CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

3. Programmabegroting_Assen_2025

Raadsvergadering 11 november 2024, gemeente AssenBij agendapunt: Stukken begroting38.262 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 1 van 131

Inhoudsopgave

Hoofdlijnen .............................................................................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1. Inleiding en leeswijzer .................................................................................................................................................. 3 2. College van B&W .......................................................................................................................................................... 4 3. Hoofdlijnen beleidsuitvoering

.................................................................................................................................... 5

4. Financiële vooruitzichten .............................................................................................................................................. 7 Programmaplan .........................................................................................................................................................13 Programma 1. Wonen in Assen ........................................................................................................................................ 14 Programma 2. Werken in Assen ....................................................................................................................................... 22 Programma 3. Meedoen in Assen .................................................................................................................................... 28 Programma 4. Aantrekkelijk Assen ................................................................................................................................... 37 Programma 5. Samen werken aan Assen ......................................................................................................................... 41 Programma 6. Bedrijfsvoering .......................................................................................................................................... 45 Programma 7.

Vastgoed en grondbedrijf ......................................................................................................................... 47 Programma 8. Algemeen financieel beleid ....................................................................................................................... 53 Paragrafen .................................................................................................................................................................56 Paragraaf 1. Lokale heffingen ........................................................................................................................................... 57 Paragraaf 2. Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ................................................................................................. 62 Paragraaf 3. Onderhoud Kapitaalgoederen ...................................................................................................................... 67 Paragraaf 4. Financiering .................................................................................................................................................. 73 Paragraaf 5. Bedrijfsvoering ............................................................................................................................................. 76 Paragraaf 6.

Verbonden Partijen ...................................................................................................................................... 81 Paragraaf 7. Grondbeleid .................................................................................................................................................. 95 Financiële begroting ................................................................................................................................................103 1. Programmaplan

...................................................................................................................................................... 104

2. Financieel beleid ......................................................................................................................................................... 105 3. Incidentele lasten en baten

................................................................................................................................... 107

4. Geprognosticeerde balans

................................................................................................................................... 112

Bijlagen....................................................................................................................................................................113 1. Specificatie ambities bestuursakkoord 2022-2026 .................................................................................................... 114 2. Lasten en baten per taakveld ..................................................................................................................................... 116 3. Reserves en voorzieningen ......................................................................................................................................... 122 4. Begrotingssubsidies .................................................................................................................................................... 127 5. Indicatoren .................................................................................................................................................................. 129

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 2 van 131

1. Inleiding en leeswijzer

Hoofdlijnen

Voor u ligt de Programmabegroting 2025. De derde begroting van deze bestuursperiode waar wij verder gaan met de realisatie van ambities en projecten uit ons Bestuursakkoord Dichtbij & Daadkrachtig 2022-2026.

Actuele ontwikkelingen In hoofdstuk 3. 'Hoofdlijnen beleidsuitvoering' van deze begroting kunt u lezen hoe we samen de stad maken met als uitgangspunt dat het voor iedereen in Assen fijn leven, wonen, leren en werken is. Niet alleen voor nu maar ook in de toekomst. En op welke manier we samen met de stad invulling geven aan onze visie, beleid en uitvoering.

Financiële vooruitzichten Het financiële vooruitzicht voor 2025 is goed. Voor 2026 en verder ontstaan structurele tekorten. De begroting die voor u ligt, bevat de meest actuele inzichten in de financiële positie. De septembercirculaire 2024 is in de begroting en meerjarenraming verwerkt. In deze circulaire zien we nog geen financieel perspectief voor 2026 en daarna. Ook de financiële ontwikkelingen op het gebied van het sociaal domein (Hervormingsagenda Jeugdzorg, Wmo en Beschermd wonen) zijn op dit moment moeilijk in te schatten. In hoofdstuk 4. 'Financiële vooruitzichten' leest u hierover meer.

Kaders Het uitgangspunt blijft een structureel sluitende begroting. Daarnaast blijft Assen een sociale stad waar mensen oog hebben voor elkaar, een gastvrije aantrekkelijke leefbare stad in het waarin stappen zetten op het gebied van duurzaamheid prioriteit is. Investeren in bestaande wijken en een impuls geven aan de woningbouw zijn belangrijk. Dit betekent: blijven investeren in de stad om aantrekkelijk te zijn voor inwoners, bedrijven en bezoekers.

Leeswijzer Programmabegroting 2025 is voor u beschikbaar als website. Ook is een publicatie (PDF) beschikbaar. Inhoud in grote lijnen: - Het overzicht van de portefeuilleverdeling. - Op hoofdlijnen beleidsmatige ontwikkelingen. - Financiële vooruitzichten voor de jaren 2025 – 2028 - Een meer gedetailleerd overzicht van beleidsdoelen, de diverse activiteiten, resultaten en financiële gevolgen vindt u in de programma’s en de paragrafen. - Het tweede deel gaat over de financiële begroting. We geven een samenvatting gevolgd door een toelichtend hoofdstuk. En tot slot enkele bijlagen met informatie op een meer gedetailleerd niveau.

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 3 van 131

Hoofdlijnen

2. College van B&W Het dagelijks bestuur wordt gevormd door het college van burgemeester en wethouders. Het college heeft als taak: De uitvoering van het beleid en de voorbereiding van nieuw of te wijzigen beleid.

Burgemeester Marco Out

Wethouder Cor Staal

Marco Out is de burgemeester van Assen sinds 16 december 2014. De burgemeester is voorzitter van de raad en van het college van burgemeester en wethouders.

Portefeuille

Portefeuille Bestuurlijke coördinatie Algemeen bestuurlijke en juridische aangelegenheden Openbare orde en veiligheid Brandweer / Veiligheidsregio / Politie Wettelijke taken / burgerzaken Ambassadeursfunctie / representatie Dagelijks bestuur SNN Communicatie Internationale contacten Handhaving (coördinerend)

Gemeentesecretaris Theo Dijkstra Algemeen directeur van de gemeente Assen

Wethouder Albert Smit Portefeuille Financiën Vastgoed en Grondbedrijf Sport Uitbreiding Kloosterveen Gezondheid (GGD), GGZ en Verslavingszorg Wijkwethouder van Assen-Oost en de buitendorpen

Wonen Stadskwartier Omgevingswet (Ruimtelijke ordening) Participatie, meedoen, schuldhulpverlening en armoede Inburgering Bestuurlijke netwerken en lobby Regio Groningen-Assen Drenthe 4.0 Wijkwethouder van Centrum en Peelo

Wethouder Jan Broekema Portefeuille Wmo en Jeugdzorg Jongeren Welzijn Inwoners en participatie Diversiteit Preventie Wijkgericht werken Personeel en organisatie Bestuurlijke en ambtelijke vernieuwing Publieke dienstverlening Dierenwelzijn Wijkwethouder van Noorderpark en Pittelo

Wethouder Martin Rasker

Wethouder Bert Jan ten Oever

Portefeuille

Portefeuille

Duurzaamheid en energietransitie Wijken (coördinerend) Digitalisering Onderwijs en arbeidsmarkt Verkeer en vervoer Recreatie en toerisme Evenementen TRZ en TT Rijksdiensten Wijkwethouder van Assen-West en Marsdijk

Economie en werkgelegenheid Binnenstad Stadsmarketing Cultuur Groen, grijs en afval Milieu (RUD) Wijkwethouder van Kloosterveen en de Lariks

Bestuursakkoord Dichtbij & Daadkrachtig 2022-2026

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 4 van 131

3. Hoofdlijnen beleidsuitvoering

Hoofdlijnen

In de Kaderbrief 2025 hebben we niet alleen vooruitgeblikt, maar ook halverwege deze bestuursperiode teruggekeken. Daarbij hebben we geconstateerd dat we goed op koers liggen om de doelen uit het bestuursakkoord ‘Dichtbij en Daadkrachtig’ te halen. Maar ook dat het financiële toekomstperspectief nog niet beter is geworden. Dat maakt dat we een goede balans moeten vinden tussen ambities en verantwoord begroten. We hebben afgesproken dat we nu nog niet gaan bezuinigen, maar dat we de komende maanden wel de eventuele besparingsopgave in kaart brengen en bij de Kaderbrief 2026 een plan presenteren waarin we aangeven hoe we dat willen bereiken.

Wonen De inzet op versnelling van de woningbouw begint zijn vruchten af te werpen. We voorzien een duidelijk hogere woningproductie dan in de afgelopen jaren. Met de 150 flexwoningen op de Groene Dijk meegerekend, komen we uit op ruim 700 nieuwe woningen (100 in het Centrum, 150 in Kloosterakker en 300 in bestaande wijken). Voor wat betreft de voorraad sociale huurwoningen verwachten we op de gewenste koers van de woonvisie te komen. We starten met de realisatie van de tweede fase uitbreiding Kloosterveen, die ruimte biedt voor ongeveer 1.000 nieuwbouwwoningen. De vastgestelde structuurvisie Havenkwartier werken we uit naar een omgevingsplan. Dat geldt ook voor bestaande bestemmingsplannen. We werken aan de ontwikkeling van een integrale woon-zorgvisie en maken beleidsregels voor woningsplitsing en collectief particulier opdrachtgeverschap.

Duurzaamheid In Assen liggen kansen om de klimaatdoelen van 2050 te behalen met warmtenetten. We gaan daarom het zoekgebied voor een warmtenet in de proeftuin in De Lariks uitbreiden. We stimuleren inwoners om hun woningen te verduurzamen en ondersteunen lokale initiatieven op dit gebied. Met vijf Energieloketten in de stad brengen we informatie, hulp en advies fysiek dichterbij. We stellen een aanpak op voor de bestrijding van energiearmoede. Op het gebied van verduurzaming geven we zelf het goede voorbeeld met de verbouw van het Huis van de Stad en het verduurzamen van ons wagenpark. Als Groenste stad van Nederland investeren in het onderhoud van bestaand groen en de aanleg van nieuw groen en brengen daarbij de diverse initiatieven bij elkaar. Binnen de Omgevingsvisie stellen we een hoofdstuk Milieu op en dit thema krijgt ook aandacht in de op te stellen omgevingsplannen.

Werken De toekenning van het predicaat ‘Veiligheidscampus’ door de Universiteit van het Noorden geeft invulling aan de Asser Ambitie Agenda. Met deze doorvertaling van eerder vastgestelde plannen en programma’s focussen we op drie thema’s: Groenste stad, Zorg en Veiligheid. Om de uitvoering van de ambities verder aan te jagen en te coördineren, doen we een beroep op de vrije ruimte in de algemene reserve. We komen in 2025 met een plan van aanpak voor de realisatie van een MBO-onderwijscampus. We blijven faciliteren in een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bestaande en nieuwe bedrijven. Met de programmatische aanpak REGO (Ruimtelijke Economische Gebiedsontwikkelingen) versterken we de krachtsectoren Energie, (Rijks-)overheidsdiensten, Vrijetijdseconomie en Zorg/Life Sciences/Biotech. Daarbij focussen we op de gebieden Toeristisch Recreatieve Zone (TRZ), Assen ZuidOost en JWF-kazerne. Voor de coördinatie van deze aanpak doen we een beroep op de vrije ruimte in de algemene reserve. We continueren de inzet op Stadsmarketing, waarbij we nadrukkelijk de verbinding leggen met de vrijetijdsagenda. In het jubileumjaar van 100 jaar TT en 50 jaar TT-festival leveren we een extra bijdrage voor de jubileumfestiviteiten van beide evenementen.

Meedoen Met het project Regelarme Stad brengen we hulp op het gebied van bijvoorbeeld Wmo, Jeugdhulp en financiële in de directe omgeving van de inwoners. We koppelen zorg aan ontmoeting in de wijken. Binnen het Programma Sociale Stad Assen werken we met het Integraal Zorgakkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord aan het bevorderen van gezond gedrag. We maken in 2025 een voorstel voor het vervolg van de uitwerking van de nota Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten (BOSS). Voor de komende twee jaar geven we een extra stimulans aan de uitvoering van het Sportakkoord. We komen in 2025 met een herijking van de aanpak brede armoede en schulden. Daarbij zetten we onder meer in op een verdere vergroting van het bereik van het volwassenfonds Sport en Cultuur.

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 5 van 131

Jong in Assen We houden in het meerjarenperspectief rekening met oplopende kosten voor de jeugdzorg. De Hervormingsagenda Jeugd levert ons geen verder financieel voordeel op. We blijven wel zoeken naar mogelijkheden om de zorg toegankelijk te houden en kosten te besparen. We betrekken op steeds meer terreinen jongeren bij het maken van beleid. We streven ernaar om het komend jaar de jongerenapp gereed te hebben. We leggen de raad een uitgewerkt voorstel voor, voor het realiseren van een jongerencentrum.

Eigen organisatie We experimenteren met nieuwe manieren om beter en meer met onze inwoners samen te werken. Dit vraagt om een andere basishouding. We houden ons uiteraard aan (nieuwe) wetgeving op het gebied van participatiebeleid. Het komend jaar hebben we veel aandacht voor het terugkoppelen van de opbrengst van participatie. Om te kunnen voldoen aan de eisen en verwachtingen die aan een moderne gemeente gesteld mogen worden, investeren we in technologie, beleid, vaardigheden, trainingen en onze wijze van werken. Om invulling te geven aan deze ambitie en aanpak doen we een beroep op de vrije ruimte in de algemene reserve. We zetten verder in op het aantrekken en behouden van talent. Bijvoorbeeld met het implementeren van een strategische arbeidsmarktaanpak om sneller en effectiever nieuwe collega’s aan te trekken

Moties Kaderbrief 2025 We hebben de moties die in uw raad zijn aangenomen en waarvan het financieel effect duidelijk is integraal verwerkt in de begroting 2025 en verder. Voor een aantal moties is het financieel effect nog niet bekend. Op een later moment komen we daar op terug. We behandelen de moties die u heeft aangenomen hieronder kort.

Motie Tunnelschaatsbaan Assen (Deze motie is niet bij de behandeling van de Kaderbrief 2025 vastgesteld, maar in de raadsvergadering van 4 juli als motie ‘vreemd aan de orde’). We zijn met de provincie in gesprek over de gevraagde bijdrage voor de realisatie van de ijsbaan. We zullen u separaat informeren over de uitkomsten van die gesprekken en de bijdrage die de gemeente moet doen. Voor de voorbereidingskosten hebben wij alvast aanvullende middelen opgenomen.

Motie Compensatie Loon- en Prijsontwikkelingen Samen met de G40 en de VNG blijven we ons inzetten om het ravijnjaar af te wenden. Met en binnen deze samenwerkingsverbanden vragen we het kabinet Schoof om verstandige besluiten te nemen en roepen wij het Rijk op om, in het belang van onze inwoners, te zorgen voor een goede structurele financiële uitgangspositie voor gemeenten.

Motie Inzet van een Studentenflexpool bij de gemeente Assen (Deze motie is niet in stemming gebracht, maar door het college overgenomen) We onderzoeken de (on-)mogelijkheden van het inzetten van een eventuele studentenflexpool in Assen en zullen de raad hierover informeren.

Motie Preventie Zorg Ook de komende jaren zetten we stevig in op preventie, onder meer via het Preventiefonds en via de wijkaanpakken. Ook willen we de preventieaanpak vanuit het Programma Sociale Stad voortzetten. Bij de Kaderbrief 2026 zullen we aangeven hoe preventie mogelijk nog effectiever ingezet kan worden.

Motie Bestrijden energie armoede Binnen, dan wel in aanvulling op de bestaande projecten “Aanpak Energiearmoede” en “Aanpak altijd-goed maatregelen” stellen we een aanpak op voor de bestrijding van energiearmoede die we in 2025 aan u voorleggen.

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 6 van 131

Hoofdlijnen

4. Financiële vooruitzichten Beleid & Begroting Algemeen

Bij de Kaderbrief 2025 hebben wij een financieel perspectief gepresenteerd die alleen voor 2025 een structureel sluitend beeld laat zien. De jaren 2026-2028 zijn niet structureel sluitend. De oorzaak hiervan is inmiddels al vele malen benoemd en is ondanks grote druk van VNG, G40 en andere koepelorganisaties nog steeds niet opgelost. Ook met het aantreden van het Kabinet Schoof (begin juli 2024) en de beschikbare informatie uit het hoofdlijnenakkoord en het daaropvolgende regeerakkoord is het onduidelijk of en in welke mate aanvullende middelen beschikbaar komen om de financiële tekorten van gemeenten met ingang van 2026 op te lossen. De informatie uit de Rijksbegroting 2025 en de daarvan afgeleide septembercirculaire 2024 biedt geen aanknopingspunten. Daarmee blijft de onzekerheid omtrent het financieel perspectief voor nu onverminderd groot. Wij hebben u bij de kaderbrief geïnformeerd over het tekort aan loon- en prijscompensatie-accres zoals deze in de afgelopen circulaires is opgenomen. Onlangs is de VNG gewezen op deze systeemfout in de wijze waarop het accres wordt bepaald. Het gaat inmiddels om een gemiste compensatie voor loon- en prijsontwikkeling van ongeveer € 3,0 miljard. Ondanks deze onzekerheid blijft ons uitganspunt: we blijven invulling geven aan onze ambities en maatschappelijke opgaven in combinatie met een gezonde financiële huishouding.

Bij de Kaderbrief 2026 bezien we, met de kennis van de komende periode, opnieuw de financiële stand van zaken. Hierbij betrekken we ook de uitkomsten mee van de notitie “Scherper aan de wind zeilen” en komen we met een plan van aanpak om de gemeentelijk financiën op orde te houden.

Financiële positie van Assen Het financiële vooruitzicht die we voor 2025 presenteren ziet er goed uit. We zetten onze reserves gericht in voor de realisatie van beleidsdoelen. Op basis van de huidige inzichten zien we voor 2026 en verder nog steeds structurele tekorten ook al zijn die ten opzichte van het geschetste beeld in de Kaderbrief 2025 iets gedaald.

Samenvattend is het beeld als volgt -

De begroting voor 2025 laat een structureel en reëel sluitend beeld zien. Voor de meerjarenraming 2026-2028 zien we een structureel tekort als gevolg van het ontbreken van een duurzame oplossing voor de financiële consequenties van de structurele korting op het gemeentefonds. Het weerstandsvermogen is goed. De vrije ruimte in de gemeentelijke reserves is goed en zetten wij gericht in.

In combinatie met ons solvabiliteitspercentage van boven de 20% is het mogelijk om maximaal 10% van de vrije ruimte in de algemene reserve in te zetten als structureel dekkingsmiddel.

Financiële beleidslijn Sociaal Domein De uitvoering van te taken in het Sociaal Domein is sterk verbonden met wetgeving. Voor de Jeugdzorg, Wmo en Beschermd Wonen zijn drie wijzigingen voorzien: -

Hervormingsagenda Jeugd. Herinvoering van het abonnementstarief Wmo. Invoering woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen.

Begin juni 2023 is er overeenstemming bereikt over de Hervormingsagenda Jeugd. Hiervoor zijn zijn aanvullende middelen voor de jaren 2024 en 2025 toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor de jaren 2026 tot en met 2028 is opnieuw gekozen voor een stelpost jeugdzorg omdat een commissie zich zal buigen over de effecten van de maatregelen. Deze stelpost is ook verwerkt in ons meerjarenperspectief. De effecten van de hervormingsagenda zijn deels afhankelijk van wetgeving en moeten nog naar de Asser situatie worden vertaald. In de voorjaarsnota 2023 van het Rijk is aangekondigd dat met ingang van 2026 het abonnementstarief Wmo weer zal worden ingevoerd met daarop een korting op het gemeentefonds. Het wetsvoorstel inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage Wmo, de AMvB waarin het wetsvoorstel verder wordt uitgewerkt en de monitor liggen op koers.

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 7 van 131

In aanvulling op het houdbaarheidstraject Wmo zal ook gekeken gaan worden naar een andere financieringswijze van de Wmo in het gemeentefonds. Het is van belang dat rijk en gemeenten samen gaan sturen op de ontwikkeling van het gebruik en de kosten van de Wmo. De verantwoordelijke overheden werken al enkele jaren aan de transitie van beschermd wonen naar beschermd thuis. Twee belangrijke instrumenten daarvoor zijn invoering van het woonplaatsbeginsel en een nieuw verdeelmodel voor de middelen voor gemeenten voor beschermd wonen. Deze instrumenten zorgen ervoor dat elke gemeente voortaan verantwoordelijk is voor de ondersteuning van de eigen inwoners. En dat elke gemeente ook passende middelen ontvangt om te zorgen voor beschermd thuis en beschermd wonen voor haar inwoners. De geplande datum van 1 januari 2024 was niet haalbaar en is doorgeschoven naar 1 januari 2025. Met de val van het kabinet Rutte IV is in het voorjaar van 2024 geconstateerd dat de invoering van de wet niet in 2025 zal plaatsvinden. De nieuwe streefdatum is 1 januari 2026.

Kaderbrief 2025 De financiële kaders, de begrotingspositie en de meerjarenprognoses zijn in de Kaderbrief 2025 geactualiseerd waarbij ons Bestuursakkoord 2022-2026 'Dichtbij & Daadkrachtig de belangrijkste inhoudelijke uitgangspunten voor de begroting 2025 en volgende jaren zijn.

Kaderbrief 2025 (bedragen x € 1.000) Structureel / Incidenteel

Begroting2025

MJP 2026

MJP 2027

MJP 2028

Bijgestelde resultaten 2025-2028

-6.210

-11.483

-9.661

-12.280

Structureel

2.864

-9.020

-10.126

-12.376

Incidenteel

-9.074

-2.463

465

96

Ontwikkelingen sinds de Kaderbrief 2025 Medio juni 2024 zijn we door de toezichthouder geïnformeerd over de verlenging van de richtlijn jeugdzorg. Dit betekent dat we voor 2026, 2027 en 2028 de gereserveerde middelen die het Rijk beschikbaar heeft, structureel mogen opnemen. Daarnaast mogen de taakstellingen uit de hervormingsagenda ook als stelpost worden opgenomen. Het effect hiervan hebben wij verwerkt in de meerjarenprognoses. Na de behandeling van de Kaderbrief 2025 in uw raad zijn we als voorbereiding op de begroting en de beleidsinvulling voor 2025 nogmaals nagegaan of en waar in het aanvaarde beleid en de bedrijfsvoering nog sprake is van autonome ontwikkelingen en mogelijke knelpunten. De belangrijkste ontwikkelingen hebben we in de begroting hebben opgenomen. Deze zijn: -

Asser Ambitieagenda Ruimtelijke economische gebiedsontwikkeling Vervolg verkenning ijsbaan Digitale daadkracht Asser sportstad Voorbereiding en uitvoering Plan van aanpak 'Bestrijden Energie Armoede' Opvang ontheemden Oekraïne

De bovenstaande ontwikkelingen hebben een incidenteel karakter.

Gerichte inzet vrije ruimte algemene reserve voor beleidsontwikkelingen We willen blijven investeren in de stad. We doen dit door de vrije ruimte in onze algemene reserve gericht in te zetten voor de Ruimtelijke Economische GebiedsOntwikkeling (REGO) en de Asser Ambitie Agenda. We maken daarvoor in totaal € 3,9 miljoen vrij. Daarnaast willen we verder met de voorbereiding voor de komst van een ijsbaan. Hiervoor doen we een beroep op de reserve Investeringsfonds, waarin we enkele jaren geleden middelen hebben gereserveerd voor de mogelijke ontwikkeling van een ijsbaan. Naast de gerichte inzet voor beleidsontwikkelingen is het belangrijk om onze ICT-systemen en data goed op te slaan waar we voldoen aan nieuwe wet en regelgeving. Hiervoor doen we ook een beroep op de vrije ruimte in de algemene reserve (€2,7 miljoen).

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 8 van 131

Septembercirculaire 2024 De septembercirculaire 2024 laat geen nieuwe beleidsimpulsen en financiële ontwikkelingen zien ten opzichte van de meicirculaire 2024. Met andere woorden de vertaling van het Hoofdlijnenakkoord in het Regeerprogramma van het Kabinet Schoof beperkt zich in de septembercirculaire 2024 tot autonome bijstellingen op basis de Macro Economische Verkenning 2025 en de actualisatie van de basisgegevens gebaseerd op informatie van het CBS. Deze actualisatie is vertaald in een bijstelling van het volume en loon- en prijsaccres. De uitkomsten van deze circulaire zijn verwerkt in de begroting en meerjarenramingen. De opgelegde aanvullende besparingsopgave jeugdzorg van € 500 miljoen in 2026 oplopend naar € 511 miljoen in 2027 en verder, boven op de taakstellingen hervormingsagenda jeugdzorg, is door het Kabinet Schoof geschrapt. Het effect is budgettair neutraal omdat daarmee ook een deel van de stelpost jeugd komt te vervallen. In het Hoofdlijnenakkoord is afgesproken dat specifieke uitkeringen, ook wel SPUK-regelingen genoemd, worden afgeschaft en dat deze middelen met een efficiencykorting van 10% worden toegevoegd aan het gemeentefonds. In de nadere uitwerking van dit akkoord in het Regeerprogramma is aangegeven dat de specifieke uitkeringen in 2026 worden omgezet in fondsuitkeringen.

Hoe de verdere uitwerking plaatsvindt zal naar verwachting bij de meicirculaire 2025 blijken en nemen we dit op in de reguliere Planning & Control-producten Gemeenten ontvangen voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), middelen via de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Om de houdbaarheid van de Wmo te borgen is afgesproken dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van) de Wmo niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar apart wordt gefinancierd. Hoe dit wordt vormgegeven is op dit moment in onderzoek. Vooruitlopend op de uitwerking was bij Voorjaarsnota 2024 op de Aanvullende Post een jaarlijkse tranche van € 75 miljoen vanaf 2026 oplopend tot € 300 miljoen in 2029 gereserveerd voor een aanvullende indexering voor demografie. Het Kabinet Schoof heeft besloten om deze middelen toe te voegen aan het gemeentefonds.

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 9 van 131

Financiële eindresultaten Financiële eindresultaten 2025 - 2028 De uitkomst van de aanvullende ontwikkelingen na de Kaderbrief 2025 en het effect van de septembercirculaire 2024 vindt u hieronder samengevat weer. We hebben deze afgezet tegen de prognoses die we voor de periode 2025-2028 in de Kaderbrief 2025 hebben gepresenteerd.

Eindstand na mutaties Septembercirculaire 2024 (bedragen x € 1.000) Begroting 2025

MJP 2026

MJP 2027

MJP 2028

254

-11.418

-8.709

-9.457

Structureel

5.480

-7.677

-8.684

-9.830

1. Stand Kaderbrief 2025

2.864

-9.020

-10.126

-12.376

Bijgestelde resultaten 2025-2028

2.864

-9.020

-10.126

-12.376

2. Actualisatie begroting

2.684

1.161

1.031

2.111

Autonome ontwikkelingen

834

1.161

1.031

2.111

Bijstellen incidentele ruimte 2025

1.300

0

0

0

Afvoeren stelpost indexatie reserves

550

0

0

0

4. Uitkomst septembercirculaire 2024

-68

182

411

435

Accres (loon- en prijscompensatie)

670

614

530

249

Actualisatie parameters gemeentefonds

-738

-760

-771

-788

Indexatie Wmo demografie

0

328

652

974

Middelen Wet betaalbare huur

71

60

34

27

Inzet middelen Wet betaalbare huur

-71

-60

-34

-27

Incidenteel

-5.226

-3.741

-25

373

1. Stand Kaderbrief 2025

-9.074

-2.463

465

96

Bijgestelde resultaten 2025-2028

-9.074

-2.463

465

96

2. Actualisatie begroting

3.948

-1.278

-490

277

Autonome ontwikkelingen

448

-1.278

-490

277

Realisatiefase Asser Ambitie Agenda (AAA)

-450

-450

-450

-450

Mutatie reserve stimulering economische beleid

-1.350

450

450

450

Dekking realisatiefase Asser Ambitie Agenda (AAA) uit algemene reserve

1.800

0

0

0

Realisatiefase Ruimtelijk Economische Gebiedsontwikkeling (REGO)

-150

-650

-650

-650

Mutatie reserve stimulering economische beleid

-1.950

650

650

650

Dekking realisatiefase Ruimtelijk Economische Gebiedsontwikkeling (REGO) uit algemene reserve

2.100

0

0

0

Project digitale daadkracht

-2.720

0

0

0

Dekking project digitale daadkracht uit algemene reserve

2.720

0

0

0

Overschot middelen opvang ontheemden Oekraïne

3.500

0

0

0

3. Moties Kaderbrief 2025

-100

0

0

0

Vervolg verkenning ijsbaan

-150

0

0

0

Dekking vervolg verkenning ijsbaan uit reserve investeringsfonds

150

0

0

0

Voorbereiding en uitvoering Plan van Aanpak "Bestrijden Energie Armoede"

-100

0

0

0

0

0

0

0

Incidentele middelen openbare bibliotheken

206

206

0

0

Inzet middelen openbare bibliotheken

-206

-206

0

0

Onderwerp Eindstand na Septembercirculaire 2024

4. Uitkomst septembercirculaire 2024

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 10 van 131

Reservepositie De gemeentelijke reservepositie heeft sinds de vaststelling van het Herstelplan 2020-2024 een positieve ontwikkeling laten zien. De beschikbare vrije ruimte in de Algemene reserve en de reserve Investeringsfonds bedraagt eind 2025 afgerond € 66 miljoen. Op basis van de prognoses in de meerjarenraming 2026-2028 daalt de vrije ruimte naar € 35 miljoen in 2028. In combinatie met ons solvabiliteitspercentage van boven de 20% is het mogelijk om maximaal 10% van de vrije ruimte in de algemene reserve in te zetten als structureel dekkingsmiddel. In onderstaand overzicht hebben we de ontwikkelingen voor u in beeld gebracht.

Vrij besteedbare ruimte in reserves (bedragen x € 1.000) Begroting 2024

Begroting 2025

MJP 2026

MJP 2027

MJP 2028

Totaal vrij besteedbare ruimte reserves

71.898

66.500

53.844

45.100

35.611

Algemene reserve

66.578

59.650

46.994

38.250

28.761

Stand algemene reserve op 1 januari

81.826

73.600

66.707

54.086

45.377

Onttrekking t.g.v. reserve jaarovergang 2023-2024 (besluit Slotwijziging 2023)

-1.081

0

0

0

0

Resultaatbestemming jaarrekening 2023

-5.852

0

0

0

0

Vastliggende mutaties o.b.v. raadsbesluiten

-10.742

474

-1.201

0

0

Bijdrage TT-museum

0

-1.000

0

0

0

Dekking realisatiefase Asser Ambitie Agenda (AAA) en Ruimtelijk Economische Gebiedsontwikkeling (REGO)

0

-3.900

0

0

0

Dekking professionalisering en modernisering i-keten

0

-2.720

0

0

0

Begrotingsresultaat 2024

-1.546

0

0

0

0

Prognose resultaat Voortgangsrapportage 2024

10.993

0

0

0

0

Begrotingsresultaten Kaderbrief 2025

0

-6.204

-11.477

-9.655

-12.267

Actualisatie begrotingsresultaten begroting 2025-2028

0

6.457

57

946

2.813

Veiligheidsmarge (€ 100 per inwoner)

-7.022

-7.057

-7.092

-7.127

-7.162

Investeringsfonds

5.320

6.850

6.850

6.850

6.850

Stand investeringsfonds op 1 januari

4.000

5.320

6.850

6.850

6.850

Storting baten opvang asielzoekers overlooplocatie Expohal

1.320

1.680

0

0

0

0

-150

0

0

0

Omschrijving

Onttrekking t.b.v. vervolg verkenning ijsbaan

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 11 van 131

Geraamde uitgaven en inkomsten 2025

Uitgaven 413,5 miljoen

Inkomsten 413,7 miljoen

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 12 van 131

Programmaplan

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 13 van 131

Programma 1. Wonen in Assen In Programma Wonen in Assen leest u over beleid, financiën en ontwikkelingen op het gebied van wonen, woningmarkt, ruimtelijke ordening, bereikbaarheid, duurzaamheid, en de Omgevingswet.

1.1 Woningmarkt sluit aan bij behoefte Wat willen we bereiken? We willen beweging in de woningmarkt in onze stad om aan te sluiten bij de woonbehoefte van onze (toekomstige) inwoners. We zorgen voor passende woonruimte voor ieder inkomen in alle wijken, waarin ook zorg een plek krijgt. We zetten in op een forse versnelling van de woningbouw in en buiten de stad (meer dan 3.000 nieuwe woningen in 2030 en meer dan 500 woningen in Kloosterveen in de huidige collegeperiode. We zetten stevig in op sociale en betaalbare koop voor jongeren en starters. 30% van de nieuwe woningen is bestemd voor sociale huur.

Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren programma Woningbouw Door middel van onze woningbouwplanning en -programmering (planmonitor) geven we zo goed mogelijk invulling aan de woningbouwopgave uit de woonvisie. Onze aanhoudende inzet op versnelling van woningbouw zal naar verwachting in 2025 z’n vruchten afwerpen. We voorzien een duidelijk hogere woningproductie dan voorheen: ruim 100 in het Centrum, ruim 300 in de overige bestaande wijken, de 96 gemeentelijke flexwoningen (die in 2024 worden geplaatst en in 2025 in gebruik worden genomen), de 54 flexwoningen van Actium op Groene Dijk en circa 150 woningen in Kloosterakker. We geven hoge prioriteit aan de doorontwikkeling Kloosterveen na voltooiing van deelplan Kloosterakker. We zijn gestart met de voorbereiding van een volgende fase van ongeveer 1.000 woningen in Kloosterveen, net als aan de uitwerking van de vastgestelde Structuurvisie Havenkwartier in een omgevingsplan voor ongeveer 650 woningen. We actualiseren de woningbouwopgave door herijking van de woonvisie 2021. Waar nodig passen we onze woningbouwplanning en -programmering hierop aan. Om de woningkwaliteit en doorstroming te verbeteren en 30% sociale huur te stimuleren hebben we de doelgroepenverordening, het vereveningsfonds en de opkoopbescherming vastgesteld.

Met de taskforce sociale woningbouw zetten we in op versnelling van projecten met de grootste woningbouwcorporaties. Dankzij de vaststelling van een vestigingsbeleid voor nieuwe zorginitiatieven kunnen we nu beter rekening houden met de draagkracht van buurten Ook de komende jaren blijven we daarop inzetten. Wanneer doen we dat? 2025 – 2030

Tweede fase uitbreiding Kloosterveen We starten met de realisatie van de tweede fase uitbreiding Kloosterveen die ruimte biedt voor ongeveer 1.000 nieuwbouwwoningen. In 2023 hebben we de ontwikkelstrategie gemaakt, met daarin de afweging welk deelgebied als volgende wordt opgepakt. We stellen een uitvoeringsstrategie op en daarna gaan we verder met de voorbereiding van de benodigde plannen en vergunningen voor nog eens 500 woningen. Dit betekent dat we met de tweede fase de komende jaren 1.500 woningen in Kloosterveen willen realiseren. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Derde hoofdontsluiting Kloosterveen We werken samen met de provincie aan de (verkeerskundige) opgaven rondom de Norgerbrug en de uitbreiding Kloosterveen. We realiseren de eerste fase voor de nieuwe Norgerbrug inclusief aanpassingen en aanleg rotonde N371-N373. We starten daarna met de tweede fase: de derde hoofdontsluiting Kloosterveen (inclusief nieuwe ‘Kloosterbrug’), fietsbrug N371, nieuw tracé en aanpak N371. Bij de doorontwikkeling van Kloosterveen wordt ingezet op een mobiliteitshub in het te realiseren plan. Dit draagt bij aan verduurzaming van mobiliteit, keten- en deelmobiliteit.

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 14 van 131

Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Woningbouwimpuls Stadskwartier We realiseren de opgave Woningbouwimpuls (WBI) "Stadskwartier " voor zowel de Binnenstad als het Havenkwartier. De oplevering moet plaatsvinden voor 2032. De structuurvisie Havenkwartier is op 23 mei 2024 door de raad vastgesteld. Zie link. Structuurvisie Havenkwartier Wanneer doen we dat? 2025 – 2032

Herstructurering en uitbreiding van huurwoningen De opgave voor uitbreiding, vervanging en verduurzaming van de voorraad sociale huurwoningen is groot. Tot nu toe lag de voorraadgroei onder het gewenste niveau. Met de taskforce sociale woningbouw, een samenwerking tussen gemeente en woningcorporaties Actium en Woonservice, voeren we hier sinds 2022 doorlopend regie op. Qua uitbreiding van de voorraad sociale huurwoningen verwachten we in 2025, mede dankzij de inzet van nog eens 150 flexwoningen op Groene Dijk, een inhaalslag te maken en op gewenste koers van de woonvisie te komen. Samen met de corporaties is in 2024 ingezet op het extra labelen van woningen voor jongeren. Daarnaast zullen ook jongerencontracten ingezet worden. Ten slotte is met het oog op de jongerenhuisvesting in de toekomst afgesproken de uitkomsten van het woningbehoefteonderzoek voor de regio Groningen-Assen (RGA), dat in het najaar van 2024 opgeleverd wordt, te gebruiken. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Beleidsinstrumenten Wonen in Assen op orde In 2023 zijn de doelgroepenverordening, opkoopbescherming (opgenomen in de huisvestingsverordening) en het vereveningsfonds sociale woningbouw vastgesteld. Zolang de instrumenten van kracht zijn worden ze gemonitord en geëvalueerd. Mocht dit aanleiding geven tot (grote) aanpassingen dan zal dit geagendeerd worden. In 2025 zetten we ook beleidsregels in voor woningsplitsing om de bestaande kaders verder uit te werken. Dit geeft beter zicht op mogelijkheden voor initiatiefnemers en hiermee kunnen we als gemeente betere afwegingen maken. We ontwikkelen een woon-zorgvisie voor Assen. We zorgen voor een integrale notitie, die ook is afgestemd met de regio. Voor collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) is een kader opgesteld en zijn beleidsregels uitgewerkt om beter en meer ruimte te bieden aan zogenaamd CPO-initiatieven. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Actief grondbeleid We hebben goed zicht op woningbouwplannen en kansrijke locaties. We investeren gericht in onze stad. We zetten meer in op actieve grondverwerving als aanjager voor verdere ontwikkeling. Dit doen we met beleids- en verwervingsinstrumenten die passen bij deze locaties. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Nieuwe wetgeving Wonen in Assen

Naast de in 2023 vastgestelde Wet goed verhuurderschap is in 2024 de Wet betaalbare huur vastgesteld. Gemeenten krijgen de bevoegdheid om toezicht te houden en om zo nodig tot handhaving over te gaan. De implementatie hiervan zal in 2025 verder worden uitgewerkt. Verwachting is dat de Wet regie versterking volkshuisvesting op 1 januari 2025 in werking zal treden. Vooruitlopend daarop is in 2023 gestart met het opstellen van een Woonzorgvisie. De Woonzorgvisie is onderdeel van het wettelijk verplichte Volkshuisvestingsprogramma. Het gaat om een brede doelgroep, namelijk van ouderen, jongeren tot inwoners met complexe problematiek. Naast de Woonzorgvisie wordt de woonvisie ook onderdeel van het Volkshuisvestingsprogramma, inclusief planning en programmering. Alle onderdelen worden vanaf 2024 geactualiseerd. Gemeenten moeten 2 jaar na invoering van de nieuwe wet een Volkshuisvestingsprogramma hebben vastgesteld. De verplichte urgentieregeling (ten behoeve van de wettelijk te regelen urgentiegroepen, aandachtsgroepen en eventuele lokale urgentiegroepen), wordt in Drents verband samen met de corporaties, zorgpartijen en

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 15 van 131

huurdersorganisaties uitgewerkt. Wet regie versterking volkshuisvesting Wet betaalbare huur (bij Raad van State)Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Flexwonen Met de oplevering en ingebruikname van 150 flexwoningen op de Groene Dijk maken we samen met woningcorporatie Actium een inhaalslag in de netto toevoeging van sociale huurwoningen. Dit is de tweede locatie na de flexwoningen op Boshof. Hiermee voldoen we aan de opgave om ten minste twee plekken voor flexwonen te realiseren in Assen We blijven ons inzetten om versneld in te lopen op het woningtekort. Afhankelijk van de animo voor de flexwoningen op Groene Dijk worden, aanvullend in andere wijken, nieuwe locaties voor flexwonen geselecteerd. We blijven alert op alle mogelijke kansen die zich voordoen voor de realisatie van flexwonen, bijvoorbeeld door transformatie van (bedrijfs)panden. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

1.2 Groene Stad van het Noorden Wat willen we bereiken? We willen de Groene Stad van het Noorden zijn. Het groen nodigt uit tot ontmoeten en is verzorgd en veilig. Naast groen als vertrekpunt bij ruimtelijke ontwikkelingen, streven wij een hoger niveau van beheer van de openbare ruimte na. Wij luisteren naar de wensen van onze inwoners en het groen op de ene plek in Assen kan er anders uitzien dan op een andere plek.

Wat gaan we daarvoor doen?

Uitvoeringsplannen Groenvisie Wij zijn de groenste stad van Nederland. De Groenvisie is in december 2023 vastgesteld. We zetten in op het Verbeteren van groen, het Verbinden van groen en het Vergroten van groen. De komende jaren investeren we daarom in de uitvoering van de Groenvisie, waarbij we de komende 20 jaar 10% van ons areaal vervangen en/of renoveren. We maken op basis van de Groenvisie thematische deelplannen, bijvoorbeeld een bomenplan en/of een groenbeheerplan. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Meedoen in het groen Met meedoen in het groen versterken en ondersteunen we de bestaande bewoners- en vrijwilligersgroepen die in het openbaar groen aan de slag zijn voor biodiversiteit. We starten ook nieuwe groepen en initiatieven op. Wij doen dat binnen het project 'streekbeheer', een samenwerking tussen de Provincie Drenthe en gemeenten. Landschapsbeheer Drenthe fungeert daarbij als uitvoerende partij. Naast het ondersteunen van allerhande activiteiten wordt ook aandacht besteed aan het met elkaar verbinden van de diverse partijen met als doel de initiatieven nog beter te ondersteunen en verder te brengen. Daarmee geven we een vervolg aan de samenwerking binnen de groene netwerkpartijen, waar bij het opstellen van de groenvisie ook gebruik van is gemaakt. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Ontmoeten in het groen Wij voeren het Uitvoeringsplan Ontmoeten in groen uit op basis van de Visienota Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten (BOSS) (link) en Groenvisie Assen.(link). Wij kiezen voor een gefaseerde aanpak die is gekoppeld aan de Wijkaanpakken. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Regeling beheer openbare ruimte

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 16 van 131

We evalueren de normen en de systematiek voor het beheer van de openbare ruimte (Agenda BOR). We herijken dit vanuit (o.a.) de Groenvisie en Visie op klimaatadaptatie. We stellen, waar nodig, aanpassingen voor inclusief de financiële doorrekening om zo vanuit ketensamenwerking - onze assets in de openbare ruimte passend te beheren.Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

1.3 Duurzaam bereikbare stad Wat willen we bereiken? Assen is een bereikbare stad, waarin iedereen zich makkelijk en veilig kan verplaatsen, het liefst op een duurzame manier. We stimuleren het gebruik van de fiets en zorgen dat deze op een nette manier gestald kan worden. Wij zetten ons in voor een snellere verbinding over het bestaand spoor en het toevoegen van (knooppunten voor) snelle busverbindingen.

Wat gaan we daarvoor doen?

Laadpalen We werken aan een dekkend netwerk van openbare laadpalen. Dit doen we vanuit de Laadvisie. Ook onze gemeentelijke parkeergarages voorzien we van laadvoorzieningen. Dit doen we vanuit het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023 - 2026. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Verduurzamen mobiliteit Wij gaan verder met de uitvoering van de projecten in het tweede Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2023-2026. Hierbinnen zorgen we ervoor dat we fiets op 1 zetten om zo actieve en duurzame mobiliteit te stimuleren. Ook verbeteren we de verkeersveiligheid, met name voor de kwetsbare verkeersdeelnemers. We zorgen ervoor dat we de sterke regionale bereikbaarheid in stand houden. Naast de specifieke projecten vanuit UPM23-26 gaan we ook aan de slag met de wijkaanpakken voor Pittelo en de Lariks. In 2021 is besloten om de Zero Emissie Zone met ingang van 1 januari 2025 in te voeren Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Verduurzamen eigen wagenpark Als gemeente geven we het goede voorbeeld door ons wagenpark te verduurzamen. Dit geldt voor zowel de voertuigen in de uitvoering, zoals vuilniswagens, veegwagens en grasmaaiers, voertuigen van toezicht en handhaving en onze logistieke voertuigen. Wanneer doen we dat? 2025 – 2030

1.4 Milieu en circulair gebruik Wat willen we bereiken? We willen zorgen voor een goede kwaliteit van de leefomgeving. Goede kwaliteit gaat over lucht-, water- en bodemkwaliteit. Met zo weinig mogelijk hinder door geluid, geur, trillingen. Veiligheid op het gebied van gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen. Wij werken aan een circulaire samenleving. Dit betekent dat we (waar mogelijk): alleen inkopen wat we echt nodig hebben; producten inkopen van goede kwaliteit met een lange levensduur; materialen hergebruiken of (laten) repareren; afval als grondstof zien en (her)gebruiken.

Wat gaan we daarvoor doen?

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 17 van 131

Kwaliteit leefomgeving Voor een goede kwaliteit van de leefomgeving stellen we een hoofdstuk Milieu op binnen de Omgevingsvisie en stellen we milieubeleid vast waarin staat wat onze doelen zijn en hoe we die gaan bereiken. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Circulaire samenleving Om onze doelen te bereiken stellen we een Uitvoeringsagenda Circulariteit op waarin we opschrijven welke resultaten we willen behalen en hoe we dat gaan doen. We gaan hiervoor extra bemensing inzetten. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

1.5 Verlagen CO2-uitstoot Wat willen we bereiken? We geven Assen mooier en beter door aan volgende generaties en faciliteren de energietransitie. Het verder omlaag brengen van de CO2-uitstoot is hierin de belangrijkste doelstelling. Daarbij moet iedereen mee kunnen doen en de mogelijkheid krijgen om de gebouwde omgeving betaalbaar te verduurzamen. Samen met Mijn Buurt Assen gaan we actief de wijken in en stimuleren en ondersteunen we inwoners, bedrijven en andere organisaties bij verduurzaming van hun eigen woningen, gebouwen en vervoer.

Wat gaan we daarvoor doen?

Verduurzamen woningvoorraad Met de uitvoering van de projecten "Aanpak Energiearmoede " en "Aanpak altijd-goed maatregelen " stimuleren we inwoners om verduurzamingsmaatregelen te nemen. Bijvoorbeeld het isoleren van de woning en het installeren van zonnepanelen. Ook ondersteunen we lokale buurtenergie-initiatieven van inwoners die zelf aan de slag gaan met verduurzaming. Met vijf fysieke Energieloketten in de stad bieden we inwoners een contactpunt in de directe omgeving. Bij deze Energieloketten kunnen inwoners terecht met vragen over verduurzaming, Ze kunnen er terecht voor hulp bij het aanvragen van subsidies, het aanvragen van energieadvies en/of een bezoek van de energiecoach. In lijn met de motie (ingediend bij de behandeling van de Kaderbrief 2025) stellen wij een aanpak op voor de bestrijding van energiearmoede en leggen deze aanpak in 2025 aan u voor. Wij vinden haalbare en betaalbare warmte voor inwoners en bedrijven in Assen belangrijk en willen daarnaast de klimaatdoelen van 2050 halen. In Assen liggen kansen om deze doelen te behalen met warmtenetten. Wij gaan daarom het zoekgebied voor een warmtenet in de proeftuin in De Lariks (PAW) uitbreiden. Dat geeft ons mogelijkheden om samen te gaan werken met Woningcorporatie Actium. Wij bieden het voorstel voor warmtenetten en een warmtebedrijf aan de raad aan. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Verduurzamen economie We werken aan het verduurzamen van de economie door "Zon-op-Bedrijfsdaken " te stimuleren op onze bedrijventerreinen. Ook stimuleren we kantooreigenaren via het IBDO-programma om te verduurzamen naar minimaal energielabel C. We organiseren inspiratiebijeenkomsten zodat ondernemers van elkaar kunnen leren. We denken mee met ondernemers om slimme oplossingen te bedenken voor problemen met betrekking tot de capaciteit en beschikbaarheid van het elektriciteitsnet (netcongestie). Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Hernieuwbare energie

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 18 van 131

We vergroten de grootschalige opwek van hernieuwbare energie door ontwikkelaars te faciliteren bij initiatieven, zoals voor de zonneparken Assen-Zuid, Zandwinplas Ubbena, Balkendwarsweg en programma Opwek van Energie op Rijksvastgoed langs de A28 (OER A28). We denken mee met initiatieven rond zonnecarports en energiehubs. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Verduurzamen eigen organisatie We verwijzen naar de paragrafen: - - 1.3 Duurzaam bereikbare stad / Verduurzamen eigen wagenpark. - - 7.1 Verbouwen en verduurzamen scholen / Emmaschool & Theo Thijssenschool. - - 7.2 Verduurzamen gemeentelijk vastgoed / Verduurzaming in uitvoering. Wanneer doen we dat? - 1.3: 2025 - 2030 - 7.1: 2025 - 2026 - 7.2: 2025 - 2027

Energiesysteem van de toekomst We bereiden ons voor op de toekomst door in te zetten op het terugdringen van netcongestie. We werken aan een analyse van het elektriciteitsnet om te bepalen waar nog ruimte is en waar niet. Daarnaast ontwikkelen we plannen voor de realisatie van een warmtenet. Een warmtenet is voor een groot deel van Assen het voorkeursalternatief om van het gas af te gaan. We verkennen verschillende mogelijke bronnen voor een warmtenet, zoals geothermie, aquathermie en restwarmte. We onderzoeken de mogelijkheid voor het oprichten van een warmtebedrijf en brengen in beeld wat dit betekent zijn voor de gemeente en haar inwoners. Wanneer doen we dat? 2025 en verder

1.6 Integrale besluitvorming ruimte Wat willen we bereiken? Vanuit een integrale benadering komen tot snellere en betere besluitvorming over ruimtelijke initiatieven met ruimte voor maatwerk door een gebiedsgerichte aanpak.

Wat gaan we daarvoor doen?

Werken aan Omgevingsplan Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 hebben we acht jaar de tijd om voor ons hele grondgebied één omgevingsplan te maken. In 2024 zijn we in woonwijk Marsdijk gestart met het opstellen van het eerste wijzigingsbesluit omgevingsplan. Het opstellen van een omgevingsplan is anders dan een bestemmingsplan, hiervoor huren we externe expertise in. Dat zullen we voortzetten bij de verdere ontwikkeling van het omgevingsplan voor alle Asser woonwijken. In 2025 gaan we verder met de opbouw van het omgevingsplan. Hierbij volgen we de planning zoals aangegeven in de in 2023 vastgestelde Nota van Uitgangspunten omgevingsplan Assen. We breiden de opgestelde regels voor de woonwijk Marsdijk uit naar de volgende woonwijken. Daarnaast gaan we aan de slag met de voorbereidingen voor een wijzigingsbesluit voor het Havenkwartier en de doorontwikkeling van Kloosterveen. Wanneer doen we dat? 2025 - 2032

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 19 van 131

Actualiseren beleid, uitvoeringskaders en regelgeving We maken jaarlijks een actualisatieplan voor onze beleidsnota’s, kaders en nieuwe regelgeving. Per 2025 doen we dat nog alleen voor het fysieke domein. Met het actualisatieplan stemmen we personele capaciteit en inhoudelijke opgaven op elkaar af. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Wat kost het? Middeleninzet programma Wonen in Assen (bedragen x € 1.000) Realisatie 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

MJP 2026

MJP 2027

MJP 2028

23

4.736

4.705

6.480

4.762

4.451

Lasten

27.513

26.309

27.811

29.532

28.567

28.815

Woningbouw/woonplan

2.460

3.203

2.892

2.777

2.468

2.178

Openbare ruimte

16.270

14.869

16.187

16.839

17.495

17.848

Bereikbaarheid, verkeer en vervoer

1.680

1.763

1.383

1.575

1.711

1.734

Duurzaamheid

7.104

6.474

7.350

8.341

6.893

7.056

Baten

-27.491

-21.573

-23.106

-23.052

-23.804

-24.365

Woningbouw/woonplan

-4.615

-2.454

-2.153

-2.153

-2.153

-2.196

Openbare ruimte

-9.828

-8.383

-9.250

-9.487

-9.894

-10.152

-279

-205

-20

-20

-20

-20

-12.769

-10.531

-11.683

-11.392

-11.738

-11.997

Mutaties in de reserves

-980

247

-779

-855

-969

-969

Lasten

1.611

1.307

100

100

100

100

500

100

100

100

100

100

1.111

0

0

0

0

0

0

1.207

0

0

0

0

-2.591

-1.060

-879

-955

-1.069

-1.069

0

-100

-100

-100

-100

-100

-569

-569

-569

-569

-569

-569

-1.933

-391

-210

-286

-400

-400

-89

0

0

0

0

0

-958

4.983

3.926

5.625

3.793

3.482

Begroting 2024

Begroting 2025

MJP 2026

MJP 2027

MJP 2028

11 Woningbouw/woonplan

100

0

0

0

0

Borging ruimtelijke kwaliteit

100

0

0

0

0

Sociale woningbouw

100

100

100

100

100

Onttrekking stedelijk vereveningsfonds sociale woningbouw

-100

-100

-100

-100

-100

12 Openbare ruimte

210

375

415

415

415

Groen / maaibeleid

100

100

100

100

100

Beleidsthema Saldo voor baten en lasten

Bereikbaarheid, verkeer en vervoer Duurzaamheid

Woningbouw/woonplan Bereikbaarheid, verkeer en vervoer Duurzaamheid Baten Woningbouw/woonplan Openbare ruimte Bereikbaarheid, verkeer en vervoer Duurzaamheid

Ambitiemiddelen Dichtbij & Daadkrachtig 2022-2026 Uitvoering bestuursakkoord (bedragen x € 1.000) Onderwerp

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 20 van 131

Begroting 2024

Begroting 2025

MJP 2026

MJP 2027

MJP 2028

0

40

80

80

80

110

110

110

110

110

0

125

125

125

125

14 Duurzaamheid

650

800

650

0

0

Middelen duurzaamheid

650

650

650

0

0

0

150

0

0

0

960

1.175

1.065

415

415

Onderwerp Bewegen, ontmoeten, sporten en spelen (BOSS) Bestrijding exoten Meedoen in het groen (groenvisie) *)

Ontwikkelen strategische agenda circulariteit *)

Bij de Kaderbrief 2025 zijn extra (nieuwe) middelen opgenomen (zie daarvoor de met een *) gelabelde onderwerpen).

Investeringen programma Wonen in Assen (bedragen x € 1.000) Begroting t/m 2024

Begroting 2025

MJP 2026

MJP 2027

MJP 2028

11 Woningbouw/woonplan

57

0

0

0

0

Overig

57

0

0

0

0

13.078

10.003

9.084

2.320

1.920

100

0

0

0

0

0

386

0

0

0

Groen

169

280

280

280

280

Kunstwerken

159

323

347

638

0

0

18

0

0

0

122

0

165

148

150

Riolering

5.221

4.553

5.392

605

0

Spelen

1.018

1.371

1.030

515

1.490

Watergangen

180

396

409

134

0

Waterwegen

428

0

0

0

0

Wegbeheer

5.681

2.675

1.462

0

0

13 Bereikbaarheid, verkeer en vervoer

724

2.672

2.307

0

0

Verkeer

724

2.672

2.307

0

0

14 Duurzaamheid

270

135

211

162

135

Bedrijfsafval

35

35

35

35

35

Huishoudelijke afvalinzameling

235

100

176

127

100

14.130

12.810

11.602

2.483

2.055

Omschrijving

12 Openbare ruimte Begraven Gladheidsbestrijding

Markten Openbare verlichting

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 21 van 131

Programma 2. Werken in Assen In Programma Werken in Assen leest u over beleid, financiën en ontwikkelingen op het gebied van bedrijvigheid, werkgelegenheid en economie.

2.1 Asser Ambitie Agenda Wat willen we bereiken? De Asser Ambitie Agenda bundelt de ambities van vele Assense bedrijven, onderwijsinstellingen, maatschappelijke en andere organisaties, zoals de gemeente. Samen met Ondernemend Assen en Vaart in Assen is een platform gecreëerd om samen te werken en de ambities te realiseren. We hebben een duidelijke boodschap neergezet waarmee we onze lobby naar het Rijk en Europa versterken en focus aanbrengen. Assen is de plek om te groeien!

Wat gaan we daarvoor doen?

Uitwerking Asser Ambitie Agenda In het bestuursakkoord zijn de nodige ambities verwoord, ook is afgesproken om ‘Dichtbij en Daadkrachtig’ te besturen. Dat betekent voor ons met de maatschappelijke partners samen een duidelijke keuzes maken. Met de Asser Ambitie Agenda versterken we de brede welvaart in Assen met focus op drie thema’s: Groenste stad, Zorg en Veiligheid. We spreken met de Asser Ambitie Agenda een stevige ambitie uit, die ook is verankerd in vastgestelde plannen zoals de Omgevingsvisie ‘Assen nog mooier’, programma’s Sociale Stad, Economische Agenda, Energietransitie en de Ruimtelijk Economische Gebiedsontwikkeling. We bundelen de krachten in een ontwikkeling waarmee we onder meer de TRZ, het kazerneterrein en Assen ZuidOost verder tot ontwikkeling brengen (zie 2.3. REGO) en de doorontwikkeling van de Veiligheidscampus actief stimuleren. Met de Asser Ambitie Agenda zetten we een plus op de gemeentelijke ambities dankzij de gezamenlijke kracht en innovatie van bedrijfsleven, onderwijs en maatschappelijke organisaties. Het realiseren van de ambities vraagt focus, commitment en investeringsbereidheid van alle partijen. Het momentum is er nu om samen met de stad, provincie, het rijk en de regio te investeren in de toekomst van Assen. Voor de uitvoering, via een concreet actieplan, doen we een beroep op de vrije ruimte in de algemene reserve.

Wanneer doen we dat? 2025 - 2028

Verkennen Messchenveld II Er zijn stevige ambities op het gebied van wonen, werken en energietransitie met een grote ruimtevraag. Messchenveld II (MV II) is beoogd als ontwikkel locatie. We maken een verkenning of en hoe we MV II gaan ontwikkelen. Hierbij wordt de ruimtelijke vertaling van de ambities van de Asser Ambitie Agenda betrokken. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

2.2 Versterken vestigingsklimaat voor bedrijven Wat willen we bereiken? We zetten de uitvoering van de EZ-agenda voort, zodat Assen een aantrekkelijke stad blijft om te verblijven, werken en ondernemen. Bedrijven, instellingen en organisaties laten dat samen met ons zien via Stadsmarketing. We blijven faciliteren in een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bestaande en nieuwe bedrijven. Onder andere met de ontwikkeling van de Gebiedsagenda Zuid Oost Assen en de uitvoering van de Ruimtelijk Economische Visie.

Wat gaan we daarvoor doen?

Programmabegroting 2025 Gemeente Assen

Pagina 22 van 131

Uitvoering Economische Agenda Met de Economische Agenda 2020 - 2025 werken we aan de versterking van de brede welvaart. We versterken ons vestigingsklimaat en regionale samenwerking, het MKB en het innoverend vermogen en onze krachtsectoren. We zetten ons in om werkgelegenheid te behouden, aan te trekken en te laten groeien. Met name in Energie, (Rijks)overheidsdiensten, Vrijetijdseconomie en Zorgsector & BioTechnologie (Life Sciences & Health) De uitvoering gebeurt met een programmatische aanpak, in samenhang met de Asser Ambitie Agenda en programma's zoals Energie, Sociale Stad, Stadskwartier en Ruimtelijk Economische Gebiedsontwikkeling (REGO). We werken intensief samen met partijen in onze stad en in de regio. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Stadsmarketing We zetten meerjarig in op stadsmarketing. In 2025 continueren we de inzet op bezoekersmarketing en merkmanagement. Dit doen we in samenwerking met de Stadsmarketingboard (Vaart in Assen, Toeristisch Recreatief Platform, Stichting Kop van Drenthe, VVV Assen en Ondernemend Assen). Assen zet zich op de kaart als aantrekkelijke stad om te verblijven, maar ook om te werken, ondernemen, wonen en studeren. We doen dit met een herkenbare huisstijl en we zijn zichtbaar in de vorm van campagnes en publicaties en samenwerking. Zowel op straatniveau via citydressing en outdoorcampagnes als op online-niveau, regionaal en landelijk. We leggen nadrukkelijk de verbinding met de vrijetijdsagenda. Stadsmarketing is een van de drie strategielijnen binnen de Vrijetijdsagenda. Door gezamenlijk de marktbewerking vanuit de totale bezoekerskolom te organiseren, genereren we meer impact. En dragen we direct bij aan de doelen die gesteld zijn in de vrijetijdsagenda, te weten: -

Groei aantal toeristische overnachtingen van 421.200 (2019) naar 475.000 (2027) Groei bezoeken dagrecreatie van 4.435.800 (2019) naar 4.800.000 (2027) (+8%) Groei in bestedingen van € 146,2 mln. (2019) naar € 161 mln. (2027) en werkgelegenheid (+10%)

Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

Ondernemers optimaal ondersteunen We ondersteunen ondernemers bij het starten, groeien, verdienen en innoveren. Dit doen we samen met ondernemers en partners in de regio. In het project 'Optimalisatie MKB Dienstverlening' werken we met onder andere Vaart in Assen en Ondernemend Assen aan onze dienstverlening. Hieruit is het Ondernemersloket in samenwerking met Ondernemend Assen en Vaart in Assen ontstaan. We doen mee aan het provinciale programma 'Ik ben Drentse Ondernemer' en activiteiten zoals Drentse Onderneming van het Jaar en de Promotiedagen Noord Nederland. In de regionale samenwerking zoals bij NG4 ondersteunen we het initiatief Founded in the North voor start- en scale-ups en het International Welcome Center North. In de Regio Groningen Assen is er aandacht voor Impact Ondernemen dit om ondernemers te faciliteren en te stimuleren om een positieve maatschappelijk en ecologische bijdrage te leveren aan Assen. Wanneer doen we dat? 2025 en 2026

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=e5dcf0ff-ff72-41a4-b7f3-ac94a3910a5d