CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

3. Omgevingsvisie Assen nog mooier - geamendeerde versie (geplaatst 8 oktober 2021)

Raadsvergadering 1 juli 2021, gemeente AssenBij agendapunt: Omgevingsvisie Assen20.311 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

3.2A Verouderde plekken bloeien weer op De naoorlogse wijken zijn toe aan een kwaliteitsimpuls. Veel woningen in deze wijken zijn verouderd en voldoen niet langer aan de eisen en behoeften die we stellen in woonkwaliteit, duurzaamheid en woonmilieu. In ons woonprogramma en in wijkplannen werken we uit hoe we de woonkwaliteit in deze wijken gaan verbeteren. We beginnen in de Lariks. In Kloosterveen bouwen we tussen 2020 en 2030 naar verwachting 800 tot 975 woningen, inclusief Kloosterakker. Daarmee bedienen we de vraag naar groen en ruim wonen aan de rand van de stad. Verdere nieuwbouw ontwikkelen we vooral binnen de bestaande stad; We geven een kwaliteitsimpuls aan de verouderde plekken in de stad, zoals de binnenstad, het Havenkwartier en de naoorlogse wijken als de Lariks. We kijken zorgvuldig naar vrijkomende locaties of deze geschikt zijn voor nieuwe woningbouw en/of toevoeging van klimaatadaptieve maatregelen. Doordat zorg vaker aan huis en minder op locatie wordt verleend, komen er mogelijk zorggebouwen leeg te staan. Daar zoeken we dan een passende invulling voor, waarmee we omgevingskwaliteit versterken. We hebben voldoende locaties waar bedrijventerreinen en kantoorlocaties zich kunnen vestigen, we ontwikkelen daarom geen nieuwe locaties. Enkele bedrijventerreinen en kantoorlocaties zijn toe aan een kwaliteitsimpuls.

Op verschillende bedrijventerreinen zijn bovendien functies te vinden die beter zouden passen in de binnenstad of in de bestaande wijken. Via een ruimtelijk-economische studie brengen we in beeld hoe we op deze punten verbeteringen kunnen realiseren.

VEROUDERDE PLEKKEN BLOEIEN WEER OP

35

2040 1. 2. 3.

Binnenstad Bedrijventerreinen in de stad Rand van de stad TRZ

3.2B Levendige binnenstad: groeien in kwaliteit Een dynamische stad kent een levendige binnenstad met een juiste mix aan functies zoals wonen, winkels, horeca, cultuur, erfgoed, recreatie en evenementen. Om in kwaliteit te groeien maken we de binnenstad bewust compacter. We clusteren de publiekstrekkende functies tussen het Koopmansplein, de Vaart en de Brink – het publiekshart. Dit is het gebied met de meeste verblijfskwaliteit en de plek waar de aanwezige cultuurhistorie nog meer kan bijdragen aan de ruimtelijke kwaliteit van de binnenstad. Het gebied buiten het publiekshart wordt aantrekkelijker om te wonen. Meer informatie over de binnenstad treft u verderop in de paragraaf 'Focusgebieden’. Voor nieuwe publiekstrekkende functies hanteert de gemeente het ordeningsprincipe dat deze ten eerste een plek dient te krijgen in de binnenstad of de nabijheid ervan. Zijn deze nieuwe functies niet passend in de binnenstad wordt vervolgens gekeken naar de schillen om de binnenstad, zoals bijvoorbeeld de bestaande bedrijventerreinen in de bestaande stad. Als laatste optie wordt gekeken naar de rand van de stad (zie bovenstaande schema).

LEVENDIGE BINNENSTAD: GROEIEN IN KWALITEIT

36

2040 Snelle auto-ontsluiting in en om de stad Auto te gast in de stad

Centrum snel bereikbaar met OV, ook goede ontsluiting fiets en auto

Snelle regionale fietsontsluiting

3.2C Sterke en bereikbare stad voor de regio Op weg naar 2040 werken we aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor de sectoren die van Assen een dynamische stad maken en bijdragen aan de werkgelegenheid. Daarnaast zetten we in op het vergroten van onze vrijetijdseconomie, het MKB en het versterken van ondernemerschap in Assen. Het gaat hier onder andere over sectoren als de zorg, toerisme en recreatie, onderwijs en (innovatieve) bedrijven. Assen-Zuid is geschikt voor de komst van nieuwe grote bedrijven. Voor extra grote economische ruimtevraag die geen plek kan krijgen op bestaand locaties dient onderzocht te worden of Messchenveld II hiervoor geschikt is. Al dan niet in combinatie met ruimte voor grootschalige energieopwekking. In 2040 is Assen een broedplaats van innovatie. Dat komt deels door het aanbieden van onderwijs dat aansluit bij bedrijvigheid, maar ook omdat we innovatieve bedrijven actief naar Assen proberen te halen. Door de luxe van veel ruimte te benutten zijn we in staat om startende ondernemers, die werkgelegenheid bieden met nieuwe concepten, ruimte te bieden op onze bedrijventerreinen of in de binnenstad. Op deze manier geven we de jongeren in Assen meer kansen om zich te ontwikkelen en een bijdrage te leveren aan de Asser economie. Voor deze doelgroep van 16-24 jaar dient tot 2040 specifieke aandacht te zijn.

Inzet op een uitdagend aanbod van onderwijs-, sport- en uitgaansvoorzieningen is hierbij van belang. Een stad met een regionale functie is snel bereikbaar. Met de FlorijnAs is de basis voor het autoverkeer op orde gebracht. Door de inzet van data (bijvoorbeeld het Verkeersmanagementsysteem) en slimme technieken (zoals Mobility as a Service) en deelvervoer houden we de bereikbaarheid op orde zonder direct grootschalige investeringen te doen in de regionale auto infrastructuur. We gaan meer aandacht besteden aan de (elektrische) fiets als dagelijks en recreatief vervoermiddel, bijvoorbeeld met snelle doorfietsroutes richting Zuid en West en nieuwe recreatieve fietsverbindingen. Zo verbinden we de voorzieningen van de stad Assen met de kwaliteiten van het buitengebied. Maar we kijken ook naar basisinrichting van het verkeerssysteem voor de fietser, waarin de ruimtelijke kwaliteit aanmerkelijk wordt verbeterd en waarin ook de zwakke fietsers zich veilig voelen.

EEN STAD MET REGIONALE REIKWIJDTE

37

2040 Visie ontwikkeling op vraag en aanbod Aanscherping profilering Meer gemixte werklocaties voor betere verbindingen tussen binnenstad en wijken, Betere kwaliteit van de werklocatie en verduurzaming Binnenstad Ontwikkeling TRZ Werklandschap Assen Zuid

In het gewenste hoogwaardig en toegankelijk openbaar vervoersnetwerk is de trein essentieel voor de bereikbaarheid vanuit en naar Groningen, Zwolle en de Randstad. Met de komst van een modern stationsgebouw, een goede fietsenstalling en een nieuw busstation zijn alle randvoorwaarden aanwezig om van het station de belangrijkste OVHub van Drenthe te maken. Om de reistijd naar de Randstad en Zwolle te verkorten, zetten we in op versnelling van het bestaande spoor. Naar de grotere kernen in de regio willen we directe buslijnverbindingen. Voor de kleinere dorpen is het versterken van ketenmobiliteit van belang. Door de samenhang tussen fiets en OV verder te versterken blijven alle plekken in de regio bereikbaar. Ook binnen de stad kan de ketenmobiliteit versterkt worden. Niet alle plekken zijn op dit moment optimaal per bus bereikbaar. Assen heeft een regionaal verzorgingsgebied als het gaat om onderwijs en werkgelegenheid. We willen deze positie de komende decennia verder versterken (zoals afgesproken in de Regio Groningen-Assen). Dit gaan we doen door ruimte te geven aan de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. Maar ook de bestaande ruimte die we hebben voor het uitbreiden van ons bedrijfsleven of nieuwe economische activiteiten hiervoor te benutten. Dat betekent dat we huidige terreinen geschikt dienen te maken voor de nieuwe vraag.

In Assen kan ieder kind naar school in de nabijheid waar hij of zij woont. Ook het aanbod middelbaar onderwijs is ruim en compleet. Veel jongeren uit de regio gaan naar school in Assen. Met ons fiets- en OV netwerk zorgen wij ervoor dat dat goed kan. Het hoger onderwijs willen we in 2040 sterker ontwikkeld hebben. We geven daarom ruimte aan HBO en universitair onderwijs, mogelijk in samenwerking met bedrijfsleven en instellingen. Daarnaast zetten we in op praktijkonderwijs dat de lokale economie versterkt. In sterke sectoren, zoals de zorg en de ICT, is de komende jaren veel hoogwaardig geschoold personeel nodig. In het onderwijsaanbod willen we hier actiever op inspringen, zodat jongeren die we hier opleiden voor de lokale economie behouden blijven. Het TT-circuit hoort bij Assen als dynamische hoofdstad. Daarom bieden we de mogelijkheid om in het naastgelegen gebied, de Toeristisch Recreatieve Zone (TRZ), unieke initiatieven te laten landen die de positie van Assen in de regio versterken. We zien kansen om activiteiten toe te voegen op het gebied van toerisme en recreatie. De activiteiten die we toestaan in de TRZ mogen niet in belangrijke mate conflicteren met de activiteiten in de binnenstad.

EEN STAD MET REGIONALE REIKWIJDTE

38

Focus op de bestaande stad (inbreiding) Compacte, aantrekkelijke binnenstad met een mix van functies, voorzieningen en cultuurhistorie Havenkwartier biedt ruimte voor een nieuw gemixt stedelijk milieu

Gemixte bedrijventerreinen en werklocaties zijn onderdeel van een dynamische stad Sterke werklocaties met regionale functie, met ruimte voor nieuwe bedrijven Bereikbaarheid voor de regio: zowel met de trein, fiets en auto Culturele, sport- en toeristische voorzieningen voor de regio

Zorgvoorzieningen voor de regio Onderwijsinstellingen voor de regio Drentsche Aa en Natura 2000-gebied is hoogwaardig buitengebied en kernkwaliteit

Ruimtelijke schets DYNAMISCHE STAD

39

De kaart is uitsluitend bedoeld om een indruk te geven, het is nadrukkelijk geen plankaart; er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend.

2040

3.3

Verbonden Stad In een verbonden stad doet iedereen mee. De ruimtelijke en sociale structuur nodigt uit om elkaar te ontmoeten. We geven iedereen – dus zeker ook eenzame ouderen en kwetsbare jongeren – de persoonlijke aandacht die hij of zij verdient. De verbonden stad geven we vorm langs drie strategische sporen: A. Sterke wijken: woonmilieus voor alle doelgroepen B. Aantrekkelijk en gezond door de stad bewegen C. Ontmoeting en beweging faciliteren & stimuleren.

40

2040 Sterke wijken: Woonmilieus voor alle doelgroepen Vernieuwing openbare ruimte

Sterke wijkcentra

Versterken verbinden wijken en binnenstad

Nieuwe woongebieden

3.3A Sterke wijken: woonmilieus voor alle doelgroepen Sterke wijken hebben een gevarieerd woonaanbod voor alle doelgroepen. Woonwensen veranderen, daar spelen we op in. Er zijn meer huizen voor kleinere en oudere huishoudens nodig. Om aan deze vraag te voldoen wordt nu bijvoorbeeld gewerkt aan bijzondere woonvormen in het Havenkwartier en de realisatie van tiny houses op de locaties Groene Dijk en Witterhoofdweg. In sterke wijken zijn ook voldoende dagelijkse voorzieningen, groen en plekken om te ontmoeten, te bewegen en te sporten. In de Woonvisie werken we dit verder uit. De wijkcentra fungeren als hart van de grotere wijken; daarom maken we ze toegankelijker voor ouderen en minder validen en besteden we extra aandacht aan veilige en overzichtelijke fiets- en wandelpaden.

STERKE WIJKEN: WOONMILIEUS VOOR ALLE DOELGROEPEN

41

2040 regionale hoofdfietsroutes

fietsroutes in en om Assen meer verbinding in stad en tussen stad en land

3.3B Aantrekkelijk en gezond door de stad bewegen Binnen de stad willen we richting 2040 de dominante positie van de auto verminderen en alternatieve vervoersmiddelen stimuleren. De fiets, de voetganger en (elektrisch) deelvervoer worden de komende jaren belangrijker in het straatbeeld. Met aanpassingen aan de weginrichting, parkeernormen en het gebruik van slimme technieken geven we meer ruimte aan fiets en voetganger, hierbij geven we extra aandacht aan de omgeving van scholen. We verbeteren en verfraaien de bestaande fiets- en wandelverbindingen binnen de wijken, tussen de wijken onderling en naar het buitengebied en de binnenstad, zodat de inwoners van Assen worden gestimuleerd om vaker te fietsen en te wandelen. Ontbrekende schakels vullen we de komende jaren in.

AANTREKKELIJK & GEZOND DOOR DE STAD BEWEGEN

42

2040

Sterke wijkcentra Faciliteren ontmoeting

Ruimte om te spelen

Goede verbindingen tussen Bewegen in de openbare ruimte

wijken (en buitengebied) Zorg aan huis

3.3C Ontmoeting en beweging faciliteren en stimuleren De toenemende vergrijzing en het groeiende aantal mensen met een zorgvraag in de wijken vragen om extra voorzieningen in de wijk. Tevens willen we toegankelijke ontmoetings- en beweegplekken in de wijken; daarvoor willen we de bestaande en vrijkomende ruimte in de wijk benutten. We nodigen buurtbewoners uit om zelf met initiatieven te komen voor spelen en ontmoeten. Bij de ontwikkeling van dergelijke plekken maken we in het bijzonder gebruik van de ideeën van jongeren in Assen. De openbare ruimte nog meer een plek om te bewegen en te sporten. We richten het zo in dat het voor iedereen toegankelijk is. Assen kent een rijk verenigingsleven voor sport en ontspanning. Dat willen we in 2040 in stand houden. De bestaande sportvoorzieningen, die goed over de stad verspreid zijn, willen we behouden en versterken. Voor de lange termijn zetten we in op de ontwikkeling van een visie op spelen, bewegen en ontmoeten door deelname aan het Europese Interreg project I2I – From Isolation to Inclusion. .

ONTMOETING EN BEWEGING FACILITEREN & STIMULEREN

43

Sterke, toegankelijke wijkcentra voor dagelijkse voorzieningen en activiteiten. Groene wijken met (openbare) ruimte om ontmoeting, beweging, sport en recreatie te stimuleren. Goede LV verbinding wijken en buitengebied met de binnenstad Verbonden en toegankelijke wijken Extra fiets- en wandelroutes vergroten de onderlinge verbondenheid van de stad Florerend sportleven in Assen en goede maatschappelijke voorzieningen Herkenbare en aantrekkelijke openbare ruimte met duidelijke begrenzing

Ruimtelijke schets De verbonden stad

44

De kaart is uitsluitend bedoeld om een indruk te geven, het is nadrukkelijk geen plankaart; er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend.

2040

3 4

1

2

6 5

3.4

Focusgebieden De komende jaren gaan we aan de slag met het herontwikkelen en opknappen van verouderde en 'versleten' gebieden en/of nieuwe gebiedsontwikkelingen. Deels zijn onze voornemens in de voorgaande thema-paragrafen al aan de orde gekomen; aanvullend lichten we hier e.e.a. per gebied nader toe. Het betreft: : 1. Binnenstad 2. Havenkwartier 3. Lariks 4. Kloosterveen 5. Assen-Zuid 6. Toeristisch Recreatieve Zone

45

BINNENSTAD OP WEG NAAR

2040

De winkelfunctie in de binnenstad staat onder druk met leegstand als gevolg. Daarom sturen we aan op een compacte binnenstad om de verblijfskwaliteit op peil te houden. Dit betekent dat de toekomstige binnenstad zich clustert binnen de driehoek Drents Museum, Kop van de Vaart en het Koopmansplein. Dit gebied is tevens de locatie bij uitstek als het gaat om publiekstrekkende functies. Het vernieuwde Koopmansplein fungeert daarbij als de huiskamer van Assen. Wonen kan een grote rol spelen bij de transformatie van leegstaand winkelvastgoed in het noordelijk deel van de binnenstad. Een groot deel van de vraag naar wonen ligt in een ontspannen stedelijk woonmilieu. De binnenstad biedt kansen voor een mix van appartementen en grondgebonden stadswoningen. Voor een aantrekkelijk ontspannen stedelijk wonen zijn aantrekkelijk, groene openbare ruimte met veel ruimte voor spelen, ontmoeten en langzaam verkeer van belang.

Ligging Binnenstad in Assen

Binnenstad als onderdeel van Groene stad van het Noorden

We zetten in groei in kwaliteit door de toevoeging van wonen en werken en door de aanwezige cultuurhistorie nog beter te benutten als kwaliteitsdrager van de stad. Dit vergroot de aantrekkelijkheid en het biedt kansen voor andere sectoren zoals toerisme, recreatie en cultuur. De binnenstad wordt steeds meer een beleefplek. We grijpen de transformatie aan om de versteende binnenstad te vergroenen. In de binnenstad kan met name het noordelijke gedeelte nog sterker bijdragen een de groene identiteit van de (binnen)stad. Dit zorgt tevens voor een aantrekkelijker woonmilieu in dit gedeelte van de binnenstad.

Binnenstad als onderdeel van Dynamische hoofdstad

Het versterken en compacter maken van de binnenstad en de transformatie naar wonen wordt verder uitgewerkt in de binnenstadsvisie.

FOCUSGEBIEDEN

Binnenstad als onderdeel van Verbonden stad

46

HAVEN KWARTIER OP WEG NAAR

2040

Het Havenkwartier is een verouderd deel van het Stadsbedrijvenpark. Het Havenkwartier heeft een aantrekkelijke ligging, tegen de binnenstad en nabij het station. Het geeft een voor Assen uniek industrieel karakter door de kade en de silo en biedt volop kansen voor een levendig ontspannen stedelijk woonmilieu; ook voor mensen uit de regio. In 2012 is een masterplan opgesteld om het gebied te transformeren naar een stedelijk woongebied. De ontwikkeling is toen niet van de grond gekomen, nu pakken we dat weer op. Door ontwikkeling van het Havenkwartier verbeteren we de kwaliteit en uitstraling van een verouderde plek. De ontwikkeling van het Havenkwartier biedt ook de kans om de verbinding tussen binnenstad en Marsdijk te verbeteren en om een stenige plek in de stad te vergroenen. Daarmee zetten we in op een verbonden, groene en dynamische stad.

Ligging Havenkwartier in Assen

Havenkwartier als onderdeel van Groene stad van het Noorden

De beoogde verandering van het Havenkwartier kost tijd. Na 2030 wordt de groei van het aantal huishoudens kleiner, daarom moeten we snel beginnen. De ontwikkeling van het Havenkwartier past uitstekend binnen de regionale verstedelijkingafspraken. We vragen ondersteuning bij Rijk en provincie. Met de ontwikkeling van het Havenkwartier en de toevoeging van nieuwe woningen in de binnenstad en het krimpen van de winkelvoorraad zal de verkeerscirculatie en ruimte voor parkeren in dit deel van de stad veranderen. Hoe gaan we om met de Weierstraat, hoe steken we de industrieweg over en wat wordt de functie van de Philipsweg? Deze zaken werken we uit in de nadere planvorming.

FOCUSGEBIEDEN

Havenkwartier als onderdeel van Dynamische hoofdstad

Havenkwartier als onderdeel van Verbonden stad

LARIKS OP WEG NAAR

2040 De Lariks was in de jaren '60 van de vorige eeuw de eerste van de grote naoorlogse uitlegwijken van Assen. De wijk een typisch voorbeeld van functionalistische stedenbouw uit de jaren '60 met rijwoningen, her en der scheidende groenstroken met voorzieningen en portiekflats waar weinig meer zichtbaar is van het oorspronkelijke landschap. Grote uitzondering is het voormalige landgoed Lariks dat midden in het zuiden van de wijk ligt. Her en der lopen nog oude linten en de zuidkant van de wijk wordt gevormd door de Vaart en historische bebouwing. Centraal in de wijk ligt winkelcentrum Nobellaan. De Lariks is nu een van de gebieden waar gemeente, Actium en Vaart Welzijn samenwerken aan vernieuwing van woningen en openbare ruimte en het organiseren van activiteiten en sociale projecten die de leefbaarheid vergroten. Binnen de Lariks heeft in Luchiesland-Zuid de afgelopen jaren wijkvernieuwing plaatsgevonden door Actium en de gemeente. Ook werkt Actium aan een grote verbeteroperatie in een ander deel van Lariks: de Zuid-Molukse buurt.

Ligging Lariks in Assen

Lariks als onderdeel van Groene stad van het Noorden

Voor Actium liggen er voor de komende jaren ook andere grote opgaven voor het verbeteren van de woningvoorraad in de Lariks. Ook de proeftuin aardgasvrije wijk ligt in de Lariks. Dit biedt de kans om de wijk te vernieuwen. Bij de aanpak van woningen wordt ook openbare ruimte aangepakt, er liggen in de wijk opgaven voor groot onderhoud en zijn er nog een aantal verouderde plekken, braakliggende locaties en verouderde panden, in de wijk. In de Lariks gaan we zowel verdichten als verdunnen waardoor meer variatie in woonmilieu ontstaat met een meer gevarieerd aanbod voor meerdere doelgroepen. Vanwege de vergrijzing hebben we speciale aandacht voor senioren en zorg. De Lariks wordt meer dan nu een wijk voor iedereen. We werken ook aan een meer klimaatadaptieve openbare ruimte met meer ruimte voor groen, ontmoetingen en fiets en voetganger.

FOCUSGEBIEDEN

Lariks als onderdeel van Dynamische hoofdstad

Lariks als onderdeel van Verbonden stad

KLOOSTER VEEN OP WEG NAAR

2040

De afgelopen tien jaar is de ontwikkeling van Kloosterveen vertraagd eerst door de crisis op de woningmarkt en later door stikstofcrisis. Actueel woningmarktonderzoek geeft aan dat er nu veel vraag is naar ruim en groen wonen. Kloosterveen is prachtig gelegen aan de westkant van Assen en omsloten door gebieden met veel recreatieve mogelijkheden. De wijk heeft uitstekende commerciële en maatschappelijke voorzieningen. Kloosterveen is goed ontsloten op het hoofdwegennet en heeft goede OV-verbindingen naar het station, Groningen en Friesland. Kloosterveen is uitstekend aangesloten op het centrum van Assen door meerdere autoverbindingen en fietsroutes. Wel is de realisatie van een derde hoofdontsluiting een noodzakelijke randvoorwaarde voor de doorontwikkeling van Kloosterveen tot aan de Norgervaart.

Ligging Kloosterveen in Assen

Kloosterveen als onderdeel van Groene stad van het Noorden

Kloosterakker wordt de nieuwste buurt van de wijk Kloosterveen met circa 500 woningen. Kloosterakker wordt een ruime groene wijk met een gevarieerd woningaanbod, rijwoningen, tweekapper en vrijstaande woningen in de koopsector, maar ook ongeveer een kwart sociale huur. Ongeveer een derde van de koopwoningen wordt via particulier opdrachtgeverschap gerealiseerd. De buurt is goed aangesloten op het bestaande deel van Kloosterveen en de voorzieningen aldaar. De wijk krijgt een groen karakter door twee oost-west lopende groen en waterzones en alle woonstraten worden voorzien van groen. Langs de Norgervaart komt een groenzone met ruimte voor waterberging, ecologie en recreatie. De groenzone is op twee plekken toegankelijk vanuit Kloosterakker. In Kloosterakker is veel aandacht voor klimaatadaptatie, water opvangen en vasthouden en aandacht voor groentypen die goed tegen nat en droog weer kunnen.

FOCUSGEBIEDEN

Kloosterveen als onderdeel van Dynamische hoofdstad

Kloosterveen als onderdeel van Verbonden stad

KLOOSTER VEEN OP WEG NAAR

2040

Na de ontwikkeling van Kloosterakker is er nog volop ruimte. In totaal is er in Kloosterveen nog ruimte voor circa 2250-2500 woningen (inclusief Kloosterakker). Deze woningen kunnen in een relatief lage dichtheid worden gebouwd waardoor een ontspannen woonmilieu in een groene buitenwijk zal ontstaan. Wel wordt er een diversiteit in dichtheid nagestreefd, waarbij langs de randen aandacht is voor de overgang naar het omliggende landschap. De ontwikkelingsrichting en verdere uitgangspunten voor de ontwikkeling van Kloosterveen worden omschreven in de structuurvisie Kloosterveen 2017-2035. Het tempo waarin de ontwikkeling zal plaatsvinden zal afhankelijk zijn van de vraag en het benodigde programma, ook in relatie tot binnenstedelijke ontwikkelingen.

FOCUSGEBIEDEN

ASSEN ZUID OP WEG NAAR

2040 Assen Zuid is een bedrijventerrein met een gemengd karakter voor grote en kleine bedrijven tot en met categorie 4.2. Het gebied is circa 55 hectare en biedt vooral ruimte voor grotere bedrijven met kavels van ca 1 ha en groter. Daarnaast zijn er grotere woonwerkkavels die geconcentreerd zijn aan de Graswijk. Er is een directe aansluiting op de A28 en via Graswijk is het werklandschap voor auto en langzaam verkeer aan de bestaande stad ontsloten. Werklandschap Assen Zuid is, samen met de nieuwe afslag van de A28, het TT-circuit en de Toeristisch-recreatieve zone (TRZ) onderdeel van een grote gebiedsontwikkeling aan de zuidzijde van Assen. De nieuwe afslag Assen Zuid is een aantal jaren geleden aangelegd als onderdeel van de FlorijnAs. Het werklandschap wordt momenteel bouwrijp gemaakt en de eerste kavels zijn verkocht, onder andere voor een nieuwe fabriek van de M&G Group.

Ligging Assen Zuid in Assen

Assen Zuid als onderdeel van Groene stad van het Noorden

Ontwikkelen vanuit duurzaamheid is conform de ontwikkelvisie uit 2011 één van de ambities van het werklandschap Assen-Zuid, waar onder meer een zonnepark is voorzien. De drager van het stedenbouwkundig plan voor het werklandschap is een robuust landschappelijk raamwerk. Dat raamwerk bestaat uit nieuwe en bestaande houtwallen, grasbermen, water en rietvelden langs de A28. Het raamwerk definieert de bedrijfsvelden en bepaalt in hoge mate de ruimtelijke kwaliteit en het landschappelijk karakter. Voor Assen Zuid is ook een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Voor bedrijven zichtbaar vanaf de A28 geldt een hoog beeldkwaliteitsregime passend bij de zichtbaarheid.

FOCUSGEBIEDEN

Assen Zuid als onderdeel van Dynamische hoofdstad

Assen Zuid als onderdeel van Verbonden stad

TOERISTISCH RECREATIEVE ZONE OP WEG NAAR

2040

De Toeristisch Recreatieve Zone (TRZ) ligt in de westelijke stadsrand, direct naast het TT-circuit en in de buurt van de Baggelhuizerplas. De TRZ heeft de potentie om Assen als toeristisch-recreatieve stad nog meer op de kaart te zetten. De ontwikkeling is een langgekoesterde wens voor het toevoegen van unieke, grootschalige initiatieven. Wel is het belangrijk dat een dergelijke activiteit niet conflicteert met de binnenstad. Samen met alle eigenaren en ontwikkelaars in het gebied, zoeken we naar een doorbraak om de vele initiatieven daadwerkelijk een impuls te geven. Daar waar mogelijk faciliteren we initiatiefnemers - al dan niet samen met de provincie - bijvoorbeeld op het gebied van acquisitie en positionering van Assen.

Ligging TRZ in Assen

In 2011 hebben de provincie Drenthe, de gemeente Assen, het TT Circuit Assen, natuurorganisaties, omwonenden, bedrijven en andere betrokkenen gezamenlijk een toekomstvisie op het TT Circuit Assen en omgeving (waaronder de TRZ) ontwikkeld. Tegelijkertijd met de toekomstvisie is een convenant voor de periode van 10 jaar opgesteld. Het belangrijkste uitgangspunt is dat plangebied zich mag ontwikkelen en de ondernemingen mogen groeien én het omliggende gebied een kwaliteitsimpuls krijgt én de ervaren geluidhinder in het plangebied afneemt. In februari 2021 hebben de convenantpartners besloten om het convenant zes maanden te verlengen om nader onderzoek te doen naar effectiviteit en haalbaarheid van maatregelen om de geluidhinder te verminderen. Deze maatregelen zijn het afgelopen jaar uit een studie naar voren gekomen.

FOCUSGEBIEDEN

TRZ als onderdeel van Groene stad van het Noorden

TRZ als onderdeel van Dynamische hoofdstad

TRZ als onderdeel van Verbonden stad

3.4

Opgaven en aandachtspunten op een rij Ter afsluiting van dit hoofdstuk treft u hieronder een overzicht van alle opgaven, aandachtspunten en voornemens zoals die in het voorgaande voorbij kwamen. Hoe en wanneer onze voornemens in concrete programma's en maatregelen vertaald gaan worden leest u in het volgende hoofdstuk.

53

PGAVEN EN UITGANGSPUNTE

Wonen en woonomgeving 1. Herstellen, revitaliseren, opknappen ‘versleten’ plekken (binnenstad, het Havenkwartier en oudere woonwijken als Lariks en de wijken langs de A28) 2. Zorgen voor een gevarieerd woonaanbod voor alle doelgroepen en voldoende doorstroommogelijkheden. 3. Tijdig inspelen op de toenemende groep ouderen en kwetsbaren, o.a. door ruimte te bieden aan zorgvoorzieningen in de wijken. 4. Zorgen voor voldoende dagelijkse voorzieningen, groen en plekken om te ontmoeten, te bewegen en te sporten. 5. Wijkcentra toegankelijker maken voor ouderen en minder validen. 6. Nieuwe woningen en bedrijven zijn energieneutraal. Binnenstad en winkels 1. Binnenstad vitaal houden met publiekstrekkende functies en een compacter kernwinkelgebied; clusteren publiekstrekkende functies tussen het Koopmansplein, de Vaart en de Brink (het publiekshart). 2. Versterken kwaliteit en belevingswaarde binnenstad; meer ruimte voor recreatie, cultuur en cultuurhistorie. Historische plekken die bijdragen aan de lokale identiteit van Assen en Drenthe beter benutten als drager voor ruimtelijke kwaliteit. 3. Benutten van de vrijgekomen ruimte in de binnenstad voor een nieuw, stedelijk woonmilieu. 4. Ontwikkelen verblijfsklimaat passend bij een prettige woonomgeving (groen, speel- en ontmoetingsplekken, bereikbaarheid). 5.

Voorzieningen in de binnenstad goed bereikbaar houden vanuit de regio en vanuit alle gebieden in de stad. 6. Dagelijkse voorzieningen blijven concentreren in de goed bereikbare en sterke wijkwinkelcentra; deze centra toegankelijker maken voor de fiets en voetganger met speciale aandacht voor de ouderen en minder validen. Werklocaties en bedrijvigheid 1. Geen nieuwe locaties ontwikkelen; de geplande bedrijventerreinen afronden en het huidige aanbod van bedrijventerreinen en kantoorlocaties aanpassen aan de toekomstige behoefte van de markt. 2. Vestigingsklimaat versterken door huidige bedrijventerreinen 'eigen profiel' te geven. Ongewenste concurrentie met de binnenstad zoveel mogelijk voorkomen. 3. Onderzoek naar geschiktheid Messchenveld II voor (extra) ruimtevragende bedrijven; evt. in combinatie met ruimte voor grootschalige energieopwekking. 4. Verduurzamen en vergroenen van de bedrijventerreinen om hitteeilanden te voorkomen. 5. Actief ruimte bieden aan innovatieve en arbeidsintensieve bedrijven. 6. Versterken MKB en ondernemerschap; m.n. in de zorg, ICT, toerisme en recreatie en onderwijs.

Onderwijs 1. Huidige aanbod aan basisonderwijs en middelbaar onderwijs behouden en versterken. 2. De toenemende samenwerking tussen het (praktijk)onderwijs en het bedrijfsleven faciliteren en stimuleren. Dit kan leiden tot meer lokale werkgelegenheid. 3. Ruimte bieden voor de komst van hoger onderwijs, aanvullend op het huidige aanbod. Energietransitie 1. Uiterlijk in 2050 willen we aardgasvrij zijn; dit is een gezamenlijke opgave van gemeente, huiseigenaren, bedrijven en woningcorporaties; samen inzetten op besparen, isoleren en duurzaam energie opwekken. 2. Verkennen mogelijkheden in de stad en het landelijk gebied voor grootschalige opwekking duurzame energie (zon en wind), met aandacht voor ruimtelijke kwaliteit; zo mogelijk in combinatie met natuurontwikkeling. 3. Verkennen nieuwe mogelijkheden om de stad van warmte te voorzien. 4. Met extra groen (bomen, bosjes landschapselementen) CO2 binden en tegelijk natuur- en belevingswaarden versterken. Klimaatadaptatie 1. Flexibel en adaptief inspelen op de snelle klimaatveranderingen. 2. Bij nieuwe projecten, ingrepen of werkzaamheden in de stad (openbare ruimte en particuliere terrein) kansen voor klimaatadaptatie inventariseren en benutten 3. Ruimte zo inrichten dat wateroverlast wordt voorkomen en hittestress en verdroging van onze natuur wordt tegengegaan (meer groen, minder verhardingen, wadi's en technische oplossingen).

4. Bevorderen adaptatiemaatregelen op particulier terrein (Actie Steenbreek, Groene Schoolpleinen, Natuurinclusief ontwikkelen). 5. Verduurzamen en vergroenen van bedrijventerreinen om hitteeilanden te voorkomen.

OPGAVEN EN UITGANGSPUNTEN

Groen en natuur 1. Behouden en versterken groen, natuur, groene (hoofd) structuren en landschappelijke kwaliteiten; m.n. behoud van bomen in de openbare en particuliere ruimte is belangrijk. 2. Vergroenen stad en het buitengebied; gericht op biodiversiteit, ecologische verbindingen, klimaatadaptatie, ontmoeting en beleving. Dit betekent dat de auto in de stad een minder dominantie positie krijgt in de openbare ruimte. 3. Ruimte bieden aan goede groen-, natuuren duurzame voedselproductie-initiatieven en initiatieven die gericht zijn op gezonde leefstijl en ontmoeting. 4. Ontwikkelen van aantrekkelijke groene verbindingen voor langzaam verkeer; in de stad en tussen stad en buitengebied. 5. Inzetten op natuur inclusief bouwen; particulieren en bedrijven stimuleren om hun terreinen en gebouwen groener te maken met meerwaarde voor de natuur. 6. Stimuleren van de transitie naar een natuurinclusieve kringlooplandbouw. Toerisme, recreatie en cultuur(historie) 1. Recreatie, leisure, cultuur en historie meer plek geven in de binnenstaden omgeving en laten bijdragen aan een binnenstad met meer kwaliteit 2. De Toeristisch Recreatieve Zone (TRZ) benutten voor grootschalige initiatieven op gebied van toerisme en recreatie, voor zover passend bij de ambities in de binnenstad. Mobiliteit 1.

Als hoofdstad van Drenthe en drager van het stedelijke netwerk, goed bereikbaar blijven vanuit de regio met de auto, het OV en de fiets. 2. Met verkeersmanagementsystemen, slimme technieken (zoals Mobility as a Service) en deelvervoer bereikbaarheid op orde houden zonder grootschalige investeringen in auto-infrastructuur. 3. Faciliteren van duurzame vormen van mobiliteit, zoals de fiets en elektrische mobiliteit. 4. Terugdringen van de dominante positie van de auto in de wijk, ten gunste van fietser en voetganger, waardoor er ruimte vrijkomt voor andere functies die de verblijfs-, beleef- en/of milieukwaliteit versterken. 5. Faciliteren en reguleren van 'slim en schoon' bestel- en bezorgverkeer; met zero-emissiezone in de binnenstad, en logistieke overslagpunten aan de randen van de stad (zoals in Assen-Zuid en Assen-Noord) 6. Beter verbinden van verschillende deelgebieden van de stad; waar mogelijk barrières weghalen; ontbrekende schakels invullen. 7. Streven naar directe buslijnverbindingen met de grotere kernen in de regio; versterken ketenmobiliteit naar kleinere dorpen en binnen de stad. 8. De stad en de wijken goed bereikbaar houden voor minder-validen en ouderen; veilige en overzichtelijke fiets- en wandelpaden. 9. Om de de reistijd per trein naar de Randstad en Zwolle te verkorten, zetten we in op versnelling van het bestaande spoor.

OPGAVEN EN UITGANGSPUNTEN

Gezondheid en sport 1. Passende invulling geven aan zorgpanden die leeg (komen te) staan 2. Inzetten op een breed en toegankelijk woon- en voorzieningenaanbod in de wijk voor ouderen en kwetsbaren. 3. Faciliteren van beweging in de openbare ruimte. 4. Faciliteren van ontmoeting en activiteiten op het gebied van welzijn, cultuur en sport; buurtbewoners uitnodigen om zelf met initiatieven te komen. 5. Langetermijnvisie ontwikkelen via Europese Interreg project I2I – From Isolation to Inclusion. Milieu 1. Verbeteren huidige milieukwaliteit (relatief weinig uitstoot van schadelijke stoffen en geluids- en geurhinder); zo nodig beleid ontwikkelen voor houtkachels 2. Werken aan een veilig, schoon en robuust watersysteem dat een bijdrage levert aan het tegengaan van hittestress, wateroverlast zoveel mogelijk voorkomt en water vasthoudt. 3. De bodem schoon en gezond houden en sturing sturing aan het gebruik van de ondergrond voor verschillende functies. 4. Visie ontwikkelen over circulariteit en het zuiniger omgaan met niet hernieuwbare grondstoffen.

OPGAVEN EN UITGANGSPUNTEN

VAN VISIE NAAR UITVOERING 4.1 4.2 4.3 4.4

Juridische uitwerking Integraal werken Sturingsfilosofie & participatie Financiering

58

VAN VISIE NAAR UITVOERING Juridische uitwerking

De opgaven en ambities die in deze visie benoemd staan zijn zelfbindend. Dat betekent dat de gemeente Assen zichzelf de taak oplegt om zich hieraan te houden, maar dat u hier als lezer geen juridische consequenties aan kunt verbinden. Voor zover de voornemens in deze omgevingsvisie – en de onderliggende visies – juridische vertaling in regels en verordeningen behoeven, gebeurt dat in het omgevingsplan, dat te zijner tijd door de gemeenteraad wordt vastgesteld. In het omgevingsplan worden de opgaven en ambities uit deze visie vertaald in juridische regels over de fysieke leefomgeving. Het omgevingsplan is de opvolger van o.a. de huidige bestemmingsplannen en een aantal gemeentelijke verordeningen. Het omgevingsplan is echter niet enkel een ‘bestemmingsplan-plus’; het plan biedt ook de mogelijkheid om regels op een vernieuwende manier op te stellen. Bijvoorbeeld door het opnemen van kwalitatieve voorwaarden in plaats van dichtgetimmerde regels. Per onderwerp en deelgebied hebben we hier keuzemogelijkheden voor. De ambities uit de omgevingsvisie zijn hierbij leidend. Het omgevingsplan zorgt ervoor dat de ambities uit de visie concreet worden vertaald in regels die gelden voor iedereen. Tot het moment dat het omgevingsplan is vastgesteld, gelden de huidige bestemmingsplannen als ruimtelijk-juridisch instrument.

Hoewel deze omgevingsvisie dus geen juridische status heeft, is hij nadrukkelijk bedoeld om duidelijke kaders te bieden voor het gemeentelijk beleid. Het is mede de taak van de raad om ons daarin scherp te houden. Zo zorgen we er samen voor dat we koers houden en doen wat we hebben afgesproken.

Integraal werken

In deze omgevingsvisie heeft u op diverse plaatsen gelezen dat het voorgestelde beleid nader wordt uitgewerkt in een ander document. Het gaat om drie soorten uitwerkingen: 1. Gebiedsvisies voor nieuw of te herontwikkelen gebieden, als bijvoorbeeld de binnenstad, de Lariks of het Havenkwartier 2. Thematische plannen, zoals de uitwerking van een woonvisie, groenvisie of bijvoorbeeld de uitwerking van de duurzaamheidsambities 3. Omgevingsprogramma’s, zoals bijvoorbeeld een plan om de luchtkwaliteit te verbeteren. In de maanden dat we deze visie maakten, waren/zijn een aantal thematische plannen en/of gebiedsvisies al uitgewerkt/vastgesteld of in voorbereiding. Voor een aantal thematische plannen en/of gebiedsvisies dient dit nog te gebeuren. De in het vorige hoofdstuk geformuleerde opgaven en aandachtspunten zullen in deze documenten verder worden uitgewerkt. Een schematisch overzicht van de thematische plannen en gebiedsvisies treft u op de volgende pagina. Met deze omgevingsvisie hebben we één samenhangende visie voor ons ruimtelijk beleid. Daarmee leggen we de basis voor een integrale manier van werken in uitvoering. Periodiek herijken Een omgevingsvisie is geen blauwdruk, maar een richtinggevend document op hoofdlijnen. De visie kijkt twintig jaar vooruit. Dat is een lange periode, waarin de wereld niet hetzelfde blijft.

Onze ervaringen in de uitvoering van beleid, nieuwe inzichten, veranderingen in de maatschappij, de markt en/of de gemeentelijke organisatie maken het nodig dat we onze ambities en plannen periodiek tegen het licht houden. Daarom zullen we de omgevingsvisie elke vier jaar herijken. Daarbij betrekken we dan opnieuw de stad en de gemeenteraad.

59

VAN VISIE NAAR UITVOERING Integraal werken

Beleid

Visie energie & landschap

Cultuur agenda

Toerisme- en recreatiebeleid

Regionale visies

Detail- en horecabeleid

Sociale agenda

Kloosterveen

Binnenstad visie

Assen-Zuid

TRZ

Havenkwartier

Gezondheid

Mobiliteit

Digitalisering Openbare orde & veiligheid

gebieden

Circulaire economie

Woonvisie

Ruimtelijk economische visie

Gebieden

Visie klimaatadaptatie

Sport akkoord

Verbonden stad

Warmte visie

Dynamische hoofdstad

Beleid

Groene stad van het noorden

RES

Erfgoed- & cultuurhistorie

Beleid

Groenvisie

Wijkvisies

De Lariks

Overzicht van de thematische plannen en gebiedsvisies ter uitwerking van de omgevingsvisie: Thematische plan/gebiedsuitwerking gereed Thematische plan/gebiedsuitwerking in voorbereiding Thematische plan/gebiedsuitwerking op te stellen

60

VAN VISIE NAAR UITVOERING Sturingsfilosofie

Assen mooier maken zien we als een opgave voor iedereen die Assen een warm hart toedraagt. We dagen iedereen uit om met initiatieven te komen en samen plannen te maken die bijdragen aan de ambities uit deze omgevingsvisie. Ook zullen we als gemeente zelf per opgave (thema) of project (gebied) relevante doelgroepen actief benaderen en op een passende wijze bij de verdere uitwerking en uitvoering betrekken; een en ander zoals is beschreven in de Asser visie op inwonersparticipatie ‘Samen maken we Assen sterk’ (2021). Vanuit de omgevingsvisie hebben we wel specifieke aandacht voor de jongeren in Assen – zij zijn immers de toekomst en de volwassenen van 2040. In deze omgevingsvisie beschrijven we onze ambitie om de komende jaren ontspannen stedelijkheid te creëren. Dit doen we door uitvoering te geven aan de drie leidende principes uit deze visie. Daar zullen we in de gebieden die we ontwikkelen en de thematische plannen die we uitwerken strak op sturen. We dagen initiatiefnemers uit om samen met ons de handschoen op te pakken om Assen nog mooier te maken en samen met elkaar plannen te maken die rechtdoen aan dat wat beschreven staat in deze omgevingsvisie. Bij de uitvoering van deze omgevingsvisie zal de gemeente daarom per opgave (thema) of project (gebied) bepalen welke doelgroepen betrokken worden, wat de belangen zijn en wat de wijze van participatie is.

Participatie

Met de komst van de omgevingswet veranderen zaken rondom participatie. Initiatiefnemers krijgen de mogelijkheid om zélf participatie te organiseren. De overheid heeft hierbij een toetsende rol of dat op een goede manier gebeurt. Dit noemt de omgevingswet het recht op initiatief.

Inwoners en andere belanghebbenden mogen van de gemeente verwachten dat de gemeente hen meeneemt in de afwegingen rondom keuzes en zorg draagt voor een zo gelijkwaardig mogelijk speelveld in de uitvoering van de Omgevingsvisie. Heldere informatievoorziening, duiding en duidelijke uitleg van keuzes zijn belangrijk. Deze informatie moet toegankelijk zijn voor iedereen. De gemeente Assen stemt van harte in met deze uitgangspunten. Bij de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van de stad is het uitgangspunt dat er gelijkwaardigheid is van de verschillende spelers in het ruimtelijk domein. Deze gelijkwaardigheid laten we terugkomen in de nog op te stellen participatieverordening welke samenhangt met de nieuwe mogelijkheden van de Omgevinsgwet.

61

VAN VISIE NAAR UITVOERING Financiering

Bij de ontwikkeling van de stad horen investeringen om de gewenste ontspannen stedelijkheid te kunnen realiseren. Hiervoor zullen in de komende decennia grote investeringen nodig zijn om een groene stad te zijn en te blijven, om onze duurzaamheidsambities te realiseren en de te (her) ontwikkelen woon- en werkgebieden te ontsluiten en de ruimtelijke kwaliteit van de stad te verfijnen. Financiële uitvoerbaarheid De ambities die zijn geformuleerd in deze omgevingsvisie dienen uitgewerkt te worden in een concreet programma. Hierin worden ambities vertaald naar uit te voeren maatregelen, acties en ingrepen. Daarbij is een kostenindicatie relevant evenals de aanzet voor de voorgestane ontwikkelstrategie vanuit de gemeente (actief dan wel faciliterend). Ook zal in het programma aandacht moeten zijn voor de dekkingsbronnen voor de geraamde kostenindicatie. Stedelijke transformatie kost geld, en de gemeente kan dit niet alleen dragen. Daarom wordt bij de uitvoering de verbinding gezocht met Rijk en provincie Drenthe. Hun mogelijke bijdragen krijgen in de ontwikkelstrategie eveneens een plek. Uiteindelijk zal deze uitwerking leiden tot een inzicht in de financiële uitvoerbaarheid van de ambities van de omgevingsvisie. De recente woningbouwimpuls voor de binnenstad en het Havenkwartier is hiervan een voorbeeld.

Na vaststelling van de plannen maken ze onderdeel uit van onze gemeentelijke begroting. Een meerjarenperspectief is een bruikbaar instrument om de realisatie van het einddoel in beeld te houden. In ons huidige meerjarenperspectief houden we bijvoorbeeld al rekening met een vervolg op Kloosterakker en een eerste fase van het Havenkwartier.

Kostenverhaal (op private partijen) Er is speciale aandacht nodig om het ontwikkelen in de bestaande stad mogelijk te maken met goede kwaliteit. De gemeente kan dat niet alleen en daarbij is essentieel in welke mate private partijen bij kunnen en dienen te dragen aan de ambities van de omgevingsvisie en het daarop gebaseerde programma. Op basis van de huidige Wet ruimtelijke ordening (Wro) en straks de Omgevingswet (OW) is de gemeente verplicht haar kosten te verhalen op private partijen die “bouwplannen” (Wro) of “kostenverhaalplichtige activiteiten” (OW) realiseren. Zo is bijvoorbeeld bij de structuurvisie Kloosterveen 2017-2035 tegelijkertijd een Nota Bovenplanse Investeringen vastgesteld, waarin het kostenverhaal voor Kloosterveen is onderbouwd. Gelijkwaardig aan deze methodiek zal ook voor andere ontwikkellocaties in de stad en voor andere ambities uit de omgevingsvisie de verhaalbaarheid van kosten in beeld worden gebracht en vastgelegd. Uitgangspunt daarbij is dat initiatiefnemers voor een proportioneel deel meebetalen aan de ambities van de gemeente. Voor bijvoorbeeld de onderdelen sociale woningbouw, parkeren en groen ligt gemeentebreed kostenverhaal voor de hand.

62

BIJLAGEN -

Visiekaart 2040 met straatnamen Inspiratiekaarten Omgevingsvisie Biografie van Assen Kwaliteiten van Assen Proces & Participatie

63

BIJ LAGE

VISIEKAART 2040 MET STRAATNAMEN

Netwerk dat bestaande stedelijke groenstructuren verbind met (natuur in) buitengebied Bestaande groenstructuren versterken Bossenstrategie en landschapselementen; dubbelgebruik mogelijk met energie (na 2030), Ecologisch energielandschap en/of parkachtig werklandschap met energieopwekking Stimulering kringlooplandbouw

Versterking binnenstad: groei in kwaliteit

Transformatie Havenkwartier Transformatie noordelijke binnenstad

Wijkvernieuwing, startend met Lariks Uitbreiding Kloosterveen

Vrijkomende plekken benutten voor meer diversiteit in de wijken Sterke wijken: aandacht voor verduurzaming bestaande en nieuwe woningvoorraad ….. Kloosterveen Gemixte werklocaties: versterking ruimtelijke kwaliteit en verduurzaming Nieuwe en/of courante bedrijventerreinen: blijvende focus op aanscherping profiel

Regionale (zorg)voorzieningen

Snelle infrastructuur auto Auto te gast in de stad Doorfietsroute Assen-Groningen Intercityverbinding Groningen-Assen-Zwolle

Aantrekkelijk groen netwerk als verbinding tussen binnenstad, wijken en buitengebied

Binnenstad als pleisterplaats voor de gehele stad Sterke wijkcentra

Dekkend aanbod sportvoorzieningen

ONTSPANNEN STEDELIJKHEID

BIJ LAGE

BIOGRAFIE VAN ASSEN

Van gehucht naar kloosternederzetting (… > 1259)

Kloosternederzetting binnen een regionaal netwerk (1259 – 1602)

Bestuurlijk hart van Drenthe (1602 – 1809)

Assen is ontstaan in het Drents Plateau. Een bijzonder landschap, bestaande uit esgronden, pingoruïnes, veengebieden en beekdalen zoals de Weiersloop en de Bosbeek. Zo’n 800 jaar geleden vestigden mensen zich langs de onverharde wegen in de kleine agrarische buurtschappen zoals Loon, Rhee, Peelo en Rolde, die uit slechts een paar boerderijen bestonden. En toch had Assen iets bijzonders, want in 1259 stond een belangrijke gebeurtenis aan de basis van de stad Assen.

Halverwege de dertiende eeuw verhuisde het vrouwenklooster Maria in Campis van Coevorden naar het relatief hoog en droog gelegen Assen. Een bijkomend voordeel van Assen was dat het omgeving was door (hoog)veengronden, zodat de kloostergemeenschap zich kon blijven richten op de ontginning van woeste gronden. Het kloostercomplex werd gebouwd op de oostelijke oever van de Weiersloop. Tezamen met het voorterrein van de Brink staat het kloostercomplex daarmee aan de basis van de ruimtelijke structuur van Assen.

Dankzij het vrouwenklooster werd de regionale bereikbaarheid van Assen sterk verbeterd. De gunstige ligging en de bereikbaarheid zorgde ervoor dat het provinciebestuur in 1602 naar Assen kwam. Het was het begin van Assen als bestuurscentrum. Hierdoor groeide Assen harder dan omliggende kernen. Zowel binnen als buiten het centrum waren er ingrijpende veranderingen in de ruimtelijke structuur, met de aanleg van het Asserbos (1765-1784) en het doortrekken van de Drentse Hoofdvaart tot het centrum (1780) als belangrijkste voorbeelden. De Drentsche Hoofdvaart en de Hoofdlaan die door het Asserbos liep zijn twee hoofdassen die tegenwoordig nog steeds beeldbepalend zijn voor de stedenbouwkundige structuur van Assen.

Stad der Paleizen (1809 – 1904) De aantrekkingskracht van het mooie, groene en goed omsloten Assen zorgde in 1809 voor de status van ‘stad van de eerste rang’. Ook werd Assen aangewezen als provinciehoofdstad. Gedeputeerden en leden van de ‘gegoede stand’ verruilden hun havezaten op het platteland voor grote herenhuizen langs de Vaart, aan de Brink en in het Van der Feltzpark. Dit stond in schril contrast met de alom aanwezige armoede in Assen en omgeving. Op het Aardscheveld (Lombok) wonen de armste inwoners tot ver in de eerste helft van de 20e eeuw in plaggenhutten. De aanwijzing van Assen als hoofdstad had grote invloed op de doorontwikkeling van de stad. Er kwam een eigen station (1870) en een treinontsluiting met Zwolle en Groningen en bovenlokale (overheids)functies als het Gerechtshof, de Rechtbank, belastingdiensten, scholen, een schouwburg en een toenemend winkelbestand voor meer regionale aantrekkingskracht.

67

Garnizoensstad (1904 – 1945)

In een stroomversnelling (1945 – 1970)

Nieuwe ruime en groene woonwijken (1970 – 2000)

Rond de eeuwwisseling groeide het inwoneraantal van Assen enorm. Assen was een prettige, groene en schone stad om in te wonen. In deze tijd kwam er ook meer aandacht voor de omstandigheden van de minder rijke bevolking. Er werden voor het eerst sociale huurwoningen gebouwd, voornamelijk ten oosten van de spoorlijn en ten noorden van het Noord-Willemskanaal. Het uitbreidingsplan van 1937 had veel invloed op de doorontwikkeling van de stad. Op de kaart zijn onder andere de contouren van het Stadsbedrijvenpark te zien.

In de jaren zestig kwamen de plannen voor Assen in een stroomversnelling, waarbij burgemeester Agter (1958) aangaf: ‘‘De gemeente is aangekomen op een keerpunt in zijn geschiedenis. Het oude bestuurscentrum, de oude garnizoensplaats groeit uit tot een moderne, middelgrote plaats.’’ Het was het startschot voor rigoureuze veranderingen. De wijken Lariks, Noorderpark en Vredeveld werden gebouwd. De komst van ruim 1000 Molukkers naar Assen in 1964 was het begin van een diversere bevolkingssamenstelling. De binnenstad kreeg een nieuw, modern jasje. Grote winkelketens kwamen naar Assen en tal van woningen, bedrijven, scholen en groenstructuren moesten hiervoor wijken. De binnenstad werd een echte plek om te winkelen.

In het structuurplan van 1964 voorzag men een groei richting de 75.000 inwoners. Op alle fronten was een schaalvergroting noodzakelijk. Er werd geïnvesteerd in de infrastructuur (onder andere werd de A28 aangelegd) en de stad trad een nieuwe stedenbouwkundige fase in. Assen werd niet meer op organische wijze per straat of per buurt uitgebreid, maar met complete woonwijken. Pittelo (1970-1975), Baggelhuizen (1972-1977), Peelo (1979-1988) en Marsdijk (1987-1999) zijn hiervan het resultaat. De nieuwe woonwijken werden gekenmerkt door het handhaven van bestaande landschapselementen. Er waren naar verhouding ruime kavels met laagbouw en veel groen. Assen ontwikkelde zich daadwerkelijk als een stad in het groen.

68

Groeistad voor gezinnen (2000 – 2010)

Betere verbindingen en nieuwe kwaliteiten (2010 – 2020)

Aan het begin van de eenentwintigste eeuw behoorde Assen tot de snelst groeiende kernen van Noord-Nederland. Jaarlijks kwamen er zo’n 1.000 inwoners bij. Deze trend was overigens al eerder ingezet. Het groeipercentage van de Asser bevolking lag vrijwel ieder jaar hoger dan het gemiddelde in Nederland en in Drenthe (zie grafiek bevolkingsontwikkeling, volgt).

De structuurvisie Hoofdstad Assen (2009) zette de ingezette lijn uit Assen Koerst door. Ondanks de economische crisis, was er nog altijd de verwachting en de ambitie dat Assen zou doorgroeien naar 80.000 inwoners. Dit leidde tot het programma en de bijbehorende structuurvisie FlorijnAs.

De visie Assen Koerst speelde in op deze (verwachte) groei en beschreef de gewenste toekomst van Assen in 2020. Het was het resultaat van een intensieve samenwerking tussen gemeente, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in Assen. De nadruk lag op een groei van de stad naar 75.000 á 80.000 inwoners in 2020. Deze groei was een belangrijk uitgangspunt in de Regio Groningen-Assen. Assen zou zich doorontwikkelen tot een echte stad waarbij het dorpse karakter van de stad behouden zou blijven. In fysiek opzicht zou de stad zich niet eentonig en versteend ontwikkelen, maar groen en speels en creatief van karakter. In sociaal opzicht werd ingezet op de culturele en actieve betrokkenheid van de inwoners in hun wijk, stad en bij elkaar.

Met het compensatiegeld voor de afgeblazen Zuiderzeelijn in 2007, kon geïnvesteerd worden in het verbeteren van de bereikbaarheid en de ruimtelijke en groene kwaliteit van Assen. We realiseerden onder andere de Stadsboulevard, het nieuwe station, de Blauwe As en Assen aan de Aa. Een belangrijk uitgangspunt was dat de verbinding van de stad met de Drentsche Aa, aan de oostkant van de stad, behouden zou blijven en verder versterkt zou worden.

Met name gezinnen wisten we weg naar Assen goed te vinden. Dankzij de aanleg van de nieuwe woonwijk Kloosterveen verhuisden veel gezinnen vanuit de regio naar Assen. In Kloosterveen vond men wat elders niet eenvoudig kon krijgen: een ruime, groene en bovenal betaalbare gezinswoning dichtbij stedelijke voorzieningen. Assen werd nog meer een gezinsstad en woonstad. Ook in andere opzichten maakte Assen een groei door. Het bevaarvaar maken van de Vaart gaf in stedenbouwkundig opzicht een flinke impuls aan de stad. Bewoners en bezoekers vonden via deze nieuwe entree haar weg richting de binnenstad. Ook op gebied van onderwijs werd er flink geïnvesteerd. Diverse basis- en middelbaar onderwijsgebouwen werden aangelegd.

Ook de binnenstad kreeg een impuls. Het zuidelijk gedeelte van de binnenstad kreeg gedeeltelijk haar historische karakter terug. De Brink werd weer een echte beleefplek voor de inwoners en bezoekers, net zoals dat vroeger het geval was. Het groene, historische karakter van De Brink, de Zuidersingel en de Oostersingel werd beter zichtbaar gemaakt. De Nieuwe Kolk werd volledig vernieuwd en de transformatie van het Drents Museum haalde toonaangevende tentoonstellingen naar Assen. Het noordelijk gedeelte van de binnenstad groeide uit tot het winkelhart van de stad. Er vond schaalvergroting plaats door de aanleg van de winkelcentra Triade en Cité.

In het programma Mijn Buurt Assen lag de focus op wijkvernieuwing. Samen met welzijnsorganisatie Vaart Welzijn, woningcorporatie Actium en de bewoners werkte de gemeente Assen aan sterke wijken.

69

BIO GRA

FIE

ASSEN 2000-2020

70

BIJ LAGE

KERNKWALITEITEN VAN ASSEN

1: Hoofdstad van Drenthe Assen heeft een sterke bovenregionale functie als hoofdstad en bestuurscentrum van Drenthe. Bovendien is de stad een van de dragers in het stedelijke netwerk Groningen-Assen. Assen heeft unieke recreatief-culturele voorzieningen zoals het Drents Museum, het Drents Archief, De Nieuwe Kolk, Podium Zuidhaege en natuurlijk het internationaal toonaangevende TT-circuit. Assen is een ondernemende stad. De binnenstad is van oudsher een regionaal centrum voor detailhandel en horeca. Buiten de binnenstad kent Assen bedrijven die vooroplopen in hun branche als het gaat om innovatie en ook op gebied van energie en duurzaamheid ontwikkelt Assen zich snel. Op strategische plekken langs de snelweg en het station is er bovendien voldoende ruimte voor bedrijven en kantoren om zich te kunnen vestigen en te groeien. 2: Ruime woonstad Assen heeft een goed en evenwichtig woningaanbod met betaalbare woningen voor alle leeftijden en inkomensklassen. Dit stelt inwoners in staat om verschillende stappen te zetten in hun wooncarrière. Van een stedelijke starterswoning in de binnenstad, naar een ruime gezinswoning in een van de groene woonwijken tot een ouderenwoning. Dit zorgt voor een aantrekkelijk woonklimaat met een geschikte woning voor iedereen, met de belangrijkste voorzieningen dichtbij. 3: Familiestad Assen is een stad waar gezinnen zich prettig en veilig voelen.

Dit komt door het ruime en betaalbare woningaanbod in een rustige en groene omgeving waar de voorzieningen op orde zijn. Daarnaast kent Assen een hoge mate van betrokkenheid in de wijk. Er wordt onderling samengewerkt, verschillende leeftijdsgroepen, religies en etniciteiten ontmoeten elkaar; individualisme heeft niet de overhand. Dit danken we onder andere aan de schaalgrootte van Assen; een fijne stad met een dorps karakter waar de mensen elkaar kennen en begroeten.

4: Zorgstad De zorgsector is van oudsher sterk vertegenwoordigd in Assen. Het Wilhelminaziekenhuis en de ontwikkeling van de geestelijke gezondheidszorg zijn belangrijke pijlers voor de positie van Assen als regionaal centrum. Daarnaast draagt de zorg sterk bij aan de werkgelegenheid in Assen. De zorgsector heeft Assen gevormd tot de stad die het is. Een zorgzame stad waarin mensen naar elkaar omkijken. In een programma als Mijn Buurt Assen zien we dit terug.

5: Compacte en complete stad Wie kijkt naar de kaart van Assen ziet een verbonden netwerk van dagelijkse voorzieningen zoals wijkwinkelcentra, gebedshuizen, basis-, middelbaar-, mbo- en hbo-onderwijsinstellingen, sport- en speelvoorzieningen en zorginstellingen. Vanwege de middelgrote schaal van Assen liggen deze voorzieningen voor iedere Assenaar snel en eenvoudig binnen handbereik. Dit maakt van Assen een erg compacte en complete stad met alle benodigde voorzieningen. 6: Stad der Paleizen Assen heeft vanwege haar status als kloosternederzetting en provinciaal bestuurscentrum een bijzondere historische structuur met de singels, de officierswoningen, de kazerne, de Brink met haar doorkijk naar het Asserbos en de Vaart als belangrijkste cultuurhistorische trekkers.

72

7: Stad in het groen Assen wordt omringd door hoogwaardige landschappen. Het Nationaal Park Drentsche Aa springt er hierbij uit wat betreft natuur en landschappelijke kwaliteit. Ook binnen de gemeentegrenzen is het groen een verbindende factor. Het unieke Asserbos is nationaal gezien een zéér oud sterrenbos op loopafstand van de binnenstad en de Baggelhuizerplas is voor iedere Assenaar dichtbij. Al dat groen zorgt voor een opvallend gezonde leefomgeving waar het in vergelijking met steden in de rest van Nederland een stuk koeler, rustiger en ruimer is. 8: Bereikbaar In de jaren zestig en zeventig is de basis gelegd voor de wegen- en fietsstructuur van Assen. De FlorijnAs heeft ervoor gezorgd dat Assen ook de komende decennia goed bereikbaar is en dat het verkeer binnen de stadsgrenzen goed doorstroomt. Assen is vanuit de regio zeer goed bereikbaar via de A28 en ontsluitingswegen zoals de N33. Hierdoor heeft het wegennetwerk een belangrijke economische functie voor de bedrijventerreinen. Via het spoor hebben bezoekers en werkenden vanuit Groningen en Zwolle de mogelijkheid om zeer frequent aan te komen op het prachtige nieuwe station. Daarnaast kent Assen veel fietspaden waarlangs bewoners en bezoekers uit de omgeving snel in de binnenstad zijn, zoals de doorfietsroute die Assen rechtstreeks met Groningen verbindt.

De binnenstad is zelfs over het water te bereiken via de historische Vaart en men kan doorvaren richting Meppel en Groningen.

9: Stad met een dorps karakter Assen is gelegen in de gelukkigste regio van heel Nederland: NoordDrenthe. Inwoners waarderen het rustige en diverse landschap en zijn toch altijd dicht bij de stad. Assen heeft het beste van twee werelden: het is niet te groot om elkaar uit het oog te verliezen, en niet te klein om er iets te beleven of te ondernemen. De stad heeft het karakter en de gemoedelijke sfeer van een dorp. Dit maakt van Assen een gezellige familiestad waar de mensen zich veilig voelen. Hierdoor is Assen uitnodigend voor iedereen en staan vriendelijkheid, betrokkenheid en ontmoeting hoog in het vaandel. 10: TT-stad Assen kent een aantal toonaangevende evenementen op recreatief en sportief gebied. De TT zet Assen jaarlijks in de wereldwijde spotlights en het bijbehorende TT-festival trekt bezoekers vanuit het hele land en Europa richting de binnenstad. En ook de DTM, MXGP, WK Superbike, Truck Star Festival en de Gamma Racing Days zorgen voor een grote trek van liefhebbers richting de stad. 11: Assen aan de Aa Er zijn in Nederland maar weinig mooiere buitengebieden te vinden dan dat van Assen, met zijn rijke variëteit aan verschillende landschapstypen. Via het fiets- en wandelnetwerk is men uit de binnenstad binnen enkele minuten midden in het Nationaal Park Drentsche Aa. Ook het Fochteloërveen en het ontgonnen heidelandschap van het Zeijerveld zijn nabij.

73

BIJ LAGE

PROCES & PARTICIPATIE

Proces & participatie

Bij de totstandkoming van de omgevingsvisie hebben wij gesproken met inwoners, ondernemers, belangengroepen en andere belanghebbenden over de toekomst van Assen. Hieronder volgt een beschrijving van dit participatieproces.

Fase 1: De startnotitie, het ophalen van kwaliteiten en ambities van de stad Het participatieproces is begonnen in 2017 met het opstellen van een startnotitie. Vanuit de toenmalige raad is opdracht gegeven om in deze startnotitie in gesprek te gaan met de stad over de kwaliteiten en de ambities van Assen. Dit geeft aan dat de omgevingsvisie meer moest worden dan een nietje door het bestaande beleid. De omgevingsvisie moest een actueel en breed gedragen toekomstbeeld schetsen voor de gehele gemeente. De activiteiten die we hiervoor hebben georganiseerd staan hieronder beschreven.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=8f7ceb4d-94f9-48da-920c-156075c62621