CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Programmabegroting_2024_gemeente_Assen juiste versie

Raadsvergadering 6 november 2023, gemeente AssenBij agendapunt: Programmabegroting 202422.379 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Deze trend stabiliseert zich momenteel. De GKB blijft tot 1 januari 2025 in haar huidige (GR) vorm bestaan. Daarna wordt de 2e lijns schuldhulpverlening voortgezet in een ander samenwerkingsverband. Het traject naar een zelfstandige GKB start in het najaar van 2023. De verwachting is dat de huidige gemeenten die nu diensten afnemen middels een dienstverleningsovereenkomst (DVO) ook zullen participeren. Enerzijds brengt deze transitie financiële risico's met zich mee, anderzijds is ook het doel om de financiële risico's na 2025 hiermee te kunnen beperken. Financiële risico’s Beschermd Wonen Assen verzorgt als centrumgemeente de uitvoering voor Maatschappelijke Opvang (MO) en Beschermd Wonen (BW). De negen gemeenten gaan regio Assen informeel splitsen in twee regio’s: Noord en Midden Drenthe en Zuidwest Drenthe. We verdelen de centrummiddelen voor MO en BW over deze twee regio’s volgens een eigen verdeelsleutel. We hebben afgesproken om de maatschappelijke opvang aan de Havenkade in Assen gezamenlijk in stand te houden tot en met 2025. Het nieuwe verdeelmodel voor BW was bekend, maar is door het uitstellen van het woonplaatsbeginsel aan verandering onderhevig. Medio 2023 wordt het nieuwe verdeelmodel bekend gemaakt. We gaan over een periode van 10 jaar van historische naar objectieve verdeling. We verwachten dat we in die 10 jaar toegaan naar een licht nadeel.

In hoeverre dit nadeel werkelijkheid wordt, hangt af van de zorgvraag. Er zijn meer klanten over gegaan van BW naar de Wet langdurige zorg (Wlz). Hoe het Rijk dit gaat afrekenen uit de integratie-uitkering weten we nog niet exact, er is een risico op een extra uitname. Zodra dit duidelijk is, informeren wij u hierover. Voor de jaren 2024 en 2025 nemen we een risicobedrag op omtrent de onzekerheid over de uitname van de Wlz. Ook wordt de onzekerheid veroorzaakt door de instroom van voornamelijk jongvolwassenen en de doorstroom binnen de BW indicatie in verband met de beschikbaarheid van passende woonruimten. Overige financiële risico’s zorgkosten en relatie met rijksmiddelen Wij houden u op de hoogte van de ontwikkeling van de zorgkosten. Toch kunnen we afwijkingen in absolute

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 78 van 156

zin bij de jaarstukken niet uitsluiten. De totale zorgkosten binnen de gemeente Assen, inclusief regionale middelen voor Beschermd Wonen, bedragen in 2024 ruim € 100 miljoen. Een afwijking van 1 % van de begroting is dus al € 1 miljoen. Nieuwe ontwikkeling van loonkosten binnen welzijn We zien bij veel subsidie partijen en inkooprelaties dat de kosten significant toenemen als gevolg van nieuw afgesloten cao’s. Bij het vernieuwen van deze subsidies en/of afspraken is de kans groot dat de kosten stijgen zonder dat wij hier volledig voor worden gecompenseerd. Dit heeft ook zijn uitwerking op het project IZA GALA; de door het Rijk toegekende middelen staan tot en met 2026 vast en worden niet geïndexeerd. Dit betekent dat bij het stijgen van de kosten deze middelen wellicht ontoereikend zijn. Daarnaast worden vanaf 2024 een groot aantal nieuwe aanbestedingen gedaan met zorgaanbieders, waarbij een groot risico bestaat dat de kosten toenemen en dat compensatie hiervan uit het gemeentefonds niet toereikend zal zijn.

Risico programma 4. Aantrekkelijk Assen

Bedrijfsvoering Veiligheidsregio Drenthe (VRD) In onderdelen van de bedrijfsvoering van de VRD zijn risico's geïnventariseerd. De VRD heeft geen eigen weerstandscapaciteit om mogelijke risico's op te vangen. Naast financieel algemene risico's (loon- en prijsontwikkeling boven compensatie) zijn er ook risico's over ICT en informatievoorziening (digitale verstoring/cybercrime) geïnventariseerd. Ook zijn er risico's met betrekking tot personeel en organisatie (oa. arbeidsmarktproblematiek). Daarnaast worden algemene risico's onderscheiden, zoals de ontwikkeling van energietarieven en klimaateffecten die invloed hebben op de primaire processen van de brandweer.

Risico programma 5. Samen werken aan Assen

Risicovoorziening pensioenverplichtingen(oud-) wethouders Het pensioen voor wethouders is geregeld in de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Wet Appa). We hebben een voorziening waaruit we de pensioenuitkeringen betalen. Jaarlijks berekent de Algemene Pensioen Groep (APG) de bedragen aan de hand van rente, leeftijd en sterftekansen van de verzekerden. Veranderingen van de rentestand zijn een risico. Als de rente daalt moeten we meer geld in de voorziening storten. En als de rente hoger wordt, neemt het risico af.

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 79 van 156

Risico's programma 7. Vastgoed en Grondbedrijf

Vastgoed - Ontwikkeling energietarieven De leverancier van elektra heeft het contract opgezegd per 1-1-2024. Voor aardgas eindigt het contract per 1-1-2025, er zijn geen verlengingsmogelijkheden. Dit betekent dat er een nieuwe Europese aanbesteding en inkoop plaats moeten vinden voor de levering van elektra en aardgas. De huidige partners hebben uitgesproken dat ook voor de komende periode 2024 -2027 tot gezamenlijke inkoop van elektra en aardgas over te willen gaan voor 24 maanden vast met een mogelijkheid tot verlenging van tweemaal met 12 maanden. Op dit moment loopt het aanbestedingstraject. De mogelijke financiële consequenties van deze aanbesteding schatten wij in op € 0,5 miljoen voor 2024 en € 1,0 miljoen voor 2025. Grondexploitaties Risico's op grondexploitaties vangen we op binnen de reserves grondbedrijf. Jaarlijks analyseren we bij de begroting per exploitatiegebied kosten, opbrengsten en risico's. Risico's die vallen onder onvoorzien dekken we in de weerstandsreserve van het grondbedrijf. Het bedrag bepalen we op basis van de IFLO-norm (Inspectie Financiën Lagere Overheden) en onderbouwen we met risicoanalyses. Indexatie huur Op 19 juni 2023 heeft de rechtbank Den Haag een uitspraak gepubliceerd over de vraag of het hoge CPI-percentage (14,5%) wel mocht worden gehanteerd.

De voorzieningenrechter oordeelt dat de stijging van de energiekosten (veroorzaker hoge CPI-percentage) als gevolg van de van de oorlog niet gezien mag worden als onvoorziene omstandigheid. De indexeringsclausule is juist een voorziening voor de situatie waarin de waarde van het geld daalt. Dat de inflatie aanmerkelijk hoger dan bij de totstandkoming van de huurovereenkomst was verwacht, maakt dit niet anders. Dit houdt in dat de verhuurder de huur dus niet met 14,5% kan verhogen. De uitspraak van de voorzieningenrechter is er slechts één, dus er is nog geen 'lijn in de rechtspraak'. Toch is het relevant om hier rekening mee te houden, want de kans bestaat dat andere rechters vergelijkbaar gaan oordelen. In dat geval staan de huurverhogingen die in 2022 en 2023 zijn doorgevoerd op losse schroeven. Op basis van een inventarisatie is het risico € 120.000. Dit heeft geen relatie met de al verstrekte compensaties.

Risico's programma 8..Algemeen financieel beleid

Gemeentefonds - Afnemende ruimte onder Btw-compensatiefonds-plafond De omvang van het Btw-compensatiefonds is sinds een aantal jaren gemaximeerd. Onder- en overschrijding van dat maximum worden verrekend met het Gemeentefonds. Met de ontwikkeling van de economie in 2023 zal het beroep op het fonds wijzigen. De ruimte onder het plafond zal dan ook wijzigen. De kans en de hoogte van het effect kunnen we niet voorspellen. Rentebeleid Europese Centrale Bank (ECB) De ontwikkelingen van de rente op de geld- en kapitaalmarkt laten een stijgende trend zien om de oplopende inflatie te beperken. De ECB heeft daarom maatregelen genomen door het verhogen van de

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 80 van 156

rentetarieven. Het huidige Europese rentepeil bedraagt 4,0%. De ECB heeft aangekondigd dat de rentetarieven zullen worden verhoogd zo lang als nodig is om de inflatie terug te brengen naar de doelstelling van 2% op middellange termijn. Het beeld van de inflatie op dit moment is nog boven de doelstelling en daarmee is de verwachting van verdere verhoging van rentetarieven in 2023 reëel. Of en in welke mate ook rentemaatregelen in 2024 aan de orde zal zijn zal vooral afhangen van de inflatieontwikkeling in Europa, macro-economische ontwikkelingen op het gebied van de groei van de economie en de oorlog in Oekraïne. We hebben op deze ontwikkelingen geanticipeerd door rekening te houden met een renteniveau van 4% voor het aantrekken van nieuwe leningen. Problematiek niet-taakgebonden kortingen rijk ('ravijn') Het Rijk heeft aangekondigd dat een nieuwe financieringsmethodiek met ingang van 2026 wordt ingevoerd. Tegelijkertijd wordt de omvang van het gemeentefonds met circa € 3,0 miljard oplopend naar € 4,1 miljard in 2028 neerwaarts bijgesteld. Dit betekent voor alle gemeenten een forse verlaging van de algemene uitkering met ingang van 2026. Voor Assen gaat het om een verlaging van circa € 12 miljoen in 2026 oplopend naar ruim € 16 miljoen in 2028. In het meerjarenbeeld 2026 en 2027 van de begroting 2024 is deze verwachting verwerkt.

Door de val van het Kabinet is het onduidelijk of en in welke mate het beleidsvoornemen van de nieuwe financieringsmethodiek en korting ook daadwerkelijk zal worden ingevoerd.

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 81 van 156

Kengetallen weerstandsvermogen

Weerstandscapaciteit Voor het bepalen van de weerstandscapaciteit is een aantal componenten als pro memorie meegenomen. De feitelijke weerstandscapaciteit is nog iets hoger. Uitleg over weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit leest u hier: https://www.nvrr.nl/wiki/9198/weerstandscapaciteit Bedragen x € 1.000

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 82 van 156

Weerstandsvermogen Het saldo van de beschikbare weerstandscapaciteit minus de benodigde weerstandscapaciteit voor risico’s geeft vervolgens de hoogte van het weerstandsvermogen weer. Voor de gewenste hoogte van het weerstandsvermogen hanteren we een kengetal / ratio. De gemeente Assen streeft naar een structurele ratio van minimaal 1,0 (ondergrens voldoende). De ratio voor het weerstandsvermogen bedraagt 3,7. De ratio is uitstekend. Kengetallen financiële positie

* Dit betreft een voorlopig cijfer. De belastingcapaciteitsratio is gebaseerd op de cijfers van het landelijk gemiddelde in 2023. De cijfers over 2024 waren bij de samenstelling van de begroting nog niet bekend.

Risicoduiding kengetallen financiële positie

Uitleg over kengetallen weerstandsvermogen leest u hier:

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 83 van 156

3.3. Onderhoud kapitaalgoederen Doel De belangrijkste kapitaalgoederen van de gemeente zijn wegen, riolering, water, groen en gebouwen. Exploitatie van deze goederen vergt onderhoud. In deze paragraaf zijn de beleidskaders voor instandhouding weergegeven. 3.3.1 Beleidskaders, financiële kaders en risico’s Algemene beleidskaders Het beheer van de openbare ruimte is gericht op een minimaal acceptabele verzorging van gemeentelijke eigendommen en risico gestuurd beheer. Hierbij gaat het om: wettelijke verplichting, dreiging bestuurlijke nalatigheid, niet meer kunnen instaan voor de veiligheid, dreiging van exploitatietekorten of kapitaalverlies of samenwerking met ander partijen of projecten. Groot onderhoud gebeurt conform de Agenda BOR (Beheer Openbare Ruimte). In de Agenda BOR (2017) zijn de beeldkwaliteitsniveaus opnieuw vastgesteld voor de verzorging van de Openbare Ruimte (IBOR). We herijken de IBOR. Financiële kaders en risico’s De kosten van instandhouding bestaan uit kosten voor onderhoud, kapitaallasten en beheer- en exploitatielasten. Om kapitaalverlies te voorkomen is de flexibiliteit in de onderhoudsbudgetten beperkt. Daarnaast leidt achterstallig onderhoud tot hogere onderhoudskosten dan bij tijdig onderhoud. De hoogte van de budgetten is mede afhankelijk van de gekozen beeldkwaliteit.

Hiervoor zijn diverse beheervisies opgesteld met beleidsdoelstellingen voor diverse kapitaalgoederen. De financiering van herinrichtingsprojecten bij einde levensduur nemen we op in de investeringsstaat zoals aangegeven in de Notitie Materiële Vaste Activa (Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten). Ook autonome ontwikkelingen zijn van invloed op de hoogte van de budgetten. Te denken valt aan de sterk stijgende energielasten en de boven trendmatige stijging van de beheer- en onderhoudslasten. In de begroting hebben wij rekening gehouden met deze ontwikkeling. De rest van dit hoofdstuk geeft per kapitaalgoed de relatie met het relevante beleidskader weer. Onderhoudsniveaus A hoogste en D laagste beeldkwaliteitsniveau

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 84 van 156

3.3.2 Onderhoud per beheercategorie Riool en waterzuivering (Programma Wonen in Assen) Beleid In 2019 is het Gemeentelijk Water- en Rioleringsplan Assen 2019-2024 (GWRP) geactualiseerd en vastgesteld. Hierin is de gezamenlijke visie en ambitie van gemeente en waterschappen over water in relatie tot ruimtelijke ordening vastgelegd. Om goed inzicht en prioritering te krijgen is een voortschrijdende planning (4 jaar) nodig, waarbij ook de werkvoorraad bepaald wordt (tot 10 jaar). Prioritering van projecten is een integrale afweging op basis van einde levensduur, slijtage, maatschappelijke vragen en functiewijzigingen. De planning stemmen we af met de programma’s Gebiedsgericht Werken (GGW) en Mijn Buurt Assen. De voorbereidingen voor het GWRP 2025-2030 zijn inmiddels gestart. Financiën en risico’s De lasten aan riolering zijn gelijk aan de baten uit rioolheffing. We schrijven investeringen in rioleringen af over de economische levensduur. Onderhoud aan riolering betalen we uit de onderhoudsvoorziening. Deze voorziening bedraagt eind 2022 €4,5 miljoen en is op voldoende niveau. In het rioolbeheer zijn geen afwijkingen in kwaliteitsniveaus, financiën en/ of risico’s door achterstallig onderhoud geconstateerd. Dit geldt ook voor de gemeentelijk waterwegen.

Begraven (Programma Wonen in Assen) Beleid Met begraven beogen we kwalitatief goed begraven op korte en lange termijn, het waarborgen van de begraaf capaciteit, het bieden van kwalitatief goede begraafplaatsen en het op peil houden van de bijdrage aan de groene kwaliteit van Assen. Het begraven moet voldoen aan de Wet op de Lijkbezorging. Het groenbeheer en padenonderhoud op de begraafplaatsen voldoen aan de afgesproken IBOR kwaliteitsniveaus. Financiën en risico’s De beschikbare middelen zijn voldoende om het onderhoud uit te voeren. Het systeem van kostendekkende tarieven is losgelaten om begraven in Assen betaalbaar te houden. Groenbeheer (Programma Wonen in Assen) Beleid De Groenstructuurvisie en Het Groene Frame zijn toetsingskaders en de basis voor de ontwikkeling van ruimtelijke- en groenplannen. Ook is de Groenstructuurvisie de kapstok voor de Groenbeheervisie. Deze visie geeft kaders voor het beheer van openbaar groen en richtlijnen voor dagelijks onderhoud. Ook de uitganspunten voor het opstellen van gebiedsgerichte beheerplannen zijn in de visie opgenomen. De Groenstructuurvisie actualiseren we in 2022. De daaruit volgende uitwerkingsplannen (bomen- en beheervisie) actualiseren we in de periode daarna.

De visie Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten heeft als doel om een kader te bieden in de openbare ruimte en om keuzes te maken rondom beheer, onderhoud en vervanging van speel- en ontmoetingsplekken. Deze visie vervangt het Stedelijk speelbeleidskader. De visie BOSS vergt meer aandacht voor beheer en onderhoud. Omdat steeds meer gebruik zal worden gemaakt van informele speelruimte (combinatie speel- en ontmoetingsplek) is extra aandacht rondom groenbeheer noodzakelijk om BOSS ook daadwerkelijk te stimuleren.

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 85 van 156

Medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt houden het onderhoudsniveau van het groen op peil. Burgers en instellingen kunnen zelf zorgen voor een ‘plus’ op het onderhoudsniveau van het groen in hun omgeving. De verzorgingsuitgangspunten en -niveaus van de openbare ruimte zijn vastgelegd in de Agenda BOR. Financiën en risico’s Het huidige budget is toereikend voor regulier beheer op basis van de afgesproken kwaliteitsniveaus. Hiermee renoveren of vervangen we verouderde groenvakken. Er is geen budget voor vervanging van grote boomstructuren. Bij areaaluitbreiding stellen we, zoals afgesproken in de Agenda BOR, vooraf de beheerbudgetten bij. Onduidelijk is of het budget voor groenrenovaties voldoende is. Wegbeheer (Programma Wonen in Assen) Beleid Het dagelijks beheer van straten en wegen vindt plaats op basis van de vastgestelde beeldkwaliteit. Het beheer en onderhoud van de verhardingen is gericht op het behoud van de verkeersveiligheid, duurzaamheid, comfort en aanzien. Het plannen van groot onderhoud en wegreconstructies bepalen we aan de hand van visuele weginspecties, restlevensduur onderzoeken, maatregeltoetsen en technische metingen. Onderhoud aan asfaltwegen is mede gericht op het voorkomen van kapitaalvernietiging.

Bij het opstellen van de integrale planning houden we rekening met (geplande) rioleringsprojecten, ontwikkelingsplannen, verkeerskundige projecten en projecten vanuit gebiedsgericht werken. Integraal prioriteren we instandhoudingsprojecten die voortkomen uit einde levensduur van de wegen, maatschappelijke opgaven en functiewijzigingen van de openbare ruimte. Het meerjarenprogramma bekijken over een periode van vijf jaar (beleidslijn Agenda BOR). Daaruit volgt ook een doorkijk naar het beschikbare budget op de middellange termijn. Financiën en risico’s De kaders van de Agenda BOR geven inzicht in de werkwijze van het beheer en onderhoud van verhardingen. De daaruit volgende lasten van groot onderhoud komen jaarlijks ten laste van de exploitatie. Risico gestuurd beheer (zie: Algemene Beleidskaders) kan plaatselijk tot kwaliteitsvermindering leiden. Hierdoor kan een verhoogd veiligheidsrisico voor verkeersdeelnemers ontstaan. In de oudere wijken neemt de noodzaak tot groot onderhoud en reconstructies toe. Deze hogere onderhoudskosten leggen in de toekomst een groter beslag op de algemene middelen. Overige infrastructuur (Programma Wonen in Assen) Beleid Het onderhoud is gericht op verkeersveiligheid, duurzaamheid, comfort en aanzien.

Groot onderhoud en vervanging vinden plaats op basis van conditiemetingen en technische inspecties en zijn gericht op het voorkomen van kapitaalvernietiging. Voor goed inzicht en prioritering maken we een voortschrijdende planning (10 jaar). Prioritering van projecten is een integrale afweging op basis van einde levensduur, slijtage, maatschappelijke vragen en functiewijzigingen. De planning wordt afgestemd met de programma’s Gebiedsgericht Werken (GGW) en Mijn Buurt Assen.

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 86 van 156

Kunst in de openbare ruimte (niet infrastructurele kunstwerken) maakt onze leefomgeving mooier, kan het historisch bewustzijn versterken en draagt bij aan de identiteit van onze stad. In 2022 is de Kunst & Cultuurnota 2021 - 2024 vastgesteld waar ook beeldende kunst in de openbare ruimte op basis van de percentageregeling en het onderhoud daaraan is opgenomen. Financiën en risico’s De beheerplannen geven inzicht in de werkwijze en lasten van het dagelijks onderhoud. In de product begroting zijn de vervangingsinvesteringen vanwege einde levensduur opgenomen. De stand van de voorzieningen groot onderhoud van kunstwerken (infrastructuur) is geactualiseerd en bedraagt eind 2022 € 3,2 miljoen. Dit is toereikend. Als beheerder hebben we de verantwoordelijkheid de openbare ruimte veilig te houden. De maatregelen die daarmee samenhangen leggen een groter beslag op de beschikbare financiële middelen. Om de maatregelen te kunnen uitvoeren binnen de financiële kaders voeren we sommige werkzaamheden en vervangingsprojecten in een later stadium uit. Dit is in lijn met de Agenda BOR. Maatschappelijk Vastgoed (Programma Vastgoed en Grondbedrijf) Beleid Bij de inzet van gemeentelijke gebouwen kijken we kritisch naar effectiviteit en efficiency. Een betere bezetting van gebouwen door bijvoorbeeld multifunctioneel gebruik kan leiden tot een kleinere vastgoedportefeuille.

In 2020 zijn zowel het Masterplan Klimaatneutraal Gemeentelijk Vastgoed als de Vastgoednota vastgesteld. In 2023 is dit Masterplan herijkt en vastgesteld. Het Masterplan maakt op hoofdlijnen inzichtelijk wat er nodig is voor de verduurzaming van de totale gemeentelijk vastgoedportefeuille. Daarmee is het een instrument om grip te krijgen op deze complexe en omvangrijke opgave. Hierbij kijken we naar de huidige staat van de gebouwen, energieverbruik en maatregelen om de gebouwen klimaatneutraal en ook aardgasvrij te maken. De Vastgoednota brengt alles rondom Vastgoedbeleid samen. Het maakt inzichtelijk welke gebouwen de Gemeente Assen in bezit heeft en wat kenmerkend is voor de vastgoedportefeuille. Verder bevat de Vastgoednota een bundeling van elementen die van belang zijn voor het managen van de vastgoedportefeuille. Voor een deel van deel van portefeuille betekent dit continuering van de huidige afspraken, voor een ander deel betekent dit dat er voorstellen moeten komen voor nieuw vastgoedbeleid als oplossing voor geconstateerde knelpunten. Financiën en risico’s Het vastgoed van de gemeente (niet zijnde de gebouwen in het grondbedrijf) heeft een redelijke conditie; niveau 3 van NEN 2767. Veiligheidsredenen liggen hieraan ten grondslag evenals het voorkomen van meerkosten van te groot verval van gebouwen (bijvoorbeeld vervolgschades van lekkages).

Eénmaal per drie jaar inspecteren we de gebouwen waarna we een meerjaren onderhoudsplanning (MJOP) opstellen. Deze MJOP is weer de opmaat voor een meerjaren investeringsplanning die we herijken als er aanleiding voor is. De investeringsplanning is de basis voor de onderhoudsvoorziening en de berekening van de benodigde stortingen in de onderhoudsvoorziening. Begin 2023 heeft een inspectie van alle gebouwen plaatsgevonden met als resultaat een nieuwe onderhoudsplanning. Deze onderhoudsplanning is actueel voor 2024. In 2026 vindt er weer een nieuwe inspectie plaats van alle gebouwen voor 2027 en verder

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 87 van 156

Overzicht beleidskaders

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 88 van 156

3.3.3 Tabel budgets (bedragen x € 1.000)

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 89 van 156

3.4. Financiering Doel Treasurybeleid in beeld We zorgen ervoor dat we altijd voldoende geld hebben om aan onze verplichtingen te voldoen. Hiervoor sluiten we als dat nodig is leningen af. We beheersen de geldstromen en risico's die hieraan verbonden zijn en houden de kosten van rente zo laag mogelijk. 3.4.1 Financieringsbehoefte en schuldpositie In de ramingen voor 2024 houden we rekening met het afsluiten van nieuwe leningen voor een bedrag van € 24,3 miljoen. Deze middelen zijn nodig om investeringen en de aflossing op bestaande leningen te financieren. Tabel 1. Ontwikkeling schuldpositie (bedragen x € 1 miljoen)

3.4.2 Visie en beleid, rentebeeld en rentekosten

Visie en beleid Ons rentebeleid is gestoeld op duurzaamheid, financiële stabiliteit en op het voorkomen van budgettaire schommelingen in de gemeentelijke financiële huishouding. Het interne rentebeleid en het daaraan gekoppelde renteomslagstelsel voldoen aan de voorschriften en bepalingen uit het BBV.

Rentebeeld De ECB heeft in 2022 en 2023 renteverhogingen doorgevoerd om de opgelopen inflatie te dempen. Het inflatieniveau in Europa is nog niet op het gewenste peil van 2% en daarom is de verwachting reëel dat de ECB aanpassingen gaat doorvoeren die passend zijn binnen de meest actuele ontwikkelingen. In onze aannames voor de samenstelling van de begroting houden we voor het aantrekken van nieuwe langlopende financiering in 2024 daarom rekening met een renteniveau van 4 %. In 2023 was dit 3 %.

Rentekosten We volgen de rekenregels in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Daarnaast kiezen we ervoor om rente te rekenen over de eigen financieringsmiddelen. Het totaal van de rentekosten wordt via de omslagmethodiek toegerekend aan gemeentelijke producten en diensten. Voor 2024 is de rente-omslag bepaald op 1,8 %

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 90 van 156

Tabel 2. Rentebegroting 2024 (bedragen x € 1.000)

3.4.3 Risicobeheer

Renterisico's Om risico’s en ongewenste budgettaire effecten van rentefluctuaties te beperken kent de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) een tweetal normen waar gemeenten zich in de uitvoering van het treasurybeleid aan dienen te houden. Dat zijn de renterisiconorm en de kasgeldlimiet. Daarnaast stelt de wet, eveneens met het oog op risicobeheersing, beperkingen aan het extern beleggen van overtollige financieringsmiddelen. Die liggen vast in de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden.

Renterisiconorm De renterisiconorm is het bedrag dat de gemeente in een jaar maximaal mag (her)financieren. Dit risico wordt op basis van de Wet Fido berekend als de som van de renteherzieningen en de aflossingen. Het risico mag niet groter zijn dan 20 % van het begrotingstotaal. Voor het begrotingsjaar 2024 is de norm € 71,1 miljoen. Tabel 3. Renterisiconorm 2024 (bedragen x € 1 miljoen)

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 91 van 156

Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet voor 2024 is € 30,2 miljoen. De kasgeldlimiet begrenst de netto kortlopende schuld van de gemeente. De gemeente mag maximaal 8,5 % van de begroting financieren met leningen die binnen 1 jaar worden afgelost. We maken bij de voorziening steeds optimaal gebruik van de gunstige rentestanden. We overschrijden de kasgeldlimiet in 2024 niet.

Schatkistbankieren Schatkistbankieren beperkt de eigen beleggingsmogelijkheden van de gemeente. Hiervoor is een wettelijke limiet ingesteld van 2% van het begrotingstotaal. Als we meer geld hebben dan het drempelbedrag roomt het Rijk dit af en stroomt dit in de ‘schatkist’ van het Ministerie van Financiën. Ons beleid is er op gericht op het voorkomen van overschrijding van de limiet. We zijn daarin afhankelijk van hoeveel geld er binnenkomt en het verloop. Hierdoor kunnen we schatkistbankieren niet op voorhand uitsluiten.

Kredietrisico Assen is terughoudend met lenen en garantstellen aan derden. Dit doen we alleen als we hiermee een publiek belang dienen en uw raad dit erkent. De verplichtingen moeten met voldoende zekerheden worden geborgd. Een overzicht van de aan derden verstrekte leningen leest u in de toelichting op de balans. 3.4.4 EMU-saldo Het EMU-saldo is de som van inkomsten en uitgaven van de Rijksoverheid en de decentrale overheden. De Europese Unie heeft bepaald dat het EMU-tekort van een land niet hoger mag zijn dan 3% van het bruto binnenlands product. Voor Assen is het EMU -saldo in onderstaande tabel weergegeven Overzicht EMU-saldo (bedragen x € 1.000)

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 92 van 156

3.5. Bedrijfsvoering Scope In het programma Bedrijfsvoering verantwoorden we alle kosten voor de ondersteuning van raad, college en het ambtelijk apparaat. De bedrijfsvoeringparagraaf geeft aanvullende informatie op het programma Bedrijfsvoering. De tabellen in deze paragraaf geven een beeld van de kosten van de bedrijfsvoering gesplitst in directe taken en ondersteuningstaken (overhead).

Kosten programma Bedrijfsvoering € 8,4 miljoen hoger De kosten van het programma bedrijfsvoering vallen € 8,4 miljoen (12%) hoger uit dan voorgaand jaar. Hierin is rekening gehouden met de verwachte loonsomontwikkeling en prijsstijgingen als gevolg van inflatie.

Inzicht in de kosten van de bedrijfsvoering

3.5.1 Uitgangspunten De loonsomraming in de Begroting 2024 is gebaseerd op de vastgestelde formatie en op verdere afzonderlijke besluitvorming op de formatie in 2023 en de Cao-gemeenten. De Cao gemeenten loopt van 2 januari 2023 tot en met 31 december 2023 en leidt in 2023 tot een gemiddelde loonstijging van 8,3%. Voor 2024 is gerekend met een verwachte loonontwikkeling van 5,7%. In de meerjarenprognose 2025-2027 is de volgende reeks voor loonontwikkeling aangehouden: 2025: 5,8%, 2026: 4,8% en 2027: 4,2%. Verder is rekening gehouden met de gevolgen van jaarlijkse periodieke verhogingen (salaristreden tot maximum van de schaal is bereikt) en het persoonsgebonden budget van € 500 per fte. Voor vergoedingen en toelagen aan het personeel is een (gemiddeld) bedrag van € 139 per fte beschikbaar. Naast de loonsom is voor beheerskosten binnen de bedrijfsvoering een aantal normbedragen van toepassing. Zo bedraagt het budget voor vorming en opleiding 1,4% van de loonsom en is voor de overige personeelskosten per team, zoals teamdagen, een budget beschikbaar. De toegepaste prijsindex op de prijsgevoelige bedrijfsvoeringbudgetten bedraagt 7,8%. Voor de in de meerjarenprognose 2025-2027 is de volgende reeks voor prijsontwikkeling aangehouden: 2025: 2,8%, 2026: 2,7% en 2027: 2,5%.

3.5.2 Inzicht in bedrijfsvoeringkosten De tabellen geven inzicht in de omvang van de bedrijfsvoeringkosten van het primair proces en de kosten van overhead. Personeelskosten van medewerkers en overige kosten die direct verband houden met de uitvoering van het beleid rekenen we tot de directe kosten. Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces rekenen we tot de overhead. Deze kosten bestaan uit alle loonkosten van de zogenaamde PIOFACH-functies (Personeelszaken, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Automatisering, Communicatie en Huisvesting), ICT-kosten, huisvestingskosten, uitbestedingskosten bedrijfsvoering en rentekosten die niet zijn toe te rekenen aan het primaire proces.

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 93 van 156

In de overheadkosten zijn geen huisvestingskosten opgenomen. Huisvesting die wordt gerekend tot de overhead heeft betrekking op kantoorruimten. Dit zijn ruimten voor de uitvoering van de algemene taken van de gemeentelijke organisatie en vallen onder het programma Vastgoed 3.5.3 Toerekening projectmatige dekking Met ingang van 2023 wordt er voor het toerekenen van uren aan projecten gewerkt met één integraal gemeentelijk uurtarief. Om onze interne tarieven af te kunnen wegen tegen externe inzet is het overheadpercentage verlaagt naar 50%. Hiermee komt het tarief voor 2024 uit op €119 per uur. 3.5.4 Openbaarheidsparagraaf Per 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. Deze wet vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo beoogt een transparante en actief openbaar makende overheid. Om actieve openbaarmaking goed te kunnen organiseren is het van belang dat de informatiehuishouding op orde is. Binnen de gemeente Assen gaat verder gewerkt worden aan het actief vergroten van kennis over duurzaam informatiebeheer en worden verdere stappen gezet om digitale informatie duurzaam toegankelijk te maken en te houden. De Wet open overheid wordt ingevuld op basis van het ambitieniveau 'Bescheiden Ambitieus' conform besluitnummer 120381-2022 in de openbare besluitenlijst van 12 september 2022. Naar verwachting zal dit in 2027 volledig operationeel zijn.

In 2024 wordt gestart met de implementatie op basis van de inventarisatie van de werkzaamheden. Openheid en transparantie zijn essentieel voor het vertrouwen tussen inwoners en gemeente. In 2024 blijft het mogelijk voor inwoners van Assen om een Woo-verzoek in te dienen. Lopende dossiers en het archief van de gemeente Assen zijn openbaar toegankelijk. Middeleninzet bedrijfsvoering (bedragen x € 1.000)

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 94 van 156

Toerekening kosten Bedrijfsvoering (bedragen x € 1.000)

Personeelsformatie (aantallen fte’s)

Investeringen (bedragen x € 1.000)

Indicatoren (conform BBV)

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 95 van 156

3.6. Verbonden partijen Inleiding De gemeente Assen heeft een aantal verbonden partijen die voor de gemeente taken uitvoert of met wie de gemeente samenwerkt om doelen voor de Asser samenleving te bereiken. Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke en publiekrechtelijke organisaties waarin wij een financieel én een bestuurlijk belang hebben. De totale bijdrage aan de verbonden partijen bedraagt voor 2024 € 30,1 miljoen. In deze paragraaf geven wij een overzicht van al onze verbonden partijen. Daarbij geven wij per verbonden partij inzicht in financiële aspecten, het bestuurlijk belang en/of het percentage aandelen. De Wet gemeenschappelijke regelingen is per 1 juli 2022 op een aantal onderdelen gewijzigd. De bedoeling van deze wijzigingen is om volksvertegenwoordigers meer invloed op de besluitvorming van deze samenwerkingsverbanden te laten hebben en deze beter te kunnen controleren. Ten aanzien van de bestaande gemeenschappelijke regelingen wordt met andere deelnemende gemeenten bekeken op welke wijze de regelingen daarop moeten worden aangepast. Hiervoor geldt een implementatieperiode van twee jaar.

3.6.1 Gemeenschappelijke regelingen

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 96 van 156

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 97 van 156

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 98 van 156

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 99 van 156

Programmabegroting gemeente Assen 2024

Pagina 100 van 156

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=4f9af9f9-e03a-49b0-9054-84780c623fb2