3. Vaststelling agenda en actieplan vrijetijdseconomie 2022-2027 - BIJLAGE 2 Dashboard Impact Toerisme Assen oktober 2021
Tekst van het document
23
24
DASHBOARD IMPACT TOERISME GEMEENTE ASSEN
mate van trots. Citymarketing helpt om Assen als geheel op de kaart te zetten en daarin keuzes te maken. Vanuit de vrijetijdseconomie wordt hier bij aangesloten. Met het ontwikkelen van een eigen visie wordt hier verdere invulling aan gegeven. •
Leegstand in centrum vraagt om functiemenging. Ondernemers in het centrum profiteren mee van toeristisch bezoek aan Assen, maar nog onvoldoende om het voorzieningenniveau voldoende in stand te houden. De leegstand in het centrum is hoog en zal naar verwachting in de komende jaren verder toenemen. Dat raakt de inwoner van Assen, die minder te kiezen heeft, maar ook de toerist, die een gebrek aan sfeer ervaart. Functiemenging in het centrum is noodzakelijk om het centrum levendig te houden. Dit gaat samen met het compactiseren van het centrum.
•
Gedeeld toekomstperspectief en gezamenlijke acties dragen bij aan economisch herstel. Vóór de coronacrisis was de vitaliteit van de belangrijkste aanbieders in het verblijfstoerisme in orde. Sommige deelmarkten zijn tijdens de coronacrisis echter hard geraakt, ook in verhouding tot andere deelmarkten. Hierdoor is tijd nodig voor economisch herstel. Het hebben van een gedeeld toekomstperspectief en gezamenlijke acties dragen hieraan bij. Het versterken van onderlinge samenwerking is randvoorwaardelijk.
•
Diversiteit bezoekers kracht van én opgave voor Assen. De individuele kracht van de grootschalige toeristisch-recreatieve aanbieders in de gemeente Assen maakt dat de gemeente bij diverse typen gasten al op de kaart staat. Voor de doorontwikkeling van de sector is het belangrijk om de kracht van individuele bedrijven te gebruiken om Assen gezamenlijk te vermarkten, gasten langer vast te houden en meer mensen te laten profiteren van toerisme. De verbinding tussen de diverse sectoren in de vrijetijdseconomie moet hierbij versterkt worden.
Assen
Economie
Samenleving
Omgeving
7,8
7,4
7,0
Overnachtingen & bezoeken
7,9
Toeristisch-recreatieve 7,0 druk
Footprint toerisme Kwaliteitsbehoud erfgoed & natuur
Bestedingen & werkgelegenheid
7,4
Bijdrage aan voorzieningenniveau
Vitaliteit en diversiteit toerisme
7,8
Neveneffecten
Waardering toerisme
8,7
Draagvlak bevolking
6,8
7,4
8,1
7,2
6,5
Duurzaamheid R&T-sector Duurzaamheidsbeleid gericht op toerisme
7,4
6,6
Gedeeld toekomstperspectief en gezamenlijke acties dragen bij aan economisch herstel Evenementen belangrijk voor toeristisch-recreatief profiel Assen
Toeristisch-recreatief product divers en op verschillende deelmarkten gericht
Duidelijke visie en positionering is gewenst
Forse impact coronacrisis op resultaten 2020
Economische en maatschappelijke betekenis toerisme en recreatie groot
Gemeente en sector werken aan verduurzaming Leegstand in centrum vraagt om functiemenging Diversiteit bezoekers kracht van én opgave voor Assen
26
DASHBOARD IMPACT TOERISME GEMEENTE ASSEN
Bijlage 1. Afbakening en definities categorieën recreatie en toerisme DEFINITIE
HEEFT BETREKKING OP
METHODE/BRON
VERBLIJFSBEZOEKERS
TOERISTENBELASTING/ INTERVIEWS
VERBLIJFSBEZOEKERS
TOERISTENBELASTING
VERBLIJFSBEZOEKERS
TOERISTENBELASTING/ INTERVIEWS
VERBLIJFSBEZOEKERS
TOERISTENBELASTING
VERBLIJFSBEZOEKERS
TOERISTENBELASTING
VERBLIJFSBEZOEKERS
TOERISTENBELASTING
BEWONERS, VERBLIJFS- EN DAGBEZOEKERS
INTERVIEWS/ DESKRESEARCH/ RAMING ZKA
BEWONERS, VERBLIJFS- EN DAGBEZOEKERS
DESKRESEARCH/ RAMING ZKA
BEWONERS, VERBLIJFS- EN DAGBEZOEKERS
DESKRESEARCH/ RAMING ZKA
BEWONERS, VERBLIJFS- EN DAGBEZOEKERS
INTERVIEWS/ DESKRESEARCH/ RAMING ZKA
BEWONERS EN DAGBEZOEKERS
MONITOR TOERISME DRENTHE 2019
VERBLIJFSTOERISME HOTELS
BED & BREAKFASTS
REGULIERE CAMPINGS & VAKANTIEPARKEN
SOLITAIRE VAKANTIEWONINGEN
TIJDELIJKE CAMPINGS
JACHTHAVENS
Accommodaties waarin logies wordt verstrekt en waar (eventueel afzonderlijke) maaltijden, kleine etenswaren en dranken kunnen worden verstrekt aan gasten en mogelijk ook aan passanten. Een accommodatie waar logies wordt verstrekt en ontbijt wordt geserveerd. In het onderzoek is geen ondergrens gehanteerd. Bedrijven die zich in de markt zetten als Bed & Breakfast zijn als zodanig opgenomen in het onderzoek. Een (deel van een) terrein met ten minste wasgelegenheid en toiletten, waarop kan worden overnacht in tenten, toercaravans, kampeerauto’s, stacaravans, tenthuisjes of trekkershutten. Een vakantiepark kan ook kampeerplaatsen bevatten, maar is ook een complex bestaande uit zomerhuisjes, bungalows of appartementen, voor zover deze verblijfseenheden hoofdzakelijk voor verhuur door de exploitant of beheerder van het complex beschikbaar zijn. Een zomerhuisje, bungalow of appartement of combinatie van eenheden, voor zover deze eenheid (of eenheden) hoofdzakelijk voor verhuur door de exploitant of beheerder van het complex beschikbaar zijn. Er wordt een bovengrens gevoerd van vijf eenheden. Een (deel van een) terrein waarop kan worden overnacht in tenten, toercaravans, kampeerauto’s, stacaravans, tenthuisjes of trekkershutten tijdens grootschalige evenementen. Tot de tijdelijke campings worden de terreinen gerekend die hiervoor zijn aangemerkt door de Gemeente Assen.
Commerciële havens, verenigingshavens en gemeentehavens. Voor deze categorie is in dit onderzoek geen ondergrens met betrekking tot het aantal ligplaatsen gehanteerd.
DAGRECREATIE ATTRACTIES, SPORTIEF EN OUTDOOR
CULTUUR & ENTERTAINMENT
MUSEA EN BEZIENSWAARDIGHEDEN
EVENEMENTEN
RECREATIEF WINKELEN
Bedrijfsmatig geëxploiteerde attracties, wellness, zwembad, golf en outdoorbedrijven (attractieparken, dierentuinen, indoor speelvoorzieningen, aanbieders gericht op de groepsmarkt, zwembaden, etc.) waar entree- en/of abonnementsgelden worden geheven. Aanbieders die zich primair zich richten op het vertier, vermaak of educatie van de bezoeker richten. Hiertoe behoren o.a. bioscopen, theaters, bibliotheken en casino’s. Musea, monumenten, ambachtelijke bedrijven, kinderboerderijen en aanbieders waar toeristen aan de hand van een belevingsconcept kennis kunnen maken met een bepaald thema. Beurzen en events zowel bij aanbieders met een congres- of evenementencentrum als in de openbare ruimte. Bij evenementen in de openbare ruimte wordt een ondergrens gehanteerd van minimaal 5.000 bezoeken. Recreatief winkelen, ook wel funshopping genoemd, is winkelen in een ongedwongen sfeer, zonder dan men iets hoeft te kopen. Meestal gaat het om de
DASHBOARD IMPACT TOERISME GEMEENTE ASSEN
UITGAAN/HORECA
ROUTEGEBONDEN EN BUITENRECREATIE
luxere, niet-dagelijkse bestedingen in de sfeer van secundaire behoeften. Bezoek aan restaurants, brasserieën, cafés, lunchrooms en nachtclubs met als doel ontmoeting en het nuttigen van consumpties. Dagtochten op het gebied van wandelen, fietsen en recreatie in een natuurgebied, eventueel aan het water.
BEWONERS EN DAGBEZOEKERS BEWONERS EN DAGBEZOEKERS
MONITOR TOERISME DRENTHE 2019 CONTINU VRIJETIJDSONDERZOEK 2018
Bij de laatste drie categorieën blijven bezoeken van verblijfsgasten buiten beschouwing. De bestedingen die deze gasten doen worden wél geraamd en meegenomen in de bestedingsprofielen bij hun verblijfsbezoek. In de onderstaande tabel worden de bestedingscategorieën gedefinieerd. CATEGORIE LOGIES
HORECA
DETAILHANDEL
ENTREE
VERVOER
DEFINITIE Alle bestedingen die specifiek aan het nachtverblijf bij een verblijfsaanbieder toe te rekenen zijn. In het geval een verblijfsgast een ontbijt of arrangement voor dagrecreatie erbij boekt, worden deze bestedingen bij respectievelijk horeca en entree meegenomen. Alle bestedingen aan eten en drinken tijdens een overnachting of dagbezoek. In het geval van dagrecreatie gaat het om bestedingen bij de aanbieder zelf (bijv. in de museumhoreca van een museum), in het geval van verblijfstoerisme om bestedingen bij de verblijfsaanbieder en bij horecabedrijven elders in de gemeente. Alle bestedingen aan dagelijkse en niet-dagelijkse artikelen tijdens een overnachting of dagbezoek. In het geval van dagrecreatie gaat het om bestedingen bij de aanbieder zelf (bijv. in de museumwinkel van een museum), in het geval van verblijfstoerisme om bestedingen bij de verblijfsaanbieder en bij detailhandelsbedrijven elders in de gemeente. Alle bestedingen aan eenmalige toegang of abonnementen tijdens een overnachting of dagbezoek. In het geval van dagrecreatie gaat het om bestedingen bij de aanbieder zelf (bijv. een toegangsticket bij een museum), in het geval van verblijfstoerisme om bestedingen die bij de verblijfsaanbieder zelf worden gedaan voor eigen dagrecreatieve voorzieningen.
Bestedingen die terecht komen bij in de regio gevestigde bedrijven en die samenhangen met het onderzoeksobject. Denk bij in de regio gevestigde bedrijven aan taxi’s, fiets/scooterverhuur, autoverhuur, rondvaartboten, hop-on-hop-off-bussen, specifieke toeristentickets in OV, lokaal gerunde parkeervoorzieningen, etc.).
27
28
DASHBOARD IMPACT TOERISME GEMEENTE ASSEN
Bijlage 2. Bronnenlijst Telefonische interviews met aanbieders: •
Camping de Ommekeer (Wicher Koopman)
•
City Hotel De Jonge (Rob Riper)
•
Drentsche Golf & Country Club (Paul Kamstra)
•
Hotel De Bonte Wever (Christa de Ruiter)
•
Outdoor Drenthe (Erwin Brouwer)
•
TT-Circuit Assen (Peter Schorer)
•
TT Festival (Sander ten Bosch)
•
Vakantiepark Witterzomer (Hilde Zingstra)
•
Van Der Valk Hotel Assen (Nick van der Valk)
Ambtelijke sessie en interviews: Daarnaast heeft een ambtelijke sessie plaatsgevonden, waarbij Malissa Irosemito (toerisme), Maarten Ton (cultuur), Judith Lampe (economie), Henk Heijman (verkeer), Theo Rijnbeek (openbare Ruimte), Koen Olde Monnikhof (horeca/detailhandel), Jannet de Vries (binnenstad) aanwezig waren. Ook zijn online interviews uitgevoerd met Gerhard Kadijk (duurzaamheid) en Pieter Gautier (natuur). Bronnenlijst: •
Gemeente Assen, Enquête onder inwoners over toerisme en recreatie
•
Toeristenbelasting gemeente Assen, 2019-2020
•
Recreatieschap Drenthe/Ecorys. Monitor Toerisme Drenthe 2019
•
Recreatieschap Drenthe/Ecorys, Monitor Toerisme Drenthe 2017
•
Recreatieschap Drenthe/Ecorys, Monitor Toerisme Drenthe 2015
•
TT-Circuit Assen/ZKA Leisure Consultants (2017), Economische betekenis TT-Circuit
•
TT Festival/Hendrik Beerda Consultancy (2017), Merkkracht en economische waarde van het TT Festival
•
DNK/Berenschot (2019), Onderzoek economische waarde DNK
•
NBTC-NIPO Research, Continu Vakantieonderzoek 2019
•
NBTC-NIPO Research, Continu Vrijetijdsonderzoek 2018
•
Horwarth HTL, HOSTA 2020
•
CBS, Statistiek Logiesaccommodaties
•
CBS, Bevolking
•
CBS, Gebieden in Nederland
•
CBS, Bestand Bodemgebruik 2015
•
CBS, Onderzoek Verplaatsingen in Nederland 2020
•
CBS, Geregistreerde criminaliteit, soort misdrijf, regio
•
CBS, Veiligheidsmonitor
•
CBS, Voorraad woningen en niet-woningen
•
CBS, Gemeentebegrotingen, heffingen per gemeente
•
CBS, Consumentenprijzen; prijsindex 2015=100
•
CBS, Horeca; omzetontwikkeling, index 2015=100
•
Eco-Movement, Publieke en semi-publieke laadpalen in Nederland, december 2019
DASHBOARD IMPACT TOERISME GEMEENTE ASSEN
•
Provincie Drenthe/ZKA Leisure Consultants, Vitaliteitsonderzoek verblijfsrecreatie Drenthe 2017
•
Provincie Drenthe, Cultuurmonitor Drenthe 2017-2020
•
I&O Research, Koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2019
•
Locatus, Benchmark Verkenner Nederland
•
Rijkswaterstaat, Klimaatmonitor
•
Stichting LISA, Aantal banen recreatie en toerisme 2015-2019
•
Stichting LISA, Aantal banen 2015-2019
•
Stichting Landelijk Fietsplatform, Landelijke fietsroutes
•
Stichting Wandelnet, Landelijke wandelroutes
•
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Beschermde gebieden – Cultuurhistorie
•
Ministerie van Economische Zaken, Nationaal beschermde gebieden (CDDA)
•
Landelijk Fietsplatform, Kwaliteitsmonitor Fietsregio’s 2019
•
AirDNA, Marketminder
•
NBTC Holland Marketing, Arbeidsmarktmonitor Toerisme
•
RIVM, Monitoringsrapportage NSL 2020
•
Vattenfall, Duurzaamheidsindex van Nederland
•
Green Key, www.greenkey.nl/locaties
•
ECEAT, www.groenevakantiegids.nl
•
ACSI, www.acsi.eu
•
Drents Museum, https://drentsmuseum.nl/nl/nieuws/het-drents-museum-wint-award
De methodiek om de voetafdruk van het verblijfstoerisme te ramen is geïnspireerd op de methodiek die is beschreven in Eijgelaar, E., Neelis, I., Peeters, P., de Bruijn, K. & Dirven, R. (2020). Travelling large in 2018. The carbon footprint of Dutch holidaymakers in 2018 and the development since 2002. Breda, Breda University of Applied Sciences. Vormgeving en beelden De benchmarkpagina’s in deze rapportage zijn vormgegeven door Studio Meesterwerk. De foto’s in deze rapportage zijn van diverse bronnen. Sommige foto’s zijn aangeleverd door de gemeente, sommige foto’s zijn rechtenvrij of eigen werk (tenzij hieronder vermeld): •
Pagina 25 (kader rechts): M.J. de Jonge, Duurzaamheidscentrum Assen
•
Pagina 25: Gouvernementsgebouw Assen (top): Ronn, CC 4.0, via https://commons.wikimedia.org/
29
30
DASHBOARD IMPACT TOERISME GEMEENTE ASSEN
Bijlage 3. Bestedingsprofielen Bij de raming van de impact op de economie van de R&T-sector worden de overnachtingen en bezoeken vertaald naar de totale bestedingen aan recreatie en toerisme. Hiertoe wordt gebruik gemaakt van de volgende bronnen: •
Horwarth HTL., HOSTA 2020
•
Recreatieschap Drenthe/Ecorys, Monitor Toerisme Drenthe 2019
•
TT-Circuit Assen/ZKA Leisure Consultants (2017), Economische betekenis TT-Circuit Assen 2017
•
TT Festival/Hendrik Beerda Consultancy (2017), Merkkracht en economische waarde van het TT Festival
•
NBTC-NIPO Research, Continu Vakantieonderzoek
•
NBTC-NIPO Research, Continu Vrijetijdsonderzoek
•
Deskresearch ZKA Leisure Consultants
•
Interviews met aanbieders
Dit heeft geleid tot onderstaande bestedingsprofielen per categorie per overnachting of bezoek voor het jaar 2019. BESTEDINGSPROFIEL HOTELS
BESTEDINGSPROFIEL
€ 92,71
ATTRACTIES, SPORTIEF EN OUTDOOR
€ 17,94
BED & BREAKFASTS
€ 69,29
CULTUUR, ENTERTAINMENT, MUSEA EN BEZIENSWAARDIGHEDEN
€ 11,76
REGULIERE CAMPINGS, TIJDELIJKE CAMPINGS, VAKANTIEPARKEN EN SOLITAIRE VAKANTIEWONINGEN
€ 33,21
EVENEMENTEN
€ 49,43
JACHTHAVENS
€ 35,75
RECREATIEF WINKELEN
€ 22,86
UITGAAN/HORECA
€ 21,82
ROUTEGEBONDEN EN BUITENRECREATIE
€ 2,87