
4.1
Zintuiglijke waarnemingen
11
4.2
Analyseresultaten grond
13
4.3
Analyseresultaten grondwater
14
4.4
Interpretatie onderzoeksresultaten
14
4.5
Risicobeoordeling
16
5
RESULTATEN VERKENNEND BODEMONDERZOEK ASBEST
17
5.1
Zintuiglijke waarnemingen
17
5.2
Analyseresultaten
17
5.3
Interpretatie onderzoeksresultaten
18
6
CONCLUSIES EN ADVIES
20
BIJLAGEN: 1.
Topografische ligging
2.
Overzicht locatie met monsternamepunten en verontreinigingscontour
3.
Profielbeschrijvingen
4.
Analysecertificaten
5.
Toetsing analyseresultaten Wet bodembescherming
6.
Toetsing analyseresultaten Besluit bodemkwaliteit
7.
Risicobeoordeling Sanscrit 2.0
8.
Verklaring omtrent veldwerk
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
2 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
1
: 210087-v5
INLEIDING In opdracht van HB Milieutechniek BV is door Bodemvisie Milieu & Veiligheid B.V. een nader bodemonderzoek en een verkennend bodemonderzoek asbest uitgevoerd op de locatie aan de Zeijerweg 9a te Ter Aard. De aanleiding tot het uitvoeren van het nader bodemonderzoek en het verkennend bodemonderzoek asbest betreft de voorgenomen bestemmingswijziging van het perceel en de resultaten van het recentelijk uitgevoerd verkennend bodemonderzoek. Het nader bodemonderzoek heeft als doel het bepalen van de aard, omvang en eventuele spoedeisendheid van de aangetroffen verontreinigingen, teneinde een uitspraak te kunnen doen of al dan niet sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Doel van het verkennend bodemonderzoek asbest is het met een relatief geringe onderzoeksinspanning nagaan, of de verdenking op verontreiniging van de bodem met asbest terecht is. Tevens wordt een indicatieve uitspraak gedaan over het asbestgehalte in de bodem, teneinde vast te kunnen stellen of al dan niet sprake is van een asbestverontreiniging. Indien hier sprake van is, dient het onderzoek tot slot inzicht te verschaffen in de ernst, omvang en verspreiding van de asbestverontreiniging.
1.1
Voorwaarden en uitgangspunten Bij het bodemonderzoek dienen de volgende normen te worden gevolgd. -
Voorafgaand aan het bodemonderzoek dient een vooronderzoek conform de richtlijnen in de Nederlandse Eind Norm (NEN) 5725: “Bodem, Landbodem – Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek” te worden verricht;
-
Het verkennend bodemonderzoek dient te voldoen aan de richtlijnen in de Nederlandse Eind Norm (NEN) 5740: “Bodem, onderzoeksstrategie bij verkennend onderzoek”;
-
Voor het nader onderzoek is de NTA 5755 ‘Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van nader onderzoek - Onderzoek naar de aard en omvang van bodemverontreiniging’ gehanteerd.
-
Voor het verkennend bodemonderzoek asbest is de Nederlandse Eind Norm (NEN) 5707+C2: Bodem -Inspectie en monsterneming van asbest in bodem en partijen grond’ gehanteerd.
Volledigheidshalve merken wij op dat Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV een onafhankelijk opererend adviesbureau is, welke op generlei wijze verbonden is met de opdrachtgever voor het onderzoek of de eigenaar van de onderzoekslocatie.
1.2
Indeling rapportage In het onderhavige rapport wordt eerst ingegaan op de locatiegegevens en de resultaten van het voorgaande onderzoek. Vervolgens komen de veldwerkgegevens, het laboratoriumonderzoek en de analyseresultaten aan bod. De rapportage wordt afgesloten met een bespreking van de analyseresultaten en de bijbehorende conclusies.
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
3 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
2
VOORONDERZOEK
2.1
Algemeen Het vooronderzoek is gebaseerd op de NEN 5725. In het kader van het vooronderzoek is informatie ingewonnen uit de volgende bronnen:
2.2
-
informatie van de opdrachtgever;
-
informatie provincie Drenthe;
-
interpreteren van topografische en geohydrologische kaarten;
-
interpretatie van tekeningen van de huidige situatie;
-
een locatie-inspectie.
Bekende gegevens De locatie is gelegen aan de Zeijerweg 9a te Ter Aard en staat kadastraal bekend als: gemeente Assen, sectie AC, nummer 861 en heeft een oppervlakte van circa 7.570 m². Op de locatie bevindt zich een voormalige veehouderij-bedrijf, dat bestaat uit een woonhuis, een aantal stallen en een werktuigenberging. Een deel van het achterterrein is verhard met beton. Tevens zijn de aanwezige mestplaat en kuilplaat verhard met beton. Het overige deel van het perceel is onverhard. Van de locatie zijn volgende onderzoeken bekend, te weten: -
Verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN5740+A1 Zeijerweg 9a te Ter Aard, Sigma Bouw en Milieu, projectnummer 19-M9152, d.d. 14 januari 2020;
-
Asbestinventarisatierapport Zeijerweg 9a te Ter Aard, AAW BV, projectnummer AAW-20-024, versie 1.0, d.d. 6 februari 2020.
Samenvattend zijn de volgende verontreinigingen benoemd, die voor aanvullend onderzoek in aanmerking komen. 1. Ter plaatse van boring 16 is een sterke verontreiniging met xylenen en minerale olie in het grondwater aangetroffen; 2. Ter plaatse van boring 20 en 26 is een sterke verontreiniging met PAK en minerale olie in de bovengrond aangetroffen; 3. Ter plaatse van boring 23, 24, 25 en 27 is een lichte verontreiniging met PAK en minerale olie in de bovengrond aangetroffen (klasse Industrie). Uit de asbestinventarisatie blijkt dat de daken van de stallen, met uitzondering van de werktuigenberging, zijn voorzien van een asbesthoudende dakbedekking. Met uitzondering van het zuidelijke dak van de kalverstal zijn alle daken voorzien van dakgoten. Ten zuiden van de werktuigenberging zijn asbesthoudende dakplaten ingegraven, die gebruikt worden als keerwand. Voor een beschrijving van het vooronderzoek en de historische informatie met betrekking tot de onderzoekslocatie, wordt naar de betreffende rapportage verwezen. Het verkennend bodemonderzoek is beoordeeld door de RUD Drenthe. Deze organisatie heeft aangegeven dat een nader bodemonderzoek dient te worden uitgevoerd. De volgende onderstaande punten dienen nader te worden onderzocht: -
De sterke verontreiniging met minerale olie en xylenen in het grondwater ter plaatse van peilbuis 18;
-
De sterke verontreiniging met minerale olie en PAK in de bovengrond ter plaatse van boring 20 en 26;
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
4 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
-
: 210087-v5
Er dient een onderzoek plaats te vinden naar de mogelijke aanwezigheid van asbest in grond (conform de NEN5707+C2 (2017)) vanwege de puinbijmengingen. Tevens dient onderzoek te worden uitgevoerd ter plaatse van de druppelzones van de asbestdaken zonder dakgoot. Voor de ingegraven asbesthoudende dakplaten (keerwand) geldt dat, als de platen beschadigd zijn, eveneens een asbest in grond onderzoek dient te worden uitgevoerd;
-
De kwaliteit van de bodem ter plaatse van de kuilplaat/mestplaat dient te worden onderzocht;
-
Ter plaatse van de dempingen zijn boringen geplaatst. Deze boringen zijn niet dieper geplaatst dan 0,5 m-mv. De dempingen zijn derhalve niet voldoende onderzocht.
Na overleg met de RUD Drenthe zal het bodemonderzoek, ter plaatse van de stallen en de nieuwe bouwkavel, na de sloop worden uitgevoerd.
2.3
Conclusies vooronderzoek en onderzoekshypothese Nader bodemonderzoek Naar aanleiding van de aangetoonde sterk verhoogde gehalten aan PAK en minerale olie is een nader bodemonderzoek (conform de NTA 5755) uitgevoerd. Voor een beschrijving van het conceptueel model en de opzet van het naderbodem onderzoek wordt verwezen naar § 2.4. Voor het verkrijgen van inzicht in het profiel van de gedempte sloten en de aard van het dempingsmateriaal zijn ter plaatse van de gedempte sloten drie raaien geplaatst (per raai 5 grondboringen tot 2,5 m-mv). De meest verdachte bodemlagen zijn geanalyseerd op een standaardpakket grond. Verkennend bodemonderzoek asbest In het kader van het verkennend bodemonderzoek asbest, ter plaatse van de puinhoudende bodemlagen, wordt aangesloten bij de “NEN 5707+C2:2017 ‘Bodem - Inspectie en monsterneming van asbest in bodem en partijen grond”. Hierbij wordt de onderzoeksstrategie gehanteerd, voor een verdachte locatie met diffuse bodembelasting, heterogeen verdeeld (§ 6.4.5). Tijdens het onderzoek worden handmatig gaten gegraven van 0,3 x 0,3 x 0,5 m. Voor dit onderzoek zijn, op aanwijzing van Bodemvisie, door de eigenaar, gaten van 0,5 * 0,5 meter gezaagd in aanwezige betonverharding.
Voor het verkennend bodemonderzoek asbest, aan de zuidzijde van de kalverstal met asbesthoudende dakbeplating (zonder dakgoot) en de ingegraven dakplaten (keerwand), wordt aangesloten bij de “NEN 5707+C2:2017 ‘Bodem - Inspectie en monsterneming van asbest in bodem en partijen grond”. Hierbij wordt de onderzoeksstrategie gehanteerd, voor een verdachte toplaag, plaatselijke bodembelasting, duidelijke kern (§ 6.4.4). Tijdens het onderzoek zijn handmatig gaten gegraven van 0,3 x 0,3 x 0,5 m.
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
5 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
2.4
: 210087-v5
Conceptueel model en opzet nader bodemonderzoek Op basis van de resultaten van het verkennend bodemonderzoek, is een conceptueel model opgesteld, dat in tabel 2.1 is weergegeven. Tabel 2.1: Conceptueel model Aanleiding
Aantreffen sterk verhoogd gehalte aan minerale olie en PAK in de bovengrond in
de boringen 20 en 26 en een sterk verhoogde concentratie met minerale olie ne xylenen in het grondwater in peilbuis 18 tijdens het verkennend bodemonderzoek van Sigma Aard van verontreiniging
Minerale olie en PAK in de grond. Verontreiniging bevindt zich in de bovengrond
op het achterterrein onder de betonverharding; Minerale olie en xylenen in het grondwater. Verontreiniging bevindt zich op een
diepte van 1,7-2,7 m-mv Oorzaak van verontreiniging
Oorzaak van verontreiniging in de grond is vermoedelijk een combinatie van
puinresten, langdurige gebruik van de locatie en (voormalige) bedrijfsactiviteiten op het terrein. Naar verwachting zijn deze voor 1987 ontstaan. Oorzaak van verontreiniging in het grondwater is niet bekend. Mogelijk ontstaan
bij de bouw van de stal. Naar verwachting voor 1987 ontstaan. Ernst van de verontreiniging
Mogelijk een geval van ernstige bodemverontreiniging in de grond (criterium
omvang sterke verontreiniging > 25 m3). Mogelijk geen geval van ernstige bodemverontreiniging in het grondwater
(criterium omvang sterke verontreiniging >100 m³ bodemvolume) Omvang van de verontreiniging
Onbekend. Nader afperken in horizontale en verticale richting.
Spoedeisendheid van de
Onaanvaardbare humane risico’s zijn waarschijnlijk niet aanwezig vanwege de
verontreiniging
afdeklaag van beton; Onaanvaardbare ecologische risico's zijn waarschijnlijk niet aanwezig door het
(huidige) gebruik van de locatie en de afdeklaag van beton; Onaanvaardbare verspreidingsrisico's zijn hoogstwaarschijnlijk niet aanwezig
aangezien het gaat om een immobiele verontreiniging in de grond en een beperkte mobiele verontreiniging in het grondwater.
Dit conceptueel model is gedurende het veldonderzoek voortdurend beoordeeld en daar waar nodig direct bijgesteld. Op basis van dit model zijn de volgende onderzoeksvragen geformuleerd: • Wat is de aard en de omvang van de verontreiniging? • Wat is de omvang van de verontreiniging boven de interventiewaarde in horizontale richting? • Wat is de omvang van de verontreiniging boven de interventiewaarde in verticale richting? • Is er sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging? Teneinde inzicht te verkrijgen in de omvang van de PAK en minerale olieverontreiniging in de grond, zijn, op het achterterrein, in totaal 11 boringen tot een diepte van 1,0 m-mv verricht. Ten behoeve van de horizontale afperking zijn bodemmonsters uit de ‘zintuiglijk verdachte’ bodemlagen geanalyseerd op de kritische parameters PAK en minerale olie. Ter analytische verticale afperking zijn binnen de verontreinigingscontour drie boringen doorgezet tot de zintuiglijk ‘schone’ ondergrond. Van de zintuiglijk schone ondergrond zijn drie grondmonsters separaat geanalyseerd op PAK en minerale olie.
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
6 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
Om inzicht te verkrijgen in de omvang van de verontreiniging in het grondwater, zijn rondom peilbuis 18 vier peilbuizen geplaatst ten behoeve van de horizontale afperking. Vier grondmonsters uit de ‘kritische’ bodemlaag zijn onderzocht op minerale olie en vluchtige aromaten (BTEXN). Het grondwater uit de peilbuizen is geanalyseerd op minerale olie en vluchtige aromaten (BTEXN). Voor het verkrijgen van inzicht in de verticale verspreiding van de verontreiniging is tevens een diepe peilbuis geplaatst. Van de zintuiglijk
‘onverdachte’ bodemlaag en het grondwater zijn monsters genomen en geanalyseerd op
minerale olie en vluchtige aromaten (BTEXN).
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
7 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
3
UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN
3.1
Algemeen De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd op basis van de BRL SIKB 2000 protocol 2001: ‘Plaatsen van handboringen en peilbuizen en nemen van grondmonsters etc’., protocol 2002 “Het nemen van grondwatermonsters en protocol 2018 “Maaiveldinspectie en monsterneming van asbest in bodem”. Voor deze protocollen is Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV in het bezit van een procescertificaat (certificaatnummer: VB-079), welke is afgegeven door SGS Intron Certificatie BV. De chemische analyses zijn uitgevoerd door het de door de Raad voor Accreditatie (RvA) geaccrediteerde laboratorium SGS Environmental Analytics te Rotterdam. Het onderzoeksprogramma is in tabel 3.1 opgesomd. Tabel 3.1: onderzoeksprogramma Locatie
Verricht onderzoek
Boorpuntnummer
Analyses
Afperking olieverontreiniging
4 x peilbuis tot 2,7 m-mv
122 t/m 126 en
6 x minerale olie + BTEXN, incl. org. stof grond
boring 18 (grondwater)
1 x peilbuis tot 3,5 m-mv
126a
5 x minerale olie + BTEXN grondwater
Afperking PAK/olie verontreiniging
22 x boring tot 1,0 m-mv
Nader bodemonderzoek
102, 105, 107, 109,
14 x PAK/minerale olie, incl. org. stof grond
grond boring 20, 23, 24, 25, 26 en
111, 113, 115, 117,
7 x PAK, incl. org. stof grond
27
119, 131 t/m 135 en
1 x PFAS grond
201 t/m 208 en 305 Dempingen
3 x raai à 5 boringen tot
143 t/m 157
3 x standaardpakket
2,5 m-mv Kuilplaat/mestplaat (circa 200 m²)
5 x boring tot 1,0 m-mv
121 en 127 t/m 130
3 x standaardpakket
Voormalige kuilplaat > 0,7 m-mv
4 x boring tot 1,7 m-mv
301 t/m 304
1 x standaardpakket
101, 103, 104, 106,
3 x asbest in grond (NEN5898)
108, 110, 112, 114,
2 x plaatmateriaal (NEN5896)
(circa 150 m²) Verkennend asbest in grondonderzoek Achterterrein
11 x inspectiegat
(circa 1.500 m²)
116, 118 en 120 Ingegraven dakplaten (keerwand)
3 x inspectiegat
136 t/m 138
1 x asbest in grond (NEN5898)
3 x inspectiegat
139 t/m 141
1 x asbest in grond (NEN5898)
(circa 17 meter) Kalverstal zuidzijde (circa 20 meter) Boring 39 1 x inspectiegat 142 1 x asbest in grond (NEN5898) mv=maaiveld Standaardpakket grond/waterbodem: metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel, zink), PAK (VROM 10), minerale olie, PCB’s.
3.2
Veldwerkzaamheden Het veldwerk is gefaseerd uitgevoerd door de heer E. Rijpstra en de heer T. van der Meulen in de periode van 21 april t/m 16 juli 2021 (plaatsen boringen en peilbuizen, graven inspectiegaten en grondwaterbemonstering). De locaties van de boringen, peilbuizen en inspectiegaten staan weergegeven op de situatietekening (bijlage 2).
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
8 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
Het opgeboorde materiaal is beoordeeld op textuur, kleur en zintuiglijk waarneembare verontreinigingen. De gegevens van de monsterpunten zijn verwerkt tot boorprofielen, welke zijn opgenomen als bijlage 3. De globale bodemopbouw en de relevante zintuiglijke waarnemingen zijn beschreven in paragraaf 4.1. Voor het vaststellen van een eventueel aanwezige olieverontreiniging is gebruik gemaakt van de olie-opwater-test. De grootte en de kleurschakering van de oliefilm op het werkwater geven een indicatie van de mate van verontreiniging. Voor het laboratoriumonderzoek zijn van de boven- en ondergrond uit iedere boring grondmonsters genomen. Bodemlagen met afwijkende kenmerken (textuur, kleur, aanwezigheid bodemvreemd materiaal, etc) zijn apart bemonsterd.
3.3
Toetsingskader De analyseresultaten zijn getoetst aan het toetsingskader uit de Wet Bodembescherming. Het toetsingskader bestaat uit achtergrond- (voor grond) en streefwaarden (voor grondwater) alsmede interventiewaarden. Het gemiddelde van achtergrondwaarde (voor grond) of streefwaarde (voor grondwater) en de interventiewaarde wordt als tussenwaarde aangeduid. Een beschrijving van de waarden is hieronder weergegeven: Achtergrondwaarden (AW) (alleen voor grond) De achtergrondwaarden geven de milieuhygiënische kwaliteit voor bodem, waarop geen locatie-specifieke bodembelasting is opgetreden. De achtergrondwaarden geven derhalve de gemiddelde gehalten van de parameters in gebieden, waarin geen antropogene beïnvloeding van de bodem heeft plaatsgevonden. Streefwaarden (S) (alleen voor grondwater) De streefwaarden geven het uiteindelijk te bereiken kwaliteitsniveau voor de bodem aan. De streefwaarden hebben betrekking op de in de natuur voorkomende achtergrondconcentraties, of detectiegrenzen bij stoffen die niet in natuurlijke milieus voorkomen. Ook is er een risicobenadering in de streefwaarden geïntegreerd. Tussenwaarden (T) De tussenwaarde ofwel het criterium voor nader onderzoek (gemiddelde van achtergrond- en interventiewaarde) is vastgesteld om aan te geven dat een nader onderzoek nodig is.
Voor stoffen waarvoor geen achtergrondwaarde is vastgesteld, dient ½ (interventiewaarde) gehanteerd te worden. Interventiewaarden (I) De interventiewaarden geven het concentratieniveau voor verontreinigende stoffen aan waarboven sprake is van ernstige bodemverontreiniging. Indien de interventiewaarde voor grond een bodemvolume van 25 m³ of voor grondwater een bodemvolume van 100 m³ overschrijdt, is sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Voor asbest geldt dit omvangscriterium niet en is er al sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging, als de interventiewaarde in enig bodemvolume wordt overschreden. In bijzondere situaties kan ook bij concentraties beneden de interventiewaarden sprake zijn van een geval van ernstige verontreiniging. De interventiewaarden zijn gebaseerd op de risico’s voor de volksgezondheid en het ecosysteem. De achtergrond- en interventiewaarden in de grond zijn gerelateerd aan het gehalte aan lutum en organische stof (humus) van de bodem.
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
9 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
Wanneer een gehalte tussen de achtergrondwaarde/ streefwaarde en de tussenwaarde ligt, wordt dit in de tekst aangeduid als een licht verhoogd gehalte. Een gehalte tussen de tussenwaarde en de interventiewaarde wordt aangeduid als een matig verhoogd gehalte. Een gehalte boven de interventiewaarde wordt aangeduid als een sterk verhoogd gehalte. Het toetsingskader bevat een aantal voorschriften voor toetsing in het geval het gehalte/ de concentratie van één parameter of de gehalten/ concentraties van één of meer stoffen behorend bij een somparameter beneden de detectiegrens liggen. In dit geval dient de detectiegrens met een factor 0,7 vermenigvuldigd te worden en vervolgens getoetst. In de onderhavige rapportage zijn overschrijdingen van de achtergrond- of streefwaarden, die uitsluitend het gevolg van dergelijke statistische bewerkingen, genegeerd. Dergelijke toetsingsresultaten hebben ons inziens geen toegevoegde waarde. Uitsluitend, wanneer sprake is van significante overschrijding van de toetsingswaarden door de detectiegrenzen, worden waarden beneden detectiegrenzen behandeld. Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAS houdende grond en baggerspecie Bij het toepassen van grond of baggerspecie op de landbodem gelden voor PFAS houdende grond de normen
uit
onderstaande
tabel
3.2,
mits
de
toepassing
niet
is
gelegen
binnen
een
grondwaterbeschermingsgebied. (Aanpassing tijdelijk handelingskader PFAS (d.d. 2 juli 2020)). Tabel 3.2: Toepassingsnormen voor het toepassen van grond en baggerspecie op de landbodem (in µg/kg d.s.) Bodemfunctieklasse
PFOA
Overige PFAS (per individuele stof)
Landbouw/natuur
1,9
1,4
De lokale achtergrondwaarde, ten
De lokale achtergrondwaarde, ten hoogste
hoogste 7,0
3,0
Wonen
7,0
3,0
Industrie
7,0
3,0
Landbouw/natuur bij Achtergrondwaarde groter dan 1,4/1,9
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
10 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
4
RESULTATEN NADER BODEMONDERZOEK
4.1
Zintuiglijke waarnemingen In het veld zijn de fysische bodemeigenschappen per te onderscheiden bodemlaag omschreven. In tabel 4.1 is de globale bodemopbouw weergegeven, zoals deze tijdens de veldwerkzaamheden is aangetroffen. In bijlage 3 zijn de boorprofielen opgenomen met, per boring, een schematische beschrijving van de bodemopbouw Tabel 4.1: globaal overzicht bodemopbouw Diepte (m-mv)
Samenstelling
0,0 - 1,8 à 2,3
Zand, matig fijn, zwak tot matig siltig, niet tot matig humeus
1,8 à 2,3 - 3,7*
Leem, zwak tot sterk zandig
*: maximale boordiepte
In tabel 4.2 is een overzicht opgenomen van de zintuiglijke waarnemingen, die tijdens de veldwerkzaamheden zijn gedaan. Tabel 4.2: zintuiglijke waarnemingen Boring 103 104/105 106/107 108/109 110/111 112/113 114/115 116/117 118/119 120/121
122
124 125 126 130 131 142 203 207
bodemtraject (m-mv) 0,00 - 0,13 0,30 - 0,65 0,00 - 0,05 0,05 - 0,60 0,00 - 0,09 0,09 - 0,60 0,00 - 0,08 0,08 - 0,60 0,00 - 0,05 0,05 - 0,55 0,00 - 0,05 0,05 - 0,50 0,00 - 0,10 0,25 - 0,50 0,00 - 0,07 0,30 - 0,50 0,00 - 0,10 0,10 - 0,50 0,00 - 0,12 0,75 0,00 - 0,08 0,08 - 0,20 1,10 - 1,30 1,30 - 1,80 0,00 - 0,08 0,08 - 0,50 0,00 - 0,10 0,40 - 0,80 0,00 - 0,10 1,40 - 1,50 0,00 - 0,12 0,70 0,00 - 0,12 0,12 - 0,50 0,00 - 0,09 0,09 - 0,30 0,00 - 0,10 0,40 - 0,70 0,25 - 0,70
waarneming Betonverharding Matig puinhoudend Betonverharding Sterk puinhoudend Betonverharding Sterk puinhoudend Betonverharding Sterk puinhoudend Betonverharding Sterk puinhoudend Betonverharding Sterk puinhoudend Betonverharding Sterk puinhoudend Betonverharding Sterk puinhoudend Betonverharding Sterk puinhoudend, brokken houtskool Betonverharding Gestaakt op beton (oude kuilplaat) Betonverharding Grind Zwakke olie/water reactie Matige olie/water reactie Betonverharding Sterk puinhoudend Betonverharding Sterk puinhoudend Betonverharding Matige oliegeur, matige olie/water reactie Betonverharding Gestaakt op beton (oude kuilplaat) Betonverharding Uiterst puinhoudend Klinker Sterk puinhoudend Betonverharding Sterk puinhoudend, sporen kolengruis Sterk puinhoudend
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
11 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
Tijdens de veldwerkzaamheden zijn op diverse plaatsen op de onderzoekslocatie bijmengingen met ondefinieerbaar puin waargenomen. Een bijmenging met ondefinieerbaar puin kan duiden op de aanwezigheid
van
bodemverontreiniging
en
is
asbestverdacht.
Derhalve
is
een
verkennend
bodemonderzoek asbest conform de NEN5707 uitgevoerd. Op het maaiveld en in de opgeboorde grond (tussen het aangetroffen puin) is, in de graafgaten 110 en 118 asbestverdacht materiaal aangetroffen (per graafgat één stukje asbestverdacht materiaal). In de overige graafgaten is visueel geen asbestverdacht materiaal waargenomen. Voor de resultaten van het verkennend bodemonderzoek asbest wordt verwezen naar hoofdstuk 5. In tabel 4.3 zijn de resultaten van metingen tijdens de bemonstering van het grondwater weergegeven. Tabel 4.3: resultaten van metingen aan het grondwater EC (µS/cm) 470
122
Filterdiepte (m-mv) 1,8-2,8
Grondwaterstand (m-mv) 1,40
6,56
Troebelheid (NTU) 36,4
122 (herbem.)
1,8-2,8
1,12
6,6
40,4
390
123
1,8-2,8
1,45
6,42
294
490
124
1,8-2,8
1,40
6,51
20,4
820
125
1,8-2,8
1,35
6,45
383
660
126
2,7-3,7
1,50
6,24
54,2
770
Peilbuis nr.
pH-waarde ( -/-)
De gemeten waarden in het grondwater wijken niet af van de waarden, welke onder de natuurlijke omstandigheden verwacht kunnen worden. Aanvullend onderzoek naar een verhoogde troebelheid (NTU>10) wordt niet noodzakelijk geacht.
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
12 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
4.2
: 210087-v5
Analyseresultaten grond De analysecertificaten van de grond zijn opgenomen in bijlage 4. In tabel 4.4 zijn de maximale toetsingswaarden weergegeven. De toetsingstabellen zijn opgenomen in bijlage 5 en 6. Tabel 4.4: maximale toetsingswaarden grond Monsteromschrijving
Diepte
Maximale toetsingswaarde
Maatgevende
(m-mv)
<AW
parameter(s)
>AW
>T
>I
Toetsing Bbk
Afperking olieverontreiniging grondwater M01og (boring 122)
1,40-1,60
X
M02og (boring 123)
1,40-1,60
M03og (boring 124)
1,40-1,60
X
-
Altijd toepasbaar
M04og (boring 125)
1,40-1,60
X
-
Altijd toepasbaar
M05og (boring 126)
2,30-2,50
X
-
Altijd toepasbaar
M34og (boring 126a)
1,40-1,60
Xylenen
Industrie
PAK
Industrie
PAK
Industrie
-
Altijd toepasbaar
PAK
Niet toepasbaar >I
PAK
Industrie
X
X
Minerale olie
Industrie
-
Altijd toepasbaar
Afperking PAK/olieverontreiniging grond M06bg (boring 111)
0,05-0,55
M07bg (boring 113)
0,05-0,50
M08bg (boring 102)
0,25-0,50
M09bg (boring 107)
0,20-0,60
M10bg (boring 109)
0,20-0,60
M11bg (boring 115)
0,25-0,50
M12bg (boring 119)
0,10-0,50
M13bg (boring 131)
0,12-0,50
M14bg (boring 117)
0,30-0,50
M15bg (boring 133)
0,08-0,50
M16bg (boring 135)
0,05-0,50
M17og (boring 111)
0,55-1,05
M18og (boring 113)
0,50-0,80
X X X X X X X X X
PAK
Industrie
-
Altijd toepasbaar
PAK
Niet toepasbaar >I
PAK
Industrie
-
Altijd toepasbaar
X
PAK en minerale olie
Niet toepasbaar
-
Altijd toepasbaar
X
PAK en minerale olie
Industrie
-
Altijd toepasbaar
PAK
Niet toepasbaar >I
X
PAK
Wonen
X
X
X
M19og (boring 109)
0,60-0,90
M26bg (boring 105)
0,20-0,60
X
M27bg (boring 124)
0,08-0,50
M28bg (boring 125)
0,40-0,80
PAK
Wonen
M30bg (boring 201)
0,30-0,60
X
-
Altijd toepasbaar
M31bg (boring 202)
0,50-1,00
X
-
Altijd toepasbaar
M32bg (boring 203)
0,40-0,70
X
PAK
Niet toepasbaar >I
M33bg (boring 207)
0,25-0,70
X
PAK
Niet toepasbaar >I
-
Altijd toepasbaar
Cadmium
Wonen
X
Dempingen M23og (boring 147)
0,70-1,20
X
MM24og (boring 148)
0,50-1,50
MM25og (boring 153)
0,60-1,10
X
-
Altijd toepasbaar
0,12-0,50
X
-
Altijd toepasbaar
X
Kuilplaat/mestplaat M20bg (boring 121) MM21bg (boring 127-130)
0,12-0,50
X
-
Altijd toepasbaar
M22og (boring 130)
0,40-0,70
X
-
Altijd toepasbaar
X
-
Altijd toepasbaar
Voormalige kuilplaat > 0,7 m-mv MM35og (boring 301-304)
0,8-1,3
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
13 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
4.3
: 210087-v5
Analyseresultaten grondwater De analysecertificaten van grondwater zijn opgenomen in bijlage 4. In tabel 4.5 zijn de maximale toetsingswaarden weergegeven. De toetsing van de monsters is opgenomen in bijlage 5. Tabel 4.5: Maximale toetsingsresultaten grondwater Monsteromschrijving
4.4
Filterdiepte
Maximale toetsingswaarde
(m-mv)
<S
>S
>T
Maatgevende parameter(s)
>I
Peilbuis 122
1,80-2,80
X
Minerale olie
Peilbuis 122 (herbemonstering)
1,80-2,80
X
Minerale olie
Peilbuis 123
1,80-2,80
X
Peilbuis 124
1,80-2,80
X
Peilbuis 125
1,80-2,80
X
Benzeen, xylenen en naftaleen
Peilbuis 126
2,70-3,70
X
Naftaleen
-
Interpretatie onderzoeksresultaten Op basis van de zintuiglijk waarnemingen blijkt, dat onder de gehele betonverharding een sterke puinbijmenging in de grond aanwezig is, met een dikte van 0,2 à 0,5 meter. Ter plaatse van boring 122 (1,1-1,8 m-mv) is in de grond een zwakke tot matige olie/waterreactie waargenomen. Ter plaatse van boring 126 (1,4-1,5 m-mv) is in de grond een matige oliegeur en een matige olie/waterreactie waargenomen. Afperking minerale olieverontreiniging grondwater Voor de vaststelling van de ernst van de verontreiniging is van de meest verdachte bodemlaag een grondmonster genomen en geanalyseerd op minerale olie en BTEXN. In het grondmonster M34og (boring 126a: 1,40-1,60 m-mv), van de meest verdachte bodemlaag, is een licht verhoogd gehalte aan xylenen gemeten. In het grondmonster M01og (122: 1,4-1,6 m-mv) is een licht verhoogd gehalte aan minerale olie gemeten. In de overige monsters voor de horizontale en verticale afperking zijn geen verhoogde gehalten aan minerale olie en vluchtige aromaten (BTEXN) gemeten. In het grondwatermonster uit peilbuis 122 (horizontale afperking) is een matig verhoogde concentratie aan minerale olie en licht verhoogde concentraties aan benzeen, ethylbenzeen, xylenen en naftaleen gemeten. In overleg met het bevoegd gezag is een herbemonstering uitgevoerd.
Uit de herbemonstering blijkt dat in het grondwater een matig verhoogde concentratie aan minerale olie en licht verhoogde concentraties aan benzeen, en naftaleen zijn gemeten. In het grondwatermonster uit peilbuis 125 (horizontale afperking) zijn licht verhoogde concentraties aan benzeen, xylenen en naftaleen gemeten. In de grondwatermonsters uit de peilbuizen 123 en 124 (horizontale afperking) zijn geen verhoogde concentraties gemeten ten opzichte van de streefwaarden. In het grondwatermonster uit peilbuis 126 (verticale afperking) is een licht verhoogde concentratie aan naftaleen gemeten.
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
14 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
In het grondwater is op een diepte van circa 1,2 tot 2,2 m-mv sprake van sterk verhoogde concentraties aan minerale olie en xylenen (peilbuis 18, bodemonderzoek 2020). Op basis van bovenstaande onderzoeksresultaten blijkt dat de sterke verontreiniging in voldoende mate is afgeperkt. Op basis van de analyseresultaten van de verticale afperking wordt verwacht dat de grondwaterverontreiniging is afgeperkt tot de aanwezige leemlaag. De omvang van de sterke verontreiniging met minerale olie en xylenen in het grondwater bedraagt circa 17 m³ (17 m² * 1,0 m1). In de grond zijn verhoogde gehalten boven klasse Wonen aangetoond. De omvang van de verontreiniging met minerale olie en xylenen in de grond boven klasse Wonen bedraagt circa 34 m³ (28 m² * 1,2 m1). Afperking PAK/minerale olieverontreiniging grond In de bovengrondmonsters (boring 105, 107, 131, 203 en 207) zijn voor PAK gehalten boven de interventiewaarde aangetoond en in de bovengrondmonsters (boring 109, 113 en 115) zijn voor PAK gehalten boven de tussenwaarde gemeten. In de overige geanalyseerde grondmonsters van de boven- en ondergrond zijn voor PAK maximaal gehalten licht verhoogde gehalten gemeten. Op basis van de onderzoeksresultaten blijkt een sterke bodemverontreiniging met PAK aanwezig te zijn. De omvang van de PAK-verontreiniging in de bovengrond boven de interventiewaarde bedraagt circa 90 m³ vast (225 m² * 0,4 m1).
In het kader van de voorgenomen bestemmingsplanwijziging dient het gehele kadastrale perceel te voldoen aan de bodemfunctieklasse ‘Wonen’. De omvang van de met PAK verontreinigde grond boven klasse ‘Wonen’ wordt geschat op circa 200 m³ vast (495 m² * 0,4 m1). Dit is inclusief de 90 m³ sterk verontreinigde grond. Gezien het feit dat de sterke verontreiniging met PAK in de bovengrond is afgedekt met een betonverharding en in de ondergrond (circa 0,5 à 0,6 tot 1,0 m-mv) maximaal licht verhoogde gehalten aan PAK en minerale olie zijn gemeten, wordt niet verwacht dat de aanwezige PAK-verontreiniging heeft geleid tot een verontreiniging van het grondwater. De sterk, met PAK, verontreinigde grond is aanvullend geanalyseerd op PFAS. In grondmengmonster (MM29bg) zijn geen PFAS-gehalten gemeten die de vastgestelde achtergrondwaarden overschrijden. Dempingen Ter plaatse van de westelijke demping is in boring 147 dempingsmateriaal waargenomen. In de uitgevoerde boringen ter plaatse van de oostelijke en zuidelijke demping is geen dempingsmateriaal en/of afwijkende bodemprofielen waargenomen. In het samengestelde grondmengmonster (0,5-1,5m-mv), ter plaatse van de zuidelijke demping (MM24og), is een licht verhoogd gehalte aan cadmium aangetoond.
In de samengestelde grondmengmonsters van de ondergrond, ter plaatse van de oostelijke en westelijke demping (M23og en MM25og), zijn geen verhoogde gehalten aan onderzochte parameters aangetoond ten opzichte van de betreffende achtergrondwaarden. Kuilplaat/mestplaat Ter plaatse van de kuilplaat en de mestplaat is op een diepte van circa 0,7 m-mv een oude kuilplaat (betonplaat) aanwezig. De globale ligging is weergegeven op de tekening in bijlage 2.
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
15 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
In de samengestelde grondmengmonsters van de boven- en ondergrond, onder de betonplaat, (M20bg (0,12-0,5 m-mv), MM21bg (0,12-0,5 m-mv) en M22og (0,4-0,7m-mv)) zijn geen verhoogde gehalten aan onderzochte parameters aangetoond ten opzichte van de achtergrondwaarden. Uit het voorgaand bodemonderzoek uit 2020 blijkt dat in de bovengrond rondom de mestplaat (boring 45 t/m 48) licht verhoogde gehalten aan minerale olie zijn aangetoond (klasse Industrie). De bovengrond voldoet derhalve niet aan bodemfunctieklasse ‘Wonen’. Gezien het feit dat het aangetoonde gehalte van 220 mg/kg d.s. slechts licht verhoogd is ten opzichte van de achtergrondwaarde (= 190 mg/kg d.s.) wordt verwacht dat de omvang van de verontreiniging beperkt van omvang is. De omvang van de, met minerale olie, verontreinigde grond, rondom de mestplaat, boven klasse ‘Wonen’ wordt geschat op circa 90 m³ vast (120 m² * 0,7 m1). Voormalige kuilplaat >0,7 m-mv In het samengestelde grondmengmonster van de ondergrond (MM35og (0,8-1,3m-mv)) zijn geen verhoogde gehalten aan onderzochte parameters aangetoond ten opzichte van de geldende achtergrondwaarden.
4.5
Risicobeoordeling Ter bepaling van de saneringsspoed is voor de PAK-verontreiniging een risicobeoordeling met behulp van Sanscrit 2.0 uitgevoerd. Hierbij is de toekomstige situatie ‘Wonen met tuin’ beoordeeld. Een rapportage van deze toetsing is in bijlage 7 opgenomen. Uit de toetsing blijkt dat er voor de bestemmingsplanwijziging geen onaanvaardbare risico’s zijn voor de mens met betrekking tot de verontreiniging. De sanering van de verontreiniging wordt derhalve niet als spoedeisend bestempeld.
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
16 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
5
RESULTATEN VERKENNEND BODEMONDERZOEK ASBEST
5.1
Zintuiglijke waarnemingen In het veld zijn de fysische bodemeigenschappen per te onderscheiden bodemlaag omschreven. Voor de globale bodemopbouw wordt verwezen naar paragraaf 4.1. Uit de maaiveldinspectie blijkt dat op het maaiveld geen asbestverdacht materiaal is aangetroffen. Op de stallen zijn, met uitzondering van de werktuigenberging, asbesthoudende golfplaten aanwezig. De stallen zijn voorzien van een dakgoot. Het zuidelijke dak van de kalverstal is niet voorzien van een dakgoot. Het terrein rondom de stallen is deels verhard met beton. In de zogenaamde ‘druppelzone’ van de stallen kan, door verwering, mogelijk sprake zijn van asbest in de bodem. Zuidelijk van de werktuigenberging zijn asbesthoudende dakplaten ingegraven (keerwand). Opgemerkt wordt dat aan de zuidzijde van de kalverstal een tegelverharding (circa 90 cm breed) aanwezig is. De tegelverharding heeft een hellende afloop richting de naastgelegen groenstrook. Derhalve zijn de inspectiegaten direct naast de tegelverharding geplaatst. De grond uit de graafgaten is in delen gezeefd met een grove zeef (maaswijdte maximaal 20 mm), waarbij grote stukken materiaal zijn gescheiden van de grond(matrix). Het grove materiaal (> 20 mm) is visueel onderzocht op asbestverdachte stukken. Hierbij zijn in de graafgaten 110 (één stuks, 16 gram) en 118 (één stuks, 14 gram) asbestverdachte materialen aangetroffen.
Het betreft plaatmateriaal. Er is geen asbestverdacht materiaal dieper dan 0,6 m-mv waargenomen. In de overige graafgaten is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Ter controle of in de fijne fractie eveneens asbesthoudend materiaal c.q. -vezels in de grond aanwezig is, zijn van het gezeefde materiaal grondmengmonsters samengesteld (min. 10 kg.ds), voor onderzoek in het laboratorium. De geanalyseerde mengmonsters zijn samengesteld uit het gezeefde materiaal (fijne fractie, < 20 mm), de meest verdachte lagen en minimaal twintig grepen. Er zijn in totaal zeven grondmengmonsters samengesteld.
5.2
Analyseresultaten De analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage 4. In onderstaande tabel 5.1 is een overzicht opgenomen van de analyseresultaten van de onderzochte asbestverdachte materiaalmonsters, per type, zoals aangetroffen op het maaiveld. Tabel 5.1: Overzicht analyseresultaten materiaalmonsters Materiaalmonsters
Gewicht
Type materiaal
Asbestsoort
Hechtgebonden (ja/nee)
(bodemtraject)
(gr)
Graafgat 110 (0,05-0,55 m-mv)
15,48
Plaatmateriaal
Chrysotiel 10-15%
Ja
Graafgat 118 (0,1-0,5 m-mv)
13,81
Plaatmateriaal
Chrysotiel 10-15%
Ja
In tabel 5.2 is een overzicht opgenomen van de berekening van de asbestconcentraties ter plaatse van de graafgaten 110 en 118. Hierbij wordt de hoeveelheid asbesthoudend materiaal (> 20 mm), ‘teruggerekend’ naar de totale hoeveelheid doorzochte grond. Hierbij wordt opgemerkt dat de gewogen concentratie asbest de concentratie serpentijn asbest + 10 * de concentratie amfibool asbest betreft.
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
17 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
Tabel 5.2: berekening asbestconcentratie (> 20 mm) Hoeveelheid asbest > 20 mm Hoeveelheid Percentage
Graafgat 110 (0,05-0,55 m-mv) Graafgat 118 (0,1-0,5 m-mv)
Totaal asbest
Doorzocht volume Dichtheid (kg/m3)
Percentage droge stof
Concentratie asbest
(%)
(mg/kg d.s.)
(gram)
asbest (%)
(mg)
sleuven (m3)
15,4782
12,5%
1934,77
0,045
1.800
88,8%
26,9
13,8161
12,5%
1727,01
0,036
1.800
88,8%
30,0
In tabel 5.3 is de totale concentratie asbest weergegeven. Het betreft de in het laboratorium gemeten asbestconcentratie (asbest< 20 mm), ‘teruggerekend’ naar de totale hoeveelheid doorzochte grond, inclusief de berekende totale hoeveelheid asbesthoudend materiaal (> 20 mm). Tabel 5.3: gewogen concentratie asbest Monstercodering (traject m-mv)
Asbest > 20 mm
Gecorrigeerde
Gewogen concentratie
(mg/kg d.s.)
asbestconcentratie < 20 mm
asbest (mg/kg d.s.)
(mg/kg d.s.) Achterterrein MMasbest-1: 101, 103 en 120 (0,1-0,6)
n.a.
<2
<2
Graafgat 110 (0,05-0,55)
26,9
10,7
38
Graafgat 118 (0,1-0,5)
30,0
10,3
40
n.a.
<2
<2
n.a.
<2
<2
n.a.
3,14
3,1
n.a.
<2
<2
MMasbest-3: 104, 106, 108,112, 114 en 116 (0,1-0,6) Ingegraven dakplaten (keerwand) MMasbest-4: 136, 137 en 138 (0,0-0,5) Kalverstal zuidzijde MMasbest-5: 139, 140 en 141 (0,0-0,1) Boring 39 MMasbest-6: 142 (0,08-0,30) n.a.: niet aangetroffen
5.3
Interpretatie onderzoeksresultaten Achterterrein Tijdens de veldwerkzaamheden zijn visueel op het maaiveld geen asbestverdacht materialen aangetroffen. In de grond uit de graafgaten is visueel asbestverdacht materiaal aangetroffen ter plaatse van graafgat 110 en 118. Uit de asbestanalyses blijkt, dat het aangetroffen asbestverdachte materiaal (>20 mm) in de graafgaten 110 en 118 daadwerkelijk asbest bevat. Het betreft chrysotiel-houdend plaatmateriaal (10-15%).
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
18 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
Ter controle of in de graafgaten asbest in fijne fractie (<20 mm) voorkomt, zijn ter analyse mengmonsters van de grond samengesteld. Hieruit blijkt, dat in de puinhoudende bodemlaag van de graafgaten 110 (0,05-0,55 m-mv) en 118 (0,1-0,6 m-mv) een gewogen asbestconcentratie van resp. 38 mg/kg d.s. en 40 mg/kg d.s. is aangetoond. De grenswaarde voor nader onderzoek (= 50 mg/kg d.s.) wordt niet overschreden. In de overige mengmonsters MMasbest-1 en MMasbest-3 is analytisch geen asbest aangetoond. Ingegraven dakplaten (keerwand) Tijdens de veldwerkzaamheden is op het maaiveld en in het opgegraven materiaal visueel geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Ter controle of in de graafgaten 136, 137 en 138 asbest in fijne fractie (<20 mm) voorkomt is ter analyse een mengmonster van de grond (MMasbest-4) samengesteld. Uit de analyse blijkt dat in de fijne fractie geen asbest is aangetoond. Kalverstal zuidzijde Tijdens de veldwerkzaamheden is op het maaiveld en in het opgegraven materiaal visueel geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Ter controle of in de graafgaten 139, 140 en 141 asbest in fijne fractie (<20 mm) voorkomt is ter analyse een mengmonster van de grond (MMasbest-5) samengesteld. Uit de analyse blijkt dat in de fijne fractie een gewogen asbestconcentratie van 3,1 mg/kg d.s. is aangetoond.
De grenswaarde voor nader onderzoek (= 50 mg/kg d.s.) wordt niet overschreden. Boring 39 Tijdens de veldwerkzaamheden is op het maaiveld en in het opgegraven materiaal visueel geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Ter controle of in graafgat 142 asbest in fijne fractie (<20 mm) voorkomt is ter analyse een mengmonster van de grond (MMasbest-6) samengesteld. Uit de analyse blijkt dat in de fijne fractie geen asbest is aangetoond.
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
19 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
6
: 210087-v5
CONCLUSIES EN ADVIES Nader bodemonderzoek Op basis van de zintuiglijk waarnemingen blijkt, dat onder de gehele betonverharding een sterke puinbijmenging in de grond aanwezig is, met een dikte van 0,2 à 0,5 meter. Verwacht wordt dat de puinhoudende bodemlaag zich beperkt tot de betonverharding op het achterterrein. Ter plaatse van boring 122 (1,1-1,8 m-mv) is in de grond een zwakke tot matige olie/waterreactie waargenomen. Ter plaatse van boring 126 (1,4-1,5 m-mv) is in de grond een matige oliegeur en een matige olie/waterreactie waargenomen. Afperking minerale olieverontreiniging grondwater (peilbuis 18) Uit de analyseresultaten blijkt dat in het grondwater geen sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging (< 100 m³ bodemvolume). Totaal is circa 17 m³ sterk, met minerale olie en xylenen, verontreinigd grondwater aangetoond. Op de locatie is tevens circa 34 m3 (vast) licht verontreinigde grond, boven de klasse ‘Wonen’, aanwezig. Afperking PAK/ minerale olieverontreiniging grond Uit de analyseresultaten blijkt dat in de grond, op het achterterrein, sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging (>25 m³). Totaal is circa 90 m3 (vast) sterk, met PAK, verontreinigde grond aangetoond. Op de locatie is tevens circa 110 m3 (vast) licht tot matig verontreinigde grond, boven de klasse ‘Wonen’, aanwezig.
Gezien het feit dat de sterke verontreiniging met PAK in de bovengrond aanwezig is, is afgedekt met een betonverharding en in de ondergrond (circa 0,5 à 0,6 tot 1,0 m-mv) maximaal licht verhoogde gehalten aan PAK en minerale olie zijn gemeten, wordt niet verwacht dat de aanwezige PAK-verontreiniging heeft geleid tot een verontreiniging van het grondwater. Dempingen In de ondergrond, ter plaatse van de zuidelijke demping, is een licht verhoogd gehalte aan cadmium gemeten (klasse Wonen). In de ondergrond, ter plaatse van de oostelijke en westelijke demping, zijn geen verhoogde
gehalten
achtergrondwaarden.
aan
onderzochte
Aangezien
stoffen
aangetoond
sprake
is
slechts
van
een
ten
opzichte
geringe
van
de
overschrijding
geldende van
de
achtergrondwaarden, wordt aanvullend onderzoek niet noodzakelijk geacht. Kuilplaat/mestplaat In de boven- en ondergrond, onder de betonplaat, zijn geen verhoogde gehalten aan onderzochte parameters aangetoond ten opzichte van de geldende achtergrondwaarden. Uit het voorgaand bodemonderzoek uit 2020 blijkt dat in de bovengrond rondom de mestplaat een licht verhoogd gehalte aan minerale olie is aangetoond (klasse Industrie). Verwacht wordt dat circa 90 m³ (vast) licht verontreinigde grond, boven klasse ‘Wonen’, aanwezig is. Voormalige kuilplaat >0,7 m-mv In de ondergrond zijn geen verhoogde gehalten aan onderzochte parameters aangetoond ten opzichte van de geldende achtergrondwaarden.
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
20 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
Verkennend bodemonderzoek asbest Uit de maaiveldinspectie blijkt dat op het maaiveld geen asbestverdacht materiaal is aangetroffen. Op de gebouwen zijn asbestverdachte golfplaten waargenomen. Het terrein rondom de gebouwen is deels verhard met beton. De stallen zijn voorzien van een dakgoot. De kalverstal is niet voorzien van een dakgoot. In de zogenaamde ‘druppelzone’ van de gebouwen kan, door verwering, mogelijk sprake zijn van asbest in de bodem. Zuidelijk van de werktuigenberging zijn asbesthoudende dakplaten ingegraven (keerwand). In het opgeboorde matateriaal is, in de graafgaten 110 en 118 asbestverdacht materiaal aangetroffen (per graafgat één stukje asbestverdacht materiaal). In de overige graafgaten is visueel geen asbestverdacht materiaal waargenomen. Achterterrein In de puinhoudende grond, ter plaatse van graafgat 110 en 118 is visueel en analytisch asbest aangetoond. De gewogen asbest concentratie bedraagt 38 mg/kg d.s. (graafgat 110) en 40 mg/kg d.s. (graafgat 118). De grenswaarde voor nader onderzoek (= 50 mg/kg d.s.) wordt niet overschreden. In de overige graafgaten is visueel en analytisch geen asbest aangetoond. Ingegraven dakplaten (keerwand) In de bovengrond (0,0-0,5 m-mv) is visueel en analytisch geen asbest aangetoond. Kalverstal zuidzijde In de bovengrond (0,0-0,1 m-mv), ter plaatse van de drupzone, is visueel geen asbest waargenomen.
Analytisch is in de fijne fractie een gewogen asbest concentratie van 3,1 mg/kg d.s. aangetoond. De grenswaarde voor nader onderzoek (= 50 mg/kg d.s.) wordt niet overschreden. Boring 39 In de puinhoudende bovengrond (0,08-0,3 m-mv) is visueel en analytisch geen asbest aangetoond. Algehele conclusie Op basis van onderhavig onderzoek en het voorgaand bodemonderzoek uit 2020 blijkt dat de locatie in de huidige situatie niet voldoet aan de toekomstige bodemfunctie (klasse ‘Wonen’). Op de locatie zijn drie verontreinigingsspots aanwezig, te weten: -
Een verontreiniging met PAK in de bovengrond (>I-waarde);
-
Een verontreiniging met minerale olie in het grondwater (>I-waarde);
-
Een verontreiniging met minerale olie in de grond rondom de mestplaat (>klasse Wonen).
Het overige deel van de locatie voldoet, op basis van het voorgaand bodemonderzoek uit 2020, aan klasse ‘Altijd toepasbaar’/’Wonen’. Na sanering van bovengenoemde verontreinigingen zal de gehele locatie voldoen aan de toekomstige bodemfunctie (klasse ‘Wonen’). Uit de uitgevoerde risicobeoordeling blijkt dat er voor de PAK-verontreiniging geen onaanvaardbare humane en ecologische risico’s. De verontreiniging met minerale olie in het grondwater heeft een beperkte omvang en heeft geen onaanvaardbare verspreidingsrisico’s. Derhalve hoeven de verontreinigingen niet met spoed gesaneerd te worden, maar zijn echter wel planurgent.
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
21 van 22
Project
: Nader bodemonderzoek en verkennend bodemonderzoek asbest Zeijerweg 9a te Ter Aard
Projectnummer
: 210087-v5
In het kader van de voorgenomen bestemmingsplanwijziging dient de aangetoonde verontreiniging met PAK en minerale olie te worden gesaneerd. Hierbij is een aantal voorwaarden en procedures van toepassing. Deze bestaan onder meer uit de volgende onderdelen: •
Voor de sanering dient eerst toestemming van het bevoegde gezag (Provincie Drenthe) te worden verkregen. Het ligt voor de hand om eerst met deze instantie te overleggen of een BUS-melding immobiel of een saneringsplan dient te worden opgesteld;
• •
De sanering dient door een BRL 7000 gecertificeerde aannemer uitgevoerd te worden; De werkzaamheden dienen onder toezicht van een BRL 6000 gecertificeerde milieukundig begeleider plaats te vinden;
•
Het vrijkomende materiaal dient naar een erkende be-/verwerker te worden afgevoerd.
•
Na afloop dienen de saneringsresultaten in een evaluatieformulier aan het bevoegde gezag te worden gemeld.
Opgemerkt wordt dat het bodemonderzoek voor de nieuwbouwkavel en de huidige stallen zal worden uitgevoerd na de sloop. Advies Geadviseerd wordt om tevens de sterk puinhoudende bodemlaag buiten de saneringscontour te ontgraven en af te voeren (mogelijke relatie tot de PAK-verontreiniging).
©Bodemvisie Milieu & Veiligheid BV, Singel 60, 9001 XP GROU
22 van 22
BIJLAGE 1:
REGIONALE LIGGING LOCATIE
Projectnaam Projectnummer Opdrachtgever
REGIONALE LIGGING ONDERZOEKSLOCATIE Nader bodemonderzoek en verkennend asbest in grond onderzoek Zeijerweg 9a te Ter Aard 210087 HB Milieutechniek
BIJLAGE 2:
SITUATIETEKENING MET MONSTERNAMEPUNTEN EN VERONTREINIGINGSCONTOUR
BIJLAGE 3:
PROFIELBESCHRIJVINGEN
101
t egel / cm t ov m aaiveld
0
0
ow: geen Am a1 50
-8 -8
30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, zwak hum eus, neut raal beige, grijs, ow: geen, schep 30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, grijs, ow: geen, schep
t ype in sp e ct ie g a t dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
-25
-60
Geen puin en/of asbest verdacht m at eriaal aanget roffen.
m eet punt 101 26588715
102
t egel / cm t ov m aaiveld
0 1
-8 -8
2
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, zwak hum eus, neut raal beige, grijs, ow: geen, edelm an
3
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, grijs, ow: geen, edelm an
50
100
0
ow: geen
t ype g r on d b or in g dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
103
bet on / cm t ov m aaiveld
0
-25
-100
0
ow: geen -13 -13 Am a1 50
t ype in sp e ct ie g a t dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, zwak hum eus, neut raal beige, bruin, ow: geen, schep zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, m at ig puin, schep
-30
-65
Mat ig puinhoudend. Bakst enen/ bet onrest en
m eet punt 103 26588716
bodem profielen sch a a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
N O Z e ije r w e g 9 A t e Te r Aa r d 210087 N EN 5 1 0 4
104
bet on / cm t ov m aaiveld
0
0
ow: geen Am a3 50
t ype in sp e ct ie g a t dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
-5 -5
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, neut raal beige, crem e, ow: geen, st erk puin, edelm an zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, st erk puin, edelm an
-20
-55
St erk puinhoudend.
m eet punt 104 26588717
105
bet on / cm t ov m aaiveld
0 1
0
ow: geen -5 -5
2 50
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, neut raal beige, crem e, ow: geen, edelm an -20
3 4
100
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, st erk puin, edelm an
-60
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, neut raal crem e, ow: geen, edelm an
t ype g r on d b or in g dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
-80
zand, m at ig fijn, st erk silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, ow: geen, edelm an
106
bet on / cm t ov m aaiveld
0
-105
0
ow: geen Am a3 50
t ype in sp e ct ie g a t dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
-9 -9
30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, neut raal beige, crem e, ow: geen, st erk puin, schep 30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, ow: geen, st erk puin, schep
-20
-60
m eet punt 106 26588718
bodem profielen sch a a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
N O Z e ije r w e g 9 A t e Te r Aa r d 210087 N EN 5 1 0 4
107
bet on / cm t ov m aaiveld
0
-9 -9
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, neut raal beige, crem e, ow: geen, st erk puin, edelm an
2 50 3
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, ow: geen, st erk puin, edelm an
4
100
0
ow: geen
1
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, ow: geen, edelm an
t ype g r on d b or in g dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, zwak hum eus, neut raal beige, bruin, ow: geen, edelm an
108
bet on / cm t ov m aaiveld
0
-20
-60
-80
-110
0
ow: geen -8 -8
Am a3
30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, zwak hum eus, neut raal beige, bruin, ow: geen, st erk puin, schep
50
t ype in sp e ct ie g a t dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
-20
30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, st erk puin, schep
-60
m eet punt 108 26588719
109
bet on / cm t ov m aaiveld
0
-8 -8
2
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, zwak hum eus, neut raal beige, bruin, ow: geen, st erk puin, edelm an
3
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, st erk puin, edelm an
50
100
0
ow: geen
1
4
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, edelm an
t ype g r on d b or in g dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, zwak hum eus, neut raal beige, bruin, ow: geen, edelm an
110
bet on / cm t ov m aaiveld
0
-20
-60
-90
-110
0
ow: geen Am Avg110 a2 50
-5 -5
30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, zwak hum eus, neut raal bruin, beige, ow: geen, st erk puin, schep
t ype in sp e ct ie g a t dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
-55
m eet punt 110 26588720
bodem profielen sch a a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
N O Z e ije r w e g 9 A t e Te r Aa r d 210087 N EN 5 1 0 4
111
bet on / cm t ov m aaiveld
0
0
ow: geen 1 50 2 100
-5 -5
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, zwak hum eus, neut raal bruin, beige, ow: geen, st erk puin, edelm an zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, grijs, ow: geen, edelm an
-55
-105
t ype g r on d b or in g dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
112
bet on / cm t ov m aaiveld
0
0
ow: geen -5 -5
Am a3
30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, grijs, ow: geen, st erk puin, schep
50
t ype in sp e ct ie g a t dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
-50
30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, grijs, ow: geen, schep
-55
m eet punt 112 26588721
113
bet on / cm t ov m aaiveld
0
0
ow: geen -5 -5
1 50 2 3
100
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, grijs, ow: geen, st erk puin, edelm an zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, grijs, ow: geen, edelm an zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, zwak hum eus, neut raal bruin, beige, ow: geen, edelm an
t ype g r on d b or in g dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
114
bet on / cm t ov m aaiveld
0
-50
-80
-105
0
ow: geen -10 -10 Am a3 50
t ype in sp e ct ie g a t dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, neut raal crem e, grijs, ow: geen, schep 30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, st erk puin, schep zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, schep
-25
-50
-60
m eet punt 114 26588722
bodem profielen sch a a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
N O Z e ije r w e g 9 A t e Te r Aa r d 210087 N EN 5 1 0 4
115
bet on / cm t ov m aaiveld
0 1 2 50
0
ow: geen -10 -10
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, neut raal crem e, grijs, ow: geen, edelm an
3 -25 4 5
100
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, st erk puin, edelm an zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, edelm an
t ype g r on d b or in g dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, zwak hum eus, neut raal beige, ow: geen, edelm an zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, grijs, ow: geen, edelm an
116
bet on / cm t ov m aaiveld
0
-50
-70
-90
-110
0
ow: geen -7 -7 Am a3 50
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, neut raal crem e, grijs, ow: geen, schep -30
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, st erk puin, schep
t ype in sp e ct ie g a t dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, schep
-50
-60
m eet punt 116 26588723
117
bet on / cm t ov m aaiveld
0 1 2 50
-7 -7
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, neut raal crem e, grijs, ow: geen, edelm an -30
3 100
t ype g r on d b or in g dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
4
0
ow: geen
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, st erk puin, edelm an zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, edelm an zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, grijs, ow: geen, edelm an
-50
-90
-110
bodem profielen sch a a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
N O Z e ije r w e g 9 A t e Te r Aa r d 210087 N EN 5 1 0 4
118
bet on / cm t ov m aaiveld
0
0
ow: geen Am Avg118 a2 50
t ype in sp e ct ie g a t dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
-10 -10
30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, ow: geen, st erk puin, brokken hout skool 30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, ow: geen, schep
-50
-60
m eet punt 118 26588724
119
bet on / cm t ov m aaiveld
0
0
ow: geen 1 50 2 100
3
-10 -10
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, ow: geen, st erk puin, brokken hout skool, edelm an zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, ow: geen, edelm an
t ype g r on d b or in g dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
120
cm t ov m aaiveld
0
-50
-110
0
30x30cm , ow: geen -12 -12 Am a1 50
30x30cm , zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, schep
-65
t ype in sp e ct ie g a t dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
m eet punt 120 26588725
bodem profielen sch a a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
N O Z e ije r w e g 9 A t e Te r Aa r d 210087 N EN 5 1 0 4
121
bet on / cm t ov m aaiveld
0
0
ow: geen -12 -12
1
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, neut raal bruin, ow: geen, edelm an
50 2
-75
Gest aakt op 75 cm . Bet onplaat van oude kuilplaat .
t ype g r on d b or in g dat um 2 1 -0 4 -2 0 2 1 boorm eest er E. Rijp st r a
122
1
bet on / cm t ov m aaiveld
0
0
ow: geen -8 -8
1
ow: geen, uit erst keien -20
50
-20
2
zand, m at ig fijn,st erk silt ig, zwak hum eus, neut raal beige, roest bruin, ow: geen, edelm an
3
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, grijs, ow: geen, edelm an
100
150
4
7
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, m at ig hum eus, donker bruin, ow: zwak, edelm an
180 200
5
-50
-110
-130
zand, m at ig fijn, m at ig silt ig, zwak hum eus, ow: m at ig, edelm an -180