3. Plan bestrijden energiearmoede, juiste versie
Tekst van het document
Kosten (eenmalig) €1.700 €1.750 €4.550
Besparing per jaar €170 €800 €500
Gasbesparing per jaar 120 m3 550 m3 370 m3
Stroombesparing per jaar n.v.t. n.v.t. n.v.t.
CO2-vermindering per jaar20 213 kg 978 kg 658 kg
€4.400
€90
65 m3
n.v.t.
116 kg
€4.400
€350
250 m3
n.v.t.
445 kg
€6.000
€600
625 m3
-1381 kWh
808 kg
€3.300 €800 €600 n.v.t.
€510 of €17023 €250 €40 €196
n.v.t. 180 m3 n.v.t 102 m3
3.000 kWh n.v.t. 100 kWh 242 kWh
198 kg24 320 kg 22 kg 235 kg
18 31% tussen- of geschakelde woningen (10.665), 31% appartementen (10.636), 14,5% hoekwoningen (4.988), 13% 2-onder-1-kap (4.470) en 10,5% vrijstaande woningen (3.597). Datum: 1 januari
2025. Bron: https://allecijfers.nl/gemeente/assen/#soorten_woningen 19 Inclusief btw en energiebelastingen verwacht het Planbureau voor de Leefomgeving (PLB) dat een kuub (m 3) gas €1,42 kost en een kilowattuur (kWh) stroom €0,21. Deze inschatting zit aan de lage kant. Mochten de kosten hoger uitvallen, dan worden verduurzamingsmaatregelen sneller terugverdiend. 20 Berekend met een CO emissiefactor (TTW) van 0,220 kg CO per kWh en 1,779 kg CO per m3 aardgas. Bron: CO emissiefactoren 2025, https://co2emissiefactoren.nl/downloads/. Geraadpleegd 2 2 2 2 op 8 april 2025. 21 Bron: https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/isoleren-en-besparen/dubbelglas-hr-glas-tripleglas/. Geraadpleegd op 7-4-2025. 22 Bron: https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/zonnepanelen/kosten-en-opbrengst-zonnepanelen/. Geraadpleegd op 7-4-2025. 23 Op basis van 30% zelf verbruiken van je eigen opgewekte stroom. In 2025 en 2026 is de besparing €510 per jaar door de salderingsregeling, vanaf 2027 is de besparing zonder saldering €170 per jaar, tenzij meer eigen stroom wordt gebruikt. 24 O.b.v. 30% van de opgewekte groene stroom gebruikt in plaats van stroom met een emissiefactor van 0,220 kg CO per kWh. 2 25 Aangenomen is dat de maatregelen van het Fixteam in combinatie met gedragsverandering door het energiecoachbezoek leidt tot een besparing van 10% op de energierekening.
Hiervoor is zijn gemiddelde energiegebruiken van 1020 m3 en 2420 kWh per jaar gebruikt. Bron: https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/inzicht-in-je-energierekening/gemiddeld-energieverbruik/. Dit is een lage inschatting; volgens TNO kan het bezoek van een fixer/energiecoach gemiddeld leiden tot een besparing van €276 per jaar. Bron: https://www.tno.nl/nl/newsroom/2023/07/steunmaatregelen-energiearmoede/. Geraadpleegd op 01-07-2025.
Plan bestrijden energiearmoede
19
6. Welke impact verwachten we te bereiken? 6.2 Verwacht effect van isolatie op energiearmoede Het aantal huishoudens dat te maken krijgt met energiearmoede is afhankelijk van de energieprijzen. TNO heeft prijsstijgingen van drie scenario’s doorgerekend, namelijk een stijging van 5%, 12% en 20% ten opzichte van 2024. Ze verwachten dat het effect daarvan is dat in 2025 het percentage energiearmoede tussen de 6,7 en 7,7% zal liggen. Dit is vergelijkbaar met het gemiddelde percentage van energiearmoede in de gemeente Assen in 2022 (7%). TNO schat dat een energietoeslag van €1.300 voor inkomens tot 120% van het sociaal minimum het percentage huishoudens met energiearmoede kan verlagen tot 4,1-4,5%. Als huishoudens twee isolatiemaatregelen aanbrengen, met behulp van de beschikbare subsidies, kan de energiebesparing ongeveer de helft van dat bedrag per jaar opleveren. Of dat deze huishoudens ook genoeg doet besparen dat ze boven de grens van energiearmoede uitkomen, is niet zeker.
Luchiesland Noord In de buurt Luchiesland Noord kunnen we gericht de straten benaderen met woningen met lage energielabels en hen wijzen op de beschikbare gemeentelijke, provinciale en NIP LAI-subsidies in combinatie met een energieadvies. Bij Actiumwoningen met lagere energielabels kunnen we witgoedwissels aanbieden.
Luchiesland Zuid
6.3 Voorgestelde acties per buurt
De ~100 woningen aan de oostkant en in het midden van Luchiesland Zuid kunnen gericht benaderd worden met een energieadvies en de beschikbare verduurzamingssubsidies voor koopwoningen. Bij de vorige witgoedwisselactie zijn er al veel witgoedwissels in de Lariks terechtgekomen, daarom heeft de witgoedwissel in deze wijk bij het vervolg niet onze focus. Bij de 72 woningen in de Europaflat (VvE met gemiddeld label E aan de westkant) zou er een Fixteamactie uitgezet kunnen worden. Deze VvE komt qua woningwaarde ook in aanmerking voor de NIP LAI-subsidie.
Brinkkwartier
De Lariks West
De energetische kwaliteit van de woningen in het Brinkkwartier verschilt sterk, en er zijn ook veel woningen zonder energielabel. Aangezien er in deze buurt veel particuliere verhuur is, kunnen we hier inwoners benaderen met het aanbod van het Drents Fixteam en een energiecoachbezoek. Ook de witgoedwissel kan hier bij het vervolg extra onder de aandacht worden gebracht. Als er particuliere verhuurders zijn die open staan voor het verduurzamen van hun bezit, kunnen zij terecht bij het Asser Energieloket. Eigenaar-bewoners van woningen met een laag energielabel een WOZwaarde onder de grens voor de NIP LAI-subsidie komen mogelijk in aanmerking voor een gestapelde subsidie.
Om de koopwoningen in deze buurt te verduurzamen, kunnen de verschillende beschikbare subsidies met gerichte acties onder de aandacht worden gebracht bij de inwoners. Dit geldt voor bijna de hele buurt, ook al zijn er ook al veel ISDE- en waardevermeerderingssubsidies ingezet voor verduurzaming. De Lariks West is ook fase 2 van het proeftuingebied voor het warmtenet. Er kunnen combinaties gezocht worden met acties voor verduurzaming van de woningen en communicatie over het voorkeursalternatief voor aardgas. Bij de flats met lage energielabels, zoals het geval is bij de Eem, Beek en Maria in Campislaan, kunnen Fixteamacties uitgezet worden.
Koopmanskwartier
Bij de drie flats in het noordelijke deel van Landgoed Lariks met in totaal 146 woningen, kan een actie opgezet worden waarin verschillende subsidies aangeboden worden, samen met een Fixteamactie. Daarnaast kunnen de subsidies aangeboden worden aan vier postcodegebieden in het zuidelijke deel van de buurt, daar waar de WOZ-waarden van de woningen niet te hoog zijn voor de NIP LAI-subsidie. Aangezien bij de vorige witgoedwisselactie al veel witgoedwissels in de Lariks zijn terechtgekomen, heeft het onder de aandacht brengen van het vervolg in deze wijk niet onze focus.
Er zijn in het Koopmanskwartier zo’n 50 woningen die een laag energielabel hebben met een WOZ-waarde onder de grens voor de NIP LAI-subsidie. De gemeente zou hen kunnen benaderen met de beschikbare subsidies voor de koopwoningen en de witgoedwissel voor de huurwoningen. Ook bij de Actiumwoningen zou de witgoedwissel huurders kunnen helpen. Bij de flat aan het Mercuriusplein zou een Fixteamactie uitgezet kunnen worden.
Landgoed Lariks
Plan bestrijden energiearmoede
20
6. Welke impact verwachten we te bereiken? De Lariks Oost
Oude Molenbuurt
Totdat de Actiumwoningen in De Lariks Oost verduurzaamd worden, kunnen we daar een Fixteamactie organiseren. De koopwoningen met lage energielabels kunnen gericht benaderd worden voor een energieadvies en hulp bij het aanvragen van subsidies, waaronder de NIP LAI-subsidie. De woningen in de oostelijke en westelijke hoek vallen niet onder de grens van de NIP LAI.
De koopwoningen hebben veelal lagere energielabels, vooral aan de Einthovenstraat, Venestraat, Molenstraat en Groningerstraat. Bij deze woningen kunnen we navraag doen of ze al stappen hebben genomen met de waardevermeerderingssubsidie van de SNN en de landelijke ISDE-subsidie of dat ze nog verdere ondersteuning daarbij kunnen gebruiken. We kunnen huishoudens daarbij ook wijzen op de NIP LAI-subsidie, als ze daar qua inkomen en de WOZ-waarde van hun huis voor in aanmerking komen. Bij de huurders van Actium kunnen we de witgoedwissel onder de aandacht brengen.
Componistenbuurt Oost In Componistenbuurt Oost zijn de meeste woningen met een laag energielabel te vinden in de zuidoostelijke hoek van de buurt. In dat gebied kunnen we deur-aan-deur een aanbod doen voor een energieadvies in combinatie met gestapelde subsidies voor de koopwoningen, en een witgoedwissel voor de huurwoningen. Of huishoudens voor de subsidies in aanmerking komen, hangt af van hun inkomen en de WOZ-waarde van hun huis. De NIP LAI subsidie zal naar verwachting bij zo’n 20 huishoudens aangeboden kunnen worden, op basis van WOZ-waarde en energielabel.
Zwarte Water In de buurt Zwarte Water zijn in zo’n 80 woningen met lage en onbekende energielabels die een WOZ-waarde hebben onder de grens voor de NIP LAI-subsidie. Deze woningen kunnen gericht benaderd worden met een energieadvies en de gestapelde subsidies. Als er particuliere verhuurwoningen tussen zitten, kunnen we de witgoedwissel aanbieden.
Veningerland De meeste woningen in de buurt Veningerland hebben onbekende of lage energielabels, behalve een aantal corporatiewoningen. In de zuidwestelijke punt van de buurt zijn Actiumwoningen met lage energielabels, daar kunnen we de witgoedwissel aanbieden, in combinatie met een Fixteambezoek. Dit geldt ook voor huurwoningen die niet van een woningcorporatie zijn, met als toevoeging een energiecoachbezoek. In de rest van de buurt kunnen we bij de koopwoningen navraag doen of ze al stappen hebben genomen met de waardevermeerderingssubsidie van de SNN en de landelijke ISDE-subsidie of dat ze nog verdere ondersteuning daarbij kunnen gebruiken. We kunnen huishoudens daarbij ook wijzen op de NIP LAI-subsidie, als ze daar qua inkomen en de WOZ-waarde van hun huis voor in aanmerking komen.
Schildersbuurt Voor koopwoningen in het oostelijke deel van de Schildersbuurt kunnen we deur-aandeur een aanbod doen voor een energieadvies in combinatie met gestapelde subsidies. Of huishoudens voor de subsidies in aanmerking komen, hangt af van hun inkomen en de WOZ-waarde van hun huis. De NIP LAI-subsidie zal naar verwachting bij zo’n 20 huishoudens aangeboden kunnen worden, op basis van WOZ-waarde en energielabel. Bij huurwoningen in het noordoostelijke deel van de Schildersbuurt kunnen we de witgoedwissel onder de aandacht brengen. Ook de energiecoaches kunnen ingezet worden om bewustwording te creëren over de luchtkwaliteit in de woning.
De Dorpen Voor de koopwoningen met lagere of onbekende energielabels kunnen we deur-aandeur een aanbod doen voor een energieadvies in combinatie met gestapelde subsidies. Huishoudens die huren van particuliere verhuurders en in een woning met een laag energielabel wonen, en de huurders van Actium die te maken hebben met energiearmoede, kunnen we een witgoedwissel aanbieden.
Vredeveld Zuid Voor de koopwoningen met lagere of onbekende energielabels kunnen we deur-aandeur een aanbod doen voor een energieadvies in combinatie met gestapelde subsidies. Huishoudens die huren van particuliere verhuurders en in een woning met een laag energielabel zitten, en de huurders van Actium die te maken hebben met energiearmoede, kunnen we een witgoedwissel aanbieden.
Plan bestrijden energiearmoede
21
6. Welke impact verwachten we te bereiken? Pittelo Midden Voor koopwoningen in het westelijke deel van Pittelo Midden kunnen we deur-aandeur een aanbod doen voor een energieadvies in combinatie met gestapelde subsidies. Of huishoudens voor de subsidies in aanmerking komen, hangt af van hun inkomen en de WOZ-waarde van hun huis. De NIP LAI-subsidie zal naar verwachting bij zo’n 80 huishoudens aangeboden kunnen worden, op basis van WOZ-waarde en energielabel. Bij huurwoningen in de Amstelflat kunnen we de witgoedwissel onder de aandacht brengen.
Plan bestrijden energiearmoede
22
7. Beschikbare voorzieningen en benutting In dit hoofdstuk worden beknopt de beschikbare voorzieningen toegelicht. Voor een uitgebreidere beschrijving hiervan en de ervaringen ermee, zie Evaluatie en voorstel voortzetting Asser Energieloket. Voorzieningenwijzer (via Vaart Welzijn) Buurtwerkers helpen inwoners met energiearmoede om inzichtelijk te maken voor welke regelingen ze in aanmerking komen. Zij doen dit door samen met de inwoner de Voorzieningenwijzer in te vullen. Daarin wordt de energierekening ook meegenomen. Er wordt ook aandacht besteed aan hoe de energierekening verlaagd kan worden door het nemen van energiebesparende maatregelen. Inzet van de Voorzieningenwijzer levert huishoudens veel besparing op, maar is erg gericht op minimaregelingen. Deze tool biedt daarom weinig voor de groep huishoudens met een inkomen (net iets) boven 120% van het sociaal minimum. Drents Fixteam Het Drents Fixteam kan gratis kleine energiebesparende maatregelen aanbrengen, zoals LED-lampen, tochtstrips en radiatorfolie. Sinds 2022 zijn er in de gemeente Assen bijna 700 Fixteambezoeken geweest. Energiecoach De energiecoach kan tips geven over hoe inwoners door middel van gedragsverandering of kleine maatregelen energie kunnen besparen. Ook wijst de energiecoach inwoners op het belang van een goed binnenklimaat en ventilatie.
Sinds 2022 zijn er bijna 400 energiecoachbezoeken geweest in de gemeente Assen. Energiebespaaradviseurs In 2023 is Actium gestart met het inzetten van energiebespaaradviseurs. Deze adviseurs zijn er speciaal voor huurders die in financiële problemen dreigen te komen door de stijgende energiekosten. Actium is van plan om ook in de komende jaren energiebespaaradviseurs in te zetten. Het Asser Energieloket werkt met deze energiebespaaradviseurs samen door hen bijvoorbeeld een rol te geven in acties van het Drents Fixteam en bij het verstrekken van witgoedwissels. Energieadviseur Woningeigenaren kunnen een gratis energieadvies krijgen voor het verduurzamen van hun woning. Dit kan samengaan met trajectbegeleiding voor het aanvragen van
subsidies en/of leningen als de inwoner daar behoefte aan heeft. Vanaf november 2023 zijn er door het Energieloket meer dan 500 maatwerkadviezen verstrekt. Witgoedwissel Met de witgoedwissel konden huishoudens met energiearmoede een energieslurpend witgoedapparaat gratis inwisselen voor een energiezuinig exemplaar. De witgoedwissel was beschikbaar voor woningeigenaren én huurders. 477 huishoudens hebben hier gebruik van gemaakt, waarvan 90% door huurders. De witgoedwissel levert de 477 huishoudens in totaal zo’n €19.080,- op per jaar aan bespaarde energiekosten. Energieverbruiksmanager In gemeente Assen konden inwoners gratis de SlimWonen App downloaden om inzicht te krijgen in hun energiegebruik. Ook was er een speciale activiteit voor kinderen aan gekoppeld en kon de app gebruikt worden voor acties en tips. 4.762 huishoudens hebben deze app gedownload, waarvan 982 huurder bij Actium zijn. Aanpak collectieve actie isolatie In onze collectieve acties bieden we in buurten waarvan we weten dat inwoners weinig inkomen en slecht geïsoleerde woningen hebben intensieve begeleiding aan inwoners die hun woning willen isoleren. Inwoners worden ontzorgd met een energieadvies, het aanbod van de onderstaande subsidies/leningen en trajectbegeleiding. Deze aanpak wordt in 2025 uitgerold middels twee pilots in de wijken Lariks en Pittelo met elk 100 woningen.
Eind 2025 breiden we de acties uit over andere buurten in Assen. Gemeentelijke subsidieregeling lokale aanpak isolatie Via deze gemeentelijke subsidieregeling kunnen inwoners met een slecht geïsoleerde woning onder een bepaalde WOZ-waarde en waarvan de bewoners aan enkele andere voorwaarden voldoen, maximaal €1981,- krijgen voor het uitvoeren van isolatie- en bepaalde ventilatiemaatregelen in hun woning. Voor de subsidie moet de inwoner een ondertekende offerte of opdrachtbevestiging aanleveren. Gemeentelijke subsidieregeling energiebesparende isolatiemaatregelen (via SNN) Via deze gemeentelijke subsidieregeling die uitgevoerd wordt door het SNN, kunnen inwoners met een inkomen tot 150% van het sociaal minimum en die aan enkele andere voorwaarden voldoen, maximaal €2500 krijgen voor het uitvoeren van isolatiemaatregelen in hun woning. Tot nu toe hebben meer dan 150 huishoudens in Assen deze subsidie aangevraagd voor een totale waarde van meer dan €343.000. Voor
Plan bestrijden energiearmoede
23
7. Beschikbare voorzieningen en benutting de subsidie moet de inwoner een ondertekende offerte of opdrachtbevestiging aanleveren. Provinciale regeling isolatiemaatregelen (via SNN) Via de provincie Drenthe kunnen inwoners met een inkomen tot 230% van het sociaal minimum en die aan enkele andere voorwaarden voldoen, maximaal €2500 krijgen voor het uitvoeren van isolatiemaatregelen in hun woning. Tot nu toe hebben in de gemeente Assen meer dan 280 huishoudens deze subsidie aangevraagd voor een totale waarde van meer dan €637.000. Voor de subsidie moet de inwoner een ondertekende offerte of opdrachtbevestiging aanleveren. Subsidie Waardevermeerdering (via SNN) Deze regeling is bedoeld voor woningeigenaren of huurders van woningen in het aardbevingsgebied met erkende bevingsschade. Als de inwoner een schaderapport of schadevergoeding van €1000 of meer heeft ontvangen, kan die €4000 ontvangen om het huis te verduurzamen. Een deel van de gemeente Assen valt onder het aardbevingsgebied.
Tijdelijke Noodfonds Energie (TNE) Huishoudens met een hoge energierekening én een inkomen tot 200% van het sociaal minimum konden een aanvraag doen voor financiële tegemoetkoming via het Tijdelijke Noodfonds Energie. In 2024 is in Assen in totaal €267.585,- uitgekeerd aan 526 huishoudens.27 Het Noodfonds is half april 2025 opnieuw geopend en is een week later weer gesloten omdat het maximum aantal aanvragen bereikt was.28 Energiebespaarlening (via Warmtefonds) Deze lening kan aangevraagd worden via het Warmtefonds. De rente van deze lening is 0% voor woningeigenaren met een verzamelinkomen van minder dan €60.000. Inwoners kunnen minimaal €1.000 en maximaal €28.000 lenen voor woningisolatie, duurzame energieopwekking en -opslag en CO2-gestuurde ventilatie. Sinds 2021 hebben in de gemeente Assen twee VvE’s met in totaal 89 wooneenheden in totaal geleend voor €1,4 miljoen. Sinds 2021 hebben 682 particulieren geleend voor in totaal €8,5 miljoen.
ISDE (via RVO) Woningeigenaren kunnen de landelijke Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) aanvragen voor woningisolatie (glas, dak, vloer, muur, gevel), duurzame energieopwekking (zonneboiler of warmtepomp), elektrisch koken en voor aansluiting op een warmtenet. Het subsidiebedrag ontvangen inwoners nadat de maatregelen zijn uitgevoerd. Bij deze subsidie moeten inwoners de maatregelen dus eerst voorfinancieren. Sinds 2021 hebben 4721 huishoudens in de gemeente Assen deze subsidie aangevraagd. Energietoeslag (via WPDA) In 2022 konden inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum €800,krijgen voor het betalen van hun energierekening en in 2023 €1300,-. Deze toeslag heeft er in 2023 voor gezorgd dat het aantal energiearme huishoudens meer dan halveerde.26 Inmiddels bestaat de energietoeslag niet meer en is deze vervangen door het Tijdelijke Noodfonds Energie (zie hieronder).
Figuur 4. Aantal verstrekte leningen per kwartaal sinds 2021 aan particulieren in de gemeente Assen.
26 Bron: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2024/27/compensatie-en-energiebesparing-remden-energiearmoede, geraadpleegd op 24-06-2025. 27 Bron: https://dashboard.noodfondsenergie.nl/, geraadpleegd op 03-06-2025. 28 Bron: https://www.noodfondsenergie.nl/news#noodfonds-gesloten, geraadpleegd op 30-04-2025.
Plan bestrijden energiearmoede
24
7. Beschikbare voorzieningen en benutting Verzilverlening (via SVn) Deze regeling is bedoeld voor aanpassingen in de woning zodat inwoners vanaf 10 jaar voor de AOW-leeftijd langer thuis kunnen blijven wonen. De meeste maatregelen die onder de Assense regeling vallen, hebben niet te maken met verduurzaming. De enige maatregel die daar wel onder valt, is het aanpassen van de keuken om op inductiekoken over te gaan. De Verzilverlening wordt in Assen ongeveer 1 à 2x per jaar aangevraagd.
Plan bestrijden energiearmoede
25
26
juli ’25, Gemeente Assen info@assen.nl 140592
Plan bestrijden energiearmoede