CConstaterende datAssen
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Plan van aanpak altijd-goed maatregelen - rapport

Raadsvergadering 30 juni 2022, gemeente AssenBij agendapunt: Plan van aanpak altijd-goed maatregelen10.661 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

[6]

gebruik te maken van collectieve aanbod acties. Dit helpt bij ontzorging van deze groep huishoudens omdat zij in dat geval niet individueel een aanbieder en het juiste product hoeven uit te kiezen. Complicerende factor is dat commerciële aanbieders tot nu toe zeer weinig collectieve aanbod acties ontwikkelen die geschikt zijn voor minderdraagkrachtige huishoudens. Minderdraagkrachtige huishoudens maken dan ook zelden gebruik van collectieve acties voor verduurzaming van hun woning. De gemeente Assen legt daarom in de komende periode verschillende mogelijkheden van collectieve aanbod acties naast elkaar. We zullen vervolgens - met de geleerde lessen van de RREWKlimaatroute actie in ons achterhoofd - een isolatieaanbod ontwikkelen dat weliswaar ook open staat voor niet-minderdraagkrachtige inwoners, maar waarbij we vooral proberen deze goed toegankelijk te maken voor de specifieke doelgroep minderdraagkrachtige inwoners. Door bijvoorbeeld inzet van een isolatiegift (zie onderstaand), door hulp te bieden bij de aanvraag van subsidie en krediet en door te kijken naar huur/lease oplossingen waardoor de eigen investering vooraf vervalt. Aanbod isolatiegift De provincie Drenthe werkt vanuit het Drents Isolatieprogramma aan een isolatiegift voor minderdraagkrachtige huishoudens. De gemeente Assen sluit zich hier in het kader van de aanpak energiearmoede bij aan.

De gemeente zet rijksmiddelen (Specifieke Uitkering voor energiearmoede) in om een groter aantal minderdraagkrachtige Asser woningbezitters een isolatiegift te kunnen geven. We zorgen onder de aanpak energiearmoede voor een passend communicatie- en adviestraject dat nodig is om minderdraagkrachtige inwoners te begeleiden richting aanvraag van de isolatiegift en zorgen met de provincie voor ontzorging bij de uitvoer van de isolatiemaatregelen. Aanbod sociaal krediet Dit is een aanbod waarmee financiering van investeringen in energiebesparing mogelijk wordt voor minderdraagkrachtige woningbezitters. De meeste bestaande financieringsvormen toetsen op het inkomen van de aanvrager en op kredietwaardigheid. Dit heeft tot gevolg dat een deel van de bewoners niet kan lenen voor energiebesparingsmaatregelen. Omdat de nationale overheid wil dat deze huishoudens gaan investeren in hun huis is de zogeheten Energiebespaarhypotheek bedacht. Hoewel de exacte voorwaarden nog niet bekend zijn, zal dit product ideaal zijn voor minderdraagkrachtige huishoudens. De Energiebespaarhypotheek is vooralsnog alleen beschikbaar voor inwoners van wijken die onder de Proeftuin Aardgasvrije Wijken vallen en voor de startwijken. Een alternatief is verstrekking van het zogeheten sociaal krediet.

Kredietbanken mogen geld verstrekken aan minderdraagkrachtige huishoudens als dat een maatschappelijk nut kent en de

[7]

risico’s beheersbaar zijn. Energiebesparende voorzieningen worden onder dit maatschappelijke nut geschaard. De GKB Assen staat hier open voor en biedt deze dienst ook al aan de gemeente Hardenberg aan. De bedragen zijn klein (ca. € 2.500,-), maar voldoende voor het isoleren van de meeste spouwmuren en vloeren. Zelfs met een aflossing binnen vijf jaar kan het meestal uit. Met sociaal krediet kan een huishouden zonder leencapaciteit wél lenen voor isolatie, meedoen en profiteren van de energietransitie. We willen beginnen met het aanbieden van 50 kredieten. Dat is het minimum aantal dat we de GKB kunnen vragen om te verzorgen. De kosten hiervan voor de gemeente zijn als volgt. De GKB regelt het geld (50 maal € 2.500,- is € 125.000,-). De gemeente Assen betaalt een debiteurenrisico van € 12.500,en betaalt € 9.000,- beheerskosten. Dat betekent dat Assen al voor € 21.500,- kan werken met het krediet dat de GKB tegen 2% aanbiedt . Zeer belangrijk bij het aanbieden van dit krediet is dat de buurtwerker met ieder huishouden doorspreekt of het verstandig is om dit krediet aan te vragen. Om te zien of de investering voldoende verlaging van de energierekening oplevert, maar ook om te bepalen of het aangaan van deze schuld past bij de financiële en persoonlijke situatie van het betreffende huishouden.

We willen uiteraard niet dat dit krediet stress oplevert of contraproductief werkt bij het oplossen van de schulden en sociale problematiek.

Onderdeel 2 – Uitwerken en starten aanpak energiearmoede onder huurders Naast de particuliere woningbezitters willen we ook huurders die in energiearmoede leven ondersteunen bij verduurzaming van hun woning. De verwachting is dat huurders van corporatiewoningen in de toekomst zullen profiteren van verduurzamingsactiviteiten van woningbouwcorporaties. Te zijner tijd moet dit voor huurders leiden tot verlaging van de energierekening en verbetering van de energetische kwaliteit van hun woningen. Het is echter nog onduidelijk welke vormen van energiearmoede precies voorkomen bij huurders en hoe de verduurzamingsactiviteiten van woningcorporaties al op korte termijn van invloed zijn op de energielasten van minderdraagkrachtige huishoudens. Daarom richten we dit onderdeel specifiek op huurders, zodat we ook leren over deze specifieke doelgroep. In Assen hebben we huurders in verschillende acties - waaronder het nog lopende RREW-project gratis energiebesparende producten aangeboden. In 2022 bouwen we deze acties samen met de woningbouwcorporaties uit tot een verduurzamingsprogramma voor huurders. Hierin volgen we twee lijnen:

[8]

Lange termijn: We inventariseren samen met de woningbouwcorporaties de koppelkansen van de plannen voor investeringen in het corporatiebezit (renovatie en sloop-nieuwbouw) in combinatie met de gemeentelijke plannen. Hierbij ligt de focus op de uitwerking van de Transitievisie Warmte voor de wijken de Lariks, Kloosterveen en Pittelo in samenhang met alle andere opgaven. We verkennen daarnaast samen met de woningcorporaties hoe we binnen de uitgangspunten van de Transitievisie Warmte en de wijkuitvoeringsplannen verduurzaming van gespikkeld bezit eenvoudiger kunnen realiseren. Korte termijn: Samen met woningbouwcorporaties ontwikkelen we verschillende instrumenten die gericht zijn op energiebesparing op de korte termijn: •

RREW-Klimaatroute project – In 2022 breiden we deze RREW aanpak uit met 2.500 extra huishoudens, waarvan een deel huurders zal zijn.

•

Energiecoaches – Samen met Energiecoöperatie Duurzaam Assen en Actium kijken we hoe we de inzet van energiecoaches bij huurders kunnen vergroten.

•

Fix-brigade (start uiterlijk 1 januari 2023) Sommige huurders kunnen gratis energiebesparende producten niet zelf plaatsen, omdat ze hiervoor de kennis niet hebben of omdat ze vanwege fysieke, sociale of geestelijke problemen niet in staat zijn om dit te doen. Een fix-brigade brengt op basis van het advies van energiecoaches kleine energiebesparende maatregelen aan. Deze fix-brigades regelen ook CVketels in en zetten CV-ketels op 60ºC in plaats van 80ºC. Dit is een goede en goedkope manier om snel veel energie te besparen. We koppelen de fix-brigade aan een leer-werk traject. Hiermee kunnen we mensen die op afstand staan van de arbeidsmarkt ervaring op laten doen en hen begeleiden richting vast werk bij installatie- en isolatiebedrijven.

•

Actie vervanging van energieslurpers (beoogde start 1 oktober 2022) We zetten speciaal voor minderdraagkrachtige inwoners (ook woningeigenaren) een actie op voor vervanging van energieslurpende apparaten, zoals koelkasten of vriezers. Op basis van adviezen van energiecoaches en na vaststelling van energiearmoede kan een minderdraagkrachtig huishouden een aanvraag doen bij de gemeente Assen om één energieslurper te vervangen door een energiezuinige koelkast of vriezer (A label 2022).

[9]

Hiermee kan een huishoudens per jaar tussen de € 50 en € 120 structureel besparen op de energierekening. •

Energiedisplays (start per 1 oktober 2022) Via de woningcorporatie worden energiedisplays uitgegeven aan huurders, waarmee een huurder eenvoudig het energieverbruik en de kosten op dat moment kan aflezen. Ervaringen in andere gemeenten leert dat dit een goed middel is om het gedrag van inwoners te beïnvloeden en daarmee aanzienlijke directe energiebesparing in huurwoningen te bereiken.

•

Ontwikkeling aanpak particuliere verhuurders (start per 1 oktober 2022) Ook particuliere huurders zijn geen eigenaar van de eigen woning. Zij zijn bij het nemen van verduurzamingsmaatregelen afhankelijk van particuliere verhuurders. De gemeente brengt komend jaar deze particuliere verhuurders in beeld op basis van onze gemeentelijke data. Vervolgens schrijven we deze groep gericht aan om samen met hen een aanpak te ontwikkelen voor verduurzaming van en energiebesparing in deze particuliere huurwoningen. Hierbij willen we zoveel mogelijk gebruik maken van de instrumenten die in dit plan van aanpak staan beschreven en ook al worden ingezet bij huurders van corporatiewoningen.

Onderdeel 3 – Monitoren en evalueren Bij alle aanbod acties van onderdeel 1 – maar ook bij onderdeel 2 - verzamelen we informatie over het huis en het huishouden. Bij de Voorzieningenwijzer gaat het hoofdzakelijk over het financiële huishoudboekje. De energiecoach kijkt vooral naar gewoontegedrag, wat samenhangt met energiearmoede of energietekort. De energieadviseur kijkt naar het huis, achterstallig onderhoud en naar woonwensen. En in alle stappen vragen we naar drijfveren. Wordt een advies geaccepteerd? Ontstaat investeringsbereidheid? Waarom wel? Waarom niet? Wanneer wel? Zodoende bouwen we casuïstiek op en ontstaat een beter beeld van de verschillende vormen van energiearmoede in de gemeente Assen en de effectiviteit van de aanpak. Na een jaar zullen we de aanpak op basis van de verzamelde informatie evalueren, waarna we bepalen of en hoe we de aanpak het beste kunnen continueren en uitbreiden in onderdeel 4 waarin de wijkgerichte aanpak wordt uitgerold.

Onderdeel 4 – Opschalen aanpak energiearmoede via wijkgerichte aanpak In dit onderdeel willen we de aanpak van energiearmoede opschalen naar een aanpak waarin we alle minderdraagkrachtige huishoudens in Assen proberen mee te krijgen in de energietransitie. Zoals eerder in deze memo toegelicht denken wij dat de wijkgerichte aanpak binnen gemeente Assen hierin

[ 10 ]

een belangrijke rol kan spelen. De te ontwikkelen wijkplannen bieden de mogelijkheid om verduurzaming van woningen te combineren met andere maatschappelijke issues en lokale vraagstukken. Met inbreng van inwoners en organisaties in de wijken kunnen hierin plannen worden gemaakt waarin we het draagvlak en de actiebereidheid op het terrein van verduurzaming willen vergroten. We willen daarbij samen met inwoners op zoek gaan naar goede collectieve oplossingen bij verduurzaming van woningen. Belangrijk hierbij is dat we de lessen die we in de eerste drie onderdelen leren over wat wel en niet werkt bij de aanpak van energiearmoede goed integreren in de opschalingsfase van de wijkgerichte aanpak. We moeten nog nader uitwerken hoe we dit exact gaan doen.

Vervolg We zijn inmiddels gestart met onderdeel 1 van bovenstaande aanpak. We starten met de nieuwe instrumenten van onderdeel 1 en 2 zodra het plan van aanpak altijd-goed maatregelen is vastgesteld door de raad.

[ 11 ]

Bijlage 3 – Overzicht stakeholders en rollen Woningeigenaren De verantwoordelijkheid voor het nemen van verduurzamingsmaatregelen ligt voor het grootste deel bij de woningeigenaren en huurders zelf. De gemeente wijst inwoners op de voordelen van verduurzaming van de eigen woning en biedt inwoners ondersteuning op maat. Via het nieuw op te richten Asser energieloket met locaties in de wijken en via het collectieve spoor van dit plan van aanpak willen we het contact met inwoners over verduurzaming van de eigen woning intensiveren. Hiermee willen we beter inspelen op de behoeften van inwoners als het gaat om verduurzaming van de eigen woning. Tegelijk hebben inwoners veel goede en innovatieve ideeën over hoe verduurzaming van de woningvoorraad het beste kan plaatsvinden. We willen de daadkracht en kennis die aanwezig is bij inwoners, professionals en vrijwilligers en die wordt ingezet in buurtinitiatieven benutten voor verduurzaming van de Asser woningvoorraad. Woningcorporaties De woningcorporaties die in Assen actief zijn, bezitten een groot aantal huurwoningen. Deze partijen zijn verantwoordelijk voor verduurzaming van dit deel van de Asser woningvoorraad. De gemeente speelt een belangrijke rol bij het informeren over en ondersteunen van huurders bij het nemen van kleine energiebesparende maatregelen in de eigen huurwoning.

Daarom is het belangrijk dat woningcorporaties en gemeente samen optrekken. We doen dit onder spoor 1 door het opzetten van een gezamenlijk Asser energieloket en onder spoor 3 van dit plan van aanpak door gezamenlijk te werken aan een verduurzamingsprogramma voor huurders. Drents Energieloket Het Drents Energieloket (DEL) biedt onafhankelijk advies en ondersteunt inwoners op die manier bij verduurzaming van de eigen woning. We zetten de samenwerking met het DEL de komende jaren voort en zetten in op doorontwikkeling en verdere optimalisatie van de samenwerking met DEL. Vaart Welzijn Vaart Welzijn zet zich lokaal en dichtbij in voor het welzijn van inwoners van de gemeente Assen en werkt met inwoners van Assen aan plannen om de leefbaarheid in de buurt en de wijk te vergroten. Via Mijn Buurt Assen stemmen we af welke rol Vaart Welzijn kan spelen bij verduurzaming van de woningvoorraad, specifiek bij de ontwikkeling van het Asser energieloket in spoor 1 en de wijkaanpak in spoor 2 van dit plan van aanpak. Met Vaart Welzijn zijn inmiddels afspraken gemaakt over inzet van buurtwerkers bij de aanpak van energiearmoede.

[ 12 ]

Energiecoöperatie Duurzaam Assen Energiecoöperaties spelen een belangrijke rol bij verduurzaming van de Asser woningvoorraad vanwege hun goede en innovatieve ideeën over hoe verduurzaming van de woningvoorraad het beste kan plaatsvinden en hun contacten met inwoners in de wijken. Energiecoöperaties kunnen een belangrijke rol spelen in de wijkaanpakken en buurtinitiatieven. Daarnaast vallen de energiecoaches in Assen onder Energiecoöperatie Duurzaam Assen (EDA). De gemeente maakt afspraken met EDA over gerichte ondersteuning van de energiecoaches, zodat we de komende jaren meer inwoners bereiken en de adviezen effectiever laten zijn. Provincie Drenthe De provincie ontwikkelt in 2022 een Drents Isolatieprogramma. De gemeente trekt samen met de provincie op om dit provinciale isolatieprogramma optimaal te laten aansluiten bij ons plan van aanpak, onder andere wat betreft de isolatiegift die de provincie ontwikkeld. Het Rijk Het Rijk heeft onlangs geld vrijgemaakt voor het Nationale Isolatieprogramma in de periode 2022 t/m 2024.10 Het nationaal isolatieprogramma richt zich op het isoleren van zowel huur- als koopwoningen die nu nog slecht geïsoleerd zijn. De gemeente zal de door het Rijk voor het nationaal isolatieprogramma beschikbaar gestelde middelen inzetten voor de uitvoer van ons plan van aanpak.

10 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2021/11/12/kamerbrief-over-hoofdlijnen-

nationaal-isolatieprogramma

[ 13 ]

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Assen&id=b873c3e4-c98f-48ac-a488-1dd615acf536