CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Transformatorstation Zeijerveen - ruimtelijke onderbouwing

Raadsvergadering 20 januari 2022, gemeente AssenBij agendapunt: Uitbreiding trafostation Zeijerveen24.466 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

720113 31 maart 2021

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing TenneT TSO / Enexis

Definitief v2.0

Duurzame oplossingen in energie, klimaat en milieu Postbus 919 6800 AX Arnhem Telefoon (088) PONDERA

Documenttitel

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing

Soort document

Definitief v2.0

Datum

31 maart 2021

Projectnummer

720113

Opdrachtgever

TenneT TSO / Enexis

Auteur

Marjolein Pigge

Vrijgave

Marjolein Pigge, Jorieke Letteboer

Pondera Consult

1

INHOUDSOPGAVE Inleiding

1

Aanleiding

1

Ligging plangebied

1

Geldend bestemmingsplan

3

Procedurele context

5

Leeswijzer

7

Beleidskaders

8

Rijk

8

Provincie Drenthe

10

Gemeente Assen

13

Huidige situatie

15

Beschrijving van het plan

21

Noodzaak uitbreiding

21

Uitbreiding in meerdere fases

22

Toelichting op het plan

23

Milieuaspecten

33

Bedrijven en milieuzonering

33

Geluid

34

Natuur

42

Elektrische en magnetische velden

49

Overig

51

Uitvoerbaarheid

60

Economische uitvoerbaarheid

60

Maatschappelijk uitvoerbaarheid

60

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

2

Bijlagen Bijlage 1 Geluidonderzoek Bijlage 2 Elektromagnetische velden Bijlage 3 Natuurtoets Bijlage 4 AERIUS-berekening

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

1

INLEIDING Aanleiding Enexis Netbeheer BV (hierna: Enexis) en TenneT TSO BV (hierna: TenneT) hebben het voornemen om het 110/220 kV-transformatorstation Zeijerveen in Assen uit te breiden. Het transformatorstation Zeijerveen is in beheer bij Enexis (middenspanningsgedeelte: 10/20 kV en hoogspanningsgedeelte: transformatoren 10/20/110 kV) en TenneT (hoogspanningsgedeelte: 110 kV en 220 kV). Het transformatorstation is één inrichting waarvan TenneT hoofdvergunninghouder is. Door de beoogde uitbreiding van Enexis op het station (en initiatieven in de omgeving en ligging van andere hoogspanningstations) is TenneT genoodzaakt ook aanpassingen te doen op het transformatorstation Zeijerveen. De uitbreiding waar het in deze om gaat is fase 2 van meerdere fases (zie ook hoofdstuk 4 voor een toelichting op de fases). Uitbreiding fase 2 vindt plaats binnen de hekken van het bestaande transformatorstation en binnen de bestaande bestemming en past qua geluidbelasting in het geldende bestemmingsplan en vigerende milieuvergunning. Uitbreiding van het transformatorstation Zeijerveen is noodzakelijk om de huidige en toekomstige energievoorziening te kunnen garanderen en het toenemend aantal duurzame energieprojecten in de provincies Drenthe en Groningen nu en in de toekomst aan te kunnen sluiten op het regionaal/landelijk energienet.

Voor de realisatie van de benodigde uitbreiding van het transformatorstation is in ieder geval een omgevingsvergunning noodzakelijk. De benodigde uitbreiding past niet in het geldende bestemmingsplan waardoor het planologisch wordt ingepast door middel van een afwijking van het geldende bestemmingsplan als bedoeld in artikel 2.1, lid 1, aanhef en onder c juncto artikel 2.12, lid 1, onder a, sub 3 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). De voorliggende rapportage dient als ‘goede ruimtelijke onderbouwing’ (hierna: GROB) in de omgevingsvergunning voor de afwijking van het vigerende bestemmingsplan.

Ligging plangebied Het transformatorstation Zeijerveen ligt ten (noord)westen van het centrum van Assen, ten westen van de rijksweg A28, ten oosten van de Assense woonwijk Kloosterveen en ten zuiden van het buurtschap Zeijerveen. Het transformatorstation is gelegen aan de Asserwijk 52 en wordt ontsloten met een uit- en inrit vanaf de Asserwijk. Uitbreiding van het station is gepland op het bestaande bedrijfsterrein van het transformatorstation. In Figuur 1.1 en Figuur 1.2 is de ligging van het transformatorstation Zeijerveen op kaart weergegeven.

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

2

Figuur 1.1 Ligging transformatorstation Zeijerveen (rode stip) in een ruimere omgeving

Bron: Google Maps Figuur 1.2 Ligging van het transformatorstation (blauw omlijnd)

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

3

Geldend bestemmingsplan Voor het plangebied geldt het bestemmingsplan “Bos en Golf”, vastgesteld op 30 mei 2013 door de gemeenteraad van Assen. In Figuur 1.3 is een uitsnede weergegeven van het geldende bestemmingsplan. Voor het plangebied geldt de enkelbestemming ‘Bedrijf – Transformatorstation’ (paars; het bestaande terrein). Figuur 1.3 Uitsnede geldend bestemmingsplan

Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl

De voor ‘Bedrijf – Transformatorstation’ aangewezen gronden zijn bestemd voor een transformatorstation en de bestaande bedrijfsgebouwen. In de bijbehorende bouwregels staat het volgende bepaald: 5.2 Bouwregels Op de voor " Bedrijf - Transformatorstation " aangewezen gronden mogen uitsluitend bouwwerken ten dienste van de bestemming worden gebouwd. 5.2.1 Gebouwen Voor het bouwen van gebouwen gelden de volgende regels: a) een gebouw dient binnen een bouwvlak te worden gebouwd; b) de bouwhoogte bedraagt ten hoogste de ter plaatse van de aanduiding 'maximale bouwhoogte (m)' aangegeven hoogte; c) de gezamenlijke oppervlakte van gebouwen bedraagt ten hoogste 1.500 m².

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

4

5.2.2 Andere-bouwwerken Voor het bouwen van andere-bouwwerken gelden de volgende regels: a) de bouwhoogte van erf- en terreinafscheidingen mag ten hoogste 2,50 m bedragen; b) de bouwhoogte van de overige andere-bouwwerken mag ten hoogste 12,00 m bedragen. Artikel 20 van het geldende bestemmingsplan bevat regels ten aanzien van onder meer bestaande afmetingen, afstanden en percentages, waaronder: 20.1 Bestaande afmetingen In die gevallen dat de bestaande goothoogte, bouwhoogte, oppervlakte en/of inhoud van bouwwerken, die in overeenstemming met het bepaalde in de Woningwet of de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht tot stand zijn gekomen meer bedraagt dan in de bouwregels in hoofdstuk 2 van deze regels is toegestaan, geldt die goothoogte, bouwhoogte, oppervlakte en/of inhoud in afwijking daarvan als maximaal toegestaan. Binnen de bestemming is een bouwvlak opgenomen (zie Figuur 1.4) waarvoor een bouwhoogte geldt voor gebouwen van 4 meter. Volgens artikel 23 van de regel van het bestemmingsplan geldt er een algemene afwijkingsregeling voor onder meer “afwijkingen ten aanzien van in het plan genoemde goothoogten, bouwhoogten, oppervlakte- en inhoudsmaten, percentages en afstandseisen, waarbij een overschrijding is toegestaan tot ten hoogste 10% van de goothoogten, bouwhoogten, oppervlakte- en inhoudsmaten, percentages en afstandseisen”.

Figuur 1.4 ligging bouwvlak transformatorstation

Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

5

Op en rond het terrein van het transformatorstation geldt op een aantal plekken tevens de dubbelbestemming ‘Leiding – Hoogspanning’. De voor ‘Leiding – Hoogspanning’ aangewezen gronden zijn mede bestemd voor een bovengrondse hoogspanningsleiding, het beheer en onderhoud van de hoogspanningsleiding, de bescherming van het woon- en leefklimaat in verband met de leiding. De bestemming is ook bedoeld voor masten en/of andere bouwwerken. Rondom het transformatorstation ligt een gebiedsaanduiding ‘geluidzone – industrie’ (uitgelicht vlak in Figuur 1.3). De gronden ter plaatse van de aanduiding zijn mede bestemd voor de bescherming en instandhouding van de geluidruimte in verband met de nabijheid van een inrichting als bedoeld in artikel 41 van de Wet geluidhinder. Alle ontwikkelingen op het terrein (voor zo ver geluid producerend dienen te passen binnen de geluidzone, anders is een herziening van de geluidzone noodzakelijk. De geluidbelasting op de grens van de geluidzone (voorkeursgrenswaarde) mag maximaal 50 dB(A) bedragen. Ter plaatse van het transformatorstation zijn geen archeologische waarden aanwezig. Afwijking van het bestemmingsplan De uitbreiding fase 2 past functioneel in het geldende bestemmingsplan. De uitbreiding in fase 2 wijkt samengevat op de volgende punten af waarvoor een afwijking van het geldende bestemmingsplan nodig is: •

gedeeltelijke bouw gebouwen buiten het bouwvlak;

•

overschrijding maximale bouwhoogte van 4 meter voor gebouwen;

•

overschrijding maximaal bebouwd oppervlak van 1500 m 2 voor gebouwen;

•

overschrijding bouwhoogte van 2,5 meter voor erf- en terreinafscheidingen;

•

overschrijding bouwhoogte van 12 meter voor andere-bouwwerken.

Procedurele context In deze paragraaf wordt ingegaan op de procedurele context van het plan. Planvorm afwijkingsbesluit Omdat het planvoornemen niet past in het geldende bestemmingsplan is een planologische procedure benodigd om het plan mogelijk te maken. De initiatiefnemer is voornemens voor de uitbreiding van het transformatorstation een omgevingsvergunningaanvraag in te dienen voor afwijking van het bestemmingsplan. Via deze procedure (ex artikel 2.12 lid 1 sub a onder 3 Wabo) is het mogelijk om af te wijken van het geldende planologisch regime. Voorwaarde voor verlening van de vergunning is dat de activiteit niet in strijd mag zijn met een ‘goede ruimtelijke ordening’. Voorliggende ruimtelijke onderbouwing voorziet in de onderbouwing van de vergunningaanvraag. Relatie met de m.e.r. Het Besluit m.e.r. regelt wanneer een m.e.r.-procedure moet worden doorlopen. In de bijlage bij het Besluit m.e.r. is opgenomen welke activiteiten m.e.r.-plichtig zijn (onderdeel C) en welke activiteiten m.e.r.-beoordelingsplichtig zijn (onderdeel D). De activiteit is niet opgenomen in de onderdelen C of D van de bijlage bij het Besluit milieueffectrapportage. Er hoeft daarom geen MER of (vorm-vrije) m.e.r.-aanmeldnotitie te worden opgesteld.

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

6

Bevoegd gezag Op grond van artikel 20a, eerste lid, aanhef onder a, van de Elektriciteitswet 1998, valt het project voor wat betreft de uitbreidingen op het 220 kV deel van het transformatorstation onder de rijkscoördinatieregeling. Dit houdt in dat de voorbereiding en bekendmaking van diverse voor het project benodigde besluiten door de minister van Economische Zaken en Klimaat (hierna: EZK) worden gecoördineerd. De minister van EZK, kan op grond van artikel 20a, derde lid, bepalen dat voor een bepaald project de voorbereiding en bekendmaking van besluiten niet door hem worden gecoördineerd. De aanvraag hiervoor ligt bij de minister van EZK en wordt voor ter inzage legging van de ontwerpbesluiten verwacht. De gemeente Assen is daardoor bevoegd om over de omgevingsvergunning te beslissen. Verklaring van geen bedenkingen De gemeenteraad van Assen heeft bij besluit van 9 juni 2011 door toepassing van artikel 6.5, lid 3 van het Besluit omgevingsrecht (Bor) categorieën van gevallen aangewezen waarvoor geen verklaring van geen bedenkingen is vereist voor een procedure als bedoeld in artikel 2.12 lid 1 sub a onder 3 Wabo. De volgende categorieën van gevallen zijn aangewezen: •

de aanvraag is niet in strijd met rijks- en/of provinciaal beleid of het plan is al opgenomen in een geaccordeerde stedenbouwkundige visie;

•

er is sprake van een plan met beperkte ruimtelijke impact;

•

de aanvraag past binnen het gemeentelijk woningbouwprogramma;

•

de gemeentelijke plankosten overschrijden de € 10.000,- niet.

De uitbreiding van het transformatorstation past in geldende beleid voor de energietransitie en bijbehorende uitbreiding van de capaciteit van het elektriciteitsnet (zie ook hoofdstuk 2), Vanwege het aantal afwijkingen van het geldende bestemmingsplan hanteert de gemeente Assen het standpunt dat er geen sprake is van beperkte ruimtelijke impact en er is daarom een specifieke (ontwerp) verklaring van geen bedenking voor het project van de gemeenteraad noodzakelijk voor de procedure afwijking bestemmingsplan. Er wordt geen gebruik gemaakt van de algemene verklaring van geen bedenkingen. Coördinatieregeling Het is wenselijk de coördinatieregeling als bedoeld in paragraaf 3.6 van de Wet ruimtelijke ordening van toepassing te laten zijn op de voorbereiding van de besluitvorming voor dit project vanwege de druk die er staat op de energietransitie en het tijdig kunnen aansluiten van projecten door de netbeheerders. Door toepassing van deze coördinatie worden besluiten die met elkaar samenhangen gelijktijdig in procedure gebracht en worden daarover gegeven zienswijzen en ingestelde beroepen gelijktijdig afgehandeld. Er is dus geen bezwaarprocedure bij het bevoegd gezag en beroepsprocedure bij de rechtbank, maar alleen rechtstreeks beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State. Wel kunnen tegen de ontwerpbesluiten door eenieder zienswijzen worden ingediend.

Crisis- en herstelwet Hoofdstuk 1 van de Crisis- en herstelwet (Chw) gaat het over het stroomlijnen en versnellen van procedures voor besluiten van ruimtelijke en infrastructurele projecten, zoals omgevingsvergunningen op basis van de Wabo. Het stroomlijnen van procedures houdt onder meer een versnelde afhandeling door de Raad van State in en het vereiste om direct inhoudelijke beroepsgronden in te dienen.

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

7

Op basis van artikel 1.1. lid 1 Chw geldt de stroomlijning van procedures voor besluiten ter verwezenlijking van drie type projecten: •

projecten die vallen onder de categorieën ruimtelijke en infrastructurele projecten genoemd in Bijlage I;

•

projecten van Bijlage II;

•

projecten op basis van de bijzondere voorzieningen uit Hoofdstuk 2 Chw, te weten ontwikkelingsgebieden (afdeling 1, hoofdstuk 2 Chw) en "Lokale en (boven)regionale projecten met nationale betekenis" (afdeling 7, hoofdstuk 2 Chw) (zie Bijzondere voorzieningen).

De uitbreiding van het transformatorstation Zeijerveen door Enexis/TenneT valt onder projecten, zoals bedoeld in Bijlage I van de Chw, onder 1.6: “ontwikkeling en verwezenlijking van overige ruimtelijke en infrastructurele projecten ten behoeve van het transport of het leveren van duurzame energie” waardoor hoofdstuk 1 van de Chw rechtstreeks van toepassing is. Omdat er tijdsdruk zit achter de uitbreiding van het transformatorstation in verband met de energietransitie en de noodzaak duurzame energieprojecten aan te kunnen sluiten op het openbaar net, is het zeer wenselijk de procedure te stroomlijnen met gebruikmaking van de Chw. Het van toepassing zijn van de Chw dient vermeld de worden in besluitvorming en bekendmaking/publicatie.

Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk waarin het plan kort is toegelicht, wordt in hoofdstuk 2 het beleidskader weergegeven. Er wordt ingegaan op relevant nationaal, provinciaal en gemeentelijk beleid. In hoofdstuk 3 wordt de huidige situatie van het plangebied geschetst. Hoofdstuk 4 geeft een beschrijving van het plan, inclusief de andere fases. In hoofdstuk 5 worden de verschillende milieuaspecten beschreven en eventuele effecten weergegeven. Ten slotte wordt in hoofdstuk 6 de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid uitgewerkt.

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

8

BELEIDSKADERS Dit hoofdstuk beschrijft het beleid van het Rijk, de provincie en de gemeente op het gebied van duurzame energie en ruimtelijke ordening. Hierbij komen eveneens de nut en noodzaak van de bouw en uitbreiding van nutsvoorzieningen aan de orde, waarbij de doelstellingen van het Rijk, de provincie en gemeente voor duurzame energie en de distributie van deze duurzaam opgewekte energie zijn toegelicht.

Rijk Nationaal Klimaatakkoord (2019) Om de doelen te halen die in het Klimaatakkoord van Parijs (2015) zijn afgesproken heeft Nederland gewerkt aan een nationaal Klimaatakkoord. In het Klimaatakkoord, onder regie van het kabinet, maken bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden concrete afspraken over de maatregelen waarmee de CO2-uitstoot in Nederland gehalveerd kan worden. Verschillende sectoren denken mee over concrete plannen. De vijf sectortafels zijn: gebouwde omgeving, industrie, landbouw en landgebruik, mobiliteit en elektriciteit. Op 10 juli 2018 is het 'voorstellen voor hoofdlijnen' document gepresenteerd. In december 2018 is het ontwerp van het Klimaatakkoord gepresenteerd. De eerste maanden van 2019 rekende het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) de afspraken door. De doorrekeningen van het ontwerpKlimaatakkoord door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) toonden aan dat de reductieopgave van 49% gehaald kan worden. Op 28 juni 2019 is het definitieve Klimaatakkoord door het Kabinet gepresenteerd aan de Tweede Kamer.

Het centrale doel van het Klimaatakkoord is het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met ten minste 49% in 2030 ten opzichte van 1990, de verschillende sectoren (zoals gebouwde omgeving, mobiliteit, industrie, elektriciteit, landbouw en landgebruik) hebben hier hun eigen taak en rol in om dit gezamenlijk te bereiken. Aan de sectortafel 'elektriciteit' zijn afspraken geformuleerd die ertoe moeten leiden dat in 2030 meer dan 70% van de elektriciteitsproductie uit hernieuwbare bronnen komt. Een belangrijk doel is derhalve het vergroten van de productie van hernieuwbare energie. De omschakeling heeft impact op onze leefomgeving. Gemeenten en provincies hebben hierin met de aanpak van de Regionale Energie Strategieën (RES) een belangrijke rol. Daarbij steunt het kabinet de mogelijkheid voor bewoners om te kunnen participeren in lokale energieprojecten. De productie van hernieuwbare energie moet vervijfvoudigen. Concreet wordt hierbij gestreefd naar het opschalen van de elektriciteitsproductie uit hernieuwbare bronnen tot 84 TWh (terawattuur). De productie wind op zee moet worden uitgebreid, maar ook de productie zon en wind op land. In de hoofdlijnen staat als doel beschreven dat in 2030 via windenergie en zonneenergie op land 35 TWh wordt gerealiseerd.

De transitie naar een duurzaam elektriciteitssysteem stelt het bestaande elektriciteitssysteem en alle betrokken spelers voor nieuwe uitdagingen. In essentie gaat het om drie elementen: •

De productie van hernieuwbaar opgewekte elektriciteit kent grotendeels een gevarieerd patroon. Eenvoudig gesteld zijn zon en wind variabele, weersafhankelijke bronnen. Om

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

9

vraag en aanbod onder alle omstandigheden op elkaar af te stemmen zal een groter beroep gedaan worden op flexibiliteit van het systeem. Flexibiliteit zal moeten komen van alle mogelijke vormen van buffering in zowel tijd als omvang: opslag, demand side response, hybride elektrificatie, regelbare productie en flexibiliteit uit het buitenland via interconnectie. Grotere weersafhankelijkheid van het aanbod leidt ertoe er een grotere behoefte komt aan korte en lange termijn flexibiliteit. •

De transitie zal de vraag naar elektriciteit in volume en profiel doen veranderen. Elektrificatie is voor de industrie, gebouwde omgeving en mobiliteit een mogelijke route voor verduurzaming. De omvang en snelheid van elektrificatie hebben een grote invloed op de werking van het elektriciteitssysteem. Het toepassen van hybride oplossingen, inclusief allerlei vormen van buffering, kan significant bijdragen aan de benodigde flexibiliteit.

•

Hernieuwbaar opgewekte elektriciteit zal ingevoed en onttrokken moeten kunnen worden op het net. Dat stelt netbeheerders voor de uitdaging om tegen zo laag mogelijke kosten nieuwe bronnen en additionele elektrificatie te faciliteren door o.a. toereikende netcapaciteiten te bieden. Het stelt overheden voor de taak om dit ruimtelijk goed in te passen. Infrastructuren voor het transporteren, converteren en opslaan van elektriciteit, aardgas, biogas, waterstof, CO2 en warmte zullen ook op elkaar afgestemd moeten

worden. Met deze uitdagingen zal gedurende de transitie de leveringszekerheid op het huidige hoge niveau dienen te blijven. Energie-infrastructuur is voor de energietransitie sterk voorwaardenscheppend. De energieinfrastructuur (elektriciteit, (groen)gas en andere energiedragers) zal verder ontwikkeld moeten worden opdat tijdig voldoende capaciteit beschikbaar is. Tijdige en integrale ruimtelijke planning waarbij ook infrastructuur vanaf de start wordt meegenomen, is belangrijker dan ooit. Het optimaliseren en meer benutten van infrastructuur vereist nieuwe manieren van samenwerken met marktpartijen. Veel hiervan is al mogelijk binnen bestaande wetgeving, maar een verdere optimalisatie van regelgeving is hiervoor noodzakelijk. Aandachtspunten zijn verder het plannen en uitvoeren van proactieve netinvesteringen, waarbij het optimum gezocht wordt tussen de maatschappelijk laagste kosten en risico’s op overinvesteringen. Het realiseren van een passende energie-infrastructuur met voldoende capaciteit gaat dus hand in hand met de energietransitie. Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR)2 geeft het integrale ruimtelijke beleidskader van het Rijk weer. In dit beleidsstuk worden ruimtelijke nationale opgaves, doelen en belangen voor de komende tientallen jaren geschetst.

Ruimte voor het hoofdnetwerk voor (duurzame) energievoorziening en energietransitie wordt in het SVIR aangemerkt als een nationaal belang. Het Rijk stelt op het gebied van energie dat voor de opwekking en het transport van energie (ook over onze grenzen heen) voldoende ruimte gereserveerd moet worden. Het aandeel van duurzame energiebronnen als wind, zon, biomassa en bodemenergie in de totale energievoorziening moet omhoog en deze hebben relatief veel ruimte nodig. De ambitie is dat

“Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte”, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, maart 2012. Geraadpleegd van: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2012/03/13/structuurvisieinfrastructuur-en-ruimte 2

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

10

Nederland in 2040 een robuust internationaal energienetwerk kent en dat de energietransitie ver gevorderd is.

Ladder duurzame verstedelijking In artikel 3.1.6, lid 2 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is voorgeschreven, dat indien een bestemmingsplan 'een nieuwe stedelijke ontwikkeling' mogelijk maakt, in de toelichting van het plan een verantwoording daarvan moet plaatsvinden volgens de systematiek van de ladder voor duurzame verstedelijking. Dit houdt in dat inbreiding voor uitbreiding gaat. In de Ladder voor duurzame verstedelijking heeft het Rijk een motiveringseis opgenomen die aan de ene kant gericht is op zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en aan de andere kant op regionale afstemming om overprogrammering tegen te gaan. Omdat de voorgenomen uitbreiding op het bestaande transformatorstation plaats vindt wordt voldaan aan de Ladder. Conclusie rijksbeleid Het Rijk heeft hoge ambities met betrekking tot het vergroten van de opwek van duurzame energie. Op de opgewekte elektriciteit van deze duurzame energiebronnen aan te sluiten op het landelijk hoogspanningsnet, zijn nieuwe transformatorstations nodig. Ook dient de capaciteit van bestaande stations vergroot te worden. Het Rijk stelt bovendien dat er voldoende ruimte gereserveerd moet worden voor het transport van energie. Onderhavig plan draagt bij aan de uitvoering van het rijksbeleid. .

Provincie Drenthe In de provincie Drenthe geldt vanaf 3 oktober 2018 de “Omgevingsvisie Drenthe 2018” 3. Hierbij hoort tevens de “Provinciale omgevingsverordening Drenthe” met de bijbehorende regels.

Energieneutraal Drenthe De provincie Drenthe is in transitie naar een duurzame energievoorziening. De ambitie is om de provincie in 2050 energieneutraal te laten zijn. Hiervoor moet energie worden bespaard en hernieuwbare energie worden opgewekt. Om de opgewekte energie aan te sluiten op het elektriciteitsnet is een betrouwbare energievoorziening noodzakelijk.

Zorgvuldig ruimtegebruik De provincie Drenthe wil zorgvuldig omgaan met de beschikbare ruimte in de provincie. De werkwijze die wordt gehanteerd moet leiden tot zorgvuldig ruimtegebruik. De Ladder-methode helpt een goede afweging te maken bij het inpassen van ruimtebehoefte voor wonen, bedrijvigheid en infrastructuur. In de toelichting van bestemmingsplannen moet het toepassen van de Ladder worden gemotiveerd.

“Omgevingsvisie Drenthe 2018”, Provincie Drenthe, oktober 2018. Geraadpleegd van: https://www.provincie.drenthe.nl/onderwerpen/bouwen-wonen/omgevingsvisie/omgevingsvisie/ 3

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

11

Conclusie provinciaal beleid Voor de transitie naar een duurzame energievoorziening in de provincie Drenthe is naast het opwekken van energie ook het aansluiten van duurzame energieprojecten op het elektriciteitsnet van belang. Uitbreiding van het transformatorstation gebeurt zoveel mogelijk op het bestaande station zodat er zo weinig mogelijk uitbreiding buiten de hekken hoeft plaats te vinden. Onderhavig plan draagt bij aan het bereiken van provinciale ambities voor een duurzame energievoorziening. Er is sprake van een zorgvuldig ruimtegebruik vanwege het realiseren van de benodigde uitbreiding binnen het terrein van het bestaande station.

Regionale Energie Strategie Drenthe Vanuit het klimaatakkoord is de Regionale Energie Strategie (RES) voortgekomen. De nationale doelen en afspraken vragen om regionaal maatwerk. Hoe passen hernieuwbare opwek, opslag en de infrastructuur voor warmte en elektriciteit in de leefomgeving van mensen en dieren? Zowel boven als onder de grond? Ruimte is schaars. De nationale doelen zijn alleen te halen door regionaal samen te werken. Afspraken over bijvoorbeeld grote zonprojecten in de ene gemeente, hebben invloed op een buurgemeente. Ook op regionaal niveau hebben overheden, inwoners, bedrijfsleven, netbeheerders en maatschappelijke organisaties elkaars vakkennis, kunde of wettelijke bevoegdheden nodig. In het Interbestuurlijke Programma (februari 2018) spraken de overheden af een meerjarige programmatische nationale aanpak uit te werken met landsdekkende regionale energiestrategieën. Nederland is voor de uitwerking verdeeld in 30 ‘energieregio’s’. Afgesproken is dat de uit te werken strategieën uiteindelijk ruimtelijk geborgd worden via het omgevingsbeleid van gemeenten, provincies en Rijk en via het beleid van de waterschappen. Elke energieregio geeft invulling aan de afspraken uit het Klimaatakkoord, die zijn gemaakt aan de sectortafels voor Elektriciteit en Gebouwde omgeving.

Samen met maatschappelijke partners, bedrijfsleven, overheden en inwoners wordt per energieregio gekomen tot een regionaal gedragen RES. De RES geeft inzicht in: •

mogelijkheden voor regionale opwek en besparing;

•

die mogelijkheden vertaald naar keuzes in concrete plekken, projecten en planning;

•

een bod aan het rijk met de bijdrage aan de 35 TWh hernieuwbaar op land;

•

de afstemming omtrent warmtebronnen;

•

de gevolgen voor de energie-infrastructuur;

•

al gerealiseerde projecten en plannen.

De RES is een instrument om de ruimtelijke inpassing van de energietransitie met maatschappelijke betrokkenheid te organiseren. De RES is ook een manier om langjarige samenwerking tussen alle regionale partijen te organiseren, onder andere bij de voorbereiding en de realisatie van projecten. De samenwerking tussen provincie, waterschappen, gemeenten, de netbeheerders, het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en burgerinitiatieven, kan gezamenlijk gedragen keuzes bevorderen. De samenwerking kan daarnaast ook helpen bij het formuleren en vaststellen van omgevingsbeleid van gemeenten, provincies en Rijk, waarvoor de RES een bouwsteen is. In het omgevingsbeleid van met name gemeenten vindt integrale besluitvorming over de fysieke leefomgeving plaats, op grond waarvan vergunningen kunnen

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

12

worden verleend. Bedrijven en burgers krijgen meer zekerheid voor het doen van investeringen door de integrale besluitvorming. De RES is ten slotte een document waarin elke regio beschrijft welke energiedoelstellingen zij wil halen, op welke termijn en welke aanpak/strategie de regio hanteert om deze energiedoelstellingen te bepalen en te halen. De concept-RES-sen zijn landelijk voor 1 juni 2020 vastgesteld en definitieve vaststelling van de RES 1.0 door individuele gemeenteraden was gepland voor 1 maart 2021. De gemeente Assen valt in de energieregio Drenthe. In Drenthe valt de RES samen met de provinciegrenzen. Er is dus sprake van een samenwerking tussen 12 gemeente, de provincie, waterschappen en energiecorporaties. De RES Drenthe moet 3,45 TWh (terawattuur) opbrengen, dat is ongeveer 10% van de Nederlandse opgave tot 2030 en bijna 25% van het huidige totale energieverbruik in de RES-regio Drenthe. De ambitie van de gemeente Assen in de RES Drenthe is 0,19 TWh, bestaande uit zon op land en zon op dak. Impact RES 1.0 op elektriciteitsnet In het kader van de RES 1.0 is ook de impact op het openbaar elektriciteitsnet in beeld gebracht4. Op 14 transformatorstations blijkt er een knelpunt te zijn, daarnaast ontstaat op 3 stations een knelpunt voor 2025 en op 1 station na 2025.

De knelpunten zijn een gevolg van: beperkte capaciteit op de hoogspannings-/middenspanningsstations (HS/MS-stations) van Enexis en/of op het hoogspanningsnet van TenneT. Om de knelpunten, die ontstaan door het RES-bod, op te lossen zijn investeringen door Enexis en RENDO nodig: •

op 15 HS/MS-stations zijn uitbreidingen benodigd en mogelijk. Voor deze stations geldt dat de beschikbare capaciteit op het net van Enexis en RENDO pas benut kan worden na uitbreiding van het hoogspanningsnet van TenneT;

•

4 nieuwe HS/MS-stations moeten worden gerealiseerd om knelpunten op stations op te lossen.

Uitbreiding van HS/MS-station Zeijerveen is noodzakelijk om het RES-bod te faciliteren, in het RES 1.0 wordt al uitgegaan van de realisatie van de uitbreiding van Zeijerveen zoals onderbouwd in deze goede ruimtelijke onderbouwing. Van het totale RES-bod dient 378 MW aangesloten te worden op transformatorstation Zeijerveen. Conclusie Regionale Energie Strategie Drenthe Om de regionale opgave in de RES Drenthe voor duurzame energieopwekking van 3,45 TWh en de gemeentelijke opgave in de RES van 0,19 TWh te kunnen faciliteren en aan te sluiten op het openbaar elektriciteitsnet is uitbreiding van het transformatorstation Zeijerveen noodzakelijk.

“Netimpactrapportage RES 1.0 regio Drenthe”, Enexis Netbeheer, N.V. RENDO, TenneT, Netbeheer Nederland, december 2020. 4

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

13

Gemeente Assen Visie energietransitie In de Visie energietransitie5 is beschreven welke rol de gemeente Assen als lokale overheid kan en wil nemen, zodat samen met de bewoners en de bedrijven in de gemeente Assen de energietransitie gestalte gegeven kan worden. Op basis van de visie is door het college een flexibel actieplan vastgesteld en gericht op kansen zoals nodig in het snel veranderende domein. Het stellen van heldere doelen geeft duidelijkheid in afweging van mogelijkheden in bijvoorbeeld gebiedsontwikkeling, handhaving, vergunningverlening en stimuleringsregelingen. Assen wordt al herkend als een groene, duurzame stad. De duurzame ambities bekrachtigen dit beeld en geven duidelijkheid. De ambitie van de gemeente Assen is om lokale verantwoordelijkheid te nemen voor het mondiaal klimaatvraagstuk en zet in op verlaging van de CO2 uitstoot. Voor de gemeente worden twee doelstellingen onderscheiden: 1. voor de gemeentelijke organisatie: •

in 2030 klimaatneutraal (Parijsverklaring 2015);

2. voor de stad Assen: •

10% energiebesparing in 2020;

•

14% duurzame energie in 2020;

•

gebouwde omgeving klimaatneutraal in 2040;

•

gehele gemeente klimaatneutraal in 2050.

De gemeente heeft, samen met de netwerkbedrijven, een regisserende rol in distributie van duurzame energie. Het faciliteren van de aansluiting van duurzame energieprojecten behoort hier ook toe.

Beleidsvisie Omgevingsveiligheid Het beleidsveld omgevingsveiligheid (voorheen genoemd externe veiligheid) houdt zich bezig met de beheersing van activiteiten die een risico voor de omgeving met zich mee kunnen brengen. De gemeente Assen streeft met de Beleidsvisie omgevingsveiligheid6 naar een hoogwaardige kwaliteit van de leefomgeving. Een van de aspecten daarbij is veiligheid. In die zin draagt de gemeente Assen een belangrijke verantwoordelijkheid als het gaat om omgevingsveiligheid. Om zowel ruimte te bieden aan de ruimtelijke ontwikkeling van de stad als ervoor te zorgen dat er geen onnodige of onacceptabele veiligheidsrisico’s worden gelopen is het wenselijk om sturing te geven aan de situering van bedrijven met een risicocontour en aan ruimtelijke ontwikkelingen binnen bestaande risicocontouren of aandachtsgebieden. Daarom kiest de gemeente Assen voor gebiedsgerichte ambitieniveaus. Door onderscheid te maken in 5 6

“De Visie energietransitie - Naar een klimaatneutraal Assen - Visie Energietransitie 2016-2020”, 2016. “Beleidsvisie Omgevingsveiligheid”, Gemeente Assen, 2017

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

14

verschillende gebieden met verschillende ruimtelijke functies en daaraan gebiedsgerichte ambities te koppelen, combineert de gemeente Assen de gewenste veiligheidsniveaus optimaal met de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen. In deze omgevingsveiligheidsvisie worden de volgende gebieden ‘woonwijken’, ‘buitengebied‘ en ‘bedrijventerreinen’ onderscheiden. Voor woonwijken kiest Assen voor een maximaal veiligheidsniveau. Op bedrijventerreinen kiest Assen voor een grotere flexibiliteit om gewenste ontwikkelingen mogelijk te maken. Voor het buitengebied van het gemeentelijk grondgebied kiest Assen voor een veiligheidsniveau dat voor een groot deel gelijk is aan dat van bedrijventerreinen. Het plangebied maakt deel uit van het buitengebied. Conclusie gemeentelijk beleid De gemeente Assen zet zich sterk in voor verduurzaming binnen de gemeente. De gemeente heeft een faciliterende rol als het gaat om de aansluiting van duurzame energieprojecten. Onderhavig plan past dus binnen gemeentelijk beleid en draagt bij aan het bereiken van gemeentelijke ambities voor de energietransitie. In het kader van omgevingskwaliteit vraagt de uitbreiding van het transformatorstation om een veiligheidsniveau dat voor een groot deel gelijk is aan dat van bedrijventerreinen. In paragraaf 6.3 wordt nader ingegaan op het aspect externe veiligheid.

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

15

HUIDIGE SITUATIE Plangebied Het transformatorstation ligt ten (noord)westen van het centrum van Assen, aan de westzijde van de snelweg A28, ten oosten van de woonwijk Kloosterveen en ten zuiden van het buurtschap Zeijerveen. Het transformatorstation wordt ontsloten vanaf de Asserwijk. Uitbreiding van het station is gepland op het terrein zelf. Figuur 3.1 Impressie entree van het transformatorstation Zeijerveen, gezien vanaf Asserwijk

Bron: Google Maps Figuur 3.2 Bovenaanzicht van het huidige transformatorstation Zeijerveen

Bron: TenneT

Het transformatorstation betreft een gedeeld station van TenneT en Enexis. Het noordelijke deel (hoogspanning, 220 kV) van het station wordt beheerd door TenneT en het zuidelijke deel (voornamelijk midden- en laagspanning, 110 kV en 10 kV) door Enexis (zie Figuur 3.3).

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

16

Figuur 3.3 Indeling terrein station Zeijerveen (spanningsniveau)

220 kV 110 kV 10 kV

Figuur 3.4 huidige transformatoren op transformatorstation Zeijerveen

Bron: Enexis/TenneT

Op het terrein zijn transformatoren aanwezig, transformatorvelden en schakelgebouwen. Het terrein binnen de hekken is circa 47.700 m2 groot. De bebouwd oppervlakte van het terrein met het bestaande gebouw is circa 1.000 m2, voor het overige zijn er vooral bouwwerken geen gebouwen aanwezig. Het terrein is vooral voorzien van hal verharding onder en rond alle installaties. Ter plaatse van het gebouw is verharding aanwezig, alsmede enkele paden over het terrein. Het terrein is volledig omheind door een hekwerk van circa 3 meter met een poort aan de zijde van de Asserwijk.

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

17

Het huidige opgesteld vermogen op het terrein is als volgt (zie Figuur 3.4): •

twee Enexis 110/20 kV transformatoren van 30 en 40 MVA (roze: transformatoren T112 en T111);

•

twee TenneT 220/110 kV koppeltrans-formatoren van elk 200 MVA (geel: transformatoren T202 en T201).

Aan de zuidzijde, noordzijde en noordoostzijde sluit een bovengrondse hoogspanningsverbinding (220 kV) aan op het transformatorstation. Uitbreiding transformatorstation fase 1 De benodigde uitbreiding van het transformatorstation vindt plaats in fases. Op 9 december 2020 is de omgevingsvergunning voor de uitbreiding van het transformatorstation Zeijerveen fase 1 verleend De omgevingsvergunning is ook inmiddels onherroepelijk. De uitbreiding fase 1 wordt beschouwd als een autonome ontwikkeling en houdt de volgende onderdelen in (zie ook Figuur 3.5): •

uitbreiden 2 nieuwe hoogspannings-/middenspanningstransformatoren (2 maal 90 MVA) (Enexis);

•

bouw 1 E-house (Enexis);

•

aanleg van 1 transformatorveld (TenneT).

Figuur 3.5 Locatie nieuwe bouwwerken fase 1 (in rood zijn de onderdelen weergegeven)

Bron: Enexis

Woningen De meeste woningen in de omgeving liggen ten westen van het bestaande transformatorstation aan de Asserwijk en in de woonwijk Kloosterveen.

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

18

De dichtstbijzijnde woningen zijn de woningen Asserwijk 48 en 50 en 54 op een afstand van circa 85 meter tot aan de rand van het bestaande transformatorstation. De woningen Asserwijk 48 en 50 liggen binnen de geluidzone van het transformatorstation, de woning Asserwijk 54 niet. De dichtstbijzijnde woning in de wijk Kloosterveen is gelegen op circa 160 meter van de rand van het transformatorstation aan de westzijde. In Figuur 3.6 is op kaart weergegeven waar de woningen rondom het transformatorstation zijn gelegen. Figuur 3.6 Ligging woningen rondom transformatorstation

Bron: Pondera Consult

Infrastructuur Wegen De Asserwijk loopt aan de westzijde van het plangebied op een afstand van circa 110 meter van de rand van het transformatorstation, de onverharde Pitteloseweg loopt ten noorden van het plangebied op een afstand van circa 200 meter van het transformatorstation. Het zicht op het transformatorstation wordt vanaf deze weg ontnomen door bosschages. De snelweg A28 ligt ten oosten van het plangebied op een afstand van circa 600 meter. Aan de zuid en zuidoostzijde van het plangebied loopt een fiets-/voetpad genaamd het ‘Daan Huizingapad’ door het daar aanwezige bosgebied. Buisleidingen Op een afstand van circa 450 meter van het transformatorstation ligt een aardgaswinning locatie van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) met een veiligheidszone. Vanaf deze

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

19

locatie loopt een gasleiding op een afstand van circa 340 meter tot de rand van het bestaande terrein van het transformatorstation. Hoogspanningsleidingen Vanaf het bestaande transformatorstation lopen een drietal hoogspanningsleidingen (220 kV) van TenneT (naar het zuiden, het noorden en noordoosten). Water Buiten de hekken van het bestaande station lopen ten noorden, zuiden en oosten van het plangebied (buiten de hekken van het transformatorstation) schouwsloten. Figuur 3.7 Ligging Natura 2000 ten opzichte van het plangebied

Bron: Van der Goes en Groot

Natuur Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied is het Fochteloërveen op een afstand van circa 3,1 kilometer. Het ‘Witterveld’ en ’Drentsche Aa-gebied’ liggen beide op iets grotere afstand (zie Figuur 3.7). De uitbreiding van het station is niet voorzien in een gebied aangewezen als Natuurnetwerk Nederland (NNN), inclusief bijbehorende verbindingszones. Zonnepark De Lichtkiem Ten zuiden van het huidige transformatorstation is recentelijk zonnepark ‘De Lichtkiem’ gerealiseerd. Dit zonnepark heeft een oppervlakte van circa 3 hectare (circa 4,5 megawattpiek (MWp)), de panelen zijn 1.70 meter hoog. Om het projectgebied is een hekwerk van 1.80 meter hoog geplaatst. In Figuur 3.8 is de ligging van het zonnepark globaal aangegeven in rood, in Figuur 3.2 is de ligging van het zonnepark ook te zien. Het zonnepark is niet voorzien van een landschappelijke inpassing. Alleen de inpassing richting Asserwijk wordt relevant geacht en daar zorgt een bestaande laanbeplanting voor afscherming.

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

20

Figuur 3.8 Locatie zonnepark ten opzichte van transformatorstation

Bron: Google Maps

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

21

BESCHRIJVING VAN HET PLAN Noodzaak uitbreiding Transformatorstation Zeijerveen zorgt voor de elektriciteitsvoorziening in Assen en de regio. Het bestaande transformatorstation is in beheer bij (middenspanningsgedeelte: 10/20 kV en hoogspanningsgedeelte: 110 kV) en TenneT (hoogspanningsgedeelte: 220 kV). Zeijerveen is een belangrijke schakel in het landelijk elektriciteitsnet. Het is een van de weinige stations in de regio waarmee de koppeling met de zogenoemde ‘energiesnelweg’ gemaakt kan worden (aansluiten op 220 kV verbinding). Het huidige transformatorstation uit 1966 is onvoldoende uitgerust om de toenemende vraag aan (duurzame) energie aan te kunnen. Om deze en de toekomstige levering van (zonne- en wind) energie mogelijk te maken, wordt het transformatorstation aangepast en uitgebreid. Zo worden ook in de komende jaren duurzame initiatieven, zoals wind- en zonne-energie, in de omgeving mogelijk. Het totaal aan te sluiten vermogen op de locatie Zeijerveen bedraagt circa 378 megawatt (MW) aan nieuwe duurzame energieprojecten op basis van het eindbod RES-1.0 (zie ook paragraaf 2.3).

Om nu en in de toekomst te kunnen voldoen aan de aanvragen van nieuwe klanten, is uitbreiding van het transformatorstation noodzakelijk waarbij naast de uitbreidingen van Enexis, ook TenneT aanpassingen aan het transformatorstation zal verrichten om de elektriciteit via het elektriciteitsnetwerk te kunnen distribueren. Waarom geen nieuw transformatorstation op een andere locatie? Zoals aangegeven is het station Zeijerveen een belangrijk knooppunt in de elektriciteitsdistributie in Noord-Nederland. Dus om ook elders uitbreidingen en nieuwe stations te kunnen realiseren en het transport van elektriciteit te waarborgen dient Zeijerveen ook uitgebreid te worden. Uitbreidingen en nieuwbouw elders kunnen niet in plaats van een uitbreiding van Zeijerveen omdat er dan een volledig nieuw netwerk aangelegd zou moeten worden. Een nieuw netwerk is een veel grotere investering, kost een veel langere proceduretijd en bouwtijd en daar betaald uiteindelijk de afnemer (consument) aan mee. Aanleg van een volledig nieuw netwerk is dus vanuit het oogpunt van kosten, maar ook in het kader van een ruimtelijke ordening (aantasten nieuwe gebieden) onwenselijk. Een nieuw transformatorstation op een andere locatie in plaats van uitbreiding van Zeijerveen is dus niet aan de orde uit kostenoverweging en afbreukrisico.

Daarnaast is er op de locatie Zeijerveen ook nog ruimte voor de benodigde uitbreiding en het past binnen de planologische mogelijkheden van het terrein rekening houdend met de bestemde en vergunde geluidruimte. Uitbreiding van het transformatorstation Zeijerveen is dus noodzakelijk maar ook ruimtelijkplanologisch een logische keuze.

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

22

Uitbreiding in meerdere fases De totale uitbreiding van het transformatorstation wordt voorzien in een aantal fases waarbij de totale uitbreiding van beschikbaar vermogen uiteindelijk 310 MVA 7 voor Enexis zal bedragen (middenspanningsgedeelte en hoogspanningsgedeelte 110 kV) en 940 MVA voor TenneT (hoogspanningsgedeelte 220 kV). De beschikbare capaciteit van het transformatorstation wordt dus een vermogen van 1.250 MVA. De uitbreiding vindt in fases plaats binnen de huidige (en als zodanig bestemde) geluidzone. Middenspanning 10/20 kV en 110 kV hoogspanning (Enexis) Het huidige vermogen van het Enexis-deel betreft 70 MVA, waarbij 30 MVA beschikbaar (in bedrijf)8. Het beoogde totaal opgesteld eindvermogen van het Enexis-gedeelte bedraagt 490 MVA, waarbij 310 MVA beschikbaar (in bedrijf) is. Hoogspanning 220 kV (TenneT) Het huidige vermogen van het 220 kV-hoogspanningsgedeelte is 400 MVA van de koppeltransformatoren 220/110 kV (waarvan 200 MVA beschikbaar). Het beoogde totaal opgesteld eindvermogen van het hoogspanningsgedeelte bedraagt na realisatie van fase 2 drie maal 370 MVA en één keer 200 MVA waarvan 940 MVA beschikbaar. Fasering en globale tijdsplanning De te onderscheiden fases met beoogde tijdsplanning is als volgt: •

fase 0 (opgeleverd in 2019): 

•

uitbreiding middenspanning 10 kV-installatie in bestaande ruimte (Enexis);

fase 1 (vergunning onherroepelijk: oplevering 2021): 

uitbreiden 2 nieuwe hoogspannings-/middenspanningstransformatoren (2 maal 90 MVA) (Enexis);

•

bouw 1 E-house9 (Enexis);

aanleg van 1 transformatorveld (TenneT);

fase 2 (bouw en oplevering 2021-2022): 

2021: verwijderen 1 transformator (30 MVA, 40 MVA transformator blijft gehandhaafd) en uitbreiden met 3 nieuwe hoogspannings-/middenspanningstransformatoren (3 maal 90 MVA); dit betekent bouw 4 transformatorcellen (scherfwanden) voor de 3 nieuw te plaatsen transformatoren en 1 te verplaatsen transformator (Enexis);

2021: bouw 2 E-houses (Enexis);

2021: aanleg van 2 transformatorvelden (TenneT);

2021 (ingebruikname Q4 2021): plaatsen 2 nieuwe 220/110 kV koppeltransformatoren in geluidhuizen (370 MVA; TR203 en TR204) inclusief aansluiting op 110kV en 220kV installaties met nieuwe velden. De bestaande ‘oude’ 220/110 kV koppeltransformator (T202; 200 MVA) wordt buiten gebruik gesteld (TenneT);

2021: realisatie opstijgpunt en verkabeling verbinding vanaf station Marsdijk (oostzijde);

MVA is een eenheid die wordt gebruikt om het schijnbaar vermogen van een elektrisch wisselspanningcircuit, zoals een transformator, aan te duiden. 8 Transformatoren worden dubbel geplaatst, waarbij er altijd één in bedrijf is en de andere als back-up fungeert bij storing. Vandaar een verschil in opgesteld vermogen en in bedrijf zijnde vermogen. 9 = Electrical House, of wel ook wel ‘Power House’ genoemd. Een E-house is een (toegankelijke) prefab modulaire behuizing voor middenspannings- (MV) en laagspannings- (LV) schakelapparatuur en hulpapparatuur. 7

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

23

2021: het uitbreiden van het 110 kV en 220 kV railsysteem, incl. railaarders (TenneT);

2021: uitbreiding centraal dienstengebouw (CDG) door TenneT;

2022: vervangen ‘oude’ 220/110 kV koppeltransformator (200 MVA; TR202) door een nieuwe 220/110 kV koppeltransformator met transformatorcel/scherfwanden (370

MVA) (TenneT). Bouw en oplevering van fase 2 wordt verwacht in 2021/2022. Na gereedkoming bouw en oplevering is de testfase voor definitieve in gebruik name. De definitieve in gebruikname/eindoplevering wordt voorzien in (eind) 2023. Er is in eerdere instantie sprake geweest van een eventuele uitbreiding van het terrein in fase 3 aan de achterzijde van het station (oostzijde). Voor nu lijkt deze uitbreiding niet nodig waardoor hij ook niet meer verder wordt benoemd. Er is daarnaast sprake van een tijdelijke situatie omdat de huidige transformator TR202 van TenneT in een zeer slechts staat is. Deze tijdelijke situatie maakt geen onderdeel uit van deze procedure maar wordt in Kader 4.1 wel toegelicht. In het geluidrapport (zie bijlage 1) is de geluidbelasting van de tijdelijke situatie wel in beeld gebracht. Kader 4.1 Tijdelijke opstelling transformator TR202 Uit recent uitgevoerde monitoring door TenneT blijkt dat transformator TR202, die zich aan het einde van de technische levensduur bevindt, zo snel mogelijk vervangen moet worden. Hiermee kan een eventuele calamiteit of uitval voorkomen worden. TenneT is daarom voornemens een tijdelijke transformator te plaatsen in het midden van het station, direct ten zuiden van de huidige transformator TR202 (zie ook Figuur 4.1).

De tijdelijke opstelling is vooruitlopend op de uitbreiding fase 2 zoals beschreven in deze ruimtelijke onderbouwing. De tijdelijke plaatsing van de nieuwe transformator TR202 op een andere locatie maakt geen onderdeel uit van deze procedure. Als de nieuwe transformator TR202 op de tijdelijke locatie in bedrijf is genomen, zal direct de in slechte staat zijnde transformator (TR202) uit bedrijf worden genomen en worden verwijderd. De tijdelijke transformator zal in bedrijf blijven, totdat de transformatoren TR203 en TR204 zijn gerealiseerd en in bedrijf zijn genomen. Naar verwachting zal de tijdelijke transformator maximaal 1,5 jaar dienst doen op de voorgenomen locatie. Na die tijd zal deze transformator verplaatst worden naar de permanente locatie (locatie ‘oude’ TR202), waar deze ruimtelijke onderbouwing en bijbehorende aanvraag omgevingsvergunning ook in voorziet.

Toelichting op het plan De uitbreiding fase 2 bestaat uit het bouwen van 3 transformatoren (elk ingebouwd in een transformatorcel met aan 3 zijden scherfwanden), het verplaatsen van 1 transformator (ingebouwd in een transformatorcel met aan 3 zijden scherfwanden), 2 koppeltransformatoren (elk ingebouwd in een geluidshuis), de vervanging van een koppeltransformator (ingebouwd in een transformatorcel met aan 3 zijden scherfwanden), 2 E-houses, 8 transformatorvelden en bijbehorende voorzieningen, een opstijgpunt, uitbreiden van het 110 kV en 220 kV railsysteem inclusief railaarders en het uitbreiden van het centraal dienstengebouw (CDG). Ten behoeve van (ruimte voor de) de bouw van de E-houses en transformatoren, en de aanleg van ondergrondse bekabeling, aan de zuidzijde van het terrein dient de ter plaatse aanwezige bosjes (houtwallen) gedeeltelijk te worden gekapt en de bestaande terreinafscheiding te worden verplaatst.

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

24

Figuur 4.1 Onderdelen uitbreiding transformatorstation fase 2 en bijbehorende namen

Tijdelijke positie nieuwe transformator TR202 (zie kader 4.1)

Realisatie van het opstijgpunt, railsysteem en de railaarders past in het geldende bestemmingsplan dus daar wordt hier inhoudelijk niet verder op in gegaan. De uitbreiding van het transformatorstation wordt ook voorzien van de benodigde ondergrondse bekabeling op het eigen terrein van het transformatorstation. De aanleg van kabels is vergunningvrij en past in het geldende bestemmingsplan. Aanleg van de kabels maakt dus geen onderdeel uit van deze goede ruimtelijke onderbouwing, alsmede de aanvraag om omgevingsvergunning. Transformatoren (10/20/110kV) in transformatorcellen Door Enexis worden 3 nieuwe transformatoren gebouwd en 1 wordt verplaatst. De nieuwe transformatoren zijn in weergeven als T122, T123 en T124. Transformator T112 is een reeds bestaande transformator op het terrein en wordt verplaatst op het terrein. Alle 4 de te (ver)plaatsen transformatoren (serieproducten) worden geplaatst in daarvoor ontworpen transformatorcellen, welke grofweg bestaat uit een betonvloer met opstorting(en) en prefab wanden. Rond de nieuwe en de te verplaatsen transformatoren worden U-vormige scherfwanden geplaatst om de transformatoren en hun omgeving te beschermen tijdens

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

25

calamiteiten en om geluiduitstraling tegen te gaan. In Figuur 4.2 is een illustratie opgenomen van een transformator in een transformatorcel. Figuur 4.2 illustratie transformator/transformatorcel met bliksemafleiders

Bron: Enexis

Een transformatorcel (zowel de nieuwe als de te verplaatsen) heeft een oppervlakte van circa 150 m2 (12,8 x 11,7 meter) en is circa 6,5 meter hoog en heeft bliksemafleiders (bliksempieken) van maximaal 15 meter hoog. Bliksemafleiders zijn metalen staven die verticaal de lucht insteken. Ze worden geplaatst op componenten op het transformatorstation en steken boven de andere componenten uit. Tijdens onweer moet een bliksemafleider voorkomen dat er brand of kortsluiting wordt veroorzaakt, componenten beschadigen of worden vernield. Een transformator met transformatorcel is een bouwwerk geen gebouw zijnde. De realisatie van de transformatoren past in het geldende bestemmingsplan, alleen de te plaatsen bliksemafleiders overschrijden de maximale bouwhoogte van 12 meter voor andere bouwwerken en daarvoor is een (buitenplanse) afwijking van het bestemmingsplan noodzakelijk.

Koppeltransformatoren 220 kV/110 kV in geluidshuizen Met een koppeltransformator wordt de elektrische spanning verandert zodat netten en verbindingen met verschillende netspanningen (bijv. 220 kV met 110 kV) aan elkaar gekoppeld kunnen worden. Vermogen gaat aan één zijde de koppeltransformator in en komt er aan de andere kant weer uit, waarbij de spanning een vaste, vooraf bepaalde factor hoger of lager is gemaakt. Zonder transformatoren zou het huidige elektriciteitsnet onmogelijk zijn.

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

26

Figuur 4.3 Aanzicht transformatorcel met geluidshuis en portaal op vergelijkbaar TenneT-station

Bron: TenneT

Door TenneT worden twee nieuwe koppeltransformatoren TR203 en TR204 geplaatst. De twee nieuw te plaatsen koppeltransformatoren worden in geluidshuizen geplaatst, dit om de geluidsemissie te reduceren. De twee nieuw te plaatsen koppeltransformatoren met geluidshuizen zijn daarmee gebouwen. In Figuur 4.3 is als voorbeeld een bestaande TenneT transformator in een geluidshuis weergegeven ter illustratie. Het geluidshuis met transformator is in feite een transformatorcel bestaande uit scherfwanden met een vierde wand en een dak, waarbinnen de transformator zelf is geplaatst. De hoogte van het geluidshuis is minder hoog dan de scherfwanden van de transformatorcel zelf. De koppeltransformatoren, welke in de geluidshuizen staan, moeten worden gekoeld om oververhitting te voorkomen. Tussen de transformator en de koelers stroomt olie op een natuurlijke manier (zonder oliepomp). De overdracht van de warmte van de koeler gaat op natuurlijke wijze, er zijn geen ventilatoren op de koeler aanwezig. De koelers (bouwwerken) komen losstaand buiten de geluidshuizen te staan. In Figuur 4.4 is ter illustratie een koeler bij een vergelijkbaar geluidshuis op een vergelijkbaar transformatorstation te zien. Op de foto staat de koeler achter het geluidshuis. Op station Zeijerveen komt de koeler in verband met de beschikbare ruimte naast het geluidshuis te staan.

Een koppeltransformator in geluidshuis heeft een oppervlakte van circa 194 m2 (16,1 x 12 meter). De scherfwanden zijn 9,7 meter hoog, maar de hoogte van het geluidshuis in een transformatorcel is 5,5 meter hoog. Het aansluitende portaal wordt circa 13 meter hoog. De bij de koppeltransformatoren te plaatsen koelers hebben een oppervlak van circa 118 m2 (9,8 bij 12 meter) en een hoogte van circa 9,4 meter.

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

27

Eventuele bijbehorende bliksemafleiders (bliksempieken) worden maximaal 15 meter hoog. Figuur 4.4 Aanzicht koeler op vergelijkbaar TenneT-station

Bron: TenneT Een koppeltransformator in een geluidshuis is een gebouw. De bouw van de koppeltransformatoren in geluidshuizen overschrijdt de bouwhoogte voor gebouwen in het geldende bestemmingsplan van 4 meter. Het maximaal bebouwd oppervlak van 1.500 m2 voor gebouwen wordt met de realisatie van koppeltransformatoren in geluidshuizen ook overschreden. Het te plaatsen portaal en bliksemafleiders overschrijden de maximale bouwhoogte van 12 meter voor andere bouwwerken. Voor al deze afwijkingen is een (buitenplanse) afwijking van het bestemmingsplan noodzakelijk. De externe koeling behorende bij de transformatoren in geluidshuizen zijn bouwwerken die in het geldende bestemmingsplan passen.

Vervanging koppeltransformator 220 kV/110kV Naast het nieuw plaatsen van de transformatoren TR203 en TR204 in geluidshuizen wordt de bestaande transformator TR202 (zie ) vervangen. Deze transformator is verouderd, aan vervanging toe en zorgt voor een hoge geluidbelasting. Deze transformator wordt in deze fase vervangen door een nieuwe stillere transformator met een hoger vermogen. De te vervangen transformator TR202 wordt, net als de distributietransformatoren van Enexis, gerealiseerd in een daarvoor ontworpen transformatorcel, welke grofweg bestaat uit een betonvloer met opstorting(en) en drie prefab wanden (scherfwanden). Figuur 4.5 is ter illustratie opgenomen van een bestaande transformatorcel met een koppeltransformator op het 220kV deel van het station. Dit betreft overigens de bestaande transformator op Zeijerveen (TR201), welke niet zal worden vervangen.

Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing | 720113 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

28

Figuur 4.5 Bestaande koppeltransformator in transformatorcel

Bron: TenneT

Een koppeltransformator in de transformatorcel heeft een oppervlakte van circa 194 m2 (16,1 x 12 meter). De scherfwanden zijn 9,7 meter hoog. Het aansluitende portaal wordt circa 13 meter hoog. Eventuele bijbehorende bliksemafleiders (bliksempieken) worden maximaal 15 meter hoog. Een transformator met transformatorcel is een bouwwerk geen gebouw zijnde. De realisatie van de transformatoren past in het geldende bestemmingsplan, alleen de te plaatsen aansluitende portaal en bliksemafleiders overschrijden de maximale bouwhoogte van 12 meter voor andere bouwwerken en daarvoor is een (buitenplanse) afwijking van het bestemmingsplan noodzakelijk.

E-houses Onderliggend plan bevat ook de realisatie van twee E-houses. Een E-house is een (toegankelijke) prefab modulaire behuizing voor middenspannings- (MV) en laagspannings(LV) schakelapparatuur en hulpapparatuur. In Figuur 4.6 is een voorbeeld opgenomen van een dergelijke E-house. Een E-house heeft een oppervlakte van circa 65 m2 (17,5 x 3,7 meter) en is circa 4,4 meter hoog.

720113 | Uitbreiding transformatorstation Zeijerveen – fase 2 Goede ruimtelijke onderbouwing 31 maart 2021 | Definitief v2.0

Pondera Consult

29

Figuur 4.6 Illustratie E-house

Bron: Enexis Een E-house is een gebouw. Met de bouw van de E-houses wordt het bouwvlak (gedeeltelijk) overschreden. De bouwhoogte van de E-houses overschrijdt de bouwhoogte voor gebouwen in het geldende bestemmingsplan van 4 meter. Het maximaal bebouwd oppervlak van 1500 m2 voor gebouwen wordt met de realisatie van de E-houses overschreden. Daarvoor is een (buitenplanse) afwijking van het bestemmingsplan noodzakelijk

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=d3660c41-a3ea-4b4a-9517-73e0a3f4e189