CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

3. Ruimtelijk Economische Visie

Raadsvergadering 17 oktober 2024, gemeente AssenBij agendapunt: Ruimtelijk Economische Visie13.896 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Ruimtelijk Economische Visie Ruimte voor ambitie

Inhoudsopgave

Samenvatting

03

1.

Inleiding

06

2.

Asser werklocaties anno 2024: Aanbod en behoefte in beeld

08

3.

Ruimtelijk economische opgaven

14

3.1

Versterken van de spilfunctie in de meest leefbare regio van Nederland

14

3.2

Investeren in de kracht van Assen 

16

3.3

Investeren in MKB, ondernemerschap en innovatie

26

4.

Uitgangspunten REV 

28

Zes principes van Ontspannen Dynamiek

29

4.1

Visie op grote ruimtevragers

30

4.2

Kantoren 

30

4.3

Ontspannen dynamiek in regionaal perspectief

30

4.4

Faciliteer de krachtsectoren

32

4.5 Versterk de kwaliteit van de bedrijventerreinen en zet een stap in verduurzaming 

34

4.6

Houd rekening met verander(en)de vraag

37

5.

Conclusie en vervolg 

38

Bijlage 

40



2

Samenvatting

De Ruimtelijk Economische Visie (REV) van gemeente Assen is de ruimtelijke vertaling van de ambities uit het bestuursakkoord ‘Dichtbij & Daadkrachtig’, de omgevingsvisie ‘Assen nog mooier’ en de Economische Agenda 2020-2025. De REV biedt een helder kader voor de toekomstige economische ontwikkeling van Assen.

de kantorenlocaties (Stationsomgeving,

revitalisering van bestaande locaties en het

Mandemaat, de NAM-locatie en De

benutten van de beschikbare kavels. Voor alle

Lauwers), de bedrijventerreinen (met o.a.

terreinen geldt een verduurzamingsopgave,

het grote Stadsbedrijvenpark, Messchenveld,

met name op het gebied van klimaatadaptatie

Peelerpark, Schepersmaat, Werklandschap

en energietransitie. De gemeente pakt dit aan

AssenZuid en de westelijke terreinen aan

in samenwerking met het georganiseerde

de Europaweg) en de zorglocaties in het

bedrijfsleven via de masterplannen van

zuiden. Daarnaast is er sprake van verspreid

Ondernemend Assen.

gevestigde werkgelegenheid, met onder meer een groeiend aantal ZZP’ers die veelal op hun

Daarnaast bereidt Assen zich voor op de

woonadres zijn gevestigd.

behoefte aan nieuwe werklocaties, aangezien de groeiambitie van 5.000 banen en de

Opvallend is het groene karakter en de vaak

ontwikkeling van een circulaire economie

De REV richt zich op het versterken van

ruime opzet van de meeste werklocaties. De

extra ruimte vraagt. Hiervoor vindt regionale

het vestigingsklimaat en het creëren van

werklocaties liggen er over het algemeen goed

afstemming plaats in het verband van de

toekomstbestendige werklocaties die voldoen

bij.

Regio Groningen-Assen (RGA).

Speciale aandacht voor de stationsomgeving en het stadsbedrijvenpark

sluit aan op Asser Ambitie Agenda waar we

Samenwerking tussen bedrijfsleven en overheid via Masterplannen Ondernemend Assen

streven naar een groei van 10.000 woningen

In 2021 heeft Ondernemend Assen per

Assen een toekomstperspectief geschetst. In

en 5.000 banen.

kring een masterplan ontwikkeld om

deze samenvatting vestigen we bijzondere

aan de vraag en behoeften van morgen. Assen bouwt daarmee haar economische als middelgrote stad binnen de metropoolregio Groningen-Assen en Noord-Nederland uit. Dit

In deze REV is voor alle werklocaties in

de vestigingslocaties van ondernemers

aandacht op twee gebieden, namelijk het

De visie is ontwikkeld in een interactief

toekomstbestendiger te maken.

grote bedrijventerrein Stadbedrijvenpark en de

proces, in samenspraak met het

Kantoorlocaties en bedrijventerreinen

stationsomgeving en Stadsboulevard.

georganiseerde bedrijfsleven, onderwijs

staan voor diverse uitdagingen, zoals

en andere partijen. Daarmee is een

de energietransitie, klimaatadaptatie,

gedeelde ambitie geformuleerd om tot

aantrekkelijk blijven voor werknemers, goede

toekomstbestendige werklocaties te komen.

bereikbaarheid via nieuwe vormen van

Het Stadsbedrijvenpark (SBP) is van economische waarde voor de stad

mobiliteit, de transitie naar een circulaire

Assen wil voldoende werkgelegenheid

economie, en omgaan met automatisering en

behouden op beperkte afstand van de

digitalisering.

woonwijken. Transformatie wil Assen alleen

Divers palet aan werklocaties In 2023 had Assen ongeveer 42.500 banen en 5.900 vestigingen. De werkgelegenheid

op strategisch logische locaties zoals

is verdeeld over bedrijventerreinen,

De gemeente werkt samen met

Havenkwartier (inclusief Noord). Het SBP

kantoorlocaties en andere werklocaties.

Ondernemend Assen en andere stakeholders,

kent een aantal opgaven: sommige delen zijn

Assen beschikt over een gevarieerd palet

zoals netbeheerders, waterschappen

keurig functioneel op orde, andere delen zijn

aan locaties waar wordt gewerkt. Zo’n 60%

en de provincie, om de terreinen

verwaarloosd en verouderd. In algemene zin

van de banen in Assen is te vinden op de

toekomstbestendiger te maken. Assen volgt

wordt gestreefd naar een vitaal bedrijvenpark

locaties die in deze REV als werklocaties

de ontwikkeling van vraag en aanbod op de

voor met name het MKB. Efficiënter

worden aangeduid. Dit betreft het centrum,

bedrijventerreinen nauwgezet en zet in op

ruimtegebruik met kleinere kavels en meer

Ruimtelijk Economische Visie

3

Een milieu met een overwegend

Opgaven en Strategie Economische Agenda 2020-2025

Assen gaat aan de slag met de volgende

woonprogramma en de combinatie van

De agenda is een uitnodiging om samen

opgaven voor het SBP:

wonen, werken en voorzieningen aan

met andere partijen te werken aan, en te

•

verbeteren kwaliteit openbare ruimte;

de Overcingellaan en Industrieweg. Een

investeren in de economische ontwikkeling

•

schaalverkleining kavels, gericht op het

stedelijk milieu in ontwikkeling, met

van Assen en haar brede welvaart. Investeren

hogere dichtheden, menging en reuring.

in waar Assen al sterk in is en ontwikkelen

Stadsboulevard Zuid: een levendige

waar Assen onderscheidend in kan

banen per ha zijn gewenst en bieden meer

•

het NS-station en het Havenkwartier.

mogelijkheden voor lokale werkgelegenheid.

MKB; •

uitplaatsen van wonen ten gunste van

•

kansen voor werken;

zone vanaf het vernieuwde stationsplein

worden. Samen met Asser ondernemers en

•

verbeteren veiligheid (sociale veiligheid);

waar een combinatie van kantoren,

regiopartners wordt gewerkt aan een gezond

•

verbeteren en vergroenen van sociaal

parkeerhub, wonen en kleinschalige

en toekomstbestendig regionaal ecosysteem

en verkeersveilige (fiets)routes tussen

horeca in een groene setting hun plek

van bedrijvigheid, banen, innovatie,

Marsdijk en binnenstad via kanaal,

kunnen vinden. Een gebied dat de

verdienvermogen en werkgelegenheid. Het

Fokkerstraat en Scholtenstraat.

economische dynamiek, de multimodale

versterken van de ruimtelijk economische

bereikbaarheid en de groene, ontspannen

structuur gaat langs drie strategische pijlers:

kwaliteiten van Assen verbindt. Assen wil

1. Versterken van de spilfunctie in de meest

De ontwikkeling van de Stationsomgeving is van economische betekenis voor stad en regio

de condities creëren om het potentiële programma hier te laten landen. Daarvoor

leefbare regio van Nederland 2. Investeer in de Kracht van Assen (het

is transformatie van dit verouderde

versterken van de vier krachtsectoren:

Met de realisatie van de Florijnas

gebied met veel parkeerruimte en

Gezondheidseconomie, Energie, Overheid

is geïnvesteerd in de multimodale

oudere kantoorgebouwen nodig. De

bereikbaarheid van Assen. De potentie

stationsomgeving kan hiermee gaan

van dit gebied kan worden verzilverd. De

voorzien in een stedelijk, levendig

vestiging van de Rijkshub in 2023 is een mooi

interactiemilieu, een type omgeving en

begin. Langs de Stadsboulevard zijn twee

werklocatie dat Assen nu nog mist.

onderscheidende milieus te definiëren: noord en zuid, met het iconische stationsgebouw als middelpunt:

4

Stadsboulevard Noord: de zone tussen

en Vrijetijd) 3. Investeren in MKB, ondernemerschap en innovatie

Ontspannen Dynamiek als motto

vraag en aanbod van werklocaties.

de stad gekeken naar een ruimtelijke opwaardering die bijdraagt aan betere,

Assen wil economisch groeien op

In de eerste plaats wordt ingezet op

meer logische en veiliger verbindingen

een manier die past bij het groene en

een betere benutting en verduurzaming

tussen Kloosterveen en het centrum van

ontspannen karakter van de stad. In deze

van de goed functionerende locaties.

Assen/de oudere woonwijken van de stad.

REV is ontspannen dynamiek vertaald naar

De Masterplannen van Ondernemend

zes uitgangspunten:

Assen zijn hiervoor de basis. Betere

Als sluitstuk van deze strategie voor de

1. Kies voor de duurzame,

benutting kan door verdere verdichting

bedrijventerreinen start Assen met de

klimaatadaptieve oplossing:

en door meer de hoogte in te bouwen

voorbereiding van één of eventueel meer

een evidente richting voor

(hogere bedrijfsbebouwing, meerlaagse

nieuw(e) bedrijventerrein(en) als blijkt dat

toekomstbestendige werklocaties.

bedrijfshuisvesting - anders dan kantoren).

de ambitie om 5.000 banen aan de stad

2. Bouw met groen en landschap: het

toe te voegen – wat naar schatting om ca.

groen is een kracht van de werklocaties

We behouden de groene kwaliteiten

1.500-2.000 banen op bedrijventerreinen

in Assen, benut en versterk dat.

en versterken die met het oog op

betekent - niet binnen het bestaande

3. Zet het groen in voor de mens: maak

klimaatadaptatie waar dat kan. We

bedrijventerreinenareaal kan worden

de werklocaties aantrekkelijk door

zetten het goede beheer van onze

gerealiseerd. Regionale afstemming in RGA-verband is daarbij noodzakelijk.

bijvoorbeeld de aanleg van ‘ommetjes’.

bedrijventerreinen voort. Het intensiveren

4. Efficiënt ruimtegebruik: benut de huidige

op de bestaande bedrijventerreinen en het

werklocaties goed, verbeter de kwaliteit,

uitgeven van de resterende ruimte op die

Vervolg

streef naar inbreiding en het benutten

locaties vormt de basis onder de strategie

Er wordt een uitvoeringsagenda van

van de hoogte alvorens te beslissen dat

voor de bedrijventerreinen in Assen.

de ruimtelijk economische visie (REV) van de gemeente Assen opgesteld.

er nieuw bedrijventerrein nodig is. In de tweede plaats gaan we op delen

Hierin staan acties die in het kader van

het mengen van functies kan een

van het Stadsbedrijvenpark een gerichte

de REV de komende jaren moeten en

maatschappelijke meerwaarde

verbeterslag realiseren in samenspraak

kunnen worden opgepakt. Dit vergt in

hebben. Bijvoorbeeld een sportschool

met het bedrijfsleven. Daarbij wordt aan

veel gevallen samenwerking tussen de

of horecagelegenheid op een

de noordelijke zijde van het kanaal een

gemeente, ondernemers(verenigingen),

bedrijventerrein, of wonen bij een

overgangszone tussen Havenkwartier Zuid

pandeigenaren, provincie en andere

kantorenlocatie voor sociale veiligheid

en het SBP gerealiseerd met een accent

overheden. De uitvoeringsagenda wordt

en levendigheid. Er is in Assen ook

op werkfuncties bestaande uit lichte(re)

een uitnodiging aan lokale en regionale

ruimte voor het monofunctionele

bedrijvigheid met daaraan ondergeschikte

partijen om mee te doen. Ook is het een

bedrijventerrein waar het goed

voorzieningen en (heel) beperkt wonen.

oproep aan provincie en Rijk om mee te

5. Meng bij maatschappelijke meerwaarde:

ondernemen is.

doen met de grotere, meer strategische

6. Benut de multimodale kracht: auto + ov

In de derde plaats maken we ons klaar

acties danwel die financieel of anderszins

+ fiets: Vrijwel alle werklocaties in Assen

voor de toekomst, door de potenties voor

te faciliteren.

zijn goed bereikbaar met de auto en een

de transitie naar een (meer) circulaire

groot aantal ook met de combi trein

economie te benutten, onder meer

plus fiets. Benut die multimodale kracht.

door onze watergebonden kavels in de

Assen kiest voor een meervoudige strategie voor haar bedrijventerreinen De visie adresseert uitdagingen

toekomst hiervoor te willen gaan inzetten. Ook plegen we in samenspraak met het bedrijfsleven inzet op de energietransitie, waarbij we de potenties voor energiehubs verkennen.

zoals netwerkcongestie, krapte op de arbeidsmarkt en de behoefte aan innovatie.

In de vierde plaats wordt voor de

Er wordt gestreefd naar een balans tussen

bedrijventerreinen aan de westzijde van

Ruimtelijk Economische Visie

5

1. Inleiding

De Ruimtelijk Economische Visie (REV) geeft aan wat er op het gebied van economie nodig is om klaar te zijn voor de toekomst: een sterk vestigingsklimaat met voldoende en toekomstbestendige werklocaties van goede ruimtelijke kwaliteit, passend bij de vraag van morgen.

Aanleiding

Deze strategieën hebben gevolgen voor

In de afgelopen jaren heeft de gemeente

de ontwikkeling van de Asser economie en

Assen een ruimtelijke en een economische

de werklocaties. De REV is de ruimtelijke

strategie opgesteld. Deze geven richting

vertaling van verschillende ambities en

aan de toekomst van de gemeente. In de

verbindt beide strategieën aan elkaar, scherpt

Omgevingsvisie ‘Assen nog mooier’ zetten

deze aan waar nodig en geeft antwoord op wat

we in op versterking van de voor Assen

er in Assen, zowel kwalitatief als kwantitatief

kenmerkende ontspannen stedelijkheid.

nodig is om toekomstbestendige werklocaties

Daarbij zijn drie richtinggevende principes

te behouden en te creëren. Dit sluit aan bij

geformuleerd: Groene stad van het Noorden,

de ambities van Ondernemend Assen, zoals

Dynamische stad en Verbonden stad. De

uitgewerkt in hun masterplannen1.

Economische Agenda 2020-2025 zet in op behoud en uitbouw van sterke pijlers

Het bestuursakkoord ‘Dichtbij &

als zorg, (rijks)overheid, energie en vrije-

Daadkrachtig’ gaat uit van het vergroten van

tijdseconomie. De agenda richt zich op drie

de werkgelegenheid door verder uitvoering te

strategische pijlers: Spilfunctie in de regio

geven aan de Economische Agenda 2020-

versterken, Investeren in eigen kracht en

2025. Het doel in het bestuursakkoord is om

Investeren in MKB.

5.000 banen te realiseren. Vanuit de Asser

Ontspannen Stedelijkheid in de Omgevingsvisie Assen

1  De masterplannen zijn opgesteld door Ondernemend Assen met als doel de bedrijventerreinen toekomstbestendig te maken. Kijk voor meer informatie op de website van Ondernemend Assen.

2 NOVEX is het programma waarin Rijk en regio’s samenwerken aan de toekomstige inrichting van Nederland. Groningen-Assen is één van de zestien Novex-gebieden.

6

Totstandkoming

met partijen zoals Ondernemend Assen en

Samenhang met andere beleidsthema’s

Vaart in Assen aan. Dit sluit ook aan bij onze

Ruimtelijke vraagstukken worden in Assen

kwalitatieve analyse gemaakt. Hierbij is

ambities in de regio Groningen-Assen om

integraal opgepakt. Zo hangt de REV samen

gebruik gemaakt van de kennis en expertise

tot 2040 28.000 banen toe te voegen in de

met de woningbouwopgave. Bij een groeiend

van onze partners in de stad en regio. Wij

Ambitie Agenda (AAA) werken we hier samen

Voor de REV is een kwantitatieve en

regio. Dit komt voort uit de Novex -afspraken

aantal inwoners is het belangrijk dat de

hebben de volgende stappen gezet:

en is verwoord in het recent opgesteld

stad voldoende banen heeft. Omgekeerd,

•

ontwikkelperspectief. In de recent (2023)

het vestigingsklimaat van Assen wordt

uitgevoerde marktanalyse werklocaties in de

sterker als de stad voldoende woningen kan

regio Groningen-Assen komt duidelijk naar

bieden waar mensen kunnen wonen. Een

- Provincie Drenthe

voren dat er een schaarste en mogelijk een

groeiende stad is een interessante stad voor

- VNO-NCW Noord/MKB Noord

tekort dreigt aan werklocaties.

ondernemers en bedrijven. Bereikbaarheid

- Ondernemend Assen

is een belangrijke voorwaarde in het

- Vaart in Assen

2

Doel van de REV

Bureau-onderzoek en data-analyse van de Asser economie

•

Verdiepende gesprekken met:

vestigingsbeleid van bedrijven. Daarnaast

- Onderwijsinstellingen in Assen

Assen is één van de belangrijke economische

zijn de beschikbaarheid van energie,

- Ministerie van EZK

kernen in het Noorden. In de NG4 (vier

gezondheid en kwaliteit van leven, een

noordelijke grote steden) is het een drijvende

goede onderwijs- en kennisinfrastructuur

en vertegenwoordiging vanuit de

kracht voor economische ontwikkeling. Assen

en voldoende arbeidspotentieel belangrijk.

Provincie Drenthe, RGA, VNO-NCW

is de hoofdstad van Drenthe én de zuidelijke

Voor toekomstbestendige bedrijventerreinen

Noord/MKB Noord en Ondernemend

pool van de Regio Groningen-Assen (RGA)

zijn klimaatadaptieve aanpassingen en het

en heeft een belangrijke (spil)functie in de

inpassen van groen randvoorwaardelijk.

regio. Met een goed vestigingsklimaat en een gedifferentieerd palet van toekomstbestendige

Asser Ambitie Agenda

werklocaties, heeft Assen alle ingrediënten

De samenhang tussen de ambities op

in huis om haar positie te versterken

verschillende beleidsterreinen is terug te

binnen de Regio Groningen-Assen, de 5e

vinden in de Asser Ambitie Agenda, met de

metropoolregio van Nederland.

drie hoofdambities: •

5.000 banen;

De economie van Assen is de afgelopen jaren

•

10.000 woningen;

gegroeid. De komende jaren lijkt deze trend

•

Een bruisende studentenstad.

zich voort te zetten. De REV draagt hier aan

•

Werkateliers met ambtelijke betrokkenen

Assen •

Consultatie van adviseurs van verschillende beleidsterreinen (onder andere ruimte, water, groen, energie, vastgoed)

•

Inloopsessie voor de gehele ambtelijke organisatie

•

Interactieve sessie met de gemeenteraad en het college van B&W

Opzet en leeswijzer De REV bestaat uit twee delen: de visie en het

bij, ondersteunt deze groei en geeft ruimtelijk

We werken hieraan met de thema’s:

uitvoeringsprogramma. In de visie beschrijven

richting aan de economische groei. Assen

•

Assen groenste stad

we: de huidige werklocaties in Assen en trends

maakt daarmee haar sterke economische

•

Versterking van de zorgsector en

en ontwikkelingen, de ruimtelijk economische

biotechnologie

opgaven en de uitgangspunten: ontspannen

Assen als veiligheidscluster voor regio

dynamiek voor de ruimtelijk economische

en Rijk

ontwikkeling.

positie als (middel)grote stad en als onderdeel van de metropoolregio GroningenAssen waar.

•

Ruimtelijk Economische Visie

7

2. Asser werklocaties anno 2024: Aanbod en behoefte in beeld

In dit hoofdstuk staan enkele kengetallen en overkoepelende kwalitatieve observaties centraal, zodat helder is wat de uitgangssituatie is voor het opstellen van deze REV. In de bijlage ‘Werklocaties voor de toekomst’ is per werklocatie een gebiedsprofiel opgenomen.

Kerncijfers Asser werklocaties (2023)

Bedrijventerreinen Bruto oppervlakte: 477 hectare

In 2023 telde de gemeente Assen ongeveer

Netto uitgegeven voorraad: 257 hectare4

42.500 banen en ruim 5.900 vestigingen.

Bedrijfsvestigingen: 938

Assen heeft daarmee een belangrijke

Banen: ca 16.600 (ca 39% van totale

regionale functie. Op de bedrijventerreinen,

werkgelegenheid)

kantoorlocaties en overige werklocaties samen is 67,1% (ca 28.500 banen) van de totale

Kantoorlocaties

werkgelegenheid gehuisvest. Het overige deel

Oppervlakte kantoor: ca. 76.600 m2

van de banen bevindt zich in de woonwijken

Bedrijfsvestigingen: 108

en het buitengebied. De werklocaties zijn

Banen: ca 3.500 (ca 8% van totale

weergegeven op de overzichtskaart.

werkgelegenheid)

Hiernaast staan de belangrijkste kerncijfers3 per type werklocatie.

Overige locaties Bruto oppervlakte: 220 hectare Bedrijfsvestigingen: 720 Banen: ca 8.500 (ca 20% van totale werkgelegenheid)

Bedrijventerrein Messchenveld I

3  Bron: banen LISA 2023; geografische afbakening: IBIS en gemeente Assen, bewerking Bureau BUITEN/Urhahn 4 Netto uitgegeven is het oppervlak van de bedrijfskavels. Het bruto oppervlak is inclusief infrastructuur, openbaar terrein, groen en water.

8

Legenda Bedrijventerreinen Kantoorlocaties Overige locaties

Bestaande werklocaties en Kringen Ondernemend Assen

Ruimtelijk Economische Visie

9

Vraag, aanbod en de staat van de Asser werklocaties

Bedrijventerreinen

De meeste bedrijventerreinen en

Bedrijventerreinen Peelerpark en

kantoorlocaties liggen er goed bij. De grotere

Messchenveld aan de noordzijde zijn

werklocaties van Assen staan op de kaart op

Assen heeft een aantal bijzondere locaties

moderne, goed uitgeruste bedrijventerreinen.

de vorige pagina.

in Zuid-Oost Assen met het grootschalige

Ze zijn ruim opgezet, hebben moderne

groene GGZ-gebied, meer stedelijke plekken

panden en zijn goed ontsloten. Wel is er

Kantoren

zoals het Wilhelmina ziekenhuis (WZA), de

op deze locaties enige spanning tussen

Op verschillende locaties in Assen staan

Schepersmaat/Mandemaat-locatie en het

de marktbelangstelling enerzijds en het

kantoorpanden. Daarnaast heeft Assen een

NS-stationsgebied. Andere beeldbepalende

beeldkwaliteitsplan en de verkaveling

aantal specifieke kantoorlocaties zoals De

locaties zijn het provinciehuis, de Johan

anderzijds. Het Werklandschap Assen-Zuid

Lauwers, Schepersmaat en Mandemaat

Willem Friso kazerne en de Toeristisch

en Schepersmaat aan de zuidkant van de

aan de zuidkant van de stad en het

Recreatieve Zone rondom het TT Circuit.

stad is hoofdzakelijk bestemd voor transport

Stationsgebied. In het algemeen worden

Daarnaast hebben we het Stadsbedrijvenpark

en logistiek. En kunnen eveneens worden

deze kantoorgebieden gekenmerkt door

midden in het stedelijk gebied. Tot slot zijn er

gekarakteriseerd als modern en goed

een ruime opzet met een groen karakter.

een aantal traditionele bedrijventerreinen en

uitgerust. In Zuid Oost Assen (stationsgebied

Dit past bij de ontspannen dynamiek van

kantoorlocaties, voor een deel gelegen aan de

tot en met Schepersmaat/Mandemaat)

Assen. Op Messchenveld en op Peelerpark

snelweg. Het is een veelkleurig palet.

liggen een aantal van de bijzondere locaties

is nog capaciteit om kantoren toe te voegen.

zoals benoemd in de inleiding. Samen met

Snelweglocaties zijn tegenwoordig overigens

de stakeholders in dit gebied zijn we bezig

minder in trek dan locaties bij een OV-

met een Gebiedsagenda ZO Assen! Ook aan

knooppunt.

de westkant van de stad is de basis goed. Goed ontsloten en goed functionerende

De Lauwers is een goed functionerend

werklocaties, met zichtlocaties met een hoge

kantorenpark, waar eigenaren/gebruikers

(beeld)kwaliteit. Alleen enkele locaties langs

investeren in hun panden. Het gebied is,

de Balkenweg, zoals de Zendmastlocatie,

net als veel andere kantoorgebieden, vooral

hebben een onduidelijk profiel.

per auto goed ontsloten. Het stationsgebied steekt er vanzelfsprekend qua OV-

Het Stadsbedrijvenpark is het grootste

bereikbaarheid bovenuit. Door de ligging nabij

bedrijventerrein van Assen. Deze locatie

het centrum kent dit gebied een duidelijk

heeft een wisselend beeld: van prima

ander karakter dan de andere kantoorlocaties.

functionerende delen met een functionele kwaliteit tot verouderde delen, met name

De stationslocatie biedt potentie voor

direct ten noorden van het kanaal. Voor dit

verdere ontwikkeling. Zo is er een Rijkshub

terrein liggen er opgaven om het gebied

ontwikkeld, waar vergaderd kan worden

toekomstbestendig te maken in afstemming

en waar (Rijks)ambtenaren een werkplek

met de ontwikkeling van het tegenovergelegen

kunnen vinden. De kantoren van RVO aan

Havenkwartier.

de Mandemaat worden gerenoveerd. Ook daar is sprake van een uitbreiding van de Rijkswerkgelegenheid.

10

Groen en landschappelijk

leisure, consumentendiensten en

Er is anno 2024 uitgeefbare grond op de

De meeste werklocaties zijn groen ingericht,

detailhandel. Het naastgelegen gebeid

volgende terreinen:

sommige met campusachtige kwaliteiten5

richting Kloosterveen is een mix van

•

zoals het gebied tussen het station en

horeca, grootschalige detailhandel,

kavels met ruimere bestemming mogelijk

Schepersmaat/Mandemaat en rondom het

kantoor en andere bedrijvigheid.

van 3.000 tot 4.000 m². Er is ook

provinciehuis. Soms hebben de locaties

Messchenveld : Hier zijn nog enkele

interesse om de kavels op te knippen

een centrale groenpartij zoals Peelerpark en

Opvallend is dat er geen binnenstedelijk,

voor kleinere ontwikkelingen, maar dat

soms met een groene zoom of waterrijke

gemengd milieu gebied aanwezig is waar

kan gezien de indeling niet zondermeer

afronding zoals Werklandschap Assen Zuid,

hoogwaardige economie of kantoorachtige

(i.v.m. erg diepe kavels). Veel specifieke

Messchenveld, en de Lauwers. Deze groene

bedrijven gemengd zijn met stedelijke

bestemmingen op Messchenveld; horeca/

inrichting van werklocaties is een duidelijk

voorzieningen. Dit kan mogelijk een plek

kantoor of veeleisende zichtlocaties

kenmerk van Assen, is aantrekkelijk en draagt

krijgen in de gebiedsagenda ZO Assen!, het

zijn lastig in te vullen. Er is een tekort

bij aan klimaatadaptatie.

stationsgebied is hier onderdeel van.

aan kleinere kavels (tot 2.000 m²) op

Werklocaties

Voor een groot deel van het bedrijfsleven

met een kantorenbestemming aan de

De meeste locaties zijn op orde. Het valt op

voldoen deze reguliere, gemengde

A28 zijn al langere tijd beschikbaar. Het

dat er weinig onderscheidende werklocaties

bedrijventerreinen of een kantoor. Maar

is niet waarschijnlijk dat deze kavels voor

zijn. Er is geen richtinggevend vestiging– en

om de economische ambities te bereiken,

uitgiftebeleid.

om in te kunnen spelen op economische

•

De bedrijventerreinen zijn veelal gericht

veranderingen in de krappe arbeidsmarkt,

0,3-0,7 ha) kunnen in het algemeen

op gemengde bedrijvigheid in het MKB.

schaarste van (milieu-) ruimte en energie

rekenen op interesse uit de markt. De

Uitzonderingen daarop zijn Schepersmaat

en gezien verschillende opgaven die op

kantorenkavels direct aan de A28 liggen

en het Werklandschap Assen-Zuid.

bedrijven en bedrijfslocaties afkomen, zijn

lastiger in de markt.

De kantoorlocaties zijn groen en ruim, het

onderscheidende werklocaties nodig.

•

zijn veelal stadsrand/snelweglocaties. Een

•

reguliere (niet-zicht) locaties. De kavels

kantoorontwikkeling worden verkocht. •

•

Peelerpark: De beschikbare kavels (kavels

Groene Dijk: Op een gedeelte van de woon-werkkavels komen tijdelijk

uitzondering daarop is het stationsgebied,

Vraag en aanbod

in potentie een onderscheidend milieu

Uit de in 2023 uitgevoerde marktanalyse

vanwege de ligging en multimodale

werklocaties in de regio Groningen-Assen

nieuw bedrijventerrein in een bestaande

bereikbaarheid. De Lauwers heeft de

blijkt dat de vraag en het aanbod voor

groene setting voor met name bedrijven

potentie om zich te onderscheiden met

bedrijventerreinen in balans is. In de toekomst

vanaf 2 hectare. De grotere kavels

het ontwikkelen van verduurzaamde

dreigt een kwalitatieve en kwantitatieve

zijn nagenoeg allemaal verkocht of

kantoorgebouwen.

mismatch. Zo past de omvang van de nog

gereserveerd. Op een aantal kavels is of

Er is een aantal andere werklocaties

uitgeefbare kavels niet altijd bij de vraag of

wordt gebouwd. Op het oorspronkelijk

met een divers maar weinig ‘eigen’

sluit de bestemming niet aan. In algemene zin

als tweede fase bestemde deel van

karakter. Het gebied rondom de

wordt een tekort aan werklocaties verwacht.

het Werklandschap (ten oosten van

flexwoningen (15-20 jaar). • 6

Het Werklandschap Assen-Zuid is een

Zendmastweg huisvest een mengeling

Graswijk) wordt tijdelijk een zonnepark

van bedrijventerreinachtige bedrijvigheid,

geëxploiteerd voor de duur van 20 jaar.

5  Campusachtige kwaliteiten: een groene omgeving met o.a. de mogelijkheid om ommetjes te maken 6 Het volledige rapport is te vinden via deze link: Economie - Regio Groningen-Assen (regiogroningenassen.nl)

Ruimtelijk Economische Visie

11

Naast nieuw uitgeefbare grond kan de

diverse overheden, Univé en NAM – maar

toekomstige behoefte ook deels worden

kenmerkt zich qua marktvraag de afgelopen

ingevuld op bestaande bedrijventerreinen.

jaren door kleinschaligheid: de opname

Het verdient de voorkeur om de bestaande

was gemiddeld ca. 2.200 m2 per jaar. Ook

voorraad optimaal te benutten en waar

in de meest recente jaren is de opname

mogelijk het ruimtegebruik te transformeren

beperkt en vooral kleinschalig. Het aanbod

en/of te intensiveren, bijvoorbeeld door het

aan beschikbare ruimte is met zo’n 23.000

verhogen van de floor-space-index en/of

m2, zo’n 9% van de totale voorraad. Als we

gestapelde parkeeroplossingen.

naar het aanbod in de regio kijken zitten we

7

op het frictieniveau10. Een deel hiervan is Op verschillende terreinen, zoals

als incourant te beschouwen. Op Funda-in-

rondom de Zendmastweg en richting

business (bedrijfsruimte, selectie kantoor)

Kloosterveen, bevinden zich grootschaliger

wordt een behoorlijke variëteit aangeboden,

detailhandelsvestigingen. De gemeente

zowel in omvang, datering als omgeving/

heeft een Visie op de detailhandelstructuur

vestigingsmilieu.

vastgesteld . Assen kiest ervoor initiatieven

Er is verder nog plancapaciteit om nieuwe

vanuit de markt voor functiewijziging

kantoren toe te voegen aan de rand van

van winkelruimte naar andere functies

Messchenveld, maar deze bestemming ligt

te faciliteren, als deze zich buiten de

niet goed in de markt. Onderzoeken naar de

hoofdstructuur bevinden.

laatste trends op de kantorenmarkt geven

8

9

Kantoren

aan dat er een toenemende vraag is naar een duurzaam en modern kantoor met

De kantorenvoorraad in Assen was in 2022

ontmoetingsfunctie, multimodaal bereikbaar

zo’n 260.000 m2, 14% minder dan in 2012

en op een locatie met meer reuring. De

(door transformatie/onttrekking). Met 4

combinatie binnenstad-Havenkwartier-

m2 per inwoner is Assen een behoorlijke

stationsgebied kan hier in de toekomst

kantorenstad, vergelijkbaar met bijvoorbeeld

mogelijk aan voldoen. Kijken we naar de

Groningen en Leeuwarden.

ontwikkeling van onze krachtsectoren en de ambities van ons en de regio, dan lijkt er een

De kantorenmarkt van Assen kent een

kwalitatief en kwantitatief tekort te ontstaan.

aantal grotere gebruikers – met name

7  Floor-space-index of fsi is het aantal m² bvo gedeeld door het aantal m² kavel. Bij een bebouwing in één laag en een bebouwingspercentage van 50% is de fsi 0,5. Bij twee lagen een bebouwingspercentage van 60% is de fsi 1,2.

8 Visie op de detailhandelsstructuur Assen, https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR704528/1#hoofdstuk_2 9 Kantoren in cijfers, NVM, 2021; fundainbusiness, december 2021 10 De leegstand die noodzakelijk is om de kantoormarkt naar behoren te doen functioneren. Ook in ’Marktanalyse kantoren en bedrijventerreinen Regio Groningen-Assen’ (STEC, 2023) wordt het aanbod in de RGA op dit frictieniveau van 5% genoemd.

12

Trends in de vraag naar werkmilieus •

Er is sprake van een ruimtelijk economische concentratietendens: de economie groeit sneller in de stedelijke regio’s, zoals de RGA. Op het schaalniveau van Drenthe profiteert Assen van deze ontwikkeling.

•

Op de bedrijventerreinenmarkt neemt het belang van kwaliteit en duurzaamheid toe.

•

Er is sprake van netcongestie voor zowel afname als teruglevering van elektriciteit. De structurerende werking van het energienetwerk op de ruimtelijke verdeling van de economie neemt hierdoor in belang toe. Het biedt ook kansen voor meer samenwerking op bedrijventerreinen.

•

Er is in de afgelopen jaren veel vraag geweest naar grote kavels voor de logistiek, onder meer samenhangend met de sterke groei van e-commerce. Ook het belang van (kleinschaliger) stadsdistributie groeit.

•

Door de druk op de ruimte wordt het belangrijker om bestaande bedrijventerreinen intensiever te benutten.

•

De groei van het aantal ZZP’ers leidt tot meer werk in en vanuit huis (werken in de wijk) en een toenemende vraag naar flexplekken, bedrijfsverzamelgebouwen en ontmoetingsplekken.

•

De kantorenmarkt tendeert meer en meer naar een vervangingsmarkt (dus geen groeimarkt meer). Er is meer vraag naar kantoren op sterke OV-locaties – zoals stations-gebied Assen – en minder vraag naar snelwegmilieus. De gemiddelde transactiegrootte op de kantorenmarkt daalt. Er is onzekerheid over het effect van structureel hybride werken op de kantorenmarkt. Kantoren worden meer een ontmoetingsplaats. In het algemeen wordt verwacht dat grote kantoorgebruikers bij verhuizing of contractverlenging teruggaan in aantal vierkante meters. Per saldo wordt een daling van het kantoorquotiënt (m2 per baan) verwacht.

•

De Coronapandemie heeft thuiswerken/hybride-werken definitief een boost gegeven. Grote kantoorgebruikers kunnen waarschijnlijk met minder m2 toe. Het kantoor wordt steeds meer een ontmoetingsplek.

•

Campusmilieus – waar kennisinstellingen en bedrijven zijn gevestigd - en innovatiedistricten – gemengd stedelijke gebieden met een mix van werken, onderwijs/kennis, wonen en voorzieningen – zijn gebieden die het economisch goed doen. Multimodale bereikbaarheid (weg, OV, fiets), interactie/ontmoeting, groen en ruimtelijke kwaliteit zijn hierbij belangrijk.

•

Onder invloed van klimaatverandering is het voor werklocaties belangrijker geworden om aandacht te hebben voor klimaatadaptatie en het tegengaan van hittestress en wateroverlast.

•

De (dubbele) vergrijzing zorgt voor een structurele toename in de vraag naar zorg.

•

Krapte op de arbeidsmarkt leidt tot een stijgend belang van innovatie (o.a. robotisering) en een toenemende vraag naar arbeidsmigranten op alle niveaus.

•

Het streven van de Nederlandse overheid naar een volledig circulaire economie in 2050 betekent radicaal minder en efficiënter gebruik van grondstoffen.

•

Het Rijk is voornemens om tot een betere spreiding van Rijkswerkgelegenheid over het land te komen. Overigens staat in het Hoofdlijnenakkoord van het nieuwe Kabinet ook de ambitie om tot een reductie van het aantal Rijksambtenaren te komen.

Ruimtelijk Economische Visie

13

3 Ruimtelijk economische opgaven

Met de Economische Agenda zet Assen in op een ‘gezond en toekomstbestendig regionaal ecosysteem van bedrijvigheid, banen, innovatie, verdienvermogen en werkgelegenheid’ in 2030. Assen kiest voor een brede, robuuste economie om niet afhankelijk te zijn van onzekere marktontwikkelingen in specifieke sectoren. Om de bestaande economische structuur te versterken zijn drie opgaven geformuleerd, die we in dit hoofdstuk langslopen. In de REV staat wat de economische ambities vragen van de Asser werklocaties op gebied van onder andere inrichting en uitstraling, verduurzaming, aansluiting op de markt en bereikbaarheid. Werklocaties wordt breed opgevat: van de bedrijventerreinen, tot kantoorlocaties tot gemengde gebieden zoals het havenkwartier en het stationsgebied. Naast de werklocaties is ook naar een aantal andere aspecten van het vestigingsklimaat gekeken die nodig zijn om de economische ambities te bereiken. 3.1 Versterken van de spilfunctie in de meest leefbare regio van Nederland Kwaliteiten en ambities

14

(aanbod en vraag van werklocaties kwalitatief

instellingen op het gebied van Life Sciences

en kwantitatief op elkaar laten aansluiten);

& Health en Waterstof, via een human capital

gerichte marketing van Assen; en het

aanpak gericht op een leven lang leren,

versterken van de binnenstad.

arbeidsbesparende en inclusieve technologie en HBO-BBL onderwijs.

De ambitie voor Assen in 2030 is dat de

Onderwijs en kennisinfrastructuur

stad zich heeft ontwikkeld van een woon- en

Assen wil haar onderwijs en

de Thorbecke Academie/NHL Stenden.

werkstad naar een leef- en beleefstad, met tot

kennisinfrastructuur behouden en versterken.

In september 2023 is de studie integrale

de verbeelding sprekende publiekstrekkers,

Er zijn verschillende MBO- en HBO-

veiligheidskunde van start gegaan en er zijn

een gezonde en aantrekkelijke binnenstad,

opleidingen en er wordt samengewerkt

groeiambities bij de Thorbecke Academie.

een bruisend studentenleven en een compleet

met de Universiteit van het Noorden. Met

Ook heeft de VeVa opleiding van het DCTerra

aanbod aan jaarrond vrijetijd voorzieningen.

de TechHub is Assen verbonden in het

zich ditzelfde jaar in Assen gevestigd en

Het gaat hierbij om het samenspel tussen

Noordelijke kennis-innovatie-ecosysteem.

ontwikkelen de Thorbecke Academie en het

leefbaarheid, de regionale functie van Assen,

In de innovatiewerkplaats TechHub werken

DCTerra samen een doorlopende leerlijn

goede en aantrekkelijke voorzieningen, een

Ondernemend Assen, Hanze Hogeschool en

op het gebied van veiligheid. Samen met

aantrekkelijk woonmilieu en de effecten

DCTerra samen. TechHub Assen is de plek

de overheidsdiensten op het gebied van

die dat heeft op het vestigingsklimaat voor

waar ondernemers, bedrijven en instellingen

de veiligheid wordt hiermee steeds meer

bedrijven en instellingen. Immers, om

uit de regio elkaar ontmoeten om samen

vormgegeven aan de Asser Ambitie om

economisch goed te kunnen functioneren

met kennisinstituten innovatie-vraagstukken

een veiligheidscluster te ontwikkelen. Ook

moeten bedrijven voldoende personeel

op te lossen. De Hanzehogeschool wil

is er de wens voor het creëren van een

kunnen vinden. Dit talent kunnen we aan

graag verder investeren in Assen, met een

sportcampus. Daarnaast zien verschillende

Assen binden door een goede woon-, leef-

doorontwikkeling van de TechHub en het

onderwijsinstellingen een overloop vanuit

en beleefstad te zijn. Een aantrekkelijke

onderwijsaanbod. Een bredere invulling vanuit

Groningen als een kans voor Assen. Door

binnenstad, recreatie, cultuur en goede

onderwijs en onderzoek vanuit de domeinen

deze toename aan onderwijsinstellingen en

woonmilieus zijn daarvoor van belang.

Techniek, Zorg en Economie, in aansluiting op

een uitbreiding van het onderwijsaanbod en

Om de spilfunctie te behouden wordt in

de Economische Agenda en de Asser Ambitie

daarmee het aantal leerlingen, is er behoefte

de Economische Agenda ingezet op het

Agenda wordt geambieerd. Daarbij wordt

aan huisvesting voor deze doelgroep,

verbeteren van het vestigingsklimaat

ingespeeld op de behoefte van bedrijven en

zowel voor de onderwijsinstellingen als

Daarnaast is Assen, door het Ministerie van OCW, benoemd als officiële lesplaats voor

studenten. Ook heeft dit een positief effect op

•

detailhandel en horeca voor het creëren van een bruisende studentenstad.

•

Wat vraagt deze ambitie? •

Interessante woonmilieus aansluitend bij de inwoner van de toekomst.

•

Studentenhuisvesting.

•

Onderwijshuisvesting.

•

Aantrekkelijke voorzieningen en

Wat zijn de opgaven?

recreatiemogelijkheden.

Voor de REV is met name de opgave van

Vestigingsklimaat van hoge kwaliteit: een

een excellent vestigingsklimaat relevant.

structurele versterking van de kwaliteit

Deze opgave, en de ruimtelijk economische

van werklocaties; waarbij het aanbod

visie daarop, is uitgewerkt in paragraaf

aansluit op de toekomstige vraag.

3.3, onder de ambitie ‘Investeren in MKB,

Een ondernemende en levendige

ondernemerschap en innovatie’.

binnenstad. •

Gerichte marketing en promotie.

TechHub Assen

Ruimtelijk Economische Visie

15

3.2 Investeren in de kracht van Assen

Defensie, de Dienst Vervoer en Ondersteuning

nauw gekoppeld aan de Technologie & Zorg

(DV&O) en de Dienst ICT Uitvoering hebben

Academie (TZA) van Drenthe. De sector

De kracht van Assen zijn de sterke

een belangrijke functie in de stad. Sommige

– zorgpartijen, onderwijsinstellingen en

gezondheidseconomie-, energie-, vrijetijd- en

diensten, zoals Defensie en de kazerne zitten

overheid – werkt samen in de ‘Kopgroep zorg

overheidssector. Assen investeert met de

al meer dan 100 jaar in de stad, anderen zijn

en innovatie’ en Samen Zorg Assen. In het

Economische Agenda in deze krachtsectoren.

recenter in Assen gevestigd. De gezamenlijke

samenwerkingsverband Universiteit van het

Dat vraagt om een blijvende investering van

overheidsdiensten zijn goed voor 12% van de

Noorden wordt gewerkt aan programma’s als

bedrijfsleven, gemeente en diverse (regio)

totale werkgelegenheid.

healthy ageing en health technology.

innoverend vermogen in Assen en regio.

Ook de vrijetijdssector is relatief groot in

In Assen zijn enkele toonaangevende

De gezondheidseconomie is met 24% van de

Assen en de gehele provincie Drenthe. Naar

bedrijven (ICON en Ardena) en (zorg)

totale arbeidsplaatsen de grootste sector in

schatting biedt de sector werkgelegenheid aan

instellingen gevestigd. Deze ambitieuze

Assen. Met een ziekenhuis en andere eerste-

ruim 3000 mensen. Assen trekt bezoekers uit

bedrijven groeien hard. De ambitie is om een

en tweedelijns zorgvoorzieningen, zoals

de regio, maar ook toeristen uit de rest van

‘Shared facility’ te realiseren voor start-ups

de GGD en de GGZ, bedient de stad veel

Nederland of het buitenland. De binnenstad

en scale-ups. Bestaande en nieuwe bedrijven

zorgbehoevenden uit de regio en provincie.

speelt hierbij een belangrijke rol, zowel als

en kennisinstellingen kunnen hier onderzoek

Het aantal huishoudens met begeleidende

voorzieningen- en cultuurcentrum voor

doen en innoveren. Deze toonaangevende

zorg en het aantal jongeren met jeugdhulp in

inwoners van de regio als voor toeristen.

bedrijven maken onderdeel uit van een groter

de regio is bovengemiddeld. De vergrijzing

De TT en het TT-festival trekken niet alleen

ecosysteem in Noord-Nederland, de Life

in de stad en regio en de verwachte trek van

jaarlijks veel motorfanaten naar de stad, het

Cooperative, waar kennis en expertise wordt

ouderen uit de regio richting Assen, dwingt

circuit wordt door het jaar heen gebruik voor

gedeeld.

deze sector en de stad om door te groeien en

verschillende evenementen.

partners in kennis- en netwerkontwikkeling en

De aanwezigheid van, en de samenwerking

te innoveren.

tussen de grote reguliere zorgsector en de Life Science & Health sector biedt grote

De energiesector is al eeuwenlang belangrijk geweest voor Assen. Na het tijdperk van de turfindustrie, maakte het winnen van olie en gas en de vestiging van het hoofdkantoor van de NAM deze sector groot in de stad en de

Krachtsector Gezondheidseconomie

kansen voor Assen. Assen kan een proeftuin en testlab worden voor de toepassing van innovaties in de zorgsector en Life Science. Deze ambities zijn een concretisering van de

regio. Waar de gasindustrie aan het afbouwen

Kwaliteiten en ambities

is, heeft Assen nog steeds het voordeel van

De zorgsector en biotechnologie is één

de Asser Ambitie Agenda: in de toekomst is

een sterke energie-infrastructuur, welke

van de drie thema’s waarmee we de

de regio Groningen-Assen koploper in zorg en

ingezet kan worden voor nieuwe vormen

ambities uit de Asser Ambitie Agenda willen

zorginnovatie. Assen loopt mee voorop in de

van (duurzame) energie en in oplossingen

realiseren. De zorgsector is groot in Assen

regio en zet vooral in op de uitdagingen in de

voor distributie en opslag van energie. Dit

met werkgevers als Wilhelmina Ziekenhuis

bereikbare en betaalbare zorg.

trekt ook nieuwe (internationale) spelers

Assen, Espria, Interzorg en Stichting

aan. De afgelopen jaren zien we dan ook

Vanboeijen. Een sterke zorgsector past bij

andere bedrijven binnen de innovatie- en

Assen als stad met regiofunctie, daarnaast

energiesector zich in Assen vestigen.

kent Assen een prettige, groene woon- en

ambitie gevat in de Economische Agenda en

werkomgeving waar deze sector prima De overheidssector speelt in Assen een

in gedijt. Er is verder een Zorgpractoraat

belangrijke rol. Onder meer de Rechtbank,

‘Zorg en Technologie’11. Het practoraat is

Rijksdienst voor Ondernemend Nederland,

11 www.practoraten.nl/practoraten/zorgsensortechnologie ; een practoraat is een en expertiseplatform binnen een mbo-instelling waar praktijk(gericht) onderzoek wordt uitgevoerd.

16

Icon

Ardena

GGD Interzorg

Boshof Icare

GGZ Drenthe

Wilhelmina Ziekenhuis Assen (WZA) Vanboeijen

Ruimtelijk Economische Visie

17

Wat vraagt deze krachtsector?

Wat zijn de opgaven?

•

Voldoende beschikbaar zorgpersoneel.

•

•

Aanwezigheid kennisinstellingen en grote

(Noord-)Nederland, daarmee omgaan

werkgevers in stad en omgeving.

is een continue opgave. Wel is zichtbaar

Cross-overs met andere sectoren voor

dat relatief veel jonge mensen in Assen

innovaties.

blijven wonen; dat biedt potentie

en initiatieven (cross-overs), bijvoorbeeld

(maar geen garantie) om de tekorten te

zorg-Life Science & Health; zorg-IT/data;

verminderen.

relatie met TechHub; binnen en buiten

Verschillende locaties ruimtelijk beter

Assen.

•

Specifiek voor Life Science & Health: •

Aanwezigheid relevante HBO- en MBOopleidingen.

•

Aanwezigheid medisch/technisch opgeleid personeel.

•

•

Flinke personeelstekorten in de zorg in

verbinden.

Hub Roden worden ontwikkeld. •

Behoud, vernieuwing en uitbouw van bestaande zorgorganisaties.

•

•

Verbinding zoeken met andere sectoren

Faciliteren van de groei van de sector

Aantrekken van bedrijven die innovatieve

Life Science & Health en faciliteren van

Cluster met soortgelijke bedrijven, klanten

producten ontwikkelen om met

(gezamenlijke) markinitiatieven, zoals een

en toeleveranciers.

uitdagingen in de zorgsector om te gaan.

business incubator.

•

Aantrekkelijke, gemengde werkgebieden.

•

Voldoende (betaalbare) woonruimte.

•

van producten die in UMCG en Health

•

Ambities Economische Agenda doorzetten: Assen als proeftuin en testlab

Ruimtelijk economische visie op krachtsector Zorg De gezondsheidseconomie is een belangrijke economische kracht van Assen. De gezondheidseconomie is met 24% van de totale arbeidsplaatsen de grootste sector in Assen. Met een ziekenhuis en andere eerste- en tweedelijns zorgvoorzieningen, zoals de GGD en de GGZ, bedient de stad veel zorgbehoevenden uit de regio en provincie. Het is van belang de verschillende locaties waar zorg en Life Science & health gehuisvest zijn, beter te verbinden (fysiek en qua samenwerking) om zo de economische kansen te benutten. Denk aan een betere verbinding tussen het terrein van het Wilhelmina Ziekenhuis en de GGZ-locatie. Landschappelijke versterking van deze locaties zorgt ervoor dat het groene karakter van Assen nog beter wordt benut. Een functionele verbreding op de zorglocaties (GGZ, WZA en Vanboeijen) met werken en revalidatie leidt tot meer samenwerking en zorgt voor integratie van de sector in de stad. Het herstelcentrum (zie verderop in dit kader) is hier een voorbeeld van. Innovaties kunnen dicht bij ‘de bron’ worden toegepast. Ook voor Life Science & Health is het belangrijk de verbinding tussen zorg en Life Science & Health (en tussen disciplines binnen de zorg) economisch en ruimtelijk te versterken.

Nieuwe ontwikkelingen faciliteren Bestaande biotechnologische bedrijven in Assen opteren voor de ontwikkeling van een Incubator op gebied van Life Science & Health en zorg. Dit is een sterke katalysator voor de sector. Aan dergelijke marktinitiatieven werkt de gemeente vanaf de beginfase actief mee. De locaties van de Gebiedsagenda ZO Assen! zijn een geschikte omgeving vanwege de goede bereikbaarheid, centrale ligging, ontwikkelingen in de omgeving en de nabijheid van voorzieningen zoals horeca. Daarnaast wordt er door verschillende partijen gewerkt aan een herstelcentrum.

18

Krachtsector Energie

testlab voor vindingen en oplossingen. Dit kan

Wat zijn de opgaven?

Kwaliteiten en ambities

bijvoorbeeld met een energiehub12. Daarnaast

De energiesector in transitie is nu nog beperkt

hebben we een koploper op het gebied van

ontwikkeld in Assen, maar de aanwezige

De energiesector heeft van oudsher een

waterstof.

basis biedt potentie. De TechHub Assen kan

belangrijke basis in Assen, met name door de

mogelijk een stimulerende rol in spelen in het

aanwezigheid van de NAM. Daardoor is veel

Zuid-Oost Assen is een kansrijke

doorontwikkelen van de sector.

kennis en infrastructuur op het gebied van

vestigingsplaats voor de innovatieve en (niet

Een belangrijk onderdeel van de

energie aanwezig. Dit gecombineerd met de

volumineuze) werkgelegenheid in deze sector,

energietransitie is het vervangen van fossiele

energietransitie als grote maatschappelijke

zoals kantoorachtige activiteiten, kleinschalige

brandstoffen door duurzame oplossingen.

opgave zorgt ervoor dat de energiesector

testlocaties of kennis-gerelateerde functies.

Dit heeft effect op de activiteiten van de

interessant is voor de toekomst van de Asser economie.

Wat vraagt deze krachtsector? •

De Economische Agenda stelt: ‘mee voorop

hoofdkantoor. Het is van belang om de

personeel.

werkgelegenheid en hoogwaardige kennis te behouden voor Assen.

•

Een adequate energie-infrastructuur.

Nederland’ op het gebied van energie. Daarbij

•

Goede aansluiting tussen onderwijs-

en de aanwezige infrastructuur

arbeidsmarkt. •

(hoogspanningsverbindingen, gaswinputten en gasinfrastructuur) bij en deze (anders)

Experimenteer- en ontwikkelruimte op de locaties van de energiehubs.

•

aan te trekken of te creëren. Assen is als middelgrote stad een interessante proeftuin/

Aanwezigheid van kennis- en onderwijsinstellingen.

•

benutten in de energietransitie. De ambitie is nieuwe bedrijvigheid in de Asser energiesector

werkgelegenheid en de wens voor een kleiner

Voldoende (technisch) opgeleid

lopen in kennis en transitie in Noordhoort behoud van kennis en werkgelegenheid

NAM, met als gevolg een afname van de

Start-up en scale-up omgeving op gebied van energie.

•

Voldoende (betaalbare) woonruimte.

Ruimtelijk economische visie op de krachtsector Energie Inzetten op de energietransitie is voor Assen een interessante kans. Bij een succesvolle ontwikkeling en concentratie van de energie(hub)gerelateerde bedrijvigheid, is wellicht extra ruimte nodig. Versterking van de sector kan ook leiden tot extra hoogwaardige werkgelegenheid waarvoor Zuid-Oost Assen een logische plek is.

12 Een energiehub is een lokale samenwerking tussen gebruikers en producenten van energie. Binnen een energiehub wordt bijvoorbeeld elektriciteitsproductie van één partij intern geleverd aan een andere partij binnen de hub. Dit ontlast het elektriciteitsnet. Op diverse bedrijventerreinen in den lande wordt of is gewerkt aan energiehubs.

Ruimtelijk Economische Visie

19

De energietransitie en werkgebieden Energievoorziening Een goede, gegarandeerde energievoorziening is een belangrijkere vestigingsplaatsfactor. Een van de actuele opgaven is de netwerkcongestie. Nieuwe, zware aansluitingen voor nieuwe kavels zijn nu al problematisch. De capaciteit van de trafostations wordt spoedig uitgebreid, daarmee wordt dit probleem de komende jaren opgelost. Minder afhankelijkheid van het netwerk (off-grid) is eveneens een slimme manier voor de energievoorziening. Afwegingskader Gemeenten en provincie hebben samen het Drentse afwegingskader opgesteld in pMIEK. Dit kader wordt gebruikt door regionale netbeheerders (RNB’s) voor investerings- en jaarplannen, die verder verfijnd worden in overleg met gemeenten en provincie. Dit afwegingskader kan invloed hebben op de REV van Assen. Prioritering Tevens gaan netbeheerders vanaf 1 oktober 2024 maatschappelijk prioriteren, zoals bepaald door de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Dit houdt in dat projecten die congestieproblemen oplossen of een maatschappelijke functie hebben, zoals woningbouw of gezondheidszorg, voorrang krijgen bij de toewijzing van transportcapaciteit. Zoals aangegeven kan dit belemmerend zijn maar ook kansen bieden. Hiermee wordt afgeweken van het ‘first come, first serve’-principe. De transformatie vraagt om ruimte •

Ruimte voor opslag: - Grid-opslag HS niveau 200 MW (600 – 1200 MWh) = ca. 1 - 3 ha (gemiddelde aanvraag op HS niveau) - Opslag MS niveau

•

Stations: - HS/MS station: ~3000 m² (1 extra in Assen) - MS-t station: ~70 m² (7 stuks in Assen) - LS station: ~31 m² (~330 verdeeld in Assen, totaal ~1 ha)

Energie De gemeente Assen zet in op waterstof. Met Resato Hydrogen Technology heeft Assen een sterke koploper in deze sector in huis. In Werklandschap Assen Zuid is tijdelijk voorzien in zonneweides. Op termijn kan dit gebied ook worden benut als werklocatie, mocht de vraag zich voordoen. Ook op Messchenveld is voorzien in energieproductie. Idealiter gaat mogelijke energieproductie hier samen met de optionele werkgelegenheid via ‘zonne-energie-op-daken’.

Energieverbruik Het slim ordenen en combineren van bedrijven op werklocaties kan bijdragen aan circulariteit en gebruik van (rest)warmte. Dit wordt niet op planologisch niveau vastgelegd, de concrete kansen worden bekeken en zo nodig wordt via gronduitgifte gestuurd.

20

WATERSTOF RESATO

Ruimtelijk Economische Visie

21

Krachtsector Overheid Kwaliteiten en ambities

Willem Frisokazerne. In februari van 2023 is het Bestuurlijk voornemen JWF-kazerne

Ruimtelijk economische visie op krachtsector Overheid

Assen huisvest meerdere overheden,

ondertekend door de ministeries van Defensie

zoals de provincie Drenthe, Rechtbank

en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Bestaande overheidsinstellingen

Noord Nederland, gemeente Assen,

Provincie Drenthe en gemeente Assen.

worden gekoesterd en krijgen de

Politie, Defensie, RVO, DICTU en Dienst

Een deel van de defensieactiviteiten blijft

ruimte; nieuwe ruimtevragers of

Vervoer en Ondersteuning. Belangrijke

en daarnaast is onder andere de afspraak

verhuizers landen bij voorkeur

vestigingsplaatsfactoren voor deze instanties

gemaakt dat de Rijkswerkgelegenheid in

in Zuid-Oost Assen. De

zijn de centrale ligging van Assen in Noord-

Assen tenminste op peil blijft, met uitzicht

multimodale bereikbaarheid,

Nederland, en de goede auto- en OV-

op groei. Er is een Rijkshub geopend bij het

de intercity-bereikbaarheid en

bereikbaarheid. Assen biedt een aantrekkelijke

station voor (Rijks)ambtenaren, reeds in

het interactiemilieu in opbouw

woonomgeving.

Assen gevestigde Rijksdiensten zullen groeien

vormen troeven waarmee

en nieuwe zullen zich vestigen. Ook biedt

overheidsinstellingen beter

De ambitie van de gemeente is het behouden

de herbestemming van de monumentale

kunnen concurreren op de

en uitbreiden van werkgelegenheid in

panden kansen voor bijvoorbeeld onderwijs

toekomstige arbeidsmarkt. Voor

deze sector, ervoor zorgen dat er (nieuwe)

en innovatie, waarbij gezocht wordt naar

medewerkers geldt dat Assen een

investeringen landen in Assen en bestaande

crossovers met andere economische

hogere prijs-kwaliteitsverhouding

vestigingen/diensten actief betrekken in de

activiteiten in Assen. In gezamenlijkheid met

biedt qua wonen en leven dan

maatschappelijke uitdagingen van Assen. De

provincie Drenthe, het ministerie van BZK

concurrerende steden. Die kracht

vestiging van NHL Stenden met de Thorbecke

en het Rijksvastgoedbedrijf wordt uitwerking

zet Assen in en wordt verder

Academie is daar een mooi voorbeeld van.

gegeven aan het Bestuurlijk voornemen.

ontwikkeld.

In de Asser Ambitie Agenda is de ambitie

Om ook in de toekomst aantrekkelijk te

geformuleerd om een veiligheidscluster voor

blijven voor eventuele nieuwe vestigingen

regio en rijk te realiseren. De gemeente zet

van overheidsinstellingen, is het van

zich blijvend in voor een grotere binding van

belang de zone van stationsomgeving

overheidsdiensten in en met de stad en de

tot en met Schepersmaat/Mandemaat te

verschillende partijen.

ontwikkelen als aantrekkelijke vestigingsplaats

Wat vraagt deze krachtsector?

en de IC-verbinding te verbeteren en versnellen. Die zone is een aantrekkelijke

•

Voldoende beschikbaar personeel.

vestigingsplaats voor overheden en

•

Centrale, goed bereikbare plek.

kantoorachtige bedrijvigheid. De komst

•

Goede OV-bereikbaarheid.

van de Rijkshub met ruimte voor circa 80

•

Voldoende (betaalbare) woonruimte.

werkplekken, overlegruimten en restaurant

Wat zijn de opgaven?

en de vernieuwing en intensivering van de rijksgebouwen op Mandemaat (RVO en

De ambitie uit de Economische Agenda

DICTU) tonen deze potentie reeds aan. De

om overheidsinstellingen te behouden en

relatief beperktere druk op de ruimte in Assen

uit te breiden, is van groot belang voor de

ten opzichte van Groningen, Zwolle of de

werkgelegenheid in Assen, zowel direct als

Randstad is daarin een voordeel.

indirect: er zijn veel banen mee gemoeid. Assen onderhoudt een actieve lobby richting Den Haag en Europa en zorgt ervoor dat de kwaliteit van het vestigingsklimaat op peil blijft. Het belang van een goede lobby

22

bleek recent bij de toekomst van de Johan

DV & O

GGD

Politiebureau

Rechtbank

JWF Kazerne

Rijkshub

Ruimtelijk Economische Visie

23

Krachtsector Vrijetijd Kwaliteiten en ambities

Wat vraagt deze krachtsector? •

sector achter staat.

De vrijetijdseconomie is een sector van

•

Een goede samenwerking in de sector.

formaat in Drenthe en Assen zelf. De kwaliteit

•

Voldoende en geschikt aanbod

van het landschap, de rust en de mix van de historische binnenstad, cultuur en groen zijn

vrijetijdsvoorzieningen. •

Actuele ontwikkelkaders (onder

onomstreden. Denk hierbij aan hoogwaardige

andere Detailhandelsstructuurvisie en

natuurgebieden zoals de Drentsche Aa,

Horecavisie).

Witterveld, Asserbos, Balloërveld en Fochteloërveen. In 2022 is de Agenda en

Wat zijn de opgaven?

het Actieplan Vrijetijdseconomie 2022-2027

•

vastgesteld. Er wordt intensief samengewerkt met de sector met als doel groei van het

Het herkenbare profiel met de gehele sector doorontwikkelen en vermarkten.

•

Faciliteren van voldoende en geschikt

aantal overnachtingen en van het aantal

aanbod. Nieuwe en onderscheidende

dagrecreatieve bezoeken en het verhogen van

ondernemers een plek bieden.

de bestedingen en werkgelegenheid. Inwoners

•

en bezoekers ervaren de ontspannen stedelijkheid van stad en regio. Assen wil haar

Binnenstad levendig en aantrekkelijk houden.

•

positie als levendige groene hoofdstad met

Landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten benutten en beleefbaar maken.

charme, gelegen in het recreatief aantrekkelijk

•

Personeel aantrekken en behouden.

gebied, behouden en versterken. Assen is

•

Het verbinden van bezoekers aan de regio aan Assen en vice versa.

een uitstekende basis voor een bezoek aan de stad en de regio. Daarnaast heeft Assen

•

De Toeristisch Recreatieve Zone (TRZ)

met het TT-circuit en het Drents Museum

biedt plaats voor nieuw en aanvullend

(inter)nationale aantrekkingskracht, zijn er

aanbod.

grote verblijfsvoorzieningen die hun eigen doelgroep aantrekken, zoals De Bonte Wever, Witterzomer, Van der Valk en evenementen zoals de MotoGP en andere (inter)nationale races en events op het TT-circuit, het TT-festival en de Dutch Open Darts. Ook recreatiegebied Baggelhuizerplas draagt bij aan de recreatieve aantrekkelijkheid van de stad.

24

Een herkenbaar profiel, waar de gehele

Ruimtelijk economische visie op de krachtsector vrijetijd De vrijetijdssector is een belangrijke economische kracht van Assen. De binnenstad is de plek voor geconcentreerde versterking van deze sector. Liefst in combinatie met versterking van aantrekkelijke, groene routes de stad in en uit voor het aantrekken van toeristen uit de omgeving. Voor grootschalige initiatieven is de TRZ aangewezen.

Drentsche Golfclub & Country Club

Arboretum Assen

Recreatieplas Baggelhuizen

Camping Witterzomer

Ruimtelijk Economische Visie

25

3.3 Investeren in MKB, ondernemerschap en innovatie Kwaliteiten en ambities

verder ook in Assen veel zelfstandigen, die in

Wat zijn de opgaven?

of vanuit hun woonplek ondernemen.

•

Het MKB is divers en een stabiele, belangrijke factor in de Asser economie. Het bedrijfsleven

in Assen aan de optimalisatie van de

innoverend vermogen. •

MKB-dienstverlening.

Zorgen voor een passende dienstverlening om Asser bedrijven

Ondernemend Assen en Vaart in Assen.

optimaal te ondersteunen bij hun

Assen heeft de ambitie om het MKB te •

•

Voldoende werklocaties voor groei van het MKB.

•

Voldoende diversiteit brengen in het

uitdagingen zowel bij het starten en

aanbod van werklocaties en voldoende

groeien, als bij het internationaliseren.

aanbod bieden.

Ervoor zorgen dat Assen over tien jaar

•

Het toekomstbestendig maken van

sprake van een nauwe band met het MKB

een prominente rol speelt als proeftuin/

en andere Asser ondernemers. De goede

testlab van vindingen en oplossingen

samenwerking met het maatschappelijk

die hier verder gebruiksklaar worden

middenveld komt optimaal tot uiting in de

gemaakt voor de praktijk. Deze worden

Asser Ambitie Agenda. De Asser Ambitie

lokaal ontwikkeld door instellingen en het

Agenda is een gezamenlijk document van

MKB, in samenwerking met onderwijs- en

Ondernemend Assen en Vaart in Assen en

kennisclusters in de regio.

Ruimtelijk economische visie op deze ambitie

Een klimaat scheppen waarin relatief

Faciliteren van de groei van het

Asser organisaties en bedrijven, variërend van

veel launching customers , in de

MKB en het bedrijfsleven in het

Resato tot Actium en het WZA.

rol als ‘eerste afnemer’, de geteste

algemeen toekomstbestendige

De ambitie met het versterken en innoveren

toepassingen gebruiken. Bijvoorbeeld in

werklocaties bieden. In 2021 heeft

van het MKB, is dat Assen over tien jaar een

de energietechniek en gezondheidszorg.

Ondernemend Assen per kring

Samen met de Asser koplopers in

een masterplan ontwikkeld, die als

voor innovaties die in Assen of elders zijn

ondernemen met impact de transitie

doel hebben de vestigingslocaties

ontwikkeld. Goed onderwijs op alle niveaus

naar een ecologisch en sociaal duurzame

van de ondernemers

vormt de basis. De stad, de woonwijken

encirculaire economie verder opschalen.

toekomstbestendiger te

wordt onderschreven door een veelvoud van

prominente rol speelt als proeftuin/testlab

en haar bewoners vormen de proeftuin,

•

14

•

bedrijventerreinen.

maken. Kantoorlocaties en bedrijventerreinen hebben/krijgen

de toepassingen. Op deze wijze wordt het

Wat is er voor deze ambities nodig?

concurrerend en innoverend vermogen van

•

Beschikbaarheid van voldoende

van opgaven: energietransitie,

groeiruimte en goede kwaliteit

klimaatadaptatie, aantrekkelijk

bedrijfsvastgoed.

blijven voor werknemers, goed

Werklocaties die schoon, heel en veilig

bereikbaar worden/blijven via

zijn.

(nieuwe) vormen van mobiliteit,

Sterke ondernemersnetwerken en goede

de transitie naar circulaire

Zorg/lifescience en Overheid (o.a. op het vlak

samenwerking met andere partijen, zoals

economie maken en omgaan met

van veiligheid) is dit een wenkend perspectief

onderwijs en overheid.

automatisering en digitalisering.

Goede bereikbaarheid, met name de auto

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=7f8f5eca-f3cb-4e46-9625-2870f3c560ab