4. Woonvisie - addendum vereveningsfonds
Tekst van het document
Woonvisie Assen VAN BINNENUIT BETER
25 mei 2023
WOONVISIE Inleiding
Een andere koers
Vijf opgaven
Met deze woonvisie geven we richting aan het wonen in Assen,
Met de woonvisie kiezen we er voor om ons met name richten op
Deze woonvisie is uitgewerkt in vijf opgaven:
met aandacht voor de opgaven, kansen en kwaliteiten van de
de bestaande stad. Daar ligt de grootste behoefte aan wonen en
1.
Woningbouw maakt plekken beter
binnenstad en van de verschillende wijken. Samen maken zij
daar ligt ook de urgentie om plekken te vernieuwen en te
2.
Prettig wonen met zorg
Assen tot de bijzondere en gevarieerde woonplek die ze is. We
verbeteren. Dat doen we op de ‘ontspannen stedelijke’ manier.
3.
Met energie aan de slag
4.
Goed wonen voor elke portemonnee
5.
Elke wijk een eigen aanpak
stellen doelen, maken keuzes en laten zien hoe we als gemeente met organisaties, bedrijven en bewoners daaraan gaan
We zetten in de bestaande stad in op meer doorstroming, in het
samenwerken.
bijzonder door ouderen te verleiden met aantrekkelijk aanbod. Zo komt er ruimte vrij voor nieuwe bewoners in bestaande
We maakten de woonvisie samen met organisaties, bedrijven en
gezinswijken. Wij helpen hen om deze wijken een ‘tweede jeugd’
bewoners, via gesprekken en een vragenlijst onder bewoners.
te bezorgen.
Ook maakten we gebruik van onderzoek, zoals het Woningmarktonderzoek uit 2019.
We maken afspraken met de corporaties om een inhaalslag te maken en zo de zoektijd voor huurders te verkorten. Ook werken
Deze woonvisie is een uitwerking van de Omgevingsvisie en geeft
we in alle wijken aan voldoende aanbod aan wonen en zorg. We
verdere richting aan de uitgangspunten van ontspannen
zorgen voor meer vormen van huisvesting voor kwetsbare
stedelijkheid, groene stad, hoofdstad en verbonden stad. Voor
groepen. En we zetten in op versnelling het verduurzamen van
gebiedsplannen of bij ontwikkeling van locaties geldt de
onze wijken.
woonvisie als leidraad. Ook vormt ze de onderlegger voor nieuwe prestatieafspraken met de corporaties en huurdersorganisaties, het maken van afspraken met projectontwikkelaars, met zorgpartijen en met Rijk, provincie en regiogemeenten.
25 mei 2023 | Woonvisie Assen
2
WOONVISIE 1. Woningbouw maakt plekken beter
In de bestaande stad zijn in potentie veel kansen om woningen
Om op tijd en op de juiste plekken binnen de bestaande stad
Assen speelt een hoofdrol in de regionale woningmarkt en
toe te voegen. Dit is ook nodig; plekken verouderen en verliezen
woningen toe te voegen, onderzoeken we waar we nog meer
bedient een grote lokale en regionale doelgroep. Steeds meer (en
soms hun functie. Die ruimte benutten sluit aan bij de
kunnen ontwikkelen. Daarbij toetsen we plannen altijd aan onze
steeds meer verschillende) mensen weten Assen te vinden als
verstedelijkingsstrategie van de regio Groningen-Assen. De
leidende principes van ontspannen stedelijkheid, verbonden stad
hun woonplek. Dat vraagt om de bouw van nieuwe woningen.
uitdaging voor Assen is op die plekken op tijd woningen te
en groene stad van het Noorden.
Hiermee bedienen we (nieuwe) Assenaren in hun woonvraag,
bouwen, van goede en betaalbare kwaliteit. We steken daar de
maar zorgen er tegelijkertijd voor dat we de doorstroom
komende tien jaar extra energie in, zodat we nieuwe woonmilieus
vergroten.
realiseren en er tegelijk voor zorgen dat deze plekken een kwaliteitsimpuls krijgen.
In de periode 2020-2030 moet Assen netto 2.500 tot 3.000
woningen toe voegen om de woonvraag te beantwoorden. Volgens woningmarktonderzoek* is een kwart van de vraag gericht op de binnenstad (450-525 woningen), met vooral appartementen. Naar verwachting gaat een derde van de vraag gaat uit naar wonen in een groene, ruime buitenwijk (800-975 woningen), met vooral grondgebonden wonen. Het grootste deel van de woningzoekenden vraagt echter een vorm van
ontspannen stedelijk wonen in de bestaande stad (1.250-1.550 woningen), nabij de binnenstad, in een variatie aan appartementen en grondgebonden wonen.
In de sociale huur gaat het, naast een kwaliteitsverbetering van
de bestaande voorraad, om een ‘sprint’. Naast 525-625 woningen
Wat gaan we concreet doen? 1.
We stellen planversnellers aan
2.
Een versnellingsplan voor bouwen in de bestaande stad
3.
We maken tempo om in Kloosterveen voor 2030 voldoende
om groei van de vraag op te vangen, is er aanvullend een tekort te compenseren. De eerstkomende jaren ligt de netto toevoeging
woningen te bouwen 4.
boven de 30%. Op alle bouwlocaties vragen we 30% sociale huur waarvan alleen gemotiveerd af te wijken is. Indien het in een woningbouwinitiatief aantoonbaar niet haalbaar of wenselijk is om aan de norm van 30% te voldoen, dient dit in een ander
project van dezelfde ontwikkelaar gecompenseerd te worden of moet er een bijdrage gestort worden in het Vereveningsfonds sociale woningbouw**. Met monitoring van wacht- en zoektijden
woningmarkt jaarlijks 5.
We bieden ruimte aan nieuwe vormen van wonen
6.
Waar het past zorgen we voor meer functiemenging
7.
We maken een plan voor woonwagenbewoners
8.
We stellen een kader op voor kwalitatieve toevoeging
9.
In plannen komt standaard een groene paragraaf
10.
We zoeken ondersteuning bij Rijk en provincie voor
besluiten we met de corporaties hoe lang de sprint nodig is. Hiernaast is er behoefte aan middenhuur waarbij we de corporaties uitnodigen om een rol te nemen. In de koopsector is * Companen i.o.v. gemeente Assen 2019 ** Het Vereveningsfonds sociale woningbouw wordt verder toegelicht in hoofdstuk 4 en de bijlage van deze Woonvisie. 25 mei 2023 | Woonvisie Assen
in verschillende segmenten en typologieën uitbreiding nodig.
Daarbij hebben we oog voor bijzondere woonvragen.
We monitoren de planvorming, realisatie en effecten op de
complexe plannen 11.
We communiceren actief over de aantrekkelijkheid van Assen als woonplek
groepen en nieuwe 3
WOONVISIE 2. Prettig wonen met zorg Assen heeft een belangrijke regionale functie in de huisvesting,
Om de opgave aan te kunnen, zijn levensloopbestendige
Wat gaan we concreet doen?
woningen nodig. Aanpassen van bestaande woningen (koop en
1.
opvang en begeleiding van mensen met een zorgvraag. Deze
huur) is de belangrijkste oplossing. Daarnaast is nieuwbouw van
functie is door de jaren heen zo gegroeid, door het aanbod aan
woningen nodig, in meer variatie. Wanneer zorginstellingen hun
voorzieningen neemt ook de groep mensen die daar gebruik van
eigen vastgoed willen vernieuwen, grijpen we dit aan om tot een
wil maken toe. De landelijk gestuurde decentralisatie maakt dat
samenhangend plan te komen in relatie tot het wonen in de wijk.
Assen meer vrijheden, maar daarmee ook meer
We maken ‘prestatieafspraken’ met partners in wonen, welzijn en zorg
2. 3.
We stimuleren aanpassingen in de eigen woning In alle wijken werken we aan meer wonen met zorg voor ouderen
4.
Lage inkomens ondersteunen we bij woningaanpassing
5. 6.
We werken aan meer variatie in het aanbod voor ouderen We zoeken naar meer initiatief voor gezamenlijke
verantwoordelijkheden kreeg. Dit speelt bijvoorbeeld bij het
Minstens zo belangrijk is het aanpassen van de woonomgeving
langer zelfstandig wonen en bij beschermd wonen. Grofweg gaat
en het investeren in samenwerking met de zorg- en
het om twee doelgroepen; ouderen en mensen met een
welzijnsorganisaties. Denk daarbij aan een verkeersveilige
psychische kwetsbaarheid of lichamelijke beperking. We kennen
omgeving, maar ook aan ontmoeting. We zullen samen
7.
We spannen ons in voor behoud van wijkvoorzieningen
daarbij drie hoofdopgaven; voldoende passende woonvormen,
innovatieve oplossingen moeten vinden, ook tijdelijke.
8. 9.
We verbeteren de woonomgeving We werken met zorg- en vastgoedpartners aan tussen-
zelfstandig kunnen wonen en sociale balans in de wijk.
woonvormen
vormen van onzelfstandig en zelfstandig wonen in wijken
Assen speelt al decennia lang een belangrijke regionale rol in de Ook in Assen neemt het aantal ouderen toe. Deze groeiende
huisvesting van psychisch kwetsbare mensen. Lange tijd
10.
We monitoren de beschikbaarheid van revalidatiebedden
groep heeft een woonvraag die gevarieerder is dan het huidige
woonden deze mensen vrij geïsoleerd en met intensieve
woonaanbod. Een steeds groter deel is gezonder, beter opgeleid
begeleiding. Steeds meer verandert dit in de richting van
11. 12.
Corporaties reserveren woningen voor kwetsbare groepen We werken met partners aan meer vormen van wonen
en meer vermogend dan de ouderen van de vorige generatie.
zelfstandig wonen met verschillende soorten begeleiding. Dit
Door verdere vergrijzing groeit tegelijk de groep die juist
geldt ook bij andere zorgvragen, zoals een lichamelijke
intensieve begeleiding nodig heeft. Assen wil in alle wijken een
beperking. Het is belangrijk om oog te houden voor de sociale
goed aanbod aan wonen, zorg en welzijn bieden, voor zowel
balans en de draagkracht in onze wijken, waarbij we mensen met
vitale als zorgbehoevende ouderen.
een psychische kwetsbaarheid als één van de doelgroepen zien.
gericht op mensen met een psychische kwetsbaarheid 13. 14.
We bouwen verder aan ‘Weer Thuis’ Bij woningbouw voor kwetsbare doelgroepen hebben we speciale aandacht voor participatie en communicatie
We maken afspraken over een goede verdeling van kwetsbare
inwoners binnen de stad en binnen de regio. 25 mei 2023 | Woonvisie Assen
4
WOONVISIE 3. Met energie aan de slag
We stimuleren huiseigenaren te investeren in hun eigen woning.
Wat gaan we doen?
Duurzaamheid is één van de belangrijkste opgaven van dit
Dat doen we met inzet van het energieloket en door het aanbod
1.
moment. Het gaat om méér dan het klimaat. Het gaat ook om
en de markt dichter bij elkaar te brengen. We hebben speciale
een gezondere leefomgeving, hitte en waterbeheer, circulair
aandacht voor de bloemkoolwijken uit de jaren ’70 en ’80. Deze
bouwen, het opknappen van huizen en omgeving, verbetering
woningen zijn energetisch vaak van slechte kwaliteit, maar erg
van het wooncomfort en verlaging van de woonlasten.
geschikt voor ingrepen die zich meteen uitbetalen en daarmee kansrijk voor een ‘tweede jeugd’.
Assen richt zich op forse verduurzaming van de bestaande woningen én de bouw van nieuwe energiezuinige woningen. We
De woningcorporaties zetten in op verduurzaming van de
zetten in op twee stappen: geen-spijt-maatregelen (besparen,
woningvoorraad in wijken als De Lariks en Pittelo. Het doel
isoleren, opwekken) en van aardgas overschakelen naar een
daarbij is naast het beperken van CO2-uitstoot ook het verlagen
duurzaam alternatief. Voor een duurzame woningvoorraad willen
van de energielasten voor de huurders. In de prestatieafspraken
we dat iedereen aan de slag gaat. Gemeente, ontwikkelaars,
maken we concrete afspraken over aantallen en over
corporaties en woningeigenaren.
investeringen.
We stellen een groenvisie op, als aanvulling op de
omgevingsvisie, woonvisie, Transitievisie Warmte Assen. Hierin krijgt ook klimaatadaptatie een uitwerking. 2.
De komende jaren werken beleid uit voor circulair bouwen, mogelijk binnen de groenvisie (2021-2022).
3.
We werken verder aan een aardgasvrij De Lariks
4.
We werken aan een plan voor aardgasvrij Kloosterveen
5.
We verkennen een sociaal krediet om lage inkomens te
helpen investeren 6.
We maken afspraken met geldverstrekkers en makelaars rondom communicatie over de mogelijkheden
7.
We werken aan nog betere informatie en verbeteren het Energieloket
8.
We zetten in op geen-spijt-maatregelen in het bijzonder in de ‘bloemkoolwijken’
9.
25 mei 2023 | Woonvisie Assen
We maken vervolgafspraken met de corporaties
5
WOONVISIE 4. Goed wonen voor elke portemonnee Betaalbaarheid krijgt speciale aandacht. In de koopsector komen
In De Lariks gaan we zowel verdichten als verdunnen. Door naast
Wat gaan we doen?
sociale huurwoningen ook koop en duurdere huur toe te voegen,
1.
We verhogen de starterslening naar €250.000
starters vaak moeilijk terecht op de woningmarkt. In de
werken we aan meer variatie in deze wijk. De benodigde groei
huursector is steeds vaker sprake van (dreigende)
moet dan deels in andere wijken gerealiseerd worden. Mede om
2. 3.
Corporaties maken een inhaalslag We werken aan aanvullende locaties voor sociale huur, met
huurachterstanden en blijft het aanbod aan sociale huurwoningen
deze reden geldt ook voor particuliere ontwikkelaars dat zij een
achter bij de vraag.
aandeel van 30% sociale huur moeten leveren bij projecten,
een taskforce en locatie-atlas 4.
De invloed die we als gemeente hebben op de betaalbaarheid in
bijzondere aandacht voor bijzondere doelgroepen zoals
de koopsector is beperkt. We richten ons daarbij vooral op
spoedzoekers. Soms ligt het antwoord in tijdelijke maar snelle
starters. We willen het aanbod vergroten, via doorstroming in
oplossingen. We onderzoeken instrumentarium om negatieve
bestaande betaalbare wijken. Bij nieuwbouw van woningen in
effecten van belegging te voorkomen.
bijvoorbeeld de binnenstad en omgeving zijn we extra alert op
We werken binnen het sociaal en economisch domein samen met
voldoende variatie en kwaliteit. Bestaande regelingen behouden
organisaties aan de balans in de huishoudboekjes van inwoners:
we, zoals de starterslening.
het hebben van voldoende inkomsten, het benutten van
5. 6.
Vereveningsfonds sociale woningbouw
is de laatste jaren veel gesloopt en niet zoveel terug gebouwd. Er
Indien het in een woningbouwinitiatief aantoonbaar niet haalbaar
ligt dus een inhaalslag bij de corporaties. Die gaan zij ook
of wenselijk is om aan de norm van 30% sociale huur te
maken: er staat de komende jaren veel nieuwbouw op het
voldoen, dient dit in een ander project van dezelfde ontwikkelaar
programma. Het is belangrijk om na deze sprint goed te
gecompenseerd te worden of moet er een bijdrage gestort
monitoren of het aanbod nog moet groeien, en welke impulsen er
worden in het Vereveningsfonds sociale woningbouw. Deze
in bestaande wijken nog nodig zijn.
keuze is uiteindelijk aan de gemeente Assen. Het
Een belangrijk uitgangspunt bij de betaalbaarheid beschikbaarheid van de woningmarkt is de ongedeelde stad. We willen overal een divers aanbod realiseren. We nodigen corporaties uit om ook meer middenhuur te bieden, mits er ook voldoende sociale huur wordt toegevoegd. 25 mei 2023 | Woonvisie Assen
We nodigen corporaties uit om middenhuur toe te voegen We vragen corporaties om levensloopbestendig bouwen als standaard te nemen
7. 8.
We maken nieuwe meerjarige prestatieafspraken We werken aan voldoende oplossingen voor dak- en thuislozen
9.
We werken op korte termijn aan in elk geval twee
10.
oplossingen voor spoedzoekers in de vorm van flexwonen We besluiten of we corporaties aanvullend financieel
regelingen en het voorkomen van schulden. In de huursector is sprake van een achterstand in het aanbod. Er
Plannen voor huurwoningen van particulieren beoordelen we kritisch op hun kwaliteit
waarvan we alleen gemotiveerd afwijken. Daarbij hebben we
kunnen ondersteunen 11.
We monitoren de zoektijd en stellen met de corporaties daar de programmering indien nodig op bij
12.
Assen onderzoekt in 2021 welke instrumenten we lokaal kunnen inzetten, zoals zelfbewoningsplicht en antispeculatiebedingen.
Vereveningsfonds sociale woningbouw dient om de realisatie van sociale huurwoningen te stimuleren zodat de norm van 30% sociale huur bij woningbouw in de gemeente Assen wordt behaald. Dit doen we door projecten die uit meer dan 30% sociale huurwoningen bestaan in aanmerking te laten komen voor een bijdrage uit het Vereveningsfonds sociale woningbouw De hoogte van de bijdragen worden in de ‘Nota Vereveningsfonds sociale woningbouw gemeente Assen 2023’ benoemd.
6
WOONVISIE 5. Elke wijk een eigen aanpak Elke wijk in Assen is anders. Kwaliteiten benutten we en
De vraag verschuift richting 2030 naar steeds meer wonen voor
geven. Dat doen we door ons energieloket te verbeteren, met
kleine huishoudens en er komen steeds meer gezinswoningen vrij
focus op deze wijken. Dat doen corporaties met hun
vergroten we. We stellen de komende jaren
in bestaande wijken. We stimuleren deze doorstroming
investeringen, met een verbeterplan voor groen en openbare
wijkuitvoeringsplannen op. De Binnenstadsvisie is gereed, De
bovendien, door alternatieven in de bestaande stad aan te
ruimte, door ondersteuning van wijkvoorzieningen en door goede
Lariks is in ontwikkeling. De andere wijken volgen.
bieden. Zo werken we toe naar een situatie waarin locaties
communicatie over de kracht van deze wijken. In Marsdijk
binnen de bestaande stad de woonvraag steeds meer
zoeken we voor de groeiende groep senioren naar mogelijkheden
De binnenstad is cruciaal voor Assen. Hier is het toevoegen van
overnemen, op een ‘ontspannen stedelijke’ manier. Verdere
voor langer thuis wonen, aanvullend woon- en zorgaanbod, en
woningen belangrijk: om in een vraag te voorzien, plekken te
uitbreiding aan de stadsrand na 2030 gebeurt als er voldoende
aanpassing van de woonomgeving waar dat nodig is.
herontwikkelen en draagvlak voor stedelijke functies te houden.
vraag naar dit woonmilieu is en er onvoldoende alternatieven
De woonvraag bedraagt zo’n 500 woningen tot 2030. Met de
zijn.
Binnenstadsvisie maakt Assen onderscheid in een compact
Wat gaan we doen? 1. We maken wijkuitvoeringsplannen, als vervolg op
dynamisch deel met meer centrum-stedelijk wonen, en een meer
De vernieuwing in Assen-Oost en Noorderpark belanden met de
kleinstedelijk, ontspannen, groen met ook grondgebonden
projecten voor de komende jaren in een afrondende fase. In De
2.
We zetten in op regiopromotie als woonstad en meer
wonen. De ontwikkeling van het Havenkwartier voorziet mede in
Lariks werken we aan een gevarieerd bouwprogramma, een
3.
We werken aan meer wonen in de binnenstad
de behoefte aan ontspannen stedelijk wonen bij de binnenstad.
grotere mix van huur en koop, gestapeld en grondgebonden. Hier
Hiervoor ontwikkelen we nu plannen, met ondersteuning van
liggen kansen om variatie in het aanbod voor senioren te bieden,
4. 5.
Er komt een concreet plan voor het Havenkwartier We bouwen met tempo verder aan onze opgave in
Rijk, provincie en regio Groningen Assen. We streven tot 2030
met meer doorstroming uit gezinswoningen als resultaat. Groei
naar 250 tot 500 woningen. Uiteindelijk is er ruimte voor zo’n
van de voorraad sociale huurwoningen zoeken we niet hier, maar
1.000 woningen.
elders in de stad.
binnenstad en De Lariks
Kloosterveen 6.
verdunning in De Lariks 7.
In Kloosterveen bouwen we tussen 2020 en 2030 naar
De ‘bloemkoolwijken’ Baggelhuizen, Pittelo en Peelo krijgen een
verwachting 800 tot 975 woningen, inclusief Kloosterakker.
‘boost’. De ruime woningen komen steeds vaker vrij. Dat is een
Daarmee bedienen we de vraag naar groen en ruim wonen aan
kans om betaalbaar ruim wonen te bieden, te verduurzamen, de
de rand van de stad.
omgeving aan te pakken en zo deze wijken een tweede jeugd te
25 mei 2023 | Woonvisie Assen
We maken een plan voor variatie, verdichting én We vernieuwen de bloemkoolwijken Peelo, Pittelo en Baggelhuizen met een grote rol voor huiseigenaren
7
WOONVISIE We gaan ervoor! Assen staat voor een groot aantal opgaven, en minstens zoveel kansen. Kansen om de sterke positie als woonplek voor een grote diversiteit aan mensen verder te verstevigen. Dat vraagt om het aanbrengen van focus, het maken van keuzes en om het versterken van de profilering van de verschillende woongebieden op zich én Assen als geheel. Het hebben van een duidelijke visie op het wonen is van groot belang, mede om daarmee draagvlak en ondersteuning te krijgen bij onze partners. Dat betreft lokaal bewoners, organisaties, ontwikkelaars en corporaties. Maar het gaat ook om provincie en Rijk, aan wie wij medewerking en financiële ondersteuning vragen bij de opgaven van Assen. Alleen op basis van een duidelijke visie kunnen wij, met elkaar, zorgen dat het in 2030 voor iedereen in Assen goed wonen is. Laten we bouwen op karakter!
25 mei 2023 | Woonvisie Assen
8
PROJECTNAAM Woonvisie Assen OPDRACHTGEVER Gemeente Assen STATUS DATUM 25 mei 2023
KAW Groningen Kattenhage 1 9712 JE GRONINGEN l Postbus 1527 9701 BM GRONINGEN Rotterdam Pelgrimsstraat 1 3029 BH ROTTERDAM Eindhoven Rechtestraat 59c 5611 GN EINDHOVEN www.kaw.nl +31 88 529 0000 l info@kaw.nl
25 mei 2023 | Woonvisie Assen
9